Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΣΤΕ/601/2021
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΛΑΞΗΣ:Ο αποκλεισμός, στην περίπτωση αυτή, του διαγωνιζομένου από τη διαδικασία ανάθεσης αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του αναθέτοντος φορέα, αφού κρίνει αιτιολογημένα ότι τα στοιχεία που του παρέχει ο διαγωνιζόμενος δεν δικαιολογούν το χαμηλό επίπεδο της προσφοράς του (βλ. ΣτΕ 3439/2014). Ενόψει αυτών, όπως βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση, η ΑΕΠΠ παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις του νόμου και της διακήρυξης με το να δεχθεί ότι η αιτούσα εταιρεία πρέπει να αποκλεισθεί άνευ ετέρου από το διαγωνισμό λόγω ελλιπούς υπολογισμού του διοικητικού κόστους, παραλείποντας να αναπέμψει την υπόθεση στον αναθέτοντα φορέα, προκειμένου να ασκήσει νομίμως την πιο πάνω αρμοδιότητά του.Ακυρώνει εν μέρει, κατά το σκεπτικό, τις 1363/2020 και 1392,1393/2020 αποφάσεις της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/943/2022.
Τύπος: ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΣΤΕ/602/2021
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΛΑΞΗΣ:Εφόσον, συνεπώς, ο αναθέτων φορέας ή, μετά από άσκηση προδικαστικής προσφυγής, η ΑΕΠΠ διαπιστώνει ότι ο προσφέρων υπολόγισε διοικητικό κόστος για την εκτέλεση της σύμβασης, το ύψος του οποίου κρίνεται ανεπαρκές (ώστε και η προσφορά να εμφανίζεται ασυνήθιστα χαμηλή), πρέπει να παρέχεται στον προσφέροντα η δυνατότητα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 313 του ν. 4412/2016 (και τη στοιχούσα προς αυτό παρ. 3.1 της διακήρυξης), να αιτιολογήσει ενώπιον του αναθέτοντος φορέα τη σοβαρότητα της προσφοράς του, επικαλούμενος κάθε στοιχείο που μπορεί να δικαιολογήσει τη σύνθεσή της. Ο αποκλεισμός, στην περίπτωση αυτή, του διαγωνιζομένου από τη διαδικασία ανάθεσης αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του αναθέτοντος φορέα, αφού κρίνει αιτιολογημένα ότι τα στοιχεία που του παρέχει ο διαγωνιζόμενος δεν δικαιολογούν το χαμηλό επίπεδο της προσφοράς του (βλ. ΣτΕ 3439/2014). Ενόψει αυτών, όπως βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση, η ΑΕΠΠ παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις του νόμου και της διακήρυξης με το να δεχθεί ότι η αιτούσα εταιρεία πρέπει να αποκλεισθεί άνευ ετέρου από το διαγωνισμό λόγω ελλιπούς υπολογισμού του διοικητικού κόστους, παραλείποντας να αναπέμψει την υπόθεση στον αναθέτοντα φορέα, προκειμένου να ασκήσει νομίμως την πιο πάνω αρμοδιότητά του.Ακυρώνει εν μέρει, κατά το σκεπτικό, την 1392,1393/2020 απόφαση της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/943/2022.
ΑΕΠΠ/1363/2020
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΛΑΞΗΣ:Πλην όμως δεδομένου ότι αφενός το ασφαλιστήριο επάγεται επιμερισμό ουδόλως αμελητέου κόστους στη νυν προσφορά, αφετέρου μόνο του το κόστος ιατρού και τεχνικού είναι αδύνατον να καλυφθεί από το ως άνω κονδύλι, ακόμη και αν δεν υφίστατο κανένα άλλο κόστος, η προσφορά της παρεμβαίνουσας προκύπτει ως άνευ ετέρου ζημιογόνος και αδύνατον να εξυπηρετηθεί με βιώσιμο οικονομικά τρόπο, παρά μόνο αφήνοντας ακάλυπτα σημαντικές διοικητικές δαπάνες της επιχείρησης της, σχετιζόμενες με την υπό ανάθεση σύμβαση, οι οποίες ούτως θα καταλήξουν σε ζημία. Συνεπώς, ασχέτως του άρ. 88 Ν. 4412/2016 περί ασυνήθιστα χαμηλής οικονομικής προσφοράς που πάντως προϋποθέτει μια προσφορά που δεν προκύπτει άνευ ετέρου ζημιογόνος, αλλά μια προσφορά που ενδέχεται ακόμη και σφόδρα, πλην όμως απλώς ενδέχεται να είναι ζημιογόνος, ο όρος 2.4.4 της διακήρυξης απαίτησε συνυπολογισμό στην προσφορά ευλόγου ποσοστού διοικητικού κόστης παροχής υπηρεσιών, με αποτέλεσμα εφόσον προσφορά, όπως αυτή της παρεμβαίνουσας, δεν περιέχει απλώς ιδιαίτερα χαμηλό διοικητικό κόστος, αλλά τόσο χαμηλό διοικητικό κόστος ώστε να είναι αδύνατη η εξυπηρέτηση συγκεκριμένων υποχρεώσεων της σύμβασης να είναι άνευ ετέρου απορριπτέα και τούτο ασχέτως του όλως διαφορετικού ζητήματος περί αναλωσίμων και εξοπλισμού φύλαξης που αφορούν το αυτοτελές κονδύλι των 720 ευρώ της προσφοράς της παρεμβαίνουσας.Δέχεται την προδικαστική προσφυγή.Ακυρώνει την απόφαση ... του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, καθ’ ο μέρος έκρινε ως αποδεκτή την προσφορά της παρεμβαίνουσας και όρισε αυτήν προσωρινό ανάδοχο της διαδικασίας, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό της παρούσης.
ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΣΤΕ/601/2021.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/943/2022.
ΕλΣυν.Κλ.Τμ.4/136/2017
Παροχή υπηρεσιών φύλαξης-ασφάλειας χώρων: Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι:..Κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τη διαφωνούσα Αναπληρώτρια Επίτροπο, ο .. όφειλε, δοθέντος του ότι το εργολαβικό κέρδος και το διοικητικό κόστος της προσφοράς της μειοδότριας εταιρείας παρίστατο εξ αντικειμένου υπερβολικά χαμηλό, αφ' ενός να καλέσει αυτήν προκειμένου να διευκρινίσει τα ανωτέρω στοιχεία της προσφοράς της και να αποδείξει ότι τα υπολογισθέντα από αυτήν ποσά εργολαβικού κέρδους και διοικητικού κόστους ήταν εύλογα, και αφ' ετέρου να εκτιμήσει τη λυσιτέλεια των ισχυρισμών της και να αποφασίσει, αιτιολογημένα, για την αποδοχή ή την απόρριψη της προσφοράς της. Και ναι μεν η κατά τα ανωτέρω κλήση της μειοδότριας εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια των οργάνων του, πλην όμως η χρήση αυτής δεν είναι απόλυτη - όπως εσφαλμένως υπολαμβάνουν τα όργανα του … - και πρέπει να αιτιολογείται πλήρως, ώστε να είναι εφικτός ο δικαστικός έλεγχος της τήρησης των άκρων ορίων της.Επομένως, σύμφωνα και με όσα αναφέρονται στην 5η σκέψη, ο .., κρίνοντας ότι η προσφορά της φερόμενης ως δικαιούχου εταιρείας «..» ήταν παραδεκτή άνευ άλλου τινός και παραλείποντας να καλέσει αυτήν προς αιτιολόγηση των προαναφερομένων στοιχείων της προσφοράς της, υπερέβη τα άκρα όρια της διακριτικής του ευχέρειας, με συνέπεια να μην είναι νόμιμη η ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών σε αυτήν.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/373/2020
Ανάδειξη αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης...Σε κάθε περίπτωση, η κατακύρωση του διαγωνισμού, κατά το μέρος που αφορά τα ως άνω επιπλέον 36 σημεία του δικαιώματος προαίρεσης, είναι μη νόμιμη και για το λόγο ότι βασίστηκε σε προσφερθείσα από την ανάδοχο ενιαία για όλα τα σημεία μηνιαία τιμή -ήτοι το ποσό των 1.031,83 ευρώ που αντιστοιχεί στη μέση μηνιαία τιμή των 98 σημείων της Περίπτωσης Α΄ του διαγωνισμού- και όχι σε εξατομικευμένη και αναλυτική οικονομική προσφορά, ήτοι με λήψη υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και διαφορετικών αναγκών εκάστου σημείου, όπως τούτο επιτάσσεται από το άρθρο 2.4.4. της διακήρυξης ερμηνευόμενο υπό το φως των αρχών της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Σημειωτέον ότι και για την συμπληρωματική αυτή προσφορά των 36 νέων σημείων ισχύουν τα προαναφερόμενα στη σκέψη 19.Α. της παρούσας.Κατ’ ακολουθίαν, διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαδικασία που κωλύουν την υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/2646/2020
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/464/2018
Αγορά εκ μέρους του Δήμου … κάθετης ιδιοκτησίας επί ακινήτου ευρισκόμενου στο οικοδομικό τετράγωνο 61 του Δήμου αυτού.(....)Περαιτέρω, ο τρόπος αυτός πληρωμής προβλέφθηκε και στο σχέδιο σύμβασης το οποίο κατά τα άλλα έχει κριθεί νόμιμο με την ως άνω 271/2018 πράξη του Κλιμακίου τούτου. Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν διαπιστώθηκε νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/257/2020.
ΕΣ/ΤΜ.6/1636/2020
Προμήθεια κρεάτων...Η προσφεύγουσα ζητεί την ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης, ισχυριζόμενη ότι τα με αρ. 300598 και 30555 πιστοποιητικά εκδόθηκαν από τον Διαπιστευμένο Φορέα LL-C (Certification), ο οποίος εδρεύει στην Τσεχία τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική γλώσσα κατόπιν συμφωνίας της προσφεύγουσας με τον ως άνω φορέα. Προσθέτει δε ότι θα μπορούσαν να είχαν υποβληθεί μόνο τα πιστοποιητικά που εκδόθηκαν εξαρχής στην ελληνική γλώσσα (τα οποία είναι αυτοτελή έγγραφα και όχι μετάφραση των αντίστοιχων εγγράφων της αγγλικής), η υποβολή δε και εκείνων που συντάχθηκαν στην αγγλική γλώσσα έγινε εκ περισσού. Εντούτοις, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, καθόσον η σύνταξη των πιστοποιητικών αυτών στην ελληνική γλώσσα από τον αλλοδαπό φορέα διαπίστευσης δεν αναιρεί την ιδιότητα αυτών ως αλλοδαπών ιδιωτικών εγγράφων, καθόσον έγγραφο το οποίο συντάσσεται στην ελληνική γλώσσα από αλλοδαπό φορέα μπορεί να νοηθεί μόνο ως μετάφραση στην ελληνική ξενόγλωσσου κειμένου. Επομένως, δεν νοείται «έγγραφο συνταχθέν στην ελληνική γλώσσα σε πρωτότυπη μορφή» από αλλοδαπό φορέα, αφού κριτήριο για να θεωρηθεί ένα έγγραφο ως ελληνικό δεν αποτελεί η γλώσσα σύνταξής του, αλλά ο εκδότης του εγγράφου, δηλαδή αν έχει εκδοθεί από ημεδαπή διοικητική αρχή/ιδιωτικό φορέα ή αλλοδαπή διοικητική αρχή/ιδιωτικό φορέα. Περαιτέρω, αλυσιτελώς η προσφεύγουσα επικαλείται την από 30.07.2019 υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου της, κατά το περιεχόμενο της οποίας βεβαιώνεται ότι όλα τα έγγραφα που έχουν υποβληθεί στα πλαίσια της παρούσας προκήρυξης είναι αληθή και ακριβή, καθόσον η δήλωση αυτή δεν δύναται, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 92 παρ. 8 του Ν. 4412/2016, να θεραπεύσει την ως άνω πλημμέλεια των επίμαχων εγγράφων, αφού η εν λόγω διάταξη τυγχάνει εφαρμογής για να θεραπεύσει την έλλειψη επικύρωσης προσκομισθέντων αντιγράφων, και όχι την έλλειψη μετάφρασης ενός ξενόγλωσσου εγγράφου. Κατ’ ακολουθία, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να απορριφθεί και να καταπέσει υπέρ του Δημοσίου το καταβληθέν παράβολο, ενώ πρέπει να γίνει δεκτή η παρέμβαση του Δήμου ....
ΕΣ/ΚΛ.Ε/44/2021
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου … … και του Οργανισμού Ανάπτυξης … Α.Ε. (Ο.Α…. Α.Ε.), για την εκτέλεση του έργου με τίτλο «Έργα βελτίωσης δικτύων ύδρευσης Δήμου … … – ΥΠΟΕΡΓΟ 1: Έργα βελτίωσης εσωτερικού δικτύου ύδρευσης … και ΥΠΟΕΡΓΟ 2: Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου διαρροών (Τηλεέλεγχος – Τηλεχειρισμός) στα υφιστάμενα δίκτυα μεταφοράς και διανομής νερού του Δήμου …», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.801.757,81 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. όπου απαιτείται.(....)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/782/2019.
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/132/2021
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:«Ενέργειες Συμβουλευτικής, Κατάρτισης και Πιστοποίησης Δεξιοτήτων», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 7.186.000 ευρώ (απαλλασσόμενου του Φ.Π.Α.).(...) η ΕΣΕΕ συνιστά σωματείο που έχει συσταθεί για την επιδίωξη σκοπών γενικού συμφέροντος, μη εμπορικού/βιομηχανικού χαρακτήρα, αποτελεί δε σημαντικό θεσμοθετημένο κοινωνικό εταίρο πανελλαδικής κάλυψης στον τομέα του εμπορίου και εν γένει της επιχειρηματικότητας. Ωστόσο, στον φάκελο της σύμβασης δεν υφίστανται στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης του εν λόγω φορέα κατά το κρίσιμο έτος της προκήρυξης του υποβληθέντος προς έλεγχο συμβατικού αντικειμένου, ήτοι το 2020, με αποτέλεσμα να μη δύναται να κριθεί εάν συνιστά οργανισμό δημοσίου δικαίου για το έτος αυτό, ιδιότητα κρίσιμη για την κατάφαση της αρμοδιότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας στην προς σύναψη σύμβασή του. Κατόπιν τούτων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλει την έκδοση οριστικής Πράξης προκειμένου να συμπληρωθεί ο φάκελος της υπόθεσης
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/214/2021.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/204/2022
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας επιλογής οικονομικών φορέων για τη σύναψη συμφωνιών-πλαισίων, με αντικείμενο την προμήθεια λιπαντικών για την κάλυψη των αναγκών του Δήμου … και των νομικών του προσώπων, καθώς και των οικείων δύο (2) σχεδίων συμφωνιών-πλαισίων, συμβατικής δαπάνης 145.408,80 (χωρίς ΦΠΑ και δικαίωμα προαίρεσης)(...)Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή των ελεγχόμενων σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο για τις Ομάδες Β και ΣΤ, διότι η αναθέτουσα Αρχή (Δήμος …) μη νομίμως, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη 3, αλλά και μη συμμορφούμενη προς την ανωτέρω Σ527/2022 απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ, δεν κάλεσε την πρώτη κατά σειρά μειοδοσίας για τις επίμαχες ομάδες Β και ΣΤ εταιρεία με την επωνυμία «… ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ε.Π.Ε.» να υποβάλει εκ νέου, τάσσοντάς της σχετική προθεσμία, τα νόμιμα δικαιολογητικά κατακύρωσης του άρθρου 2.2.3.4 β΄ της οικείας διακήρυξης (Ενιαίο Πιστοποιητικό Δικαστικής Φερεγγυότητας που να καλύπτει και τον χρόνο μετά την πρόσκληση υποβολής δικαιολογητικών κατακύρωσης) που πράγματι αυτή δεν υπέβαλε εντός της αρχικής δεκαήμερης προθεσμίας υποβολής τους (δεδομένου ότι το εν λόγω πιστοποιητικό, κατά την ορθή προεκτεθείσα κρίση της ΕΑΔΗΣΥ, δεν δύναται να υποκατασταθεί από υπεύθυνη δήλωση ή ένορκη βεβαίωση).(...)Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή των δύο σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο με αντισυμβαλλόμενους α) τον Δήμο … και τον οικονομικό φορέα «… Ε.Π.Ε.» και β) την ΔΕΥΑΜ και τον οικονομικό φορέα «… Ε.Π.Ε.», για την προμήθεια ελαιολιπαντικών.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΠΠ/Σ527/2022.
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/153/2020
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «…» για την μελέτη με τίτλο «Μελέτη Κτηματογράφησης για τη δημιουργία Εθνικού Κτηματολογίου στον προκαποδιστριακό Δήμο … και στις Κοινότητες …, …, … και … της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής και Παροχή Υποστηρικτικών Υπηρεσιών»(....)Περαιτέρω, η συνολική αύξηση της συμβατικής δαπάνης που προκύπτει αθροιστικά από την 1η και 2η συμπληρωματική σύμβαση δεν υπερβαίνει το 50% της δαπάνης της αρχικής σύμβασης. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας τροποποίησης, με την υπογραφή του οικείου σχεδίου, πρέπει να δημοσιευθεί, σύμφωνα με τα άρθρα 132 παρ. 1 περ. β΄ και 65 του ν. 4412/2016, σχετική γνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η σύναψη του ελεγχόμενου σχεδίου 2ης συμπληρωματικής σύμβασης.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/235/2014 ΚΑΙ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/342/2019.