Αριθμός Πρωτοκόλλου: 37044/2021

ΘΕΜΑ: Ενημέρωση και επιπλέον διευκρινίσεις για τη μεταφορά μαθητών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από τους Δήμους.

Παράταση των προθεσμιών για την υποβολή εκπρόθεσμων δηλώσεων και για την κατάθεση αιτήσεων διόρθωσης προδήλου σφάλματος, για τις περιοχές της μελέτης με τίτλο «Μελέτη Κτηματογράφησης για την ολοκλήρωση δημιουργίας Εθνικού Κτηματολογίου στους Καλλικρατικούς Δήμους Ορεστιάδας και Διδυμότειχου της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Παροχή Υποστηρικτικών Υπηρεσιών» και κωδικό KT2-02.

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με αριθμό ****, η οποία απέρριψε την προσφορά της στον δημόσιο ηλεκτρονικό διαγωνισμό με τίτλο «****» και προϋπολογισμό 150.000,00€ (συμπερικλαμβανομένου ΦΠΑ). Ισχυρίζεται ότι η απόρριψη βασίστηκε σε μη νόμιμη απόκριση σε ερώτημα του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (****) σχετικά με τη δυνατότητα προσκόμισης βεβαιώσεων φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, η οποία οφειλόταν σε τυπογραφικό λάθος και όχι σε ουσιαστική έλλειψη. Υποστηρίζει ότι η αρνητική απάντηση ήταν καθαρά λόγω προεπιλογής της πλατφόρμας και ότι η διάθεση υπεύθυνης δήλωσης αποδεικνύει τη συμμόρφωσή της. Επιπλέον, κατηγορεί την αναθέτουσα αρχή για παράβαση του άρθρου 102 του Ν.4412/2016, καθώς δεν της παρείχε δικαίωμα διόρθωσης του σφάλματος.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου για τη 2η τροποποιητική σύμβαση μεταξύ του ΦΟ.Δ.Σ.Α. Νοτίου Αιγαίου και αναδόχου για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ Σύρου. Η τροποποίηση αφορά την αύξηση της συμβατικής αξίας κατά 725.540,47 ευρώ πλέον ΦΠΑ, λόγω διαπιστωμένων βλαβών στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Στραγγισμάτων, προβλημάτων ευστάθειας του απορριμματικού αναγλύφου και παραλείψεων στο αρχικό αντικείμενο. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο φάκελος δεν είναι πλήρης για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης, αποφασίζοντας την αναβολή έκδοσης οριστικής πράξης και διατάσσοντας την προσκόμιση επιπλέον στοιχείων, όπως οι τεχνικές μελέτες, η τεχνική προσφορά, αναλυτικές διευκρινίσεις για το ιστορικό των ζημιών και τη χρηματοδότηση του έργου.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 69/2026, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών του έργου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με τίτλο «Αναβάθμιση Υποδομών λιμένος Αλεξανδρούπολης: Αποκατάσταση βαθών στη λιμενολεκάνη και στον δίαυλο ναυσιπλοΐας – Οδική σύνδεση με νέα περιφερειακή οδό, ΤΜΗΜΑ Α: Αποκατάσταση βαθών στη λιμενολεκάνη και στον δίαυλο ναυσιπλοΐας». Το συμβατικό τίμημα της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 2.112.966,31 ευρώ προ Φ.Π.Α. (2.700.000,00 ευρώ με αναθεώρηση και Φ.Π.Α.), ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση 16,06% επί της αρχικής σύμβασης, τηρώντας το νόμιμο όριο του 50%. Η δικαστική κρίση βασίστηκε στα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς οι πρόσθετες εργασίες εκβάθυνσης κρίθηκαν τεχνικά αναγκαίες λόγω της απρόβλεπτης, επιπλέον συσσώρευσης προσχώσεων (φερτών υλικών) που προκλήθηκε από τη μονοετή καθυστέρηση υπογραφής της κύριας σύμβασης εξαιτίας δικαστικών εμπλοκών. Η έγκριση χορηγήθηκε υπό τον ουσιώδη όρο της ολοκλήρωσης της διαδικασίας ανανέωσης της Κ.Υ.Α. Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων του λιμένα πριν από την υπογραφή του συμβατικού κειμένου, καθώς και με την επισήμανση διόρθωσης του προοιμίου αναφορικά με τη μη συμπερίληψη της ρήτρας πρόσθετης καταβολής (πριμ) στο συμβατικό τίμημα.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ:Με την κρινόμενη έφεση (...) ζητείται παραδεκτώς η ακύρωση της ……. απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης του Υπουργού Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού, με την οποία επιβλήθηκε σε βάρος του εκκαλούντος Δήμου, ως διάδοχου φορέα της πρώην Κοινότητας ……., δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση ποσού 880.454,59 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε χρηματοδότηση που φέρεται ότι εισέπραξε αχρεωστήτως, στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης, με κωδικό Ο.Π.Σ. 75964 και τίτλο «Μελέτη πολεοδόμησης περιοχών Α΄ και Β΄ κατοικίας Κοινότητας ……», που έχει ενταχθεί στο Μέτρο 2.3 του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Αττικής 2000 - 2006 και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (Ε.Τ.Π.Α.) κατά 80% και από εθνικούς πόρους κατά 20%, μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.), λόγω μη ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου αυτής (πράξης) μέχρι 31.12.2013.(....) ιβ)να διευκρινισθεί ποιες από τις υπολειπόμενες εργασίες και επιμέρους μελέτες της Πράξης έχουν υλοποιηθεί και για τις μη ολοκληρωθείσες σε ποια φάση βρίσκεται εκάστη εξ αυτών. Από τα αναφερόμενα έγγραφα και διευκρινίσεις, εκείνα υπό στοιχ. α) έως ζ) πρέπει να προσκομισθούν με επιμέλεια της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Αττικής και της αντίστοιχης Ειδικής Υπηρεσίας Αρχή Πληρωμής ή των διαδόχων αυτών Αρχών (ή και του εκκαλούντος, εφόσον βρίσκονται στην κατοχή του), ενώ εκείνα υπό στοιχ. η) έως ιβ) με επιμέλεια του εκκαλούντος Δήμου, μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την κοινοποίηση σε αυτούς της παρούσας απόφασης. Μετά δε την προσκόμιση των στοιχείων τούτων ή την πάροδο άπρακτης της ως άνω προθεσμίας, με επιμέλεια της Γραμματέως του παρόντος Δικαστηρίου, να ορισθεί αρμοδίως νέα δικάσιμος για τη συζήτηση της έφεσης, να εγγραφεί η υπόθεση στο σχετικό πινάκιο και να γίνει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση όλων των διαδίκων. Αναβάλλει την έκδοση οριστικής απόφασης.

Ανάθεση κατασκευής του έργου «Αξιοποίηση ταμιευτήρα Φράγματος Ποταμών ...: “Εγκατάσταση Επεξεργασίας Νερού”» (...) Με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η κρίση αυτή της ΕΑΔΗΣΥ δεν είναι νόμιμη διότι από καμία διάταξη της Διακήρυξης δεν ζητείται ο προσδιορισμός του προμηθευτή των διυλιστικών μέσων, ο δε βοηθητικός εξοπλισμός κατατάσσεται βάσει της παρ. 4.1 του Μέρους Α΄ του Κ.Μ.Ε. στον δευτερεύοντα εξοπλισμό, για τον οποίο δεν είναι απαραίτητη η προσκόμιση τεχνικών φυλλαδίων. Επιπλέον προβάλλεται ότι η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ είναι αναιτιολόγητη λόγω του ότι δεν προσδιορίζεται ο βοηθητικός εξοπλισμός, τα φυλλάδια του οποίου παρέλειψε να προσκομίσει η αιτούσα. Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, διότι οι σχετικοί ισχυρισμοί της αιτούσας, οι οποίοι είχαν προβληθεί και ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ, ενόψει και του ως άνω περιεχομένου της παρ. 4.1 του Μέρους Α΄ του Κ.Μ.Ε., ήταν ουσιώδεις και, συνεπώς,χωρίς νόμιμη και επαρκή αιτιολογία απορρίφθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση, στην οποία δεν προσδιορίζονται οι όροι της Διακήρυξης, βάσει των οποίων απαιτείται για τα διυλιστικά μέσα η αναφορά του προμηθευτή τους και για τον βοηθητικό εξοπλισμό η προσκόμιση φυλλαδίων, ούτε αναφέρεται ο βοηθητικός εξοπλισμός που προσφέρει η αιτούσα, για τον οποίο δεν προσκομίζονται τα απαιτούμενα φυλλάδια. Με τα δεδομένα αυτά, η προσφορά της αιτούσας μη νομίμως απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση για τον λόγο αυτό. Δια ταύτα Δέχεται την αίτηση. Ακυρώνει τις 1276/2023 και 1277/2023 αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ κατά το μέρος που αφορούν στον αποκλεισμό της αιτούσας και αναπέμπει την υπόθεση στην αναθέτουσα αρχή, προκειμένου να καλέσει την αιτούσα για διευκρινίσεις, σύμφωνα με το σκεπτικό.

Ψηφιακός μετασχηματισμός του γεωργικού τομέα..ζητείται η ανάκληση της 268/2019 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,όπως βασίμως προβάλλεται με την αίτηση ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, η θέσπιση της υποχρέωσης των υποψηφίων αναδόχων να υποβάλουν προσφορά για το σύνολο των ζητούμενων με τη διακήρυξη ειδών και υπηρεσιών, δεν παραβιάζει το άρθρο 59 του ν. 4412/2016, αφού τέθηκε για λόγους που ανάγονται στη φύση και την πολυπλοκότητα του προς εκπόνηση «έργου», οι οποίοι δεν επιτρέπουν την υποδιαίρεσή του, άλλως θα ετίθετο σε διακινδύνευση η έντεχνη ολοκλήρωση αλλά και η ορθή λειτουργία αυτού. Εξάλλου, λόγοι περί της μη υποδιαίρεσης της σύμβασης σε τμήματα συνάγονται, όπως επίσης βασίμως προβάλλεται, από τα έγγραφα της σύμβασης και ειδικότερα από την περιγραφή του έργου στη διακήρυξη (όρος §3.1. του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης) σε ό,τι αφορά τον απαιτούμενο εξοπλισμό (τηλεμετρικοί σταθμοί συλλογής δεδομένων) και τον τρόπο που αυτός θα εγκατασταθεί (όρος §3.2.1.3, του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης), αλλά και τις αναφορές που γίνονται σε αυτήν και αφορούν στην ανάγκη να δημιουργηθεί μία πλατφόρμα, ως ενιαίο και αδιαίρετο στοιχείο, η οποία θα συνιστά εθνική υποδομή ευφυούς γεωργίας, η ενοποιημένη λειτουργία της οποίας θα διασφαλίζεται μέσω της ολοκλήρωσης των προβλεπόμενων στη διακήρυξη υποσυστημάτων. Σε κάθε περίπτωση, οι τηλεμετρικοί σταθμοί συλλογής δεδομένων στο σύνολό τους, ως εξοπλισμός και αφετέρου τα λογισμικά επεξεργασίας δεδομένων και παροχής υπηρεσιών ως υπηρεσίες συγκροτούν, κατά τα περιγραφόμενα στη διακήρυξη, ένα ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο. Εξάλλου, ορθώς υποστηρίζεται με την ανάκληση ότι τυχόν πληθώρα διαφορετικών τεχνολογιών στην κατασκευή των τηλεμετρικών σταθμών και ετερογενών υποσυστημάτων στα λογισμικά επεξεργασίας δεδομένων, είτε προέκυπτε από τον γεωγραφικό διαχωρισμό του έργου, είτε από τον οριζόντιο διαχωρισμό του (σε εξοπλισμό και λογισμικά) θα προκαλούσε σοβαρά ζητήματα διαλειτουργικότητας, αφού οι τεχνολογίες που θα ακολουθούσε ο κάθε ανάδοχος θα διέφεραν σημαντικά, η δε ασυμβατότητα όλων αυτών μεταξύ τους μελλοντικά θα συνεπαγόταν αύξηση του κόστους συντήρησης, υποστήριξης και επέκτασης του «έργου». Κατόπιν όλων των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι, η αναθέτουσα αρχή κινήθηκε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας κατά την επιλογή της να μην υποδιαιρέσει την ελεγχόμενη σύμβαση σε τμήματα, επιπλέον δε η αιτιολογία της απόφασής της αυτής συνάγεται, όπως διαπιστώθηκε, από την περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης στη διακήρυξη ιδίως αναφορικά και με τη φύση των προς προμήθεια ειδών και υπηρεσιών που το απαρτίζουν...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, κατά παραδοχή του πρώτου διακωλυτικού λόγου υπογραφής της σύμβασης ο οποίος συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας το Τμήμα κρίνει ότι η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης καθώς και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν.

ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/119/2020​

Ερώτημα σχετικά με την επίδραση οριστικής δικαστικής απόφασης, η οποία δέχθηκε ασκηθείσα αίτηση περί υπαγωγής οφειλών στο ν. 3869/2010, σε κατάσχεση που επέβαλε το Ελληνικό Δημόσιο εις χείρας τρίτου, η οποία είχε επιβληθεί σε χρόνο προ της ολοκλήρωσης της κατάθεσης της σχετικής αίτησης.

Κατάσταση : Εν μέρει αποδεκτή

α) Η κατάσχεση του Δημοσίου απαιτήσεων του οφειλέτη στα χέρια τρίτου που επιβλήθηκε πριν την υποβολή αίτησης υπαγωγής του οφειλέτη στις διατάξεις του ν. 3869/2010 είναι ισχυρή και έγκυρη και αναπτύσσει τις κατά το άρθρο 33 παρ. 3 του ΚΕΔΕ συνέπειες, παρά την ρύθμιση των οφειλών του καθού η κατάσχεση, σύμφωνα με το ν.3869/2010 και, επομένως, ο τρίτος οφείλει ανελλιπώς να καταβάλλει στο Δημόσιο κάθε ποσό της κατασχεθείσας απαίτησης (γεγεννημένης ή μέλλουσας), σύμφωνα με τους όρους του κατασχετηρίου (κατά πλειοψηφία). β) Τα ποσά που καταβλήθηκαν από τον τρίτο στο Δημόσιο μέχρι την έναρξη ισχύος της δικαστικής ρύθμισης των χρεών του οφειλέτη, σύμφωνα με το ν.3869/2010, και αφορούν κατασχεθείσες και γεγεννημένες, μέχρι την ημερομηνία αυτή, απαιτήσεις, ορθώς καταβλήθηκαν και η δικαστική αυτή ρύθμιση ουδεμία έννομη συνέπεια επάγεται για τις απαιτήσεις αυτές (ομόφωνα). γ) Ποσά που καταβλήθηκαν ή θα καταβληθούν από τον τρίτο στο Δημόσιο και αφορούν κατασχεθείσες μέλλουσες απαιτήσεις, οι οποίες γεννήθηκαν μετά την έναρξη ισχύος της δικαστικής ρύθμισης των χρεών του οφειλέτη, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3869/2010, εισπράττονται και πιστώνονται από την αρμόδια υπηρεσία, σύμφωνα με τους όρους της δικαστικής ρύθμισης των χρεών του οφειλέτη και υπό την προϋπόθεση ότι στη δικαστική ρύθμιση περιλαμβάνεται η οφειλή για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση (κατά πλειοψηφία). δ) Αν μετά την κατά τα παραπάνω πίστωση απομένει υπόλοιπο ποσό (πλέον της ρύθμισης), αυτό επιστρέφεται στον οφειλέτη (όχι τον τρίτο που το κατέβαλε) ως αχρεωστήτως εισπραχθέν. Το επιπλέον αυτό ποσό μπορεί να συμψηφισθεί από την αρμόδια υπηρεσία με τυχόν οφειλές του οφειλέτη που δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο της δικαστικής ρύθμισης (κατά πλειοψηφία). ε) Η κατάσχεση του Δημοσίου απαιτήσεων του οφειλέτη στα χέρια τρίτου αίρεται μόνον εφόσον με τις καταβολές από τον τρίτο ή τον οφειλέτη, κατά τα παραπάνω, καλύφθηκε το ύψος της οφειλής προς το Δημόσιο, όπως αυτό διαμορφώθηκε με τη δικαστική ρύθμιση και ο οφειλέτης προσκομίσει στην αρμόδια υπηρεσία τη δικαστική πιστοποίηση του άρθρου 11 παρ. 1 του ν.3869/2010 (κατά πλειοψηφία). Παραπέμφθηκε στην Α΄ Τακτική Ολομέλεια του ΝΣΚ, κατόπιν της υπ’ αριθ. 189/2019 γνωμοδότησης του Β΄ Τμήματος. Γίνεται δεκτή πλην της παρ. 31ε από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Καταλογισμός ποσού..Ο υπό κρίση δε λόγος είναι αβάσιμος, κατά το μέρος που μ’ αυτόν προβάλλεται ότι για να κριθεί το δυσανάλογο του επίδικου καταλογισμού πρέπει να ληφθούν υπόψη οι πολύ μεγαλύτερες σε αξία σχετικές επενδύσεις της εκκαλούσας σε σχέση με τις ενταχθείσες στο επίμαχο καθεστώς ενίσχυσης, καθώς, σύμφωνα με όσα έγιναν σχετικώς δεκτά ανωτέρω, το γεγονός αυτό δεν σχετίζεται με την ιστορική και νομική αιτία του επίδικου καταλογισμού, καθώς και ότι αντί για τον επίδικο καταλογισμό θα μπορούσε να της επιβληθεί το καταλληλότερο μέτρο της υποχρέωσης επεξεργασίας πρώτων υλών προερχόμενων από κράτη μέλη της ΕΕ σε ποσοστό τουλάχιστον 50% του συνόλου τους για τα επόμενα έξι (6) χρόνια, δεδομένου ότι καμία τέτοια δυνατότητα δεν προβλέπεται από τις σχετικές προεκτιθέμενες στη σκέψη ΙΙΙ διατάξεις. Είναι όμως βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός κατά τα λοιπά, καθώς πράγματι ο διά της προσβαλλόμενης πράξης, που αποτελεί απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης, καταλογισμός της εκκαλούσας με το σύνολο της επίμαχης ενίσχυσης είναι καταφανώς δυσανάλογος με την έκταση και τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της εκ μέρους της εκκαλούσας επίμαχης παράβασης των προεκτιθέμενων διατάξεων και δεσμεύσεων της απόφασης ένταξής της στο επίμαχο καθεστώς ενίσχυσης. Τούτο δε, διότι η εκκαλούσα κατά τα τρία (3) επίμαχα έτη (2006, 2007, 2008) συμμορφώθηκε εν μέρει μ’ αυτές τις διατάξεις και δεσμεύσεις, καθώς δεν χρησιμοποίησε τις επίμαχες ενισχυθείσες επενδύσεις της για τη μεταποίηση και εμπορία αποκλειστικώς προερχόμενων από χώρες εκτός ΕΕ (τρίτες χώρες) πρώτων υλών (ξηρών καρπών) αλλά μόνο σε ποσοστό 51,61%, 50,58% και 43,07% επί του συνόλου των πρώτων υλών της κατά τα έτη 2006, 2007 και 2008, αντίστοιχα. Δεδομένης δε της νομοθετικής δυνατότητας που παρέχεται, σύμφωνα με όσα έγιναν σχετικώς δεκτά στη σκέψη ΙΙΙ και βασίμως η εκκαλούσα προβάλλει, για καταλογισμό μέρους του ποσού της επίμαχης ενίσχυσης, το ποσό του επίδικου καταλογισμού της εκκαλούσας πρέπει, κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, να περιοριστεί σε 1.855.442,29 ευρώ, που αντιστοιχούν στο 48,42% του συνολικού ποσού της επίμαχης ενίσχυσης (3.831.975,00 ευρώ), με δεδομένο ότι αυτή χρησιμοποίησε τις ενισχυθείσες επενδύσεις της για τη μεταποίηση και εμπορία πρώτων υλών προερχόμενων από χώρες εκτός ΕΕ (τρίτες χώρες) κατά τα τρία επίμαχα έτη (2006, 2007, 2008) μόνο σε ποσοστό 48,42% επί του συνόλου τους κατά μέσο όρο σε ετήσια βάση. Κατ’ ακολουθία αυτών που προηγουμένως κρίθηκαν, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η υπό κρίση έφεση, να μεταρρυθμισθεί η προσβαλλόμενη πράξη, περιοριζόμενου του καταλογισθέντος δι’ αυτής ποσού σε 1.855.442,29 ευρώ, να καταλογιστεί στην εκκαλούσα υπέρ του Δημοσίου (άρθρο 73 παρ. 3 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, ν. 4129/2013, Α΄ 52) το οφειλόμενο επιπλέον νόμιμο παράβολο, ποσού 17.054,42 ευρώ (1.855.442,29 Χ 1% = 18.554,42 – 1.500,00 ευρώ), και να απαλλαγεί το Δημόσιο, εκτιμώμενων των περιστάσεων, από τη δικαστική δαπάνη της εκκαλούσας.