ΝΣΚ/55/2024

Αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιοκτησίας έκτασης 1.527,20 τ.μ. (ΑΚΠ 10) για την κατασκευή του έργου της επέκτασης του Αεροδρομίου Σκιάθου – Τρόπος συντέλεσης της εν λόγω απαλλοτρίωσης.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή α) Η ανωτέρω αναγκαστική απαλλοτρίωση καθ’ ο μέρος αφορά την ιδιοκτησία με στοιχεία ΑΚΠ 10, έχει ανακληθεί αυτοδίκαια κατ’ εφαρμογή των διατάξεων 17 παρ.4 του Συντάγματος και 11 παρ.3 του ν. 2882/2001, και δεν υπάρχει τρόπος συντέλεσης αυτής με πράξη της αρμόδιας υπηρεσίας, β) η αρμόδια υπηρεσία, εφόσον κρίνει ότι η εν λόγω ιδιοκτησία πρέπει να περιέλθει στη κυριότητα του Ελλ. Δημοσίου για τη πληρότητα του εκτελούμενου έργου (επέκταση του δαπέδου στάθμευσης του Αεροδρομίου Σκιάθου) μπορεί να προβεί, με νέα πράξη, στην αναγκαστική απαλλοτρίωση της ως άνω ιδιοκτησίας, αφού, προηγουμένως, ανακαλέσει την, επί της ιδιοκτησίας αυτής, υφιστάμενη αναγκαστική απαλλοτρίωση. (ομοφ.)

Αρμοδιότητα για έκδοση βεβαιωτικής πράξης αυτοδίκαιης άρσης απαλλοτρίωσης.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Ο Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας είναι αρμόδιος για την έκδοση της κατ’ άρθρο 11 παρ. 3 του Ν 2882/2001 βεβαιωτικής πράξης περί της αυτοδίκαιης (λόγω μη παρακατάθεσης της δικαστικώς προσδιορισθείσας το έτος 2003 προσωρινής τιμής μονάδας) άρσης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης.

Αρμόδια Υπηρεσία για διατύπωση πρότασης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης υπέρ της «ΑΓΕΤ Ηρακλής».(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Αρμόδια να διατυπώσει πρόταση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης υπέρ της «ΑΓΕΤ Ηρακλής», σύμφωνα με το άρθρο 10 του ΝΔ 2176/1952 «περί μέτρων προστασίας επαρχιακής βιομηχανίας», είναι η Δ/νση Ανάπτυξης της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του Νομού όπου βρίσκεται το υπό απαλλοτρίωση ακίνητο.

Αναγκαστική απαλλοτρίωση. Κατάληψη ακινήτων προ της συντελέσεως. Διαδικασίες άρθρου 7Α του Ν 2882/2001 και άρθρου δέκατου Ν 1955/1991. Επίταξη ακινήτων.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Εξαιρετικές ρυθμίσεις άρθρων τέταρτου και πέμπτου Ν 3555/2007. Για να τύχει εφαρμογής στα έργα με παραχώρηση η διαδικασία του άρθρου 7Α του Ν 2882/2001, όπως ισχύει, πρέπει κατ’ αρχήν να έχει κηρυχθεί η απαλλοτρίωση με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, ή εν πάση περιπτώσει να έχει εκδοθεί ειδική πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου που προβλέπει την δυνατότητα έκδοσης της ειδικής απόφασης του Εφετείου περί καταλήψεως της έκτασης πριν την συντέλεση της απαλλοτρίωσης και περαιτέρω να τηρηθεί η διαδικασία του ως άνω άρθρου. Οι διατάξεις του άρθρου δέκατου του Ν 1955/1991, περί κατάληψης ιδιωτικών ακινήτων για προσωρινή χρήση και για τις ανάγκες των έργων μπορούν να εφαρμοσθούν στην περίπτωση των έργων με παραχώρηση για την κατασκευή εργοταξίων ή για άλλες προσωρινές ανάγκες συνδεόμενες με τα υπόψη έργα, όχι όμως για την κατάληψη ακινήτων τα οποία κηρύχθηκαν ή πρόκειται να κηρυχθούν απαλλοτριωτέα προς άμεση εκτέλεση εργασιών και ενόψει συντελέσεως της απαλλοτριώσεως.

Ζητήματα που γεννώνται σχετικά με τη δυνατότητα καταβολής από τη διοίκηση της δικαστικά καθορισμένης αποζημίωσης λόγω αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, ύστερα από την επελθούσα κατά το νόμο αυτοδίκαιη άρση της απαλλοτρίωσης, λόγω μη έγκαιρης παρακατάθεσης της αποζημίωσης .(...)α) Η έκδοση από τη διοίκηση βεβαιωτικής πράξης για την επελθούσα αυτοδίκαιη άρση της απαλλοτρίωσης λόγω παρέλευσης της 18μηνης προθεσμίας συντέλεσης, δεν αναιρεί την υποχρέωσή της να καταβάλει το σύνολο της αποζημίωσης που προσδιορίστηκε οριστικά, στον ιδιοκτήτη που επιθυμεί τη διατήρηση της απαλλοτρίωσης (ομόφωνα). β) Η παραπάνω υποχρέωση για καταβολή αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη που επιθυμεί τη διατήρηση της απαλλοτρίωσης, υφίσταται τόσο στην περίπτωση κατά την οποία τηρήθηκαν απ’ αυτόν οι κατά νόμο διατυπώσεις (αίτηση και υπεύθυνη δήλωση στη διοικητική αρχή) όσο και στην περίπτωση που η βούλησή του εκδηλώνεται με την άσκηση αγωγής ή την έκδοση διαταγής πληρωμής για την είσπραξη της αποζημίωσης (ομόφωνα). Στη δε ως άνω (β’) υποπερίπτωση υφίσταται υποχρέωση προς πληρωμή του νομίμου τόκου από την επίδοση της αγωγής ή της διαταγής πληρωμής και μέχρι την εξόφληση (κατά πλειοψηφία). γ) Η καταβολή της αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη που επιθυμεί την αναβίωση της απαλλοτρίωσης είναι ανεξάρτητη από την κατάληψη ή μη της απαλλοτριωθείσας έκτασης από τον υπερού η απαλλοτρίωση (ομόφωνα). δ) Εάν τελικώς καταβληθεί η αποζημίωση στον καθ’ ου η απαλλοτρίωση, η διοίκηση υποχρεούται να ενεργήσει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση για τη μεταγραφή της απόφασης κήρυξης αυτής, στο κατά τόπον αρμόδιο υποθηκοφυλακείο και Κτηματολογικό Γραφείο, προσκομίζοντας μεταξύ άλλων, τα στοιχεία που αποδεικνύουν τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης για τη συγκεκριμένη ιδιοκτησία. Περαιτέρω για λόγους ασφαλείας του δικαίου, δύναται να ανακαλέσει την προηγουμένως εκδοθείσα διαπιστωτική πράξη περί αυτοδίκαιης άρσης της απαλλοτρίωσης, ως εκδοθείσα για πλάνη περί τα πράγματα, με τον τύπο και διαδικασία που επιβάλλονται από το νόμο για την έκδοσή της (ομόφωνα). ε) Στην περίπτωση διατήρησης της απαλλοτρίωσης μετά από υποβολή αίτησης και υπεύθυνης δήλωσης του καθ’ου η απαλλοτρίωση, οι αξιώσεις του για καταβολή ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης της αξίας του εδαφικού τμήματος ακινήτου που απέμεινε εκτός απαλλοτρίωσης και αποζημίωσης μετά την αναγνώριση μη ύπαρξης ωφέλειάς του ιδιοκτήτη του απαλλοτριωμένου ακινήτου που αποκτά πρόσωπο σε διανοιγόμενη εθνική οδό, δεν συνιστούν περίπτωση απαγορευμένου ανακαθορισμού σύμφωνα με την παρ. 3 του αρ. 11 του Κ.Α.Α.Α (ομόφωνα).

Εφαρμογή ή μη της παρ. 6 του άρθρου 8 του ν. 2882/2001, (που προστέθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 126 του ν. 4070/2012), στην παρακατάθεση αποζημίωσης από ιδιώτη, στα πλαίσια εφαρμογής πράξης προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης ρυμοτομούμενης ιδιοκτησίας.(...)Η πράξη προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης ρυμοτομούμενων ιδιοκτησιών αποτελεί μορφή αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις των απαλλοτριώσεων. Η γενική αρχή της μη ανακλητέας παρακατάθεσης της αποζημίωσης από απαλλοτρίωση, παρακάμπτεται μόνο για λόγους δημοσίου συμφέροντος, στην περίπτωση που ορίζεται στο ν. 4070/2012 και την κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 126 παρ. 2 αυτού εκδοθείσα κανονιστική Υ.Α., δηλαδή στην περίπτωση φορέα του Δημοσίου ή της Γενικής Κυβέρνησης, επιχορηγούμενου από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που εκτελεί απαλλοτριώσεις. Συνεπώς, ως εξαιρετικού δικαίου ρύθμιση και ειδική διάταξη παρεκκλίνουσα από την ως άνω γενική αρχή, δεν εφαρμόζεται σε άλλες περιπτώσεις που δεν προβλέπονται ειδικά στο νόμο, όπως στις περιπτώσεις αποζημίωσης μεταξύ ιδιωτών κατά τις διατάξεις του από 17.7.1923 Ν.Δ/τος (κατά πλειοψηφία).

Μερική ανάκληση συντελεσμένης απαλλοτρίωσης. Αποδοχή ή μη από την Υπηρεσία σχετικής αίτησης ειδικού διαδόχου (αγοραστή) του αρχικού ιδιοκτήτη –καθ’ ου η απαλλοτρίωση ή των καθολικών διαδόχων του.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Για τη μερική ανάκληση συντελεσμένης απαλλοτρίωσης, κατά τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 12 Ν 2882/2001, η αρμόδια για την ανάκληση Υπηρεσία δεν μπορεί να κάνει δεκτή σχετική αίτηση που υποβάλλει τρίτος αντί του καθ’ ου η απαλ/ση (αρχικού) ιδιοκτήτη, ή των καθολικών διαδόχων αυτού, έστω και αν αυτός (τρίτος) έχει την ιδιότητα του (εξ οιασδήποτε αιτίας) ειδικού διαδόχου των προαναφερομένων προσώπων.

Δήμος Παλλήνης – Απαλλοτρίωση ακινήτων ιδιοκτησίας ανώνυμης εταιρείας – Αποδοχή ή μη της αίτησης του θιγόμενου ιδιοκτήτη, περί διατήρησης της απαλλοτρίωσης και καταβολής της δικαστικά καθορισμένης προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης – Αρμόδια αρχή για την έκδοση της βεβαιωτικής πράξης περί αυτοδίκαιης άρσης απαλλοτρίωσης, λόγω μη συντέλεσής της εντός της προβλεπόμενης από το νόμο προθεσμίας.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Α) Η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 11 του ν. 2882/2001, όπως αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 3α του άρθρου 39 του ν. 4024/2011, παρέχει διακριτική ευχέρεια στην Διοίκηση για την αποδοχή ή μη της αίτησης του θιγόμενου ιδιοκτήτη για διατήρηση της απαλλοτρίωσης, που αυτοδικαίως έχει αρθεί, λόγω μη συντέλεσης της εντός της προβλεπόμενης από το νόμο προθεσμίας. Συνεπώς δύναται η Διοίκηση σύμφωνα με τις αρχές της νομιμότητας και της χρηστής διοίκησης, αφού κρίνει για την πολεοδομική αναγκαιότητα ή μη της διατήρησης του κοινοχρήστου και κοινωφελούς χώρου και αφού αξιολογήσει τα πραγματικά και νομικά δεδομένα της συγκεκριμένης υπόθεσης και ειδικότερα, τις απόψεις του υπόχρεου Δήμου αλλά και το γεγονός ότι η επίμαχη ιδιοκτησία έχει καταληφθεί και ο σκοπός της απαλλοτρίωσης έχει εκπληρωθεί, η δε ιδιοκτήτρια εταιρεία έχει διατυπώσει νομίμως και εμπροθέσμως την επιθυμία της για διατήρηση της απαλλοτρίωσης, να εκφέρει αιτιολογημένη κρίση για την διατήρηση ή μη της απαλλοτρίωσης. Στην περίπτωση δε, που εκφέρει κρίση για την μη διατήρησή της, θα πρέπει να εκδώσει σχετική βεβαιωτική πράξη περί αυτοδίκαιης άρσης της και να την δημοσιεύσει στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. (πλειοψ.) Β) Η αρμοδιότητα για την έκδοση της σχετικής βεβαιωτικής πράξης ανήκει στον Υπουργό ΠΕΚΑ, με πρόταση του οποίου θα εκδοθεί το αναγκαίο π.δ. για την τροποποίηση της πολεοδομικής μελέτης της περιοχής, στην περίπτωση που αποφασισθεί η μη διατήρηση της επίμαχης απαλλοτρίωσης. (πλειοψ.)

Ερωτάται: α) εάν είναι επιτρεπτή η παρακατάθεση αποζημίωσης από απαλλοτρίωση, ίσης με την τιμή μονάδας αποζημίωσης που καθορίστηκε οριστικά με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, στην περίπτωση που κατά τον χρόνο που εκκρεμούσε η συζήτηση της αίτησης καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης ο καθ΄ ού η απαλλοτρίωση υπέβαλε, σύμφωνα με την πρόβλεψη του άρθρου 11 παρ. 3 του ν. 2882/2001, αίτηση - υπεύθυνη δήλωση διατήρησης της διαδικασίας απαλλοτρίωσης μετά την παρέλευση 18μήνου από την δημοσίευση της απόφασης καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας αποζημίωσης, η οποία έγινε αποδεκτή από την αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση και β) εάν σε περίπτωση που δεν παρακατατεθεί η παραπάνω οριστικά καθορισθείσα αποζημίωση δύνανται οι ενδιαφερόμενοι να επισπεύσουν την εκτέλεση της αμετάκλητης απόφασης του Εφετείου Αθηνών, με την οποία καθορίστηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης εναντίον του υπόχρεου προς αποζημίωση.(...)α) Η απόφαση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης από απαλλοτρίωση, παράγει δεδικασμένο μεταξύ των διαδίκων το οποίο δεσμεύει αυτούς ως προς το ύψος της καθορισθείσας οριστικά αποζημίωσης και δημιουργεί υποχρέωση συμμόρφωσης του υπόχρεου προς αποζημίωση να προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες υλοποίησης της απόφασης, ανεξάρτητα από το γεγονός της υποβολής, κατά τον χρόνο που εκκρεμούσε η συζήτηση της αίτησης καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, αίτησης - υπεύθυνης δήλωσης των θιγόμενων ιδιοκτητών για την διατήρηση της διαδικασίας απαλλοτρίωσης μετά την παρέλευση 18μήνου από την δημοσίευση της απόφασης καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας αποζημίωσης και την αποδοχή της από την αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση, σύμφωνα με την πρόβλεψη του άρθρου 11 παρ. 3 του ν. 2882/2001, το οποίο απαγορεύει τον ανακαθορισμό της αποζημίωσης σε περίπτωση που το ως άνω αίτημα των θιγόμενων ιδιοκτητών γίνει δεκτό από την αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση (κατά πλειοψηφία). β) Στην υπό στοιχ. (α) περίπτωση, οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες δεν δύνανται να απαιτήσουν άμεσα την καταβολή της αποζημίωσης που καθορίστηκε οριστικά, με αναγκαστική εκτέλεση της σχετικής ήδη αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, λόγω του αναγνωριστικού χαρακτήρα της απόφασης αυτής, δύνανται όμως, εφόσον αναγνωρισθούν δικαιούχοι της καθορισθείσας με αυτήν αποζημίωσης, να ασκήσουν, βάσει του δεδικασμένου της, κατά του υπόχρεου προς αποζημίωση είτε αγωγή καταψηφιστική είτε να επιδιώξουν την έκδοση διαταγής πληρωμής, για την επιδίκαση του ποσού της οριστικά καθορισθείσας αποζημίωσης (κατά πλειοψηφία).

Διαδικασία επιστροφής αποζημιώσεως σε περίπτωση ανακλήσεως της αναγκαστικής απαλλοτριώσεως.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Ανάκληση συντελεσμένης αναγκαστικής απαλλοτριώσεως λόγω ακυρώσεως από το Σ.τ.Ε. της εγκρίσεως των περιβαλλοντικών όρων – Διαδικασία επιστροφής της εισπραχθείσας αποζημιώσεως – Δεν εφαρμόζεται η διάταξη της παρ.3 εδ.β’ του άρθρου 12 του Ν 2882/2001 – Ο Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας αρμόδιος να κινήσει τη διαδικασία είσπραξης της αποζημιώσεως – Βεβαίωση του ποσού σύμφωνα με τον Κ.Ε.Δ.Ε.