×
register
Συνδρομητική Υπηρεσία. Για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο mydocman.gr πρέπει να συνδεθείτε: Είσοδος

ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/81/2025

Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ:

Η πράξη 81/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση υπηρεσιών καθαριότητας στην Κεντρική Υπηρεσία, τα Κέντρα Υγείας και τις ΤΟ.Μ.Υ. της 4ης Υ.ΠΕ. Μακεδονίας και Θράκης, για ένα έτος με δικαίωμα προαίρεσης για ένα επιπλέον έτος και προϋπολογισμό 1.368.745,44 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο έλεγχος της 66/2024 διακήρυξης είναι παραδεκτός και θετικός, ωστόσο επεσήμανε την ανάγκη συμμόρφωσης με πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές που καταργούν συγκεκριμένες κρατήσεις υπέρ τρίτων στα τιμολόγια των συμβάσεων και τόνισε ότι το σύνολο των ποινικών ρητρών για πλημμελή εκτέλεση δεν πρέπει να υπερβαίνει το 10% της αξίας της σύμβασης, σύμφωνα με τον ν. 4412/2016.


Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)

Σχετικά Έγγραφα

ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1701/2021

Προγραμματική Σύμβαση Δήμου με Δίκτυο Δήμων για την παροχή διοικητικής υποστήριξης κατά την άσκηση αρμοδιοτήτων των Τεχνικών Υπηρεσιών και των Υπηρεσιών Δόμησης του Δήμου (άρθρο 4 ν.4674/2020). ​ Ζητείται η ανάκληση της ………… Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία αυτού …( ...)Υπό τις συνθήκες αυτές και σύμφωνα με όσα έγινα δεκτά ανωτέρω στη σκέψη 11, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εξεταζόμενη προγραμματική σύμβαση παροχής τεχνικής υποστήριξης έναντι αντιπαροχής - αμοιβής που δεν υπερβαίνει τα έξοδα που συνεπάγεται η εκτέλεση της παροχής, εμπίπτει στο πλαίσιο των θεσμικών σκοπών και δραστηριοτήτων δημοσίου συμφέροντος αμφοτέρων των αντισυμβαλλομένων, καθιστώντας δυνατή την αποτελεσματικότερη λειτουργία της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του ………... και τη διασφάλιση της εκπλήρωσης της αναπτυξιακής της αποστολής. Περαιτέρω, το αντικείμενο αυτής, ως ανταποκρινόμενο τόσο στο εγκριθέν από τον Δήμο, κατά το άρθρο 208 του Κ.Δ.Κ., ετήσιο Τεχνικό Πρόγραμμα αυτού για το έτος 2021 όσο και στα βασικά μεγέθη των σκοπούμενων για τα επόμενα δύο έτη εργασιών που αποτελούν εν πολλοίς, τη συνέχιση του Τεχνικού Προγράμματος του έτους 2021 στο πλαίσιο και του ευρύτερου επιχειρησιακού προγράμματος του Δήμου κατά το άρθρο 206 του Κ.Δ.Κ., είναι επαρκώς προσδιορισμένο και ο περί αοριστίας του προβαλλόμενος με την προσβαλλομένη λόγος είναι απορριπτέος. Εφόσον δε στη σύμβαση περιλαμβάνονται όλα τα αναγκαία τυπικά στοιχεία, η σύναψή της είναι σύμφωνη με τα άρθρα 100 και 44 του ν. 4412/2016, όπως αυτά διαμορφώθηκαν με τις προδιαληφθείσες πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις με σκοπό να συμβάλλουν στη διασφάλιση της τεχνικής και της συνυφασμένης με αυτή διαχειριστικής επάρκειας των Δήμων, που απαιτούνται για τη μέγιστη απορρόφηση των διαθέσιμων αναπτυξιακών κονδυλίων. Περαιτέρω, η σύναψη της σύμβασης είναι νόμιμη και υπό το πρίσμα του δικαίου της Ένωσης, ως μη αντιτιθέμενη στην αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού, εφόσον το μετέχον ΔΙΚΤΥΟ δεν μπορεί, λαμβανομένων υπόψη των θεσμικών και καταστατικών του σκοπών, να θεωρηθεί ως οικονομικός φορέας, ήτοι φορέας που προσφέρει υπηρεσίες στην ελεύθερη αγορά, δυνάμενος να περιέλθει σε προνομιακή θέση έναντι των ανταγωνιστών του. Κατ΄ ακολουθία των προεκτεθέντων, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση,


ΕΣ/ΤΜ.6/136/2010

Υπογραφή σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην υπό στοιχ. III σκέψη της παρούσας, το Τμήμα κρίνει, κατ’ αρχάς, ότι οι ανωτέρω περιγραφόμενες εργασίες που αφορούν τον κλιματισμό, τις εργασίες για τους ανελκυστήρες, το δίκτυο δομημένης καλωδίωσης και την εναρμόνιση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων του κτιριακού συγκροτήματος φωνής και δεδομένων κατέστησαν αναγκαίες λόγω απροβλέπτων περιστάσεων, καθ’ όσον αποσκοπούν στην εναρμόνιση με πρόσφατες απαιτήσεις της κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας (βλ. τους 32/2006/EU και 2037/2000/EU Κανονισμούς για την απαγόρευση χρήσης FREON R-22, ΕΛΟΤ HD 384/2η έκδοση/4.3.2004, προδιαγραφές δομημένης καλωδίωσης κλάσης EA UTP 150/IEC 11801-EN 50173 και Πρότυπο ΕΙΑ/ΤΙΑ 568.Β draft 11.1, αντίστοιχα). Όσον αφορά δε τις λοιπές εργασίες της ελεγχόμενης 1ης συμπληρωματικής σύμβασης, το Τμήμα κρίνει ότι αυτές δεν μπορούν, κατ’ αρχήν, να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, καθ’ όσον από κανένα στοιχείο του φακέλου δεν προκύπτει ότι αυτές κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων - ήτοι αιφνίδιων πραγματικών γεγονότων - κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου, που δεν ανάγονται στο χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης, δεδομένου ότι αυτές οφείλονται σε προφανείς παραλείψεις ή σφάλματα της μελέτης, τα οποία εν όψει του χρόνου εκπόνησης αυτής (το έτος 1994) δεν δύναται να θεωρηθεί ότι αντικειμενικά δεν μπορούσαν να προβλεφθούν. Κατά συνέπεια, ορθώς διά της προσβαλλομένης πράξεως κρίθηκε ότι οι προαναφερθείσες εργασίες δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, καθ’ όσον δεν συνέτρεχαν οι απρόβλεπτες περιστάσεις που επιτάσσει το άρθρο 57 του ν. 3669/2008, απορριπτομένων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του αιτούντος. Πλην όμως, εν όψει της εξειδικευμένης φύσης του εκτελούμενου έργου, σε συνδυασμό με τις προεκετεθείσες νομοθετικές μεταβολές που επέβαλαν την εκτέλεση των συγκεκριμένων εργασιών, το Τμήμα άγεται, περαιτέρω, στην κρίση ότι τα αρμόδια όργανα του Πανεπιστημίου, χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης της προαναφερόμενης διάταξης του ν. 3669/2008, σχημάτισαν την πεπλανημένη πεποίθηση ότι η προσφυγή στη συγκεκριμένη διαδικασία ήταν, εν προκειμένω, επιτρεπτή και για τις λοιπές εργασίες, κατά παραδοχή του προβαλλόμενου από το αιτούν Πανεπιστήμιο λόγου περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης.


ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/70/2017

ΕΡΓΑ.Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις (ΙΙ και ΙΙΙ) που προηγήθηκαν, η δαπάνη είναι μη κανονική, όπως βασίμως προβάλλεται με τον πρώτο λόγο διαφωνίας, διότι η αρχική ανάληψή της έγινε την 1.8.2013, δηλαδή μετά την απόφαση ανάθεσης των εργασιών (30.4.2013) και αναλήφθηκε εκ νέου το έτος 2016, χωρίς να προηγηθεί απόφαση ανατροπής της κατά οικονομικά έτη 2014 και 2015. Δεδομένου όμως ότι, τελικώς, εκδόθηκε η απόφαση ανάληψης και μάλιστα πληρώθηκαν οι απαιτήσεις διαδικτυακής δημοσιότητας με την ανάρτησή της στη «Διαύγεια», το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα όργανα του Δήμου ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων που αφορούν τη δημοσιονομική δέσμευση της δαπάνης. Περαιτέρω, στην ως άνω απόφαση ανάθεσης υπάρχει σαφής και επαρκής περιγραφή του τεχνικού αντικειμένου με αναγραφή των συγκεκριμένων εργασιών, ενώ αναλυτικός είναι και ο προϋπολογισμός αυτών των εργασιών με αναγραφή του είδους τους, της τιμής μονάδας, των ποσοτήτων και της συνολικής δαπάνης που προκύπτει, απορριπτομένου ως αβασίμου του δεύτερου λόγου διαφωνίας. Άλλωστε, η αναλυτική περιγραφή του τεχνικού αντικειμένου και της προϋπολογισθείσας δαπάνης πρέπει να προκύπτει από την απόφαση ανάθεσης και τον επισυναπτόμενο σ’ αυτήν προϋπολογισμό εργασιών, προϋπόθεση που, κατά τα ανωτέρω, πληρούται και δεν απαιτείται να αναφέρεται στο τιμολόγιο ή τη βεβαίωση εκτέλεσης εργασιών, απορριπτομένου του τρίτου λόγου διαφωνίας ως ερειδόμενου επί εσφαλμένης προϋπόθεσης. Εξάλλου, στην προκειμένη περίπτωση τα ανωτέρω έγγραφα έχουν νομίμως συνταχθεί, υπό την έννοια ότι το μεν τιμολόγιο προσδιορίζει με σαφήνεια την απαίτηση κατά βάση και ποσό και η βεβαίωση της επιτροπής παραλαβής βεβαιώνει την καλή εκτέλεση του έργου (..). Τέλος, πέραν του ότι τα ζητήματα της εγγύησης καλής εκτέλεσης και των ποινικών ρητρών ρυθμίζονται ευθέως από τις εφαρμοστέες διατάξεις των άρθρων 35, 48, 49, 52 και 61 του ν. 3669/2008 (...), η μη αναγραφή τους στο ιδιωτικό συμφωνητικό δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα της εντελλόμενης δαπάνης, απορριπτομένου ως αβασίμου και του τέταρτου λόγου διαφωνίας. Ειδικότερα, όσον αφορά τις ποινικές ρήτρες, το έργο έχει καλώς εκτελεστεί, σύμφωνα με τη σχετική βεβαίωση και δεν υφίσταται περίπτωση ενεργοποίησής τους, ενώ όσον αφορά την εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης του έργου, αυτή αποτελεί δικαιολογητικό για τη νόμιμη υπογραφή της σύμβασης εκτέλεσής του, επιστρέφεται δε χωρίς καθυστέρηση αμέσως μετά την παραλαβή του και δεν απαιτείται να προσκομίζεται ως δικαιολογητικό πληρωμής του χρηματικού εντάλματος που εκδίδεται για την τελική εξόφληση του αναδόχου μετά την βεβαιωθείσα καλή εκτέλεση και παραλαβή του έργου, όπως συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση


ΕλΣυν.Κλ.ΣΤ΄/79/2016

Έλεγχος νομιμότητας σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια από το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «...» αντιδραστηρίων μικροβιολογικών εξετάσεων. (..) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, διαπιστώνονται τα ακόλουθα:1) Με δεδομένο ότι το π.δ. 118/2007 προβλέπει κατά τρόπο εξαντλητικό τους λόγους αποκλεισμού των υποψηφίων από τη διαγωνιστική διαδικασία, (...),  μη νομίμως αποκλείστηκε στο στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών συμμετοχής η εταιρεία «… LTD» για μόνο το λόγο ότι δεν είχε προσκομίσει το απαιτούμενο, σύμφωνα με το άρθρο 3.1 της διακήρυξης, επί ποινή απορρίψεως της προσφοράς δικαιολογητικό συμμετοχής, ήτοι το «φωτοαντίγραφο της απόδειξης αγοράς της διακήρυξης». (...)2) Μη νομίμως δεν ζητήθηκε από τις μειοδότριες εταιρείες η εκ νέου προσκόμιση των απαιτούμενων στους δημόσιους διαγωνισμούς για την κατακύρωση του τελικού αποτελέσματος δικαιολογητικών, δοθέντος ότι μεταξύ του χρόνου υποβολής των δικαιολογητικών και ελέγχου αυτών (12.1.2015) και της τελικής κατακυρωτικής απόφασης (26.11.2015) μεσολάβησε χρονικό διάστημα ενός περίπου έτους και κατά το χρόνο κατακύρωσης του αποτελέσματος του διαγωνισμού είχε ήδη λήξει η ισχύς των άνω δικαιολογητικών και ιδίως των φορολογικών και ασφαλιστικών ενημεροτήτων και των ποινικών μητρώων. (...) 3) Μη νομίμως η αναθέτουσα αρχή προέβη στην κατακύρωση ειδών καθ’ υπέρβαση της προϋπολογισθείσας δαπάνης κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 10%. (...) 4) Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι ο περιληφθείς στο άρθρο 2 των σχεδίων συμβάσεων όρος περί της δυνατότητας της αναθέτουσας αρχής να παρατείνει το χρόνο ισχύος των συμβάσεων μονομερώς για ένα ακόμη έτος δεν μπορεί να συνεπάγεται υπέρβαση των κατ’ είδος ποσοτήτων που αποτέλεσαν αντικείμενο κατακύρωσης ούτε περαιτέρω οικονομική επιβάρυνση, καθόσον το δικαίωμα της αναθέτουσας αρχής για αύξηση της προκηρυχθείσας ποσότητας μπορεί να ασκηθεί, με την ενεργοποίηση της σχετικής δυνατότητας, μόνο κατά το χρόνο κατακύρωσης των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού (ΣΤ΄ Κλιμ. 81, 223/2015). (...) Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω η ελεγχόμενη διαδικασία δεν είναι νόμιμη και ως εκ τούτου κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων συμβάσεων.


ΕλΣυν/Κλ.ΣΤ/28/2014

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: (...) Με δεδομένα τα ανωτέρω το Κλιμάκιο κρίνει ότι:1. Η ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία παρίσταται πλημμελής κατά το μέρος που αφορά στην προμήθεια των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων της κατηγορίας «Παραμαγνητικά Σκιαγραφικά» (gadobenic acid, gadoteric acid, gadobutrol, gadodiamide, gadopentetic acid, gadoversetamide, gadoxetic acid). Και τούτο ειδικότερα διότι στην 7420/31.8.2011 Απόφαση του Υφυπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ορίζεται ότι κάθε Διοικητής Υγειονομικής Περιφέρειας εξουσιοδοτείται να προβεί στη διενέργεια διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού για την προμήθεια φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων με βάση τέσσερις δραστικές ουσίες, που θα επιλέξει. Στην προκειμένη όμως περίπτωση η ένταξη της 4β «υποκατηγορίας», Παραμαγνητικά Σκιαγραφικά, στο στοιχείο 4, «Υδατοδιαλυτά, νεφροτρόπα, χαμηλής ωσμωτικότητας σκιαγραφικά ακτίνων Χ» (ioversol, iopamidol, iopromide, iodixanol, iobitridol, iomeprol, iohexol), συνιστά υπέρβαση της εξουσιοδότησης που είχε δοθεί στον Διοικητή της 4ης Υ.Π.Ε, καθόσον, όπως αναφέρεται και στο από 18487/23.12.2013 έγγραφο του Διοικητή της Υ.ΠΕ, τα «Υδατοδιαλυτά, νεφροτρόπα, χαμηλής ωσμωτικότητας σκιαγραφικά ακτίνων Χ», τα οποία χρησιμοποιούνται για την εξέταση σε αξονικό τομογράφο, έχουν στο σύστημα ταξινόμησης  ΑTC (Anatomical Therapeutic Chemical classification system) γενικό κωδικό V08AB, στη δε διακήρυξη αναφέρονται ως ιωδιούχα, ενώ τα Παραμαγνητικά Σκιαγραφικά (gadobenic acid, gadoteric acid, gadobutrol, gadodiamide, gadopentetic acid, gadoversetamide, gadoxetic acid), τα οποία χρησιμοποιούνται για την εξέταση σε μαγνητικό τομογράφο έχουν στο σύστημα ταξινόμησης ATC γενικό κωδικό V08CA (σχετ. και 727399/2009/1.7.2010 έγγραφο EMEA –European Medicines Agency- αναφορικά με τα σκιαγραφικά μέσα γαδολινίου). Συνακόλουθα, η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια που αφορά στην αρμοδιότητα της Υ.ΠΕ. ως προς τη διεξαγωγή του διαγωνισμού για τη συγκεκριμένη δραστική ουσία καθιστά μη νόμιμη την κατακύρωση στην εταιρεία ……... της προμήθειας των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων 1) με Δραστική Ουσία: GADOBUTROL, Ονομασία Φαρμακευτικού Ιδιοσκευάσματος: GADOVIST, 2) με Δραστική Ουσία: GADOPENTETIC ACID, Ονομασία Φαρμακευτικού Ιδιοσκευάσματος: MAGNEVIST και 3) με Δραστική Ουσία: GADOXETIC ACID, Ονομασία Φαρμακευτικού Ιδιοσκευάσματος: PRIMOVIST. Μειοψήφησε ο Πρόεδρος του Κλιμακίου, ο οποίος εξέφρασε την ακόλουθη γνώμη: Ενόψει του επιδιωκόμενου σκοπού της ως άνω Υπουργικής Απόφασης, ο οποίος συνίσταται στη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης μέσω της διεξαγωγής διεθνών ανοικτών διαγωνισμών και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι στην εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 10 παρ. 3 του ν. 3580/2007 αναφέρεται ότι δύναται να παρασχεθεί η δυνατότητα διενέργειας διαγωνισμών για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων με βάση την ομάδα δραστικών ουσιών ίδιας φαρμακολογικής κατηγορίας, η ένταξη των παραμαγνητικών σκιαγραφικών στην ομάδα 4 της επίμαχης διακήρυξης δεν παρίσταται αυθαίρετη. Δοθέντος δε ότι στο σύστημα ταξινόμησης ATC  οι δραστικές ουσίες κατηγοριοποιούνται σε διαφορετικές ομάδες ανάλογα με το όργανο ή το σύστημα επί του οποίου επιδρούν και ανάλογα με τις θεραπευτικές, φαρμακολογικές και χημικές ιδιότητες αυτών, δύναται να υποστηριχθεί ότι η ενιαία προκήρυξη σκιαγραφικών ιδιοσκευασμάτων αφορά στην ίδια κατηγορία γένους, «σκιαγραφικά», και ως εκ τούτου νομίμως συμπεριελήφθησαν τα παραμαγνητικά στην επίμαχη διακήρυξη ως υποκατηγορία ευρύτερης φαρμοκολογικής κατηγορίας. 2. Ανεξαρτήτως των όσων έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι: 1) νομίμως απορρίφθηκε από την αναθέτουσα αρχή η 11930/12.7.2012 προσφυγή της εταιρείας ……... Και τούτου διότι η Διοίκηση είναι καταρχήν ελεύθερη να διαμορφώνει κατά την κρίση της τους όρους της διακήρυξης ως προς τα προμήθεια είδη, καθορίζοντας τα ειδικότερα χαρακτηριστικά τους και τις ανάγκες της υπηρεσίας από ποσοτική και ποιοτική άποψη (πρβλ. Ε.Α. ΣτΕ 977/2006, 201/2007, 214/2011). Υπό το πρίσμα των ανωτέρω η δημοπράτηση των δραστικών ουσιών gadobenic acid, gadoteric acid, gadobutrol, gadodiamide, gadopentetic acid, gadoversetamide, gadoxetic acid, ακόμα και υπό την εκδοχή ότι κατά τους προβαλλόμενους από την προσφεύγουσα ισχυρισμούς υπάρχει ένα γενόσημο μόνο για κάθε δραστική ουσία, δεν συνιστά άνευ ετέρου πλημμελή τη Διακήρυξη του επίμαχου διαγωνισμού για το λόγο αυτό, αφού, τα προς προμήθεια φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα καθώς και οι ζητούμενες ποσότητες αυτών καθορίστηκαν με βάση τα αιτήματα των Νοσοκομείων εποπτείας της 4ης Υ.ΠΕ., όπως αναφέρεται στην Εισήγηση της Επιτροπής Ενστάσεων και δεν αμφισβητείται από την προσφεύγουσα (σχετ. πίνακες που προσκομίσθηκαν σε εκτέλεση των όσων διατάχθηκαν με την αναβλητική Πράξη του Κλιμακίου). Εξάλλου, σε κάθε περίπτωση το Κλιμάκιο δεν θα μπορούσε να ελέγξει τη σκοπιμότητα της διοίκησης ως προς την προμήθεια των επίμαχων ειδών. 2) Νομίμως απορρίφθηκε η προσφορά της ίδιας ως άνω εταιρείας λόγω της άρνησης αυτής να προβεί στην προβλεπόμενη από το άρθρο 35 του ν. 3918/2011 υποχρεωτική έκπτωση ποσοστού 5%. Και τούτο  το μεν διότι η διάταξη αυτή, που ισχύει ήδη από το έτος 2011, αναφέρεται ρητά στο προοίμιο της διακήρυξης, το δε διότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι η αποκλεισθείσα εταιρεία αμφισβήτησε καθ’ οιονδήποτε τρόπο τη νομιμότητα της υποχρεωτικής παροχής έκπτωσης επί της νοσοκομειακής τιμής (πρβλ. ΣτΕ 3633/2004, 2633/2005, 1192/2006, 323/2007). 3.Τέλος, ο όρος των συμβατικών σχεδίων σύμφωνα με τον οποίο «η αναθέτουσα αρχή έχει το δικαίωμα, έπειτα από απόφαση του Διοικητή της 4ης Υ.ΠΕ. ………., να παρατείνει μονομερώς τη σύμβαση επί τρεις (3) ακόμη μήνες» είναι νόμιμος υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει υπέρβαση των κατακυρωθέντων ποσοτήτων.


ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/26/2017

Προμήθεια καυσίμων, για τις κινητές μονάδες αιμοδοσίας του Νοσοκομείου, καθώς επίσης και για τα ασθενοφόρων των Μονάδων Π.Ε.Δ.Υ. (πρώην Κέντρων Υγείας) .(..)  IV. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη νομική σκέψη η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι εν μέρει μη νόμιμη, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Επίτροπο. Τούτο διότι η δαπάνη αυτή, που αφορά κατά ένα μέρος σε καταβολή τιμήματος για την προμήθεια κατά το έτος 2016 καυσίμων για την κίνηση των ασθενοφόρων υπ΄αριθμ. κυκλοφορίας ΚΗΗ .. και ΚΗΗ .., τα οποία χρησιμοποιούνται για την εξυπηρέτηση των λειτουργικών αναγκών των δύο Κέντρων Υγείας ... και ... βαρύνει τον προϋπολογισμό του Νοσοκομείου ., κατά παράβαση των προεκτεθεισών στη ΙΙ σκέψη της παρούσας διατάξεων, με τις οποίες τέθηκε ο κανόνας ότι οι λειτουργικές ανάγκες των Κέντρων Υγείας βαρύνουν, μετά τις 31.12.2014, τους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε.. Το γεγονός δε ότι τα εν λόγω οχήματα ανήκουν στην κυριότητα του Νοσοκομείου ουδεμία ασκεί επιρροή, καθώς κρίσιμο στοιχείο για την εφαρμογή του κανόνα που τέθηκε με τις ως άνω διατάξεις είναι αποκλειστικά και μόνο το εάν η διενεργούμενη μετά τις 31.12.2014 από το Κέντρο Υγείας δαπάνη αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των λειτουργικών του αναγκών. Εξάλλου, η επικαλούμενη τόσο από την 4η Δ.Υ.Πε όσο και από το Νοσοκομείο ., για τη δικαιολόγηση της επίμαχης δαπάνης υπ΄αριθμ. Α3β/3250/12.2.2015 απόφαση του Υπουργού Υγείας δεν συνδέεται με τη δαπάνη αυτή, καθώς με την τελευταία αυτή υπουργική απόφαση ρυθμίζεται έτερο ζήτημα και δη η κάλυψη των λειτουργικών δαπανών των ασθενοφόρων, κατά το μεταβατικό διάστημα μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας μεταβίβασης της κυριότητάς τους από το εκάστοτε νοσηλευτικό ίδρυμα στο Ε.Κ.ΑΒ. Εντούτοις, το Κλιμάκιο λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το Νοσοκομείο προέβη στην ενταλματοποίηση της ελεγχόμενης δαπάνης κατόπιν σχετικών υποδείξεων της εποπτεύουσας αυτό αρχής (Διοίκησης της 4ης Υ.Πε.) και λόγω του ότι υπελήφθη εσφαλμένα ότι αυτό απαιτεί η συμμόρφωση προς την Α3β/3250/12.2.2015 απόφαση του Υπουργού Υγείας, κρίνει ότι πρέπει να αναγνωριστεί η συνδρομή συγγνωστής πλάνης υπέρ των αρμοδίων οργάνων του Νοσοκομείου, τα οποία ενήργησαν με σκοπό την κάλυψη των επιτακτικών αναγκών κίνησης των δύο ασθενοφόρων οχημάτων του και όχι με πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων.


ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/81/2017

Εκτέλεση εργασιών:Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις (ΙΙ και ΙΙΙ) που προηγήθηκαν, η δαπάνη που εντέλλεται με το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα, δεν προκύπτει ότι αφορά στην εκτέλεση δημοσίου έργου, για το οποίο τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις της νομοθεσίας περί δημοσίων έργων, αλλά στην εκτέλεση εργασιών, για τις οποίες εφαρμόζονται οι διατάξεις περί υπηρεσιών, κατά τα εκτιθέμενα στον πρώτο λόγο διαφωνίας. Τούτο διότι, οι εργασίες αυτές συνίστανται στην απλή απομάκρυνση, μέσω ήπιων επεμβάσεων, των ήδη υφιστάμενων περιφράξεων των πηγών και την τοποθέτηση νέων, το αποτέλεσμα των οποίων δεν συνδέεται άμεσα με το έδαφος ή το υπέδαφος κατά τρόπο διαρκή και σταθερό, ούτε εξάλλου απαιτούνται για την εκτέλεσή τους ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις και μέθοδοι ή εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό, αλλά αυτές είναι δυνατό να εκτελεστούν προσηκόντως  από  επαγγελματίες  που  διαθέτουν τα  κατάλληλα  μηχανήματα και τη σχετική εμπειρία. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην συναφθείσα σύμβαση δεν προβλέπεται η καταβολή εργολαβικού οφέλους, η προϋπολο-γισθείσα δαπάνη έχει προσδιοριστεί, όπως αναφέρεται παρακάτω, με συγκεκριμένα και διαφανή κριτήρια και το ύψος της εμπίπτει στο όριο της απευθείας ανάθεσης των 20.000 ευρώ, που ισχύει για την ανάθεση δημοτικών εργασιών, η εν λόγω πλημμέλεια δεν είναι ουσιώδης διότι δεν επάγεται επαχθείς δημοσιονομικές συνέπειες σε βάρος του Δήμου, απορριπτομένου του πρώτου λόγου διαφωνίας. Περαιτέρω, η δαπάνη είναι μη κανονική όπως βασίμως προβάλλεται με τον δεύτερο λόγο διαφωνίας, διότι η αρχική ανάληψή της έγινε στις 31.5.2013, δηλαδή μετά την απόφαση ανάθεσης των εργασιών (25.9.2012) και αναλήφθηκε εκ νέου το έτος 2016, χωρίς να προηγηθεί απόφαση ανατροπής της κατά οικονομικά έτη 2014 και 2015. Δεδομένου όμως ότι, τελικώς, εκδόθηκε η απόφαση ανάληψης και μάλιστα πληρώθηκαν οι απαιτήσεις διαδικτυακής δημοσιότητας με την ανάρτησή της στη «Διαύγεια», τα όργανα του Δήμου ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων που αφορούν τη δημοσιονομική δέσμευση της δαπάνης. Επίσης, στην απόφαση ανάθεσης υπάρχει σαφής και επαρκής περιγραφή του αντικειμένου με αναγραφή των συγκεκριμένων εργασιών και του τόπου εκτέλεσής τους, ενώ αναλυτικός είναι και ο προϋπολογισμός αυτών των εργασιών με αναγραφή του είδους τους, της τιμής μονάδας, των ποσοτήτων  και της συνολικής δαπάνης που προκύπτει, απορριπτομένου ως αβασίμου του τρίτου λόγου διαφωνίας. Άλλωστε, η αναλυτική περιγραφή του αντικειμένου των εργασιών και της προϋπολογισθείσας δαπάνης πρέπει να προκύπτει  από την απόφαση ανάθεσης και τον επισυναπτόμενο σ’ αυτήν προϋπολογισμό, προϋπόθεση που, κατά τα ανωτέρω, πληρούται και δεν απαιτείται να αναφέρεται στο τιμολόγιο ή τη βεβαίωση εκτέλεσης εργασιών, απορριπτομένου του τέταρτου λόγου διαφωνίας ως ερειδόμενου επί εσφαλμένης προϋπόθεσης. Εξάλλου, στην προκειμένη περίπτωση τα ανωτέρω έγγραφα έχουν νομίμως συνταχθεί, υπό την έννοια ότι το μεν τιμολόγιο προσδιορίζει με σαφήνεια  την απαίτηση κατά βάση και ποσό και η βεβαίωση της επιτροπής παραλαβής βεβαιώνει την καλή εκτέλεση των εργασιών (βλ. άρθρα  64  και  66  του  π.δ/τος 28/1980 και Ε.Σ. Πράξη Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. στο VII Τμ. 145/2016). Τέλος,  ο πέμπτος και ο έκτος λόγος διαφωνίας είναι απορριπτέοι ως άνευ αντικειμένου διότι η ένταξη στο τεχνικό πρόγραμμα, η αναγραφή ποινικών ρητρών στο ιδιωτικό συμφωνητικό και η προσκόμιση εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης συνάπτονται με σύμβαση δημοτικού έργου και όχι με σύμβαση εργασιών, όπως στην προκειμένη περίπτωση.


ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1607/2022

Προμήθεια ειδών κυλικείου:ζητείται η ανάκληση της 70/2022 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα (...)Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου της πρώτης ΕΣ της 19/21 ΣΠ, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη. Τούτο διότι το εν λόγω σχέδιο έρχεται σε αντίθεση με τους όρους της από 31.3.2022 ΣΠ, και ειδικότερα, με το άρθρο 2 αυτής που αποκλείει αναπροσαρμογή των τιμών σε συνδυασμό με τα Παραρτήματα «Α» και «Β» αυτής, όπου καταγράφονται αναλυτικά οι τιμές μονάδας όλων των προς προμήθεια αγαθών. Πέραν τούτου, με την εισαγωγή το πρώτον στην ελεγχόμενη ΕΣ όρων περί αναπροσαρμογής τιμών παραβιάζονται προδήλως οι διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 4 του ν. 4412/2016, που παρατίθενται στη σκ. 6 της παρούσας, σύμφωνα με τις οποίες επί μοναδικού αντισυμβαλλόμενου ΣΠ, οι ΕΣ που βασίζονται σε αυτήν ανατίθενται, σύμφωνα με τους όρους της. Συναφώς, είναι αβάσιμος ο ισχυρισμός ότι με το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο επιχειρείται η τροποποίηση των τιμών αποκλειστικά και μόνο της ΕΣ, δοθέντος ότι οι ΕΣ δεν παρουσιάζουν αυτοτέλεια σε σχέση με τις προηγηθείσες αυτών ΣΠ, αλλά αντιθέτως, συνάπτονται με βάση τα ήδη συμφωνηθέντα σε αυτές. Ως εκ τούτου, τυγχάνουν -ομοίως- απορριπτέοι, προεχόντως ως αλυσιτελείς, οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντος και της παρεμβαίνουσας που αφορούν στην κατ’ ουσίαν νομιμότητα της αναπροσαρμογής των τιμών της ΕΣ (βλ. σκ. 15 α΄ - δ΄), αφού και αληθείς υποτιθέμενοι δεν δύνανται να εξεταστούν αυτοτελώς χωρίς να έχει προηγηθεί τροποποίηση της ΣΠ κατά το ως άνω ουσιώδες περιεχόμενό της. Άλλωστε τούτο (την τροποποίηση της ΣΠ) ζητεί και η παρεμβαίνουσα εταιρεία με την πρώτη της επιστολή προς την αναθέτουσα αρχή, με την οποία θέτει το πρώτον το ζήτημα της αναπροσαρμογής των τιμών των προς προμήθεια αγαθών. Εξάλλου, εσφαλμένως γίνεται λόγος με το δικόγραφο της προσφυγής για «τροποποίηση της εκτελεστικής σύμβασης» (βλ. ενδεικτ. σελ. 7, 9 αυτού), δοθέντος ότι η εν λόγω σύμβαση δεν έχει ακόμα συναφθεί και, συνακόλουθα, δεν δύναται να τροποποιηθεί προ της σύναψής της. Τούτο άλλωστε διαφέρει από την τροποποίηση της εγκριτικής απόφασης του Διοικητή της ΔΑΥ (φερόμενη στα έγγραφα του φακέλου και στο ως άνω δικόγραφο ως «κατακυρωτική» της εκτελεστικής σύμβασης), η οποία σε κάθε περίπτωση προηγείται της υποβολής του ελεγχόμενου σχεδίου. Ούτε μπορεί, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, να εκτιμηθεί το υποβληθέν σχέδιο της ΕΣ ως σχέδιο τροποποίησης της 19/22 ΣΠ, καθόσον ούτε η βούληση της αναθέτουσας αρχής συνίσταται σε τέτοιου είδους τροποποίησή της, ούτε το περιεχόμενο του υποβληθέντος σχεδίου ΕΣ αφορά ειδικώς στην τροποποίηση αυτής. Ορθώς, επομένως, η προσβαλλόμενη Πράξη διαπιστώνει ότι της υποβολής σχεδίου της πρώτης ΕΣ έπρεπε να έχει προηγηθεί η υποβολή προς έλεγχο στο αρμόδιο όργανο του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχεδίου τροποποίησης της 19/22 ΣΠ. Τούτο θα έπρεπε να ελέγξει πρωτογενώς τις προϋποθέσεις για την επιτρεπτή τροποποίηση της ΣΠ, λαμβάνοντας υπόψη, πέραν των εγκυκλίων οδηγιών ανεξάρτητων αρχών, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (συνεκτιμώντας τις όλως πρόσφατες διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 4965/2022, Α΄ 1625) και τους όρους αυτής. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος ότι η 19/22 ΣΠ δεν απαιτείται να τροποποιηθεί διότι οι μεταβολές αφορούν αποκλειστικά και μόνο στην ΕΣ, είναι αβάσιμος, καθόσον, όπως έχει ήδη προεκτεθεί, οι ΕΣ συνάπτονται βάσει των όρων των ΣΠ και δεν παρουσιάζουν νομική αυτοτέλεια (άρθρο 39 παρ. 4 ν. 4412/2016). Εξάλλου, όρος που καθορίζει περιορισμένο χρονικό διάστημα ισχύος των νέων τιμών (π.χ. για ένα έτος) θα μπορούσε, ενδεχομένως, να συμπεριληφθεί σε τροποποίηση της εν λόγω ΣΠ, υπό την επιφύλαξη της τήρησης των οικείων διατάξεων που αφορούν στην τροποποίηση των συμβάσεων κατά την εκτέλεσή τους (άρθρο 132 του ν. 4412/2016). Συνεπώς, είναι αβάσιμος ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋπόθεσης και ο ισχυρισμός (βλ. σκ. 15 στοιχ. στ΄) του προσφεύγοντος ότι η αναπροσαρμογή τιμών αφορά αποκλειστικά και μόνο στην πρώτη ΕΣ, αφού αυτή δεν τυγχάνει αυτοτελής σε σχέση με τη 19/22 ΣΠ και το περιεχόμενο της πρώτης πρέπει να συμφωνεί με τους όρους της ΣΠ με βάση την οποία συνάπτεται.Δεν ανακαλεί την 70/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα ….