ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/324/2025

Η Πράξη 11/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Παπάγου - Χολαργού και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.Δ.), συνολικού ποσού 2.068.733,91 ευρώ. Σκοπός της σύμβασης είναι η αναχρηματοδότηση υφιστάμενων δανείων του Δήμου για την οικονομική του εξυγίανση, βάσει του άρθρου 81 του ν. 4316/2014. Ο Δήμος προσκάλεσε πιστωτικά ιδρύματα, αλλά μόνο το Τ.Π.Δ. ανταποκρίθηκε, προτείνοντας σταθερό επιτόκιο 4,75% και διάρκεια αποπληρωμής 10 έτη. Μετά την έγκριση των όρων και του Προγράμματος Αποκατάστασης Οικονομικής Λειτουργίας από το Δημοτικό Συμβούλιο, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της δανειακής σύμβασης.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Παπάγου-Χολαργού στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β΄ του νόμου 4412/2016. Η απόφαση αφορά την προμήθεια αμόλυβδης βενζίνης αξίας 136.890 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), μετά την αποτυχία προηγούμενου ανοικτού διαγωνισμού λόγω αποκλεισμού του μοναδικού προσφέροντα για το τμήμα Β. Ο αποκλεισμός έγινε λόγω μη προσκόμισης απαιτούμενης υπεύθυνης δήλωσης συμμόρφωσης με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/576 για περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας. Η Επιτροπή επέκρινε τη μη συμμόρφωση με τις διαδικαστικές προϋποθέσεις και ενέκρινε τη διαπραγμάτευση με τους ίδιους όρους όπως ο αρχικός διαγωνισμός.

Η Πράξη 140/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αλμυρού και της ανώνυμης εταιρείας «Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης Μαγνησίας Α.Ε.» (δ.τ. «Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε.») για την υλοποίηση του έργου «Αποκατάσταση αλιευτικού καταφυγίου Αγίου Ιωάννη». Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 2.195.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Η σύμβαση κρίθηκε νόμιμη και δεν κωλύεται η υπογραφή της, καθώς ο Δήμος Αλμυρού αδυνατεί να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα λόγω υποστελέχωσης των τεχνικών υπηρεσιών του. Η συνεργασία εμπίπτει στις εξαιρέσεις του ν. 4412/2016, καθώς πρόκειται για συνεργασία μεταξύ αναθετουσών αρχών (η Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε. είναι οργανισμός δημοσίου δικαίου) για την εξυπηρέτηση κοινού δημοσίου σκοπού, με το αντάλλαγμα να καλύπτει μόνο το αναγκαίο κόστος (18.000,00 ευρώ). Η Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε. αναλαμβάνει την επίβλεψη του ήδη συμβασιοποιημένου έργου.

Η Πράξη 280/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης για το έργο «Ανάπλαση πεζοδρομίων οδού Γρηγορίου Λαμπράκη στο Κερατσίνι», προϋπολογισμού 5.373.443,37 ευρώ. Συμβαλλόμενα μέρη είναι η Περιφέρεια Αττικής, ο Δήμος Κερατσινίου - Δραπετσώνας και ο Αναπτυξιακός Οργανισμός «ΝΕΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ Α.Ε.». Η σύμβαση υπογράφηκε λόγω ειδικά αιτιολογημένης αδυναμίας του Δήμου να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση είναι νόμιμη, καθώς πληροί τις προϋποθέσεις συνεργασίας μεταξύ δημόσιων φορέων (άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 4412/2016), εξαιρούμενη από τις διαγωνιστικές διαδικασίες. Η Ν.Μ.Α. κρίθηκε ως αναθέτουσα αρχή και οργανισμός δημοσίου δικαίου, με την οικονομική της αμοιβή να περιορίζεται στην κάλυψη του αναγκαίου κόστους χωρίς κέρδος. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της.

Συμμόρφωση Διοικήσεως προς απόφαση Συμβουλίου της Επικράτειας, ύστερα από ακύρωση αποφάσεως περί εγκρίσεως της τεχνικής μελέτης και κατακυρώσεως δημοτικού έργου.Μετά την έκδοση της υπ’ αριθ. 3073/2015 αποφάσεως του Συμβουλίου της Επικρατείας με την οποία ακυρώθηκε η κατακύρωση, είναι νόμιμη η διάλυση της σύμβασης του έργου «Βιοκλιματική Ανάπλαση της Παραλιακής Ζώνης της πόλης του Ξυλοκάστρου από Κούστα έως Ρουβέρα» από τον εργοδότη Δήμο Ξυλοκάστρου-Ευρωστίνης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 62 παρ. 1 του Ν. 3669/2008 και η εκκίνηση της διαδικασίας παραλαβής του έργου. Ο ανωτέρω Δήμος δε δύναται να προβεί στην αποπεράτωση των εργασιών του έργου αυτού, διότι τούτο προσκρούει στο δεδικασμένο της αποφάσεως, ήτοι την πλημμέλεια της μη εγκριθείσας κυκλοφοριακής μελέτης του έργου η οποία αποτέλεσε την αιτία της ακύρωσης της κατακυρωτικής πράξης, μπορεί όμως, στο πλαίσιο της εκ νέου δημοπράτησης του έργου, να εντάξει στο έργο που τυχόν θα προκηρυχθεί και τις κατασκευές που έχουν ήδη εκτελεσθεί και οι οποίες θα θεωρηθούν χρήσιμες, κατόπιν εκπονήσεως και εγκρίσεως των απαραίτητων μελετών (ομόφ.).

Η απόφαση αφορά την έκδοση σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση που ζήτησε ο Δήμος Θήρας. Ο Δήμος επέστρεψε μετά από δύο άγονες διαγωνισμούς (ο πρώτος τον Δεκέμβριο του 2022 και ο δεύτερος τον Απρίλιο του 2023) για την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών συντήρησης οχημάτων και μηχανημάτων έργου, με συνολικό προϋπολογισμό 635.589,23€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η Επιτροπή εξέτασε τους όρους των προηγούμενων διαγωνισμών, διαπίστωσε ότι δεν είχαν υποβληθεί προσφορές και δεν υπήρχαν νομικές παραλειψές, συνεπώς ενέκρινε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν.4412/2016.

Εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης:..Με αυτά τα δεδομένα, νομίμως ο Δήμος ανέλαβε το κόστος της μελέτης κυκλοφοριακών ρυθμίσεων του εργοταξίου, καθόσον με την προγραμματική σύμβαση είχε σαφώς αναλάβει, ως φορέας υλοποίησης, την ανάθεση τέτοιου είδους μελετών σε ιδιώτες μελετητές, η δε «ανάθεση» από το φορέα υλοποίησης περιλαμβάνει και την πληρωμή του ανατεθέντος έργου από τον ίδιο. Περαιτέρω, εφόσον ο Δήμος ... ανέλαβε, μέσω προγραμματικής σύμβασης, από τη ... αναθέτοντα φορέα κατά την έννοια των άρθρων 224 παρ. 1 περ. α΄ και 230 του ν. 4412/2016 - την αρμοδιότητα υλοποίησης έργου στον τομέα του ύδατος εντός της διοικητικής της περιφέρειας, ενεργεί ο ίδιος ως αναθέτων φορέας κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις ως προς την ανάθεση του συγκεκριμένου έργου, αλλά και της - αμέσως εξυπηρετούσας το έργο - κυκλοφοριακής μελέτης σήμανσης του εργοταξίου. Ως εκ τούτου, ορθώς για την επίμαχη απευθείας ανάθεση εφαρμόσθηκε το άρθρο 328 του Βιβλίου II του ν. 4412/2016.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) απέρριψε το αίτημα της Περιφέρειας Αττικής για παροχή σύμφωνης γνώμης προς προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση του έργου «Συντήρηση οδοστρώματος, οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης, των οδικών αξόνων της Λ. Συγγρού, Λ. Πειραιώς, Βασ. Σοφίας, Φειδιππίδου & Μεσογείων αρμοδιότητας Δ.ΔΙ.Μ.Υ Περιφέρειας Αττικής», λόγω μη συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε κατεπείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε απρόβλεπτη περίσταση που να δικαιολογεί την εξαίρεση από τις τακτικές διαδικασίες δημοπρασίας, ενώ σημειώθηκε ότι οι καθυστερήσεις στη διαδικασία ανάθεσης οφείλονταν σε ενέργειες της ίδιας της Περιφέρειας.

Η Πράξη 206/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Μυκόνου και της Αναπτυξιακής Προοπτικής Μον. ΑΕ (Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης). Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η υλοποίηση του έργου «Αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν από την θεομηνία της 31ης Μαρτίου 2025 και βελτίωση της ανθεκτικότητας του Δημοτικού Οδικού Δικτύου», προϋπολογισμού 6.000.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει έγκυρη συνεργασία φορέων και δεν εμπίπτει στις διατάξεις του ν.4412/2016, ενώ πληροί το ελάχιστο νόμιμο περιεχόμενο. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης:..Με αυτά τα δεδομένα, νομίμως ο Δήμος ανέλαβε το κόστος της μελέτης κυκλοφοριακών ρυθμίσεων του εργοταξίου, καθόσον με την προγραμματική σύμβαση είχε σαφώς αναλάβει, ως φορέας υλοποίησης, την ανάθεση τέτοιου είδους μελετών σε ιδιώτες μελετητές και, κατ’ επέκταση, την υποχρέωση πληρωμής  του συμφωνηθέντος για τις μελέτες αυτές ανταλλάγματος. Περαιτέρω, εφόσον ο Δήμος ... ανέλαβε, μέσω προγραμματικής σύμβασης, από τη ... - αναθέτοντα φορέα κατά την έννοια των άρθρων 224 παρ. 1 περ. α΄ και 230 του ν.4412/2016 - την αρμοδιότητα υλοποίησης έργου στον τομέα του ύδατος εντός της διοικητικής της περιφέρειας, ενεργεί ο ίδιος ως αναθέτων φορέας κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις ως προς την ανάθεση του συγκεκριμένου έργου, αλλά και της - αμέσως εξυπηρετούσας το έργο - κυκλοφοριακής μελέτης σήμανσης του εργοταξίου. Ως εκ τούτου, ορθώς για την επίμαχη απευθείας ανάθεση εφαρμόσθηκε το άρθρο 328 του Βιβλίου II του ν. 4412/2016.Κατ’ ακολουθία, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί.