Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/69/2026

Η Πράξη 29/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Ελευσίνας «Αποκατάσταση κτιριακού συγκροτήματος ΙΡΙΣ». Το συμβατικό τίμημα της συμπληρωματικής σύμβασης είναι 159.565,87 ευρώ, με τη συνολική σωρευτική υπέρβαση (μαζί με την 1η ΣΣ) να ανέρχεται σε 36,49% της αρχικής σύμβασης, ποσοστό που τηρεί το νόμιμο όριο του 50%. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, που απαιτήθηκαν λόγω έντονης φθοράς, ρηγματώσεων και διάβρωσης στα δομικά στοιχεία των Κτιρίων 1 & 2, πληρούν τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016. Για τεχνικούς λόγους δεν επιτρέπεται η αλλαγή αναδόχου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της παράτασης της διάρκειας της αρχικής σύμβασης.

Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο τροποποιητικής (συμπληρωματικής) σύμβασης για την «Ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων ύδρευσης και αποχέτευσης» της Δ.Ε.Υ.Α. Ξυλοκάστρου - Ευρωστίνης. Η τροποποίηση, η οποία αυξάνει το αρχικό συμβατικό τίμημα κατά 228.200,00 ευρώ (10,1%), κρίθηκε «ουσιώδης» και υποβλήθηκε σε προσυμβατικό έλεγχο. Οι πρόσθετες προμήθειες και εργασίες κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρές φθορές και διαβρώσεις σε δομικά μέρη και ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό. Η απόφαση έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 337 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, καθώς η αλλαγή αναδόχου θα ήταν ασύμφορη για τεχνικούς λόγους συμβατότητας, ενώ η αύξηση παραμένει εντός του επιτρεπόμενου ορίου του 50%. Κατόπιν τούτων, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης σύμβασης μεταξύ της Δ.ΥΠ.Α. και της εταιρείας «... Ε.Π.Ε.», με αντικείμενο την αποκατάσταση οικοπέδου ιδιοκτησίας της Δ.ΥΠ.Α. στη Νέα Καλλικράτεια Χαλκιδικής, λόγω περιβαλλοντικής ρύπανσης από ανεξέλεγκτη απόθεση αποβλήτων. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι τηρήθηκαν οι αρχές της νομιμότητας, της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού κατά τον ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό. Μετά την αξιολόγηση της προσφοράς από επιτροπή εμπειρογνωμόνων και την εξέταση των δικαιολογητικών κατακύρωσης, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις πλημμέλειες και απεφάνθη ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, η οποία έχει συμβατικό τίμημα 2.189.880,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 74/2026, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών του έργου του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) με τίτλο «Διαμόρφωση και Οργάνωση Λειτουργίας Εργαστηρίου Πιστών Αντιγράφων, Μοντελοθήκης και Αποθηκών του ΟΔΑΠ». Το συμβατικό τίμημα της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 4.041.230,00 ευρώ προ Φ.Π.Α. (5.569.125,20 ευρώ με αναθεώρηση και Φ.Π.Α.). Η δικαστική κρίση βασίστηκε στα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016, διαπιστώνοντας τη σωρευτική συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων, καθώς οι εργασίες (στατικές ενισχύσεις λόγω μετατροπής αποθηκών σε χώρο συνάθροισης κοινού για τη στέγαση 1.300 εκμαγείων της Ακρόπολης) κατέστησαν αναγκαίες από απρόβλεπτα τεχνικά δεδομένα κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης. Η έγκριση χορηγήθηκε υπό τον ουσιώδη όρο της έκδοσης της απόφασης δέσμευσης πίστωσης για την κάλυψη της σχετικής δαπάνης πριν από την υπογραφή του συμβατικού κειμένου.

Η απόφαση 97/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας του διαγωνισμού για το έργο «Αποκατάσταση Υφιστάμενου Χ.Υ.Τ.Α. Κεντρικής Εύβοιας», με προϋπολογισμό 7.007.205,52 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Αναθέτουσα αρχή είναι ο Φο.Δ.Σ.Α. Στερεάς Ελλάδας Α.Ε. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με την ανάδειξη της εταιρείας «W.A.T.T. A.E.» ως προσωρινού αναδόχου, με συμβατικό τίμημα 4.371.005,12 ευρώ, βάσει του κριτηρίου της χαμηλότερης τιμής. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία ανάδειξης και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση ωστόσο ότι πρέπει να συμπληρωθεί το νόμιμο ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης, υπολογιζόμενο ορθώς επί της προϋπολογιζόμενης δαπάνης του έργου (εκτιμώμενη αξία της σύμβασης).

Η Πράξη 46/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατεπείγουσες παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας Δήμου Καρύστου». Η αρχική σύμβαση με την «ΤΕΚΑΛ Α.Ε.» είχε συμβατικό τίμημα 11.274.237,30 ευρώ. Η ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση, ύψους 4.450.364,68 ευρώ, κρίθηκε νόμιμη καθώς η αξία της επιφέρει αύξηση δαπάνης κατά 39,50% του ποσού της αρχικής σύμβασης, χωρίς να υπερβαίνει το νόμιμο όριο του 50%. Οι πρόσθετες εργασίες κρίθηκαν αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση και λειτουργικότητα του έργου, κυρίως λόγω αλλαγών στη μέθοδο αντιστήριξης και της ανάγκης επέκτασης των οδών για την τοποθέτηση φρεατίων σύμφωνα με το σχέδιο πόλεως. Κατ' ακολουθίαν, η σύναψή της δεν κωλύεται.

Η Πράξη 242/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ) με τίτλο «Αποκατάσταση Φθορών στο Κτίριο Επικοινωνιών της ΒΕΝ». Το έργο, προϋπολογισμού €2.000.000,00, χρηματοδοτείται από πιστώσεις ΝΑΤΟ, εξαιρούμενο ΦΠΑ, με συμβατικό τίμημα €713.052,06. Η ανάθεση έγινε με ανοικτή διαδικασία, με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής. Μετά τον έλεγχο των προσφορών και την αξιολόγηση των αιτιολογήσεων για τυχόν ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές, αναδείχθηκε οριστικός ανάδοχος ο οικονομικός φορέας «...», με ποσοστό έκπτωσης 65,03%. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η Πράξη 32/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο της Περιφέρειας Αττικής «Αποκατάσταση Ασφαλτικών Οδοστρωμάτων Δήμου Διονύσου», προϋπολογισμού €2.983.870,97 (χωρίς ΦΠΑ). Το κλιμάκιο διαπίστωσε ότι, παρόλο που η διακήρυξη δεν προέβλεπε πριμ (πρόσθετη καταβολή) για νωρίτερη παράδοση, όπως απαιτείται νομικά για έργα άνω του 1.000.000 ευρώ με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή, η πλημμέλεια αυτή δεν κρίθηκε ουσιώδης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πρόκειται για έργο συντήρησης με δυναμικό αντικείμενο, όπου η προθεσμία συνήθως εξαντλείται, και λόγω του επαρκούς ανταγωνισμού (12 προσφορές). Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με την προσωρινή ανάδοχο «… Α.Τ.Ε.Β.Ε.» (συμβατικό τίμημα €1.418.999,65), με την επισήμανση της υποχρέωσης προσθήκης των νόμιμων κρατήσεων.

Η Πράξη 527/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Δεξαμενισμός – Συντήρηση Πλωτής Γέφυρας Λευκάδας "ΑΓΙΑ ΜΑΥΡΑ" 2018-2021». Η αρχική σύμβαση είχε συνολικό συμβατικό τίμημα 1.305.447,09 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ και αναθεώρηση). Η ανάγκη για συμπληρωματικές εργασίες, κυρίως λόγω παράτασης της προθεσμίας και αποκατάστασης βλάβης στο σύστημα περιστροφής, οδήγησε σε αύξηση δαπάνης 102.624,62 ευρώ. Δεδομένου ότι η επαύξηση αυτή αντιπροσωπεύει το 7,86% της αξίας της αρχικής σύμβασης, υπολειπόμενη του ορίου του 15% που ορίζει ο ν. 4412/2016, η τροποποίηση χαρακτηρίζεται ως «de minimis» (ήσσονος σημασίας). Ως εκ τούτου, η εν λόγω συμπληρωματική σύμβαση εξαιρείται από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας και υποβάλλεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020.

Η Πράξη 281/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της ανάθεσης του έργου «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΙΑΣ Σ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ ΣΤΙΣ ΣΠΕΤΣΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΟ – ΧΩΡΟ ΕΚΘΕΣΕΩΝ», με συμβατικό τίμημα 1.974.022,34 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Το έργο, που αποτελεί αποκατάσταση ιστορικού διατηρητέου μνημείου, διενεργήθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού. Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε από εκτεταμένες προδικαστικές προσφυγές και αιτήσεις ακύρωσης, κυρίως από την εταιρεία «...Α.Τ.Ε.», η οποία τελικά αποκλείστηκε λόγω υποβολής ανακριβούς ΕΕΕΣ από τον δανειοπάροχό της. Μετά την επικύρωση του αποκλεισμού της από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών (908/2025), η αρχική προσωρινή ανάδοχος, η εταιρεία «...Α.Τ.Ε.», αναδείχθηκε οριστική ανάδοχος. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της εταιρείας «...Α.Τ.Ε.».