Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/128/2024

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις 1 και 2, το σχέδιο σύμβασης του Δήμου Ζίτσας με τίτλο «ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ Δ.Ε. ΜΟΛΟΣΣΩΝ ΔΗΜΟΥ ΖΙΤΣΑΣ» απαραδέκτως υποβάλλεται στον έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, διότι αφορά σε συγχρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έργο, του οποίου η προϋπολογιζόμενη δαπάνη, χωρίς Φ.Π.Α., υπολείπεται του ορίου των 5.000.000,00 ευρώ.

Πρόκειται για την 163/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική οδοποιία Δήμου Σητείας». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί κατόπιν της 165/2022 Πράξης του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση της δαπάνης κατά 174.431,80 ευρώ συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας (de minimis), καθώς δεν υπερβαίνει τα σωρευτικά όρια του άρθρου 5 του ν.4412/2016 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, ούτε μεταβάλλει τη συνολική φύση της. Κατ' ακολουθίαν, αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή περιμετρικής κρηπίδωσης υφιστάμενου μόλου λιμένα Αντιπάρου», η αρχική σύμβαση του οποίου είχε κριθεί νόμιμη με την 323/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, συνολικής δαπάνης 139.455,69 ευρώ (7,55% της αρχικής σύμβασης), συνιστά ήσσονος σημασίας ('de minimis') τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των κατώτατων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α' του ν. 4700/2020.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 155/2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική Οδοποιία Γαύδου, Ασφαλτόστρωση δρόμου Καστρί – Ελικοδρόμιο – Άγιος Ιωάννης» του Δήμου Γαύδου, συμβατικής δαπάνης 188.781,23 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, που αντιστοιχεί στο 12,20% της αρχικής σύμβασης (1.547.082,33 ευρώ), συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας (de minimis) κατά την έννοια των άρθρων 132 παρ. 2 και 156 παρ. 3 περ. α' του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των προβλεπόμενων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της αρχικής σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και εισάγεται απαραδέκτως ενώπιόν του. Δεν υπάρχει αναφορά σε πρωτοβάθμια απόφαση, καθώς πρόκειται για τον πρώτο και απευθείας έλεγχο της συγκεκριμένης πράξης από το αρμόδιο Κλιμάκιο.

Η Πράξη 120/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ - ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ Ε.Ε.Λ. ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ», συμβατικής δαπάνης 747.125,25 ευρώ. Η αρχική σύμβαση είχε υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο και εγκριθεί με την 373/2022 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, η οποία αντιστοιχεί στο 14,97% της αξίας της αρχικής σύμβασης, συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας ('de minimis') κατά τα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των σωρευτικών ορίων του 15% και του κατώτατου ορίου της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η συμπληρωματική σύμβαση δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και εισάγεται απαραδέκτως ενώπιόν του.

Η Πράξη 330/2025 του Ε' Κλιμακίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο "Επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) του ΕΚΕΦΕ 'ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ'". Η συμβατική δαπάνη της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 242.216,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία των συμπληρωματικών εργασιών, χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α. (241.215,94 ευρώ), αντιστοιχεί σε ποσοστό 4,10% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Επειδή το ποσοστό αυτό υπολείπεται του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης (όριο "de minimis" κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016) και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση του έργου, η τροποποίηση κρίνεται ως ήσσονος σημασίας. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι τροποποιήσεις αυτές εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και το σχέδιο της σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνελθόν στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση Δικτύου Υδραγωγείου του Συνδέσμου Ύδρευσης “ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ”», μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου και της κοινοπραξίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση του συμβατικού ποσού κατά 1.235.691,12 ευρώ (14,97% της αρχικής σύμβασης) συνιστά ήσσονος σημασίας (de minimis) τροποποίηση κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου των 5.538.000 ευρώ και του 15% της αρχικής αξίας, χωρίς να μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η εισαγωγή του κρίθηκε απαράδεκτη.

Η Πράξη 431/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίνει ως απαράδεκτη την εισαγωγή του σχεδίου τροποποίησης - 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Αστικών Αποβλήτων στην Αλεξανδρούπολη». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η τροποποίηση του άρθρου 3 της αρχικής σύμβασης, η οποία μειώνει την αμοιβή του αναδόχου κατά 132.776,54 ευρώ λόγω κατάργησης της 2ης Μηχανής Συμπαραγωγής Ενέργειας, δεν συνιστά ουσιώδη τροποποίηση και ως εκ τούτου δεν υπόκειται σε προσυμβατικό έλεγχο. Όσον αφορά τις εργασίες της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, αξίας 699.463,30 ευρώ, αυτές είχαν ήδη εκτελεστεί. Καθώς δεν εφαρμόστηκε η διαδικασία κατεπειγουσών πρόσθετων εργασιών του άρθρου 155 του ν. 4412/2016, το Κλιμάκιο στερείται χρονικής αρμοδιότητας για τον έλεγχο νομιμότητας των εν λόγω εκτελεσθεισών εργασιών.

Η Πράξη 687/2023 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ανάπλαση Λεωφόρου Φυλής στο Δήμο Φυλής», συνολικού τιμήματος 390.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης επειδή δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης, σύμφωνα με τον ν.4412/2016. Συγκεκριμένα, η εγκριτική απόφαση (205/12.7.2023) εκδόθηκε μετά την εκπνοή της τελευταίας νόμιμης προθεσμίας περάτωσης του έργου (16.4.2023), με τη μεταγενέστερη παράταση να κρίνεται όψιμη. Περαιτέρω, επισημάνθηκε ότι ένα κονδύλι διαχείρισης αποβλήτων ποσού 115.000,00 ευρώ είχε ήδη κριθεί μη νόμιμο σε προηγούμενες αποφάσεις του Δικαστηρίου.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων επιδιώκει να επαναδημοπρατηθεί το έργο με νέα διακήρυξη που θα συμπεριλαμβάνει και τα πτυχία κατηγορίας ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την «ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΓΩΓΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ» με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 1.669.354,84 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Ο προσφεύγων δεν συμμετείχε στη διαδικασία, επειδή θεώρησε ότι οι όροι της διακήρυξης τον αποκλείουν. Η ΑΕΠΠ απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη, λόγω μη καταβολής του νόμιμου παραβόλου.