Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.Ε/171/2022

Με την εξεταζόμενη προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται ν’ ακυρωθεί η διακήρυξη ανοικτής δημοπρασίας του έργου «ΕΠΕΚΤΑΣΗ ... ΟΔΟΥ ΤΜΗΜΑ: ... - ...» κατά το μέρος, που αφορά στις πρόσθετες απαιτήσεις και στους όρους περί Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής Επάρκειας του άρθρου 22.Γ της διακήρυξης, της Επαγγελματικής και Τεχνικής Ικανότητας του άρθρου 22.Δ της διακήρυξης και της στήριξης στις ικανότητες άλλων φορέων (δάνεια εμπειρία) του άρθρου 22.ΣΤ, κατά τα διαλαμβανόμενα στην προσφυγή, ως και κάθε όρος, που παρακωλύει την άθροιση των ικανοτήτων και προσόντων των συμμετεχόντων σε ένωση οικονομικών φορέων, να επιστραφεί δε το καταβληθέν παράβολο.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου του Δήμου … με τίτλο «Νέος Διώροφος Δημοτικός Παιδικός Σταθμός με Υπόγειο, Δήμου … στο Ο.Τ. 328», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.266.129,03 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.).(....)Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση, ενόψει της έλλειψης πολυπλοκότητας του έργου ή συνάρτησής του με ειδικές απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής, ο όρος αυτός είναι δυσανάλογος, δεδομένου ότι το εύλογο συμφέρον της τελευταίας για την ορθή εκτέλεση της σύμβασης θα μπορούσε να ικανοποιηθεί με τη θέσπιση λιγότερο περιοριστικών για την ανάπτυξη ανταγωνισμού όρων, όπως, ενδεικτικά, η ζητούμενη εμπειρία να μην εξαντλείται μόνο σε φορείς του δημόσιου τομέα, καθώς και, στην περίπτωση ένωσης οικονομικών φορέων, να μην είναι απαραίτητο η εμπειρία να καλύπτεται από ένα τουλάχιστον από τα μέλη της, αλλά να δύναται αυτή να καλυφθεί αθροιστικά από τα μέλη της ένωσης. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου … και της εταιρείας «… Ο.Ε.» με αντικείμενο την εκτέλεση του έργου με τίτλο «Νέος Διώροφος Δημοτικός Παιδικός Σταθμός με Υπόγειο, Δήμου …. στο Ο.Τ. 328».

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/590/2022

Εκτέλεση έργου..ζητείται η αναθεώρηση της 644/2020  απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Επιπλέον, η διατύπωση του σχετικού πεδίου του Μέρους IV, ενότητα Γ του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης Δήλωσης περί δήλωσης της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας είναι γενική και δεν έχει υποστεί την κατάλληλη επεξεργασία, ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της συγκεκριμένης διακήρυξης. Ειδικότερα, δεν αναφέρει τα προσδιοριζόμενα στο άρθρο 22.Δ της διακήρυξης στοιχεία της κρίσιμης περιόδου αναφοράς (πενταετία) και του είδους των έργων που πρέπει οι υποψήφιοι να δηλώσουν ότι έχουν εκτελέσει κατά την περίοδο αυτή. Ως εκ τούτου, το πεδίο αυτό δεν έχει την απαιτούμενη σαφήνεια, ώστε ένας μέσος επιμελής υποψήφιος να είναι βέβαιος για την απαίτηση συμπλήρωσης του πεδίου αυτού. Η ύπαρξη ασάφειας ως προς την επίμαχη απαίτηση δήλωσης προηγούμενων έργων αποδεικνύεται, άλλωστε, από το γεγονός ότι οι μισές από της συμμετέχουσες στο διαγωνισμό εργοληπτικές επιχειρήσεις δεν συμπλήρωσαν το πεδίο αυτό. Συνεπώς, εν προκειμένω η διακήρυξη ενείχε ασάφεια ως προς την ύπαρξη ή μη υποχρέωσης των υποψηφίων να συμπληρώσουν στο δεύτερο πεδίο του Μέρους ΙV, Ενότητα Γ του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης Δήλωσης κατάλογο εκτελεσθέντων έργων και η αιτούσα, η οποία όπως αποδεικνύεται διέθετε την ζητούμενη εμπειρία, ευλόγως πλανήθηκε ως προς την υποχρέωση αυτή. Εξάλλου, η διαπιστωθείσα  ασάφεια δεν μπορεί να αποβεί σε βάρος των υποψηφίων, καθώς το γεγονός αυτό θα ήταν αντίθετο με την αρχή της αναλογικότητας, που κατά το άρθρο 18 του ν. 4412/2016 διαπνέει τη διενέργεια των διαγωνιστικών διαδικασιών για την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων. Ως εκ τούτου, προς άρση της ασάφειας που η ίδια δημιούργησε, η αναθέτουσα αρχή νομίμως κάλεσε κατ’ άρθρο 102 του ν. 4412/2016 την αιτούσα, η οποία άλλωστε κάλυπτε τον σχετικό όρο τεχνικής ικανότητας, να συμπληρώσει το ανωτέρω πεδίο του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης Δήλωσης.Απορρίπτει την αίτηση αναθεώρησης

Υπεργολαβία-Δάνεια εμπειρία.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο λαμβάνει καταρχάς υπ’ όψιν ότι α) η δάνεια εμπειρία και η υπεργολαβία προβλέπονται ως διακριτές μορφές προσφυγής στις ικανότητες τρίτων φορέων τόσο στον νόμο όσο και στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού, β) σύμφωνα με την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων ο δανείζων τεχνική και επαγγελματική εμπειρία δεν φέρει αναγκαίως την ιδιότητα του υπεργολάβου και γ) η νομική μορφή της συνεργασίας μεταξύ του συμμετέχοντος στον διαγωνισμό και του παρέχοντος την τεχνική και επαγγελματική εμπειρία καθορίζεται από τους εν λόγω συνεργαζόμενους φορείς υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η δέσμευση αυτών να διαθέτουν τους αναγκαίους για την εκτέλεση της σύμβασης πόρους. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, και δεδομένου ότι σύμφωνα με όσα έγιναν ήδη δεκτά αίρεται ο διατυπωθείς με την προσβαλλόμενη Πράξη διακωλυτικός λόγος υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, πρέπει η υπό κρίση προσφυγή να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η εν λόγω Πράξη, να επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου αυτού, 	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή.Ανακαλεί την 81/2026 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Ζητείται η ανάκληση της 133/2022 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθ’ ο μέρος αφορά σε κάθε προσφεύγοντα, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων  σύμβασης μεταξύ της παρεμβαίνουσας Περιφέρειας Αττικής (Π.Α.) και αυτών για την εκτέλεση των  υπηρεσιών με τίτλο «Υπηρεσίες συντήρησης ηλεκτρονικών εγκαταστάσεων φωτεινής σηματοδότησης Ν. Αττικής (2022-2024)»(....)Όμως, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ελεγχόμενη διαδικασία (i) συμμετείχε μόνον ένας οικονομικός φορέας για κάθε Τμήμα της σύμβασης, οπότε δεν γεννάται ζήτημα προσβολής της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και των αρχών του ανταγωνισμού, (ii)  δεν αμφισβητήθηκε από το Κλιμάκιο η ικανότητα των τρίτων, στη δάνεια ικανότητα των οποίων στηρίζονται οι προσφέροντες, να εκτελέσουν τη σύμβαση και  (iii) οι τρίτοι – μέλη της Ομάδας εκτέλεσης υπηρεσιών έχουν προσκομίσει υπεύθυνες δηλώσεις συνεργασίας με κάθε προσφέροντα, κρίνει ότι η Αναθέτουσα Αρχή μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 106 παρ.3 του ν. 4412/2016, να επαναλάβει τη διαδικασία από το στάδιο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης, καλώντας όλους τους προσωρινούς αναδόχους να υποβάλουν για τους τρίτους (ελάχιστο προσωπικό και πλεονάζον, εφόσον προτίθενται να το χρησιμοποιήσουν), όλα τα έγγραφα που απαιτούνται από τη διακήρυξη προκειμένου να ελεγχθεί ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο αυτών λόγοι αποκλεισμού.Απορρίπτει τις συνεκδικασθείσες προσφυγές 

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας και του υποδείγματος σχεδίου σύμβασης για την «Παροχή υπηρεσιών παρασκευής – συσκευασίας και διανομής ζεστών γευμάτων σε μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά τη σχολική χρονιά 2018-2019», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 39.673.643,76 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.(....)Επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι τα προς υπογραφή σχέδια σύμβασης με τους ανά τμήμα αναδειχθέντες μειοδότες πρέπει να συμπληρωθούν με τα στοιχεία της εκάστοτε αναδόχου εταιρείας, την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης, την ποσότητα γευμάτων, όπως αναλυτικά καταγράφεται στη διακήρυξη ανά τμήμα, την τιμή μονάδας, όπως προκύπτει από τις οικονομικές προσφορές των εταιρειών, και το ύψος των εγγυητικών επιστολών καλής εκτέλεσης.(....)Πρέπει να αναβάλει την έκδοση οριστικής κρίσης i) ως προς τα Τμήματα 10, 11, 18 και 24, μέχρι την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας για τα ως άνω (υπό β΄) Τμήματα και ii) ως προς τα Τμήματα 7 και 14, μέχρι την προσκόμιση, ενώπιόν του, της απόφασης της ΑΕΠΠ επί της από 10.8.2018 προδικαστικής προσφυγής της εταιρείας «… Α.Ε.». Περαιτέρω, πρέπει να προσκομισθεί νέα επικαιροποιημένη βεβαίωση για τον αν έχουν ασκηθεί και εκκρεμούν ενστάσεις, προσφυγές ή ένδικα βοηθήματα κατά του κύρους πράξεων του διαγωνισμού, εκδοθείσα μετά την παρέλευση των εκ του νόμου σχετικώς τιθέμενων προθεσμιών(....)Δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων που αφορούν στα Τμήματα 2, 3, 4, 5, 6, 8, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 38, 39, 41, 42, 43, 44, 45, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 και 61, με την επισήμανση που αναφέρεται στη σκέψη 13.α της παρούσας.Το υπόδειγμα του σχεδίου σύμβασης και ο φάκελος της διαδικασίας, για τα Τμήματα 1, 9 και 36, απαραδέκτως εισήχθη ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου, σύμφωνα με όσα ειδικότερα αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας Πράξης.Αναβάλλει την έκδοση οριστικής κρίσης, ως προς τη νομιμότητα του υποδείγματος του σχεδίου σύμβασης που αφορά στα Τμήματα 7, 10, 11, 14, 18 και 24.

Με την προδικαστική προσφυγή η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της παράλειψης οφειλόμενης ενέργειας της αναθέτουσας αρχής να απορρίψει την προσφορά της παρεμβαίνουσας και, πάντως, να καλέσει την τελευταία να αντικαταστήσει τον τρίτο οικονομικό φορέα στις ικανότητες του οποίου στηρίχθηκε για την πλήρωση του κριτηρίου της Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής Επάρκειας του άρθρου 22.Γ της Διακήρυξης, όπως αυτή (η παράλειψη) συντελέστηκε διά της με αρ. πρωτ. … πρόσκλησης της αναθέτουσας αρχής, με την οποία η τελευταία κάλεσε την παρεμβαίνουσα όπως αντικαταστήσει αποκλειστικά και μόνο τον τρίτο οικονομικό φορέα στις ικανότητες του οποίου στηρίχθηκε για την πλήρωση του κριτηρίου της Τεχνικής και Επαγγελματικής Ικανότητας του άρθρου 22.Δ.γ της Διακήρυξης. 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ζητείται η ανάκληση της 25/2022 πράξης του E' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου … (εφεξής Δ.Α.Π.) και της προσφεύγουσας εταιρείας με την επωνυμία «….Ο.Ε.» (εφεξής ανάδοχος), για την ανάθεση του έργου με τίτλο «Νέος Διώροφος Δημοτικός Παιδικός Σταθμός με Υπόγειο, Δήμου … στο Ο.Τ. 328», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.266.129,03 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.), για χρονικό διάστημα 16 μηνών από την ημέρα υπογραφής της σύμβασης.(....)Σε κάθε περίπτωση, το μεν οι συμμετέχουσες εταιρείες ή έστω άλλες δυνητικά υποψήφιες εταιρείες δεν επικαλέστηκαν βλάβη από τον συγκεκριμένο όρο της διακήρυξης, το δε ο αποκλεισμός των τριών (3) εκ των συμμετεχουσών εταιρειών δεν συνδέεται, αποκλειστικά τουλάχιστον, με την έλλειψη του κρίσιμου κριτηρίου. Και τούτο, ανεξαρτήτως του ότι, σε κάθε περίπτωση, για την πλήρωση του επίμαχου κριτηρίου προβλεπόταν η δυνατότητα των φορέων να στηρίζονται στις ικανότητες άλλων φορέων. Συνεκδικάζει τις προσφυγές ανάκλησης και δέχεται αυτές. Ανακαλεί την 25/2022 πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα επιδιώκει να ακυρωθεί ή να τροποποιηθεί η απόφαση της αναθέτουσας αρχής που απέρριψε την προσφορά της για την παροχή υπηρεσιών σχολικών γευμάτων. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή των υπηρεσιών σχολικών γευμάτων σύμφωνα με το άρθρο 107 του Ν.4412/2016, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη €508.680 (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η απόρριψή της βασίστηκε σε παράβαση των διατάξεων του νόμου και της διακήρυξης, ιδίως όσον αφορά τη δυνατότητα να επικαλεστεί τις τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες τρίτης εταιρείας (δάνεια εμπειρία) σύμφωνα με το άρθρο 78 του Ν.4412/2016.

Η προσφεύγουσα εταιρεία με την προδικαστική προσφυγή ζητά την ακύρωση των όρων 2.2.4 παρ. 1 και 3 της διακήρυξης αναφορικά με τα ποιοτικά κριτήρια επιλογής, ιδίως για την καταλληλότητα άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάδειξη αναδόχου για υπηρεσίες καθαριότητας στο νοσοκομείο με ιδιαίτερα αυστηρές προδιαγραφές για τεχνικές ικανότητες, απαιτώντας προηγούμενη εμπειρία σε ανάλογα έργα δημοσίων νοσοκομείων, ελάχιστες συμβάσεις με διαφορετικούς φορείς και μη εμφάνιση ζημιών τις τελευταίες τρεις χρήσεις.