ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/1/2025

Η Πράξη 118/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και των σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια «Οχημάτων Επιτήρησης Αγροδασικών Περιοχών για τη Δασική Υπηρεσία» από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η προμήθεια, συνολικού προϋπολογισμού 6.048.387,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α., χωρίστηκε σε τρία (3) Τμήματα. Κάθε Τμήμα αφορούσε την προμήθεια 50 οχημάτων τύπου PICK UP (4x4) και η ανάθεση έγινε με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει μόνον τιμής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία (Τμήματα 1, 2 και 3) και συνεπώς δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων με τον οριστικό ανάδοχο, την εταιρεία «...».

Η προσφυγή ζητεί την ακύρωση της απόφασης του αναθέτοντα φορέα που ανακήρυξε ως προσωρινή ανάδοχο την εταιρία «.................» για την Ομάδα 2 του διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η προμήθεια οχημάτων-μηχανημάτων, συγκεκριμένα δύο ημιφορτηγών αυτοκινήτων 4x4 Double Cab, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 56.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Οι αιτιάσεις περιλαμβάνουν ασάφειες στην οικονομική προσφορά της αναδόχου, εσφαλμένη αξιολόγηση βάσει ποιότητας-τιμής, έλλειψη τεκμηρίωσης για την εγγύηση και τα σέρβις, καθώς και παράλειψη συνυπολογισμού έκπτωσης για ανταλλακτικά.

Το έγγραφο αποτελεί τη γνωμοδότηση της Επιτροπής της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το σχέδιο αφορά τη ρύθμιση θεμάτων για προγράμματα δράσεων τεχνικής βοήθειας και τις διαδικασίες κατάρτισης και τήρησης καταλόγων προμηθευτών και παρόχων υπηρεσιών για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027. Η Αρχή διατύπωσε σύμφωνη γνώμη επί του σχεδίου, υπό την προϋπόθεση ενσωμάτωσης συγκεκριμένων παρατηρήσεων, νομοτεχνικών διορθώσεων και επισημάνσεων που διατυπώθηκαν κατά τη συνεδρίαση, προκειμένου το σχέδιο να είναι πλήρως εναρμονισμένο με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο του ν. 4412/2016.

Καταβολή αμοιβής για συντήρηση και επισκευή δημοτικών οχημάτων: ..ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 164/2018 Πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανώνστο παρόν Τμήμα..Ήδη με την αίτησή του ο αιτών Δήμος προβάλλει ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, διότι η προμήθεια των ανταλλακτικών δεν αφορούσε εργασίες και ανταλλακτικά τακτικής συντήρησης των οχημάτων, αλλά προμήθεια ανταλλακτικών για την επισκευή των ως άνω οχημάτων, που ήδη είχαν παρουσιάσει βλάβες και έχρηζαν επισκευής, ενώ η διενέργεια του γενικού σέρβις αποφασίστηκε επ’ ευκαιρία της επισκευής τους, ενόψει του ότι τα οχήματα μεταφέρονται σε συνεργείο σε άλλη πόλη και συγκεκριμένα στο ... Ότι, περαιτέρω, το επίμαχο χρηματικό ένταλμα αφορά μόνον στην προμήθεια των ανταλλακτικών, που προορίζονται για την αντιμετώπιση των βλαβών και όχι τις εργασίες επισκευής, συντήρησης και σέρβις, οι οποίες ανατέθηκαν στο ... .... Τέλος και προς επίρρωσιν του ισχυρισμού του ότι τα ανταλλακτικά αφορούν έκτακτες ζημίες, που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, επικαλείται την καθυστέρηση στην προμήθεια των ανταλλακτικών του μηχανήματος έργων με αριθμ. Κυκλοφ. ΜΕ ... και τη δυσκολία στην ανεύρεση των σχετικών ανταλλακτικών. Από τις ως άνω περιγραφείσες εργασίες, όμως, προκύπτει ότι πολλά από τα ανταλλακτικά αφορούν σε ανταλλακτικά της τακτικής συντήρησης των οχημάτων, δηλαδή ανταλλακτικά που υπόκεινται σε έλεγχο κατά το εκάστοτε γενικό σέρβις των οχημάτων, με αποτέλεσμα να ελέγχονται και να αντικαθίστανται εφόσον έχουν φθαρεί, ανεξαρτήτως αν έχει εκδηλωθεί ή όχι σχετική βλάβη. Συνεπώς, βλάβη οχήματος, που οφείλεται σε ανταλλακτικά, που αντικαθίστανται σε τακτά χρονικά διαστήματα κατά το σέρβις των οχημάτων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως έκτακτη βλάβη (εκτός αν προκύπτει ότι οφείλεται σε άλλο γεγονός, π.χ. ελαττωματικότητα του προϊόντος), αλλά αφορά σε φθορές και βλάβες της συνήθους χρήσης αυτών, για τις οποίες η αρμόδια Επιτροπή του Δήμου οφείλει να έχει προβεί στον προγραμματισμό και προμήθεια των σχετικών ανταλλακτικών. Εντούτοις λαμβανομένων υπόψη των ως άνω ισχυρισμών του Δήμου ότι στα υπό προμήθεια ανταλλακτικά περιλαμβάνονται και ανταλλακτικά που δεν αφορούν στο τακτικό σέρβις των οχημάτων, όπως τούτο αποδεικνύεται και από τη δυσκολία ανεύρεσης των ανταλλακτικών για με αριθμ. Κυκλοφ. ΜΕ ... όχημα, το Τμήμα κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου προέβησαν στην ελεγχόμενη απευθείας ανάθεση χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων και πρέπει για το λόγο αυτό να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, ν’ ανακληθεί η 164/2018 πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Τμήμα τούτο και, συνακόλουθα, να θεωρηθεί το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα.

Η υπ' αριθμ. 8/2017 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την παροχή γνώμης επί σχεδίου Εγκυκλίου του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την εφαρμογή του ν. 4412/2016 στους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς. Η Αρχή κρίνει ότι η Υπουργική Απόφαση 26804/2011, η οποία εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ν. 3316/2005, εξακολουθεί να ισχύει συμπληρωματικά προς τις διατάξεις του ν. 4412/2016, εφόσον δεν αντίκειται σε αυτές. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη κάλυψης του νομοθετικού κενού σχετικά με τη διαδικασία και τη σύνθεση της κριτικής επιτροπής μέσω νέων κανονιστικών πράξεων, ενώ ζητά επιπλέον την αναδιατύπωση ορισμένων σημείων του σχεδίου εγκυκλίου προς αποφυγή ασάφειας.

Η απόφαση Α 15/2018 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την παροχή γνώμης επί των διατάξεων των άρθρων 148-155 του σχεδίου νόμου για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς και την εναρμόνιση του εθνικού νομοθετικού πλαισίου με την Οδηγία 2014/55/ΕΕ, η οποία αφορά την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων. Η Αρχή διατυπώνει θετική γνώμη για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, υπό την επιφύλαξη συγκεκριμένων επισημάνσεων και διορθώσεων που κρίνονται απαραίτητες για λόγους ασφάλειας δικαίου, ορθής απόδοσης ορολογίας και συνέπειας με την υφιστάμενη εθνική νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων, φορολογικών θεμάτων και δημοσίου λογιστικού. Τονίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη για άμεσο συντονισμό των αρμόδιων φορέων, ώστε να εξασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση των τεχνικών μέτρων εφαρμογής εντός των οριζόμενων προθεσμιών της Οδηγίας, διασφαλίζοντας την ψηφιακή διαλειτουργικότητα και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης.

Η Γνώμη 20/2021 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την παρακολούθηση και επίβλεψη δημοσίων έργων προεκτιμώμενης αμοιβής κάτω των ορίων από ιδιώτες Ελεγκτές Μηχανικούς. Το έγγραφο αναλύει το κανονιστικό πλαίσιο, τις προϋποθέσεις εγγραφής στο Μητρώο Διαπιστευμένων Ελεγκτών Μηχανικών που τηρεί το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), τη διαδικασία επιλογής μέσω κλήρωσης, καθώς και τις υποχρεώσεις, ευθύνες και αμοιβές των ιδιωτών ελεγκτών. Η Αρχή διατυπώνει σειρά παρατηρήσεων σχετικά με την πληρότητα της νομοθετικής εξουσιοδότησης, τη φύση των συμβάσεων, τη διαχείριση της σύγκρουσης συμφερόντων και την ανάγκη απλούστευσης των διαδικασιών, καταλήγοντας τελικά σε ομόφωνη απόφαση για παροχή σύμφωνης γνώμης υπό την προϋπόθεση ενσωμάτωσης των επισημάνσεων και νομοτεχνικών διορθώσεων που προτάθηκαν.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) γνωμοδοτεί επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με τίτλο «Ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στο νησιωτικό χώρο και λοιπές διατάξεις». Η Αρχή εξετάζει τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα του άρθρου 18 που αφορά την ίδρυση γραφείων προμηθειών σε περιφερειακές μονάδες του Λιμενικού Σώματος και των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού. Η Αρχή επισημαίνει ότι η μετατροπή τους σε χωριστές επιχειρησιακές μονάδες προϋποθέτει, βάσει του άρθρου 6 του ν. 4412/2016, τη συνδρομή διοικητικής και δημοσιονομικής αυτοτέλειας, καθώς και την έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης. Τονίζεται η ανάγκη για προσεκτική αναδιατύπωση ορισμένων σημείων προς αποφυγή ερμηνευτικών ζητημάτων και συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του ενωσιακού και εθνικού δικαίου.

Η Πράξη 151/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης του Δήμου Αγίου Βασιλείου για το «ΟΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ». Η απόφαση έκρινε απαράδεκτη την υποβολή προς έλεγχο της μετάθεσης της προθεσμίας ολοκλήρωσης της προμήθειας κατά επτά μήνες (έως 22.7.2025), καθώς αυτή η δυνατότητα προβλεπόταν ήδη ρητά στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης. Κρίθηκε όμως νόμιμη η τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου, η οποία περιλαμβάνει την αντικατάσταση τεσσάρων ειδών εξοπλισμού/λογισμικού με νεότερες εκδόσεις λόγω διακοπής παραγωγής και την αναδιάταξη συγκεκριμένων στοιχείων του εξοπλισμού. Η τροποποίηση αυτή θεωρήθηκε μη ουσιώδης, καθώς δεν μεταβάλλει την οικονομική ισορροπία ή τις αρχικές τεχνικές προδιαγραφές. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης, υπό τον όρο τυπικών διορθώσεων (ημερομηνία έναρξης ισχύος, αναδιατύπωση άρθρου 1).

Η Πράξη 215/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του Δήμου Κατερίνης για το έργο «Ασφαλτοστρώσεις υφιστάμενου οδικού δικτύου». Η σύμβαση, ύψους 376.921,68 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.), κρίνεται ότι πληροί τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016. Οι συμπληρωματικές εργασίες, που αφορούν ασφαλτοστρώσεις σε οδούς που επηρεάστηκαν από επεμβάσεις δικτύων (οπτικών ινών, φυσικού αερίου, ΔΕΥΑΚ) μετά την αρχική μελέτη, κρίθηκαν αναγκαίες για την ολοκλήρωση και ασφάλεια του έργου. Το συνολικό άθροισμα των συμπληρωματικών εργασιών (49,91%) δεν ξεπερνά το 50% του αρχικού τιμήματος. Η υπογραφή της σύμβασης δεν κωλύεται, υπό τον όρο δέσμευσης πίστωσης και ορθών τεχνικών και οικονομικών επισημάνσεων.