ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/140/2025

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση υπηρεσιών ασφάλισης οχημάτων του ΕΚΑΒ, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.700.000 ευρώ για δύο έτη, με δικαίωμα προαίρεσης παράτασης ενός έτους επιπλέον κόστους 900.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης ήταν πλημμελής, καθώς δεν κάλυπτε το σύνολο της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος προαίρεσης. Ωστόσο, επειδή δεν διαπιστώθηκαν άλλες ουσιώδεις πλημμέλειες και δεν εκκρεμούν ένδικα βοηθήματα, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον απαράβατο όρο της έκδοσης νέας, συμπληρωματικής απόφασης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης που θα συμπεριλαμβάνει το σύνολο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ /ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ (...) Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις αυτοτελώς και σε συνδυασμό ερμηνευόμενες, προκύπτει ότι στην περίπτωση που μια σχεδιαζόμενη σύμβαση προβλέπει δικαίωμα προαίρεσης, η αξία της ανέρχεται στο ανώτατο συνολικό ποσό αποτίμησης αυτής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης.
(...) Για τους λόγους, όμως, που αναφέρονται ανωτέρω στη σκέψη 7, βασίμως έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη Πράξη ότι έπρεπε να συμπεριληφθεί και η αξία του συνολικού ετήσιου δικαιώματος προαίρεσης στην 31740/4.8.2021 απόφαση πολυετούς έγκρισης ανάληψης υποχρέωσης του αρμόδιου Διοικητή της 4ης Υ.Π.Ε., η οποία, παρά την αιτίαση της Επιτρόπου δεν συμπεριελήφθη ούτε στην μεταγενεστέρως εκδοθείσα 37855/17.09.2021 απόφαση του ιδίου διατάκτη. Ωστόσο, εφόσον δεν διαπιστώνεται, κατά το ανωτέρω αιτιολογικό, άλλη ουσιώδης πλημμέλεια της διαδικασίας ανάθεσης, το Δικαστήριο κρίνει, χάριν οικονομίας της διαδικασίας, ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των είκοσι πέντε (25), τελικώς υποβαλλομένων σχεδίων συμβάσεων, υπό τον όρο της καταχώρισης στην απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης και της δαπάνης που αντιστοιχεί στο συνολικώς προβλεφθέν ετήσιο δικαίωμα προαίρεσης. Ανακαλεί την προσβαλλόμενη με αυτή, 18/2021 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης «Τομέα Υγείας».

Η απόφαση αφορά την έγκριση της προσφυγής του Δήμου Κατερίνης στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση της υπηρεσίας «Ναυαγοσωστική Κάλυψη Ακτών Δήμου Κατερίνης 2021». Αυτό έγινε μετά από άγονο ανοικτό διαγωνισμό, όπου δεν υπήρξαν προσφορές. Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι 404.680,46 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η Αρχή επικύρωσε τη νομιμότητα της διαδικασίας, παρόλο που σημείωσε ότι η σύμβαση δεν υποδιαιρέθηκε σε τμήματα, κάτι που θα μπορούσε να ενισχύσει τον ανταγωνισμό. Τέλος, επισημάνθηκε η ανάγκη για σαφέστερη περιγραφή του οικονομικού αντικειμένου σε μελλοντικές διαδικασίες.

Δαπάνες ασφάλισης και φύλαξης δημοτικών κτιρίων...Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 6, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη πράξη ότι η 36/2020 απόφαση έγκρισης πολυετούς ανάληψης υποχρέωσης είναι μη νόμιμη, εφόσον σε αυτή δεν είχε συμπεριληφθεί και το προβλεφθέν δικαίωμα προαίρεσης, ώστε να εξασφαλιστεί η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη των 491.040,00 ευρώ με Φ.Π.Α, όπως επιβάλλεται από τις προπαρατεθείσες και μη προβλέπουσες εξαίρεση ως προς το δικαίωμα προαίρεσης, διατάξεις του άρθρου 53 παρ. 2ζ του ν. 4412/2016 και του άρθρου 67 του ν. 4270/2014. Ωστόσο, εκτιμώντας ότι προσκομίστηκε από τον προσφεύγοντα Δ.Κ η 36/20 διορθωμένη απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης για τα έτη 2021 και 2022, ποσού 207.181,76 ευρώ και 283.858,24 ευρώ, αντίστοιχα, ήτοι συνολικού ποσού 491.040,00 ευρώ με Φ.Π.Α., καθώς και νέο σχέδιο σύμβασης, στα «Έχοντας λάβει υπόψη» του οποίου προστέθηκε συναφώς το στοιχείο 25 και συμπληρώθηκαν σχετικώς τα στοιχεία 34 και 55 αυτού με αναφορά της 36/20 διορθωμένης απόφασης έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης, το Δικαστήριο κρίνει, χάριν οικονομίας της διαδικασίας, ότι αφού συμπληρώθηκαν οι ελλείπουσες κατά τον χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού προϋποθέσεις της νομιμότητάς της η διαπιστωθείσα κατά τα ανωτέρω πλημμέλεια καθίσταται μη ουσιώδης. Συνεπώς, και εφόσον δεν διαπιστώθηκε άλλη ουσιώδης πλημμέλεια που να κωλύει την υπογραφή της σύμβασης, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 10/2021 Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου OTA ΙV στον Δήμο ... και να υπογραφεί το διορθωμένο κατά τα ανωτέρω σχέδιο σύμβασης.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Ζητείται η ανάκληση της 7ΠΣ/2022 πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Πιερίας, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου … (…) και της ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία «… ΕΕ» και διακριτικό τίτλο «…», προϋπολογισθείσας δαπάνης 430.000,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), για την παροχή της υπηρεσίας «Φύλαξη ακτών (Ναυαγοσωστική κάλυψη των ακτών του Δήμου …)».(....)κρίνει ότι πρέπει να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να υπογραφεί η ελεγχόμενη σύμβαση, υπό τον όρο ότι, ελλείψει ειδικής πρόβλεψης στη διακήρυξη, τα είδη που αφορούν στον εξοπλισμό των ναυαγοσωστών και από τη φύση τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επόμενη ναυαγοσωστική περίοδο (π.χ. απινιδωτές, φορητό φαρμακείο, ναυαγοσωστικό σωσίβιο, σανίδα διάσωσης κλπ.) και δεν συναρτώνται άμεσα με το πρόσωπο του χρήστη τους (π.χ. βατραχοπέδιλα, ένδυμα κολύμβησης κλπ.), θα παραμείνουν μετά τη λήξη της σύμβασης στην κυριότητα του προσφεύγοντος(....)Ανακαλεί την 7ΠΣ/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Πιερίας.

Η Πράξη 64/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή της σύμβασης για το έργο «Επισκευή – ενίσχυση του φέροντος οργανισμού του υφιστάμενου Ιερού Ναού Καθεδρικού Ναού Αγίου Βλασίου Αχαρνών με σύγχρονη αποκατάσταση του περιβάλλοντα χώρου» (προϋπολογισμός 2.550.000,00 ευρώ). Η απόφαση κωλύθηκε διότι ο Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016) επικαλούμενος κατεπείγουσα ανάγκη λόγω του σεισμού του 2019. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η κατεπείγουσα ανάγκη είχε αποδυναμωθεί λόγω της παρόδου τεσσάρων ετών, καθιστώντας δυνατή τη χρήση συντετμημένης τακτικής διαγωνιστικής διαδικασίας. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι το αντικείμενο του έργου υπερέβαινε τις απολύτως αναγκαίες επεμβάσεις για την αποκατάσταση των σεισμικών ζημιών, περιλαμβάνοντας έργα ανακαίνισης, εκσυγχρονισμό ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και επανασχεδιασμό της κεντρικής πλατείας. Τέλος, επισημάνθηκε η μη έκδοση απόφασης πολυετούς έγκρισης ανάληψης υποχρέωσης για τη συνολική εκτιμώμενη αξία της σύμβασης.

ΕΡΓΑ. ζητείται η ανάκληση της 159/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης, με αντικείμενο την εκτέλεση του έργου «Βιοκλιματική ανάπλαση πλατείας Αναλήψεως» (..)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι δεν υφίσταται πλέον η διαπιστωθείσα από το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη πράξη του πλημμέλεια ως προς τη χρηματοδότηση του έργου, δοθέντος ότι αυτό πρόκειται να χρηματοδοτηθεί πλέον από ίδιους πόρους του Δήμου, ενώ παράλληλα έχει τηρηθεί και η προβλεπόμενη στο νόμο διαδικασία δημοσιονομικής δέσμευσης για το έτος 2015. Προϋπόθεση, όμως, της υπογραφής του επίμαχου σχεδίου σύμβασης είναι η έκδοση της προβλεπόμενης στο άρθρο 67 του ν. 4270/2014 απόφασης έγκρισης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης από την κατά νόμο αρμόδια Οικονομική Επιτροπή και η κοινοποίηση της απόφασης αυτής στον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης .

ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΡΕΜΑΤΟΣ.(..._)	Με την 1054/2014 απόφασή του το παρόν Τμήμα έκρινε βάσιμους τους προβαλλόμενους λόγους προσφυγής ως προς τις προμνησθείσες, υπό στοιχ. (ii) και (iii), διακωλυτικές πλημμέλειες και, συνακόλουθα, ανακλητέα την προσβαλλόμενη Πράξη κατά το μέρος αυτό. Σε ό,τι αφορά την υπό στοιχ. (i) πλημμέλεια δέχθηκε ότι δημιουργεί αμφιβολίες ως προς τη διασφάλιση της χρηματοδότησης της σύμβασης και διέταξε τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου από τον αναθέτοντα Δήμο, ο οποίος κλήθηκε να υποβάλει τις απαιτούμενες αποφάσεις ανάληψης δαπάνης, ή εν όψει της καθυστέρησης ολοκλήρωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας, διορθωμένη απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης, με νέα κατανομή των πιστώσεων στα έτη εκτέλεσης της σύμβασης, αναλόγως του αναπροσαρμοσμένου χρονοδιαγράμματος χρηματικών ροών αυτής, καθώς και τις αναλογούσες στο τρέχον έτος αποφάσεις ανάληψης πιστώσεων. Σε εκτέλεση της εν λόγω απόφασης διαβιβάστηκαν στο Δικαστήριο, με το ..έγγραφο του Δήμου  , το αναπροσαρμοσμένο, λόγω της καθυστέρησης ολοκλήρωσης του διαγωνισμού, χρονοδιάγραμμα εκπόνησης της ανατιθέμενης μελέτης και η εναρμονιζόμενη με αυτό ... απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, συνολικού ποσού 449.190,00 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο συμβατικό τίμημα και κατανέμεται στα έτη 2024, 2025 και 2026.  Εν όψει των ανωτέρω προσκομισθέντων νομίμων στοιχείων πολυετούς κατανομής και ετήσιας δέσμευσης των πιστώσεων, το Δικαστήριο κρίνει ότι και η αποδιδόμενη με την προσβαλλόμενη Πράξη υπό στοιχ. (i) πλημμέλεια της διαδικασίας ανάθεσης είναι αβάσιμη. Συνεπώς, πρέπει η ένδικη προσφυγή να γίνει δεκτή στο σύνολό της και η προσβαλλόμενη Πράξη να ανακληθεί. Συνεκτιμωμένων δε ότι έχει παραταθεί η λήξασα στις 27.8.2024 ισχύς της προσφοράς και των εγγυητικών επιστολών συμμετοχής της αναδόχου έως τις 28.12.2024 και ότι το σχέδιο σύμβασης έχει ήδη ενημερωθεί με τα στοιχεία της νέας 655/21349/21.9.2024 απόφασης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, πρέπει να επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου αυτού, αντίγραφο του οποίου επισυνάπτεται στην παρούσα και τηρείται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου. Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την με Α.Β.Δ 5216/27.06.2024 προσφυγή του Ν.Π.Δ.Δ. - πρωτοβάθμιου O.T.A. με την επωνυμία «Δήμος..». 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:ζητείται η ανάκληση της 13/2022 Πράξης της Αναπληρώτριας Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα …, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου συμφωνίας – πλαίσιο μεταξύ του Δήμου … και του οικονομικού φορέα με την επωνυμία «…», που αφορά στην εκτέλεση του έργου με τίτλο «Συντήρηση οδικού δικτύου Δήμου …», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.000.000,00 € με ΦΠΑ 24%(....)Δοθέντος δε ότι η σχετική με το επίμαχο έργο δαπάνη επρόκειτο να βαρύνει αποκλειστικά και μόνον τα επόμενα του έτους 2021 οικονομικά έτη (2022 και 2023), δεν χρειαζόταν ...να εκδοθεί απόφαση ανάληψης υποχρέωσης για το έτος 2021, αρκούσε δε η εκδοθείσα ... απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης.(....)Τούτο δε διότι, δοθέντος ότι η συμφωνία - πλαίσιο δεν συνιστά από μόνη της νομικά δεσμευτική σύμβαση και δεν γεννά δημοσιονομική υποχρέωση έναντι του αναδόχου, η οποία γεννάται μόνο από τις επιμέρους εκτελεστικές συμβάσεις που θα συναφθούν με βάση αυτή και, ως εκ τούτου συνιστά επαρκή διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης η δέσμευση της οικείας πίστωσης πριν από την υπογραφή των εκτελεστικών συμβάσεων (...), στην προκειμένη περίπτωση αφενός μεν είχε προηγηθεί η απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, αφετέρου δε η ... απόφαση ανάληψης υποχρέωσης για το οικονομικό έτος 2022 εκδόθηκε σε χρόνο που προηγείται της υπογραφής της ελεγχόμενης συμφωνίας - πλαίσιο, πολλώ δε μάλλον της υπογραφής με τον ανάδοχο των επιμέρους εκτελεστικών συμβάσεων.Ανακαλεί την 13/2022 Πράξη της Αναπληρώτριας Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα ….

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης σύμβασης από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας (ΑΑΕΕ) για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης εξοπλισμού και λογισμικού του ΟΠΣ-ΑΑΕΕ. Η σύμβαση έχει διάρκεια τριών ετών με δυνατότητα προαίρεσης ενός επιπλέον έτους και προϋπολογιζόμενη αξία 2.333.000,00 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι κατά τη διαγωνιστική διαδικασία δεν εμφιλοχώρησαν ουσιώδεις πλημμέλειες που να θίγουν θεμελιώδεις κανόνες ή το δημόσιο συμφέρον. Κατόπιν της αξιολόγησης της μοναδικής υποβληθείσας προσφοράς και της τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή του σχετικού σχεδίου σύμβασης.