Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕλΣυν/Τμ7/155/2010

H καταρτισθείσα σύμβαση, με αντικείμενο την ανάπτυξη ολοκληρωμένου σχεδίου κυκλοφοριακών παρεμβάσεων στο κέντρο της πόλης της, φέρει το χαρακτήρα σύμβασης παροχής υπηρεσιών κατά την έννοια του ν. 3316/2005 κι όχι σύμβασης μίσθωσης έργου, δεδομένου ότι αφενός μεν οι συμβαλλόμενοι απέβλεψαν στην παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών από πρόσωπο με εξειδικευμένες γνώσεις κι όχι σ’ αυτό καθ’ εαυτό το αποτέλεσμα που έχει συμφωνηθεί, αφετέρου δε οι εκτελούμενες υπηρεσίες συνίστανται ακριβώς στην εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης, όπως προκύπτει τόσο από το περιεχόμενο της συναφθείσας από 1.2.2008 σύμβασης όσο και από το περιεχόμενο αυτής της ίδιας της συνταχθείσας μελέτης. Περαιτέρω, όμως, η απευθείας ανάθεση της επίμαχης μελέτης δεν είναι νόμιμη, διότι δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προβλεπόμενες στο άρθρο 10 του ν. 3316/2005 προϋποθέσεις της απευθείας ανάθεσης.

Έγκριση Τεχνικών Οδηγιών κυκλοφοριακών παρεμβάσεων στο αστικό περιβάλλον για την εφαρμογή τους σε περιοχές σχολικών συγκροτημάτων και περιοχές με αυξημένη κίνηση στα πλαίσια βελτίωσης της οδικής ασφάλειας.

Μελέτες (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, από το προπαρατεθέν περιεχόμενο της ελεγχόμενης σύμβασης, κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό, αυτή συνιστά σύμβαση εκπόνησης κυκλοφοριακής μελέτης του ν. 3316/2005. Τούτο δε διότι, πρόκειται, κατά τους ορισμούς του άρθρου 1 παρ. 1 και 2 περ. α΄ του ν.3316/2005, για σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ μίας αναθέτουσας αρχής (Δήμου) και ενός αναδόχου (πολεοδόμου - συγκοινωνιολόγου) με εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία, με αντικείμενο, τη συγκέντρωση, καταγραφή, επεξεργασία και μεθοδική αξιολόγηση των απαραίτητων στοιχείων της υφιστάμενης κυκλοφοριακής οργάνωσης του Καλλικρατικού Δήμου ..... και, βάσει των εξαχθέντων συμπερασμάτων, διατύπωση των προτεινόμενων κυκλοφοριακών παρεμβάσεων, για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων και μελλοντικών κυκλοφοριακών αναγκών της πόλης, λαμβάνοντας υπόψη και την ιδιαιτερότητα της φυσιογνωμίας της περιοχής, ώστε να αναδειχθεί η ιστορική της ταυτότητα, περαιτέρω δε, μέσω της δημιουργίας εποπτικού υλικού, τη θέση αυτών των προτάσεων σε δημόσια διαβούλευση με τους πολίτες του δήμου. Ενόψει των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη, αφού δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη από τις διατάξεις του  ν. 3316/2005, εφαρμοστέα, εν προκειμένω, διαδικασία της διενέργειας ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού για την ανάθεση της μελέτης, προσφυγή δε στην εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης επιτρέπεται μόνο στις περιοριστικά καθοριζόμενες με τις προπαρατεθείσες διατάξεις των άρθρων 10 παρ. 2 του ν.3316/2005 και 209 παρ. 3 του Κ.Δ.Κ. περιπτώσεις, οι οποίες δεν αποδεικνύεται από τα στοιχεία του φακέλου, ούτε, άλλωστε, ο Δήμος ισχυρίζεται ότι συντρέχουν εν προκειμένω. Ως εκ τούτου, δεν τυγχάνουν εν προκειμένω εφαρμογής οι ρυθμίσεις του άρθρου 209 παρ. 2 και 9 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, διότι δεν πρόκειται για ανάθεση απλής υπηρεσίας, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει η αναθέτουσα αρχή, αλλά, όπως προπαρατέθηκε,  για ανάθεση εξειδικευμένης μελέτης , όπως, εξάλλου, προκύπτει τόσο από την …τεχνική περιγραφή των υπηρεσιών, όσο και την ...απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ....., με την οποία εγκρίνεται η ανάθεση της   εν λόγω υπηρεσίας τεχνικού συμβούλου, όπου αναφέρεται ότι η ελεγχόμενη υπηρεσία ανατέθηκε για την επικαιροποίηση προηγούμενης προκαταρκτικής κυκλοφοριακής μελέτης.Κατόπιν αυτών, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

ΜΕΛΕΤΕΣ:Ανάθεση - Διαδικασία:Μη νόμιμη η καταβολή ποσού από Δήμο σε εργαστήριο (ν.π.ι.δ.), ήπιων μορφών ενέργειας και προστασίας του περιβάλλοντος, συνδεδεμένο με Τ.Ε.Ι. για την εκτέλεση της σύμβασης «Υποστήριξη υπηρεσιών Δήμου .. για το σχεδιασμό βιοκλιματικών παρεμβάσεων», καθόσον το αντικείμενο της ανατεθείσας σύμβασης αποτελεί μελέτη, για την ανάθεση της οποίας δεν τηρήθηκε η νόμιμη διαδικασία του ν. 3316/2005, ενώ η προσκομισθείσα βεβαίωση περί αδυναμίας εκπόνησης της μελέτης από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου δεν φέρει αριθμό πρωτοκόλλου και δεν δύναται να διακριβωθεί το χρονικό σημείο κατά το οποίο συντάχθηκε.

Προμήθεια και εγκατάσταση ψηφιακών υδρομετρητών και ολοκληρωμένου συστήματος τηλεμετρίας» του Δήμου Δελφών.(...)Αποφαίνεται ότι το σχέδιο τροποποίησης της από 26.7.2022 (με …2022-07- 26) σύμβαση, μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης του Δήμου Δελφών και της εταιρείας «...», με αντικείμενο την «Προμήθεια και εγκατάσταση ψηφιακών υδρομετρητών και ολοκληρωμένου συστήματος τηλεμετρίας» του Δήμου Δελφών, απαραδέκτως υποβλήθηκε για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Νόμιμα ανατέθηκε σε Δημοτική Αναπτυξιακή Επιχείρηση, σε εκτέλεση προγραμματικής σύμβασης μεταξύ αυτής, του Δήμου και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, η υλοποίηση του αντικειμένου της ανωτέρω σύμβασης, το οποίο συνίσταται στην εκπόνηση μελέτης δημοτικού έργου, καθόσον η συμμετοχή αναπτυξιακής επιχείρησης σε προγραμματική σύμβαση δύναται να συνίσταται στην υλοποίηση αυτού του ίδιου του αντικειμένου. (Σχετ. Πρακτ. Ολομ. Ε.Σ. 32ης Γεν. Συν./10-12-2004).

Η Πράξη 154/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο του σχεδίου τροποποίησης προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Σπάρτης και ανώνυμης εταιρείας για την υλοποίηση της Πράξης «ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ». Η αρχική σύμβαση (5.4.2023) είχε εγκριθεί με την 918/2022 Πράξη. Η τροποποίηση κρίθηκε αναγκαία λόγω νέων δεδομένων από παρακείμενο έργο. Με την τροποποίηση, το αντικείμενο της σύμβασης περιορίζεται αποκλειστικά στο Υποέργο 5 (Μελέτες Ωρίμανσης) με προϋπολογισμό 250.000,00 € και χρονική διάρκεια έως 04/04/2026. Το Κλιμάκιο απέρριψε τον έλεγχο, κρίνοντας ότι η τροποποιητική σύμβαση, εφόσον απλώς περιορίζει το αντικείμενο στην ανάθεση μελετών χωρίς να μεταβάλλει τα αρχικά δεδομένα, εισάγεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Πρόκειται για την 163/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική οδοποιία Δήμου Σητείας». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί κατόπιν της 165/2022 Πράξης του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση της δαπάνης κατά 174.431,80 ευρώ συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας (de minimis), καθώς δεν υπερβαίνει τα σωρευτικά όρια του άρθρου 5 του ν.4412/2016 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, ούτε μεταβάλλει τη συνολική φύση της. Κατ' ακολουθίαν, αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του.

Η πράξη αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Βελτίωση αγροτικής οδοποιίας υφιστάμενων δρόμων του Δήμου Γόρτυνας», συμβατικής δαπάνης 252.739,04 ευρώ. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 103/2024 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση συνιστά ήσσονος σημασίας («de minimis») τροποποίηση, καθώς η αύξηση (12,38%) υπολείπεται των ορίων του 15% της αρχικής αξίας και του κατώτατου ορίου εφαρμογής της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, χωρίς να μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Προγραμματικές συμβάσεις:Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Δήμου  και ανώνυμης εταιρείας, για την εκτέλεση και διαχείριση των έργων αποχέτευσης ακαθάρτων σε οικισμούς και δημοτικά διαμερίσματα του ιδίου Δήμου, διότι μη νομίμως επιχειρείται η επέκταση της δραστηριότητας της συγκεκριμένης εταιρείας στο δευτερεύον δίκτυο αποχέτευσης εντός της εδαφικής περιφέρειας του Δήμου, διά της συνομολόγησης της ανάληψης από Εταιρεία υπαγομένης στην αρμοδιότητα του Δήμου της διαχείρισης και εκμετάλλευσης του συγκεκριμένου δικτύου, αφού, ακόμη και εάν υποτεθεί ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 2744/1999 σύμβαση για την επέκταση αυτή, μπορεί να καταρτιστεί και ως προγραμματική του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, δεν έχει εκδοθεί κοινή υπουργική απόφαση για την έγκρισή της, κατά τα οριζόμενα στο ίδιο άρθρο, δεδομένου ότι δεν μπορεί να συναχθεί ότι τα μέρη θα επιχειρούσαν τη μεταξύ τους προγραμματική σύμβαση και χωρίς τον προαναφερόμενο όρο.