ΠΥΣ/27/2013

Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για την αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης από πετρέλαιο και άλλες επιβλαβείς ουσίες.

Κύρωση της Συμφωνίας Εφαρμογής μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης του Κράτους του Ισραήλ για το Υποπεριφερειακό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για τη θαλάσσια ρύπανση από πετρέλαιο σύμφωνα με το Πρωτόκολλο περί συνεργασίας για την πρόληψη της ρύπανσης από πλοία και, σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης, για την καταπολέμηση της ρύπανσης της Μεσογείου Θάλασσας της Σύμβασης της Βαρκελώνης.

Υλοποίηση μέτρων αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης κορωνοϊού

Ν.4771/2021 - ΦΕΚ: 16/Α/1.2.2021 άρθρο 6:Η ισχύς της υπ' αρ. 6177/23.9.2020 κοινής απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού Υγείας (Β' 4126) ως προς τη διάθεση νοσοκομειακών χώρων, εγκαταστάσεων και κλινών, για την αντιμετώπιση της παρούσης έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας που προκαλείται από την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19, παρατείνεται έως την 11.10.2020, ημερομηνία θέσης σε ισχύ της 6742/9.10.2020 κοινής απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού Υγείας (Β' 4487).

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή της επιδιώκει την ακύρωση, ανάκληση ή τροποποίηση της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος της αναθέτουσας αρχής, με αριθμό […] και ιδίως την απαλειφή των περιοριστικών τεχνικών όρων της. Ζητεί η επαναδιατύπωση αυτών με προδιαγραφές που θα ευνοούν την ευρύτερη συμμετοχή οικονομικών φορέων στον διαγωνισμό. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια και δημιουργία στρατηγικού αποθέματος ειδών Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες νοσοκομείων και δομών υγείας υπό την ευθύνη της αναθέτουσας αρχής. Ο διαγωνισμός διεξάγεται βάσει της νομοθεσίας έκτακτης ανάγκης (ΠΝΠ/ΚΥΑ) με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

ΠΡΟΜΗΘΙΕΣ:  Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στις σκέψεις 2 και 3 το Κλιμάκιο κρίνει κατά πλειοψηφία ότι, εν προκειμένω, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι συντρέχει εξαιρετική περίπτωση κατά την οποία επιτρέπεται σε υπαίθριο σταθμό του Δήμου …. η χρήση και εγκατάσταση υπέργειων δεξαμενών καυσίμων κίνησης και επομένως, η προσφορά της εταιρείας …, με την οποία προσέφερε, την ήδη εγκατεστημένη σε χώρο του Δήμου, υπέργεια δεξαμενή με αντλία πετρελαίου για την μετάγγιση καυσίμου στα οχήματα του Δήμου μη νομίμως έγινε αποδεκτή. Επομένως, για το λόγο αυτό κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης προμήθειας με την ανωτέρω εταιρεία. Περαιτέρω, κατά τη γνώμη της εισηγήτριας Παρέδρου .., σύμφωνα με τη γνώμη που διατυπώθηκε στη σκέψη 4 ανωτέρω, η παρεπόμενη υποχρέωση του υποψήφιου στη διαγωνιστική διαδικασία αναδόχου προμηθευτή να εγκαταστήσει δεξαμενή καυσίμου κίνησης με αντλία χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, προκάλεσε περιορισμό του κύκλου των ενδιαφερομένων και δυναμένων να συμμετέχουν ισότιμα στη διαγωνιστική διαδικασία. Παράλληλα, ο Δήμος … στερούμενος κατά το χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης ιδίων αποθηκευτικών χώρων - δεξαμενών καυσίμων κίνησης, εμπίπτει στην κατηγορία του τελικού καταναλωτή χωρίς ίδιους αποθηκευτικούς χώρους, ο οποίος μπορεί να προμηθεύεται πετρελαιοειδή προϊόντα για την κίνηση των οχημάτων του απευθείας από κατόχους άδειας λιανικής εμπορίας, αντίθετα δε δύναται να συμβάλλεται με εταιρείες εμπορίας για το σκοπό αυτό, με τις οποίες μόνο οι τελικοί καταναλωτές με ίδιους αποθηκευτικούς χώρους δύνανται να συμβάλλονται. Συνεπώς, για το λόγο αυτό αφενός δεν ήταν νόμιμος ο μνημονευόμενος ανωτέρω όρος της διακήρυξης που επέβαλε την υποχρέωση εγκατάστασης δεξαμενής καυσίμων κίνησης με αντλία αφετέρου μη νομίμως έγινε αποδεκτή η προσφορά της εταιρείας …. για την ομάδα 1 (πετρέλαιο κίνησης diesel, ποσότητα 638.000 lt). Ωστόσο, η γνώμη αυτή δεν κράτησε. Τέλος, το Κλιμάκιο δε διαπιστώνει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία διαγωνισμού και το σχέδιο σύμβασης προμήθειας λιπαντικών – αντιψυκτικών (ομάδα 4).

Βιολογικός καθαρισμός & απολύμανση των οχημάτων.Διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για κατεπείγοντες λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας από τη νόσο COVID-19.Επί του λόγου αυτού και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη σκ. 8, το Δικαστήριο κρίνει ότι η παρ.3 του άρθρου 10 της από 11.3.2020 ΠΝΠ παρέχει στην αναθέτουσα αρχή την ευχέρεια προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για τη σύναψη συμβάσεων προμήθειας υλικών ή παροχής υπηρεσιών, αναγκαίων για τη λήψη μέτρων πρόληψης της διάδοσης του κορωνοϊού COVID-19 όταν υφίσταται κατεπείγουσα ανάγκη σύναψης της σύμβασης προσηκόντως αιτιολογημένη από αυτήν (αναθέτουσα αρχή).  H διάταξη αυτή, η ισχύς της οποίας έληξε στις 30.6.2022, δεν αποκλείει, ενόψει και της διάρκειας που έχει η πανδημία, τη δυνατότητα επιλογής των ανοικτών ή κλειστών διαδικασιών ακόμη και με σύντμηση της προθεσμίας υποβολής προσφορών όταν ο προγραμματισμός των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού επιτρέπει τη χρήση αυτών των διαδικασιών προς τον σκοπό ανάπτυξης ανταγωνισμού και επίτευξης καλύτερου τιμήματος/ανταλλάγματος.  Άλλωστε και οι Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη χρήση του πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που σχετίζεται με την κρίση της νόσου COVID-19 προτρέπουν τις αναθέτουσες αρχές να εξεύρουν «σταθερές λύσεις» προκειμένου, ακόμη και στις έκτακτες συνθήκες της πανδημίας, να δύνανται να χρησιμοποιούν τις ανοικτές ή κλειστές διαδικασίες (συμπεριλαμβανομένων των επισπευσμένων διαδικασιών με σύντμηση της προθεσμίας υποβολής προσφορών), ώστε να καθίσταται εφικτή η συμμετοχή περισσότερων οικονομικών φορέων και η ανάπτυξη ανταγωνισμού.  Συνακόλουθα, η επιλογή των ανοικτών ή κλειστών διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων προμήθειας αγαθών ή παροχής υπηρεσιών αναγκαίων για την πρόληψη ή αντιμετώπιση της πανδημίας και για τη λειτουργία των υπηρεσιακών μονάδων των Δήμων και των Περιφερειών, εξαιρεί αυτές από το πεδίο εφαρμογής της παρ.3 του άρθρου τριακοστού εβδόμου της από 20.3.2020 ΠΝΠ περί μη διεξαγωγής προσυμβατικού ελέγχου.  Τούτων δοθέντων, τόσο η επιλογή από τον Δήμο Πειραιά της ανοικτής διαδικασίας με σύντμηση της προθεσμίας υποβολής προσφορών του άρθρου 27 του ν. 4412/2016 για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών που εξυπηρετεί τις λειτουργικές ανάγκες απολύμανσης και βιολογικού καθαρισμού των απορριμματοφόρων οχημάτων του, στο πλαίσιο λήψης μέτρων για την πρόληψη της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, όσο και η υποβολή της επίμαχης σύμβασης στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας είναι νόμιμες. Ανακαλεί την 13/2022 πράξη της Αναπληρώτριας Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Καταβολή αμοιβής τους για την μίσθωση μηχανημάτων ειδικών οχημάτων για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγινα δεκτά στις ανωτέρω σκέψεις, εφόσον οι συμβάσεις υπηρεσιών των Δήμων δεν ισχύουν πριν τη δημοσίευση στο «Πρόγραμμα Διαύγεια» των οικείων αποφάσεων ή πράξεων κατακύρωσης και ανάθεσης, η δε σύναψή τους πρέπει να προηγείται της παροχής των συγκεκριμένων υπηρεσιών, τυχόν μεταγενέστερη σύναψη συμβάσεων, χωρίς να συντρέχει κάποια από τις προαναφερθείσες εξαιρέσεις αναδρομικότητας, καθιστά, τόσο τις συμβάσεις όσο και τις ερειδόμενες σε αυτές δαπάνες, για το προγενέστερο χρονικό διάστημα μη νόμιμες. Ως εκ τούτου, μη νομίμως εντέλλονται οι σχετικές δαπάνες για το διάστημα πριν από τις 18.10.2016 με τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο λόγο διαφωνίας της Αναπληρώτριας Επιτρόπου. Ωστόσο, το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της θεομηνίας, την κήρυξη του Δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, τη σημασία των εργασιών για την αποκατάσταση των εκτεταμένων ζημιών, τη βεβαίωση των εργασιών καλής εκτέλεσης από την αρμόδια Επιτροπή του Δήμου ..., το εξαιρετικά επείγον της και την αναγκαιότητα άμεσης εκτέλεσης των ανωτέρω εργασιών, κρίνει ότι καθυστερημένη ανάρτηση της ανωτέρω απόφασης στο «Πρόγραμμα Διαύγεια» δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων από τα όργανα του Δήμου, αλλά σε συγγνωστή πλάνη αυτών . 

Σχέδιο σύμβασης έργου- διαδικασία ανάδειξης αναδόχου:..Συνεπώς, σύμφωνα με όσα ήδη εκτέθηκαν, οι εργολαβίες αυτές διέπονται από το κοινοτικό δίκαιο, αφού αποτελούν, κατά την κρίση του Κλιμακίου, τμήματα μείζονος έργου με ενιαία οικονομική και τεχνική λειτουργία, η οποία συνίσταται στη διαμόρφωση Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (Σ.Ε.Α.) σε διάφορα σημεία του κεντρικού-δυτικού άξονα της ... με κοινό σκοπό, ήτοι προκειμένου να διασφαλιστεί: α) η οδική ασφάλεια με την ανακούφιση της κόπωσης των οδηγών και επιβατών, β) η πρόληψη των ατυχημάτων λόγω αποφυγής της στάθμευσης στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης ή στα ερείσματα της οδού και γ) η παροχή οδικής βοήθειας των οχημάτων με ασφάλεια. Επομένως, αφού κατατμήθηκαν τεχνητώς και ανατέθηκαν με επιμέρους συμβάσεις ύστερα από διαγωνισμό μεταξύ περιορισμένου αριθμού προσκαλουμένων εργοληπτικών επιχειρήσεων, όφειλε η αναθέτουσα αρχή να προβεί γι’ αυτές στην αποστολή σχετικής προκήρυξης στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η δε υποχρέωση αυτή δεν αίρεται από την όλως αόριστη επίκληση του άρθρου 125 εδ. γ) του ν. 3669/2008 (Α΄116) στην 586/2009 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας «...». Συνεπώς, συντρέχει ουσιώδης πλημμέλεια της διαδικασίας που κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης.

Ανακλήθηκε με την ΕΣ/ΤΜ.4/3741/2009

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝΟΔΩΝ ΤΟΥΣ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΙΝΕΤΤΑΣ, ΔΥΤΙΚΟΥ ΠΑΝΟΡΑΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΓΑΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕΓΑΡΕΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΟΥ ΕΠΛΉΓΗΣΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ 2017/2019»(...) διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης(...)Εν προκειμένω, όπως ορθώς έκρινε το δικάσαν Τμήμα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της εκδήλωσης του ακραίου καιρικού φαινομένου και της ανάθεσης της επίμαχης σύμβασης τυγχάνει ιδιαιτέρως μακρό (περίπου τρία έτη), μπορούσε να έχει προκηρυχθεί και να έχει περατωθεί ανοικτός ή κλειστός διαγωνισμός. Περαιτέρω, όπως ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση, η μείωση του κινδύνου και των συνιστωσών του οδηγεί, αναπόφευκτα και κατά λογική ακολουθία, στη λήψη άμεσων και αποτελεσματικών μέτρων, περιορισμένων σε χώρο και χρόνο, που δικαιολογούν την προσφυγή στη διαπραγμάτευση για τη σύναψη συμβάσεων κατά το κρίσιμο στάδιο άμεσης διαχείρισης των έκτακτων αναγκών. Στην περίπτωση όμως της οριστικής αντιμετώπισης της επισφάλειας των πληγεισών υποδομών με την λήψη πάγιου χαρακτήρα μέτρων, όπως έγινε στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ανάγκες που θεραπεύονται δεν μπορούν, κατά λογική ακολουθία, να θεωρηθούν κατεπείγουσες, όπως απαιτούν οι προαναφερθείσες διατάξεις και δεν δικαιολογείται η προσφυγή των ανατεθουσών Αρχών στη διαπραγμάτευση, έστω και αν αυτή λαμβάνει χώρα κατά τον χρόνο ισχύος της αρχικής ή παραταθείσας κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία από μόνη της δεν αρκεί ώστε να δικαιολογήσει την κατεπείγουσα φύση των μέτρων αυτών, ανεξαρτήτως του χαρακτήρα των ληπτέων μέτρων ως τεχνικώς αναγκαίων για την αποκατάσταση της λειτουργικότητας των πληγέντων υποδομών, διότι το τελευταίο αυτό στοιχείο δεν δικαιολογεί άνευ ετέρου, ήτοι χωρίς τη συνδρομή των ανωτέρω (υπό σκέψη 4) εκτεθεισών προϋποθέσεων, την επιλογή της διαδικασίας της απευθείας αναθέσεως. Τούτο, διότι οι ανάγκες στη δεύτερη αυτή φάση παύουν να είναι κατεπείγουσες, όπως απαιτεί η διάταξη του άρθρου 32 παρ. 2γ του ν.4412/2016 για την προσφυγή στη διαπραγμάτευση, αλλά μεταπίπτουν σε επείγουσες ή μεσοπρόθεσμες, και η οριστική αντιμετώπισή τους απαιτεί περισσότερες και ακριβέστερες μελέτες, οι οποίες στηρίζονται επί σειράς εμπεριστατωμένων εκτιμήσεων και επιδέχονται έτσι έγκαιρο προγραμματισμό, ο οποίος διαφορετικά θα καθίστατο ανέφικτος. Για τους ανωτέρω λόγους, οι αναθέτουσες Αρχές οφείλουν να προβαίνουν κατά το στάδιο αυτό στη επιλογή άλλων, πλην της απευθείας ανάθεσης διαδικασιών, ανοικτών ή κλειστών με δημοσίευση διακήρυξης, με ή χωρίς σύντμηση των προθεσμιών υποβολής προσφορών, ώστε να διασφαλίζονται τόσο ο ανταγωνισμός και οι λοιπές θεμελιώδεις αρχές σύναψης δημοσίων συμβάσεων όσο και η υψηλή ποιότητα των παραδοτέων έργων. Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης της 985/2023 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Επεξεργασία και Υγειονομική Ταφή Απορριμμάτων.(...) Το υποβληθέν σχέδιο δεν επιφέρει τροποποίηση της αρχικής σύμβασης, αλλά αφορά σε νέα αυτοτελή απευθείας ανάθεση με αντικείμενο την εξακολούθηση παροχής των ίδιων υπηρεσιών μετά την εξάντληση του οικονομικού αντικειμένου αυτής, οπότε πλέον δεν καταλείπεται κανένα περιθώριο τροποποίησης ή συμπλήρωσής της. Η ελεγχόμενη απευθείας ανάθεση των υπηρεσιών είναι μη νόμιμη, καθόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ.2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, διότι η αναθέτουσα αρχή προέβη στην εν λόγω απευθείας ανάθεση προκειμένου να καλύψει τακτικές (πάγιες) ανάγκες επεξεργασίας και υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και όχι για την αντιμετώπιση κατεπείγουσας ανάγκης, η οποία συνδέεται αιτιωδώς με γεγονότα απρόβλεπτα που κατέστησαν αδύνατη την έγκαιρη δρομολόγηση των αναγκαίων διαδικασιών διενέργειας ανοιχτού διαγωνισμού και την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών.(...)Δεν αιτιολογείται η μεγάλη αύξηση στις ποσότητες που κρίθηκαν απαραίτητες για την εκτέλεση της επίμαχης σύμβασης σε σχέση με τις ποσότητες της αρχικής σύμβασης και της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης. Στο σχέδιο σύμβασης, μη νομίμως ορίζεται ο χρόνος υλοποίησης, καθόσον προσδίδεται αναδρομική ισχύς στη σύμβαση κατά παράβαση της γενικής αρχής του διοικητικού δικαίου, σύμφωνα με την οποία τα έννομα αποτελέσματα των διοικητικών συμβάσεων, όπως η ελεγχόμενη, δεν δύνανται να ανατρέχουν σε χρόνο προγενέστερο της σύναψής τους, που έπεται του ελέγχου νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο.Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής παρέμβαση.Ανακαλεί την 649/2002 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.