ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/238/2025

Έγκριση παροχής διακοσίων εξήντα εννέα (269) συνδέσεων κινητής τηλεφωνίας για τις υπηρεσιακές ανάγκες επικοινωνίας των στελεχών του εποπτευόμενου από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών φορέα Γενικής Κυβέρνησης «ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ΣΤΑ.ΣΥ. Μ.Α.Ε.)» και καθορισμός ανώτατου ύψους μηνιαίας δαπάνης αυτών, κατά το έτος 2026

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αποφάσισε να μην εγκρίνει το αίτημα της εταιρείας ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕ για ανάθεση σύμβασης καθαρισμού των σταθμών του μετρό Αθήνας (γραμμές 2 & 3) μέσω της εξαιρετικής διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Η Αρχή κρίνει ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς η αναγκαιότητα δεν οφείλεται σε απρόβλεπτες περιστάσεις εκτός ευθύνης της εταιρείας, ενώ επισημαίνονται ελλείψεις στον προγραμματισμό και τη χρήση κατάλληλων διαδικασιών. Η σύμβαση είχε προϋπολογισμό 1.600.000€ χωρίς ΦΠΑ για διάστημα 4 μηνών.

Η Πράξη 276/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας τριών σχεδίων τροποποίησης συμβάσεων της εταιρείας «ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (ΣΤΑ.ΣΥ.). Οι τροποποιήσεις αυτές αφορούν την αύξηση του συμβατικού τιμήματος για υπηρεσίες φύλαξης στις εγκαταστάσεις της ΣΤΑ.ΣΥ., η οποία κρίθηκε επιβεβλημένη λόγω της αύξησης του νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου βάσει της 8233/27.03.2025 Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εν λόγω αναπροσαρμογές είναι σύννομες, καθώς δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση των αρχικών συμβάσεων, δεν υπερβαίνουν το 50% της αρχικής συμβατικής αξίας και συνάδουν με τις υποχρεώσεις τήρησης της εργατικής νομοθεσίας, καταλήγοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των τροποποιητικών συμφωνητικών.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, συγκεκριμένα το Ζ΄ Κλιμάκιο, εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών υποστήριξης της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ». Η διαδικασία περιλάμβανε διεθνή, ηλεκτρονικό, ανοικτό διαγωνισμό με εκτιμώμενη αξία 2.029.500,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και δικαίωμα προαίρεσης έως 50% της αρχικής αξίας. Η ανάθεση έγινε στην ενωση εταιριών «… Α.Ε. – … A.E.», η οποία υπέβαλε τη μοναδική προσφορά και κρίθηκε ως η πλέον συμφέρουσα οικονομικά. Το Κλιμάκιο διερεύνησε την τήρηση των αρχών διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης και υγιούς ανταγωνισμού, χωρίς να διαπιστώσει ουσιώδεις πλημμέλειες. Επιπλέον, επιβεβαιώθηκε ότι δεν υπήρχαν εκκρεμείς ενστάσεις ή προσφυγές κατά τη διαδικασία. Συνεπώς, δεν κωλύθηκε η υπογραφή της σύμβασης.

Η Πράξη 27/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης και της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση της «Υπηρεσίας μεταφοράς συμμείκτων απορριμμάτων Δήμου Ηρακλείου». Η σύμβαση, με διάρκεια δύο ετών και δικαίωμα προαίρεσης για δύο επιπλέον έτη, έχει συμβατική δαπάνη 1.769.700,00 ευρώ, πλέον ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός διεξήχθη με χρήση του κριτηρίου της χαμηλότερης τιμής. Μοναδική συμμετέχουσα και ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία «... MON. IKE». Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία του φακέλου, έκρινε ότι δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ηρακλείου και της αναδόχου εταιρείας.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, συγκεκριμένα το Ζ΄ Κλιμάκιο, εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών για τη δημιουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 13.414.500 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η σύμβαση περιλάμβανε επιπλέον δικαιώματα προαίρεσης για συντήρηση και επέκταση. Το Κλιμάκιο διερεύνησε εάν η διαδικασία ακολούθησε τις διατάξεις του νόμου 4412/2016 και επέκρινε την επιλογή της ομάδας έργου ως κριτήριο ανάθεσης, ωστόσο θεώρησε ότι η επίδραση αυτού στη συνολική βαθμολογία ήταν περιορισμένη. Τέλος, δεν αντέκρουσε την υπογραφή της σύμβασης, με την επιφύλαξη συμπλήρωσης του ποσού των εγγυήσεων.

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή της ζητά: α) Την αποδοχή της προσφυγής της. β) Να κριθεί ότι ο όρος της παραγράφου 2 του άρθρου 6 της προκήρυξης ετέθη καταχρηστικά, αφού δεν προβλεπόταν από τον νόμο 4412/2016 ούτε εναρμονιζόταν με τις αρχές του διοικητικού δικαίου. γ) Την αποδοχή της τεχνικής έκθεσης και των δικαιολογητικών της και η συνέχιση του διαγωνισμού με τη μοναδική συμμετέχουσα την ίδια. δ) Να εφαρμοστεί το άρθρο 102 του ν. 4412/2016 ώστε η παράλειψη υπογραφής να κριθεί επουσιώδης. ε) Να συμπληρωθεί η επουσιώδης παράλειψη και στ) Να απορριφθεί η συμμετοχή της εταιρείας [...] λόγω έλλειψης ηλεκτρονικής υπογραφής στο μετοχολόγιο. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση υπηρεσιών μεταφοράς μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στον Νομό Δωδεκανήσου από τον τόπο κατοικίας τους στη σχολική μονάδα και αντίστροφα, για τα σχολικά έτη 2017-2018 και 2018-2019, με προϋπολογισμό 1.478.722,22 ευρώ.

Παροχή υπηρεσίων:Περαιτέρω, υφίσταται η βεβαίωση καλής εκτέλεσης της εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Γενικής Συγγραφής Υποχρεώσεων της 27/2018 μελέτης, δεδομένου ότι προσκομίστηκαν τα δύο (2) από 3.8.2018 πρωτόκολλα βεβαίωσης εργασίας, στα οποία αναφέρεται ότι η Επιτροπή Βεβαίωσης Εργασιών και εν γένει Υπηρεσιών, η οποία ορίστηκε με την 54/2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Κ.Α.Π.ΠΑ. Δήμου ....., βεβαιώνει την καλή εκτέλεση της υπηρεσίας «δαπάνες θερινού προγράμματος ημερήσιας δημιουργικής απασχόλησης παιδιών 6 έως 14 ετών», προσκομίστηκε δε και η από 6.8.2018 βεβαίωση καλής εκτέλεσης του Εντεταλμένου Συμβούλου σε θέματα αθλητισμού και της Αντιδημάρχου Παιδείας, Κοινωνικής Μέριμνας και Αλληλεγγύης, με την οποία βεβαιώνεται η καλή εκτέλεση της ως άνω υπηρεσίας, η οποία υλοποιήθηκε κατά την από 25.6 έως 27.7.2018 χρονική περίοδο βάσει του 3163/25.6.2018 συμφωνητικού. Επίσης, το ποσό των ελεγχόμενων χρηματικών ενταλμάτων δεν υπερβαίνει το οφειλόμενο βάσει των νόμιμων δικαιολογητικών, δεδομένου ότι ο αριθμός των εγγραφών παιδιών είναι 1000, όπως προκύπτει από τα τρία μπλοκ αποδείξεων πληρωμής, τα οποία προσκομίστηκαν ενώπιον του Κλιμακίου, με αριθμούς συμπληρωμένων αποδείξεων έκδοσης …από 1 έως 49, 50 έως 99 και 100 έως 115, συνολικού ποσού 7.000,00 ευρώ, καθώς και από την καρτέλα λογαριασμού πελάτη της εταιρείας …. συνολικού ποσού 43.000,00 ευρώ. Προσέτι, ο λόγος διαφωνίας ότι μετά τη συνολική αλλαγή των προσώπων που συγκροτούσαν την Ομάδα Έργου για την υλοποίηση της ελεγχόμενης υπηρεσίας, με βάση την οποία αξιολογήθηκε και βαθμολογήθηκε η τεχνική προσφορά της αναδόχου, καθίσταται αδύνατος ο έλεγχος της ορθότητας υλοποίησης του προγράμματος, καθώς είναι αδύνατη η τεκμηρίωση του συνολικού αριθμού των μελών της Ομάδας Έργου και η πλήρωση από αυτούς των προδιαγραφών που θέτει η διακήρυξη, ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, δεδομένου ότι η ορθή εκτέλεση του προγράμματος βεβαιώθηκε με τα προαναφερόμενα πρωτοκόλλα βεβαίωσης καλής εκτέλεσης, το επιχείρημα δε της κρισιμότητας των προσώπων που αποτελούν την Ομάδα Έργου με την αιτιολογική σκέψη ότι η ανάδοχος ένωση εταιρειών βαθμολογήθηκε για την Ομάδα αυτή στο πλαίσιο της εφαρμογής του κριτηρίου ανάθεσης βάσει της βέλτιστης σχέσης ποιότητας τιμής είναι αλυσιτελές, δεδομένου ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η ανάδοχος ένωση εταιρειών ήταν η μοναδική συμμετέχουσα στο διαγωνισμό. Τέλος, προσκομίστηκε η 2245/16.6.2017 σύμβαση του Κ.Α.Π.ΠΑ. Δήμου ..... με μία εκ των εταιρειών που συνιστούν την ένωση που ανακηρύχθηκε ανάδοχος στην ελεγχόμενη σύμβαση, ήτοι με την εταιρεία ..Ε., οικονομικού αντικειμένου 130.959,53 ευρώ με Φ.Π.Α., με ίδιο αντικείμενο που εκτελέστηκε την προηγούμενη χρονιά, από την οποία δεν προκύπτει μεν ο αριθμός των παιδιών και εκπαιδευτών, ωστόσο, μπορεί να συναχθεί από το ύψος του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης, λαμβάνοντας, παράλληλα υπόψη ότι η ανάδοχος ένωση εταιρειών ήταν η μοναδική συμμετέχουσα στο διαγωνισμό εταιρεία και, συνεπώς, δε θα μπορούσε να τεθεί, εξαιτίας του ανωτέρω λόγου, ζήτημα νόθευσης του ελεύθερου ανταγωνισμού ή παραβίασης της αρχής της τυπικότητας που διέπει τις διαγωνιστικές διαδικασίες.

Ανάκληση της 202/2016 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, μεταξύ της .. και της εταιρείας .... για την προμήθεια υγειονομικού – φαρμακευτικού υλικού (εμβολίων) (...) α) Μη νομίμως κατακυρώθηκε στην εταιρεία «....» το «εμβόλιο μηνιγγίτιδας τύπου ACYW-135» έναντι τιμής 29,09 ευρώ/δόση, χωρίς να προσδιορίζεται στην κατακυρωτική απόφαση και το σχέδιο σύμβασης το προμηθευτέο είδος, με τον ακριβή τρόπο που προσδιοριζόταν στην προσφορά της εταιρείας, ήτοι με ειδικότερη αναφορά στο συγκεκριμένο προσφερθέν από αυτήν ιδιοσκεύασμα .(...)β) Δεν είναι νόμιμοι οι όροι του άρθρου 9 της συμφωνίας πλαίσιο, κατά τους οποίους «9.1. Ο προμηθευτής δε δύναται να μεταβιβάζει το σύνολο ή μέρος των δικαιωμάτων της παρούσας συμφωνίας πλαισίου ή το σύνολο ή μέρος των υποχρεώσεων του που απορρέουν από αυτήν, σε οποιοδήποτε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση της Αναθέτουσας Αρχής» (...)γ) Κατά παράβαση του άρθρου 21 περ. η΄ του π.δ/τος 118/2007, κατακυρώθηκε το κρινόμενο είδος στην μοναδική παραδεκτώς συμμετέχουσα στο διαγωνισμό εταιρεία, χωρίς να ληφθούν υπόψη από την αναθέτουσα αρχή συγκριτικά στοιχεία της αγοράς, (...) Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την αίτηση ανάκλησης και την παρέμβαση.Δεν ανακαλεί την 202/2016 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου. 

Αναβάθμιση Ε.Ε.Λ.για άρδευση.(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: H προσφεύγουσα Α.Α. καθόρισε, ως ελάχιστο επίπεδο για την απόδειξη της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας των προσφερόντων, συγκεκριμένο μέσο ειδικό κύκλο εργασιών (2.500.000,00 ευρώ), για τα τρία (3) προηγούμενα του διαγωνισμού διαχειριστικά έτη. Δεδομένου ότι η προκήρυξη της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας δημοσιεύθηκε το έτος 2023, ως περίοδος αναφοράς, για την απόδειξη της πλήρωσης του τεθέντος κριτηρίου επιλογής, ορίζονται, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Παραρτήματος XII του Προσαρτήματος Α΄ του Βιβλίου Ι του ν. 4412/2016, τα διαχειριστικά έτη 2022, 2021 και 2020. Ενόψει τούτων, μη νομίμως η παρεμβαίνουσα ανάδοχος παρέλειψε να υποβάλει οικονομικά στοιχεία για το έτος 2022, το οποίο ως εγγύτερο του χρόνου διεξαγωγής του διαγωνισμού ήταν και το πλέον πρόσφορο για τη διακρίβωση της ευμετάβλητης χρηματοοικονομικής καταλληλότητας των υποψηφίων (βλ. ΕλΣυν Ολομ. 1716/2022 σκ. 29). Λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι ο επίμαχος όρος οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας διατυπώθηκε ορθά και με σαφήνεια στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού και ετέθη υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, καθώς και ότι η παρεμβαίνουσα ανάδοχος, μοναδική συμμετέχουσα στη διαγωνιστική διαδικασία, προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούσε τις ελάχιστες προϋποθέσεις χρηματοοικονομικής επάρκειας και για την τριετία 2020 – 2022 (βλ. την από 4.10.2023 υπεύθυνη δήλωση της Γενικής Διευθύντριας της παρεμβαίνουσας αναδόχου και το σχετικό έγγραφο της Επιτροπής του Διαγωνισμού, που εγκρίθηκε με την 284/26.10.2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της προσφεύγουσας Α.Α.), το Τμήμα κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια δεν δύναται, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη προσφυγή, να θεωρηθεί στην προκειμένη περίπτωση ως ουσιώδης, καθόσον δεν προκύπτει ότι επέφερε εν τοις πράγμασι στη σχετική αγορά ουσιώδη αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού και δεν αναδεικνύεται δι’ αυτής πλήγμα στην αντικειμενική ακεραιότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας (πρβλ. και ΕλΣυν Ολομ. 1716/2022 σκ. 30, 31).	Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση. Ανακαλεί την 361/2023 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Η΄ Θερινό Τμήμα) του Ελεγκτικού Συνεδρίου