Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΝΣΚ/447/2007

Δικηγόροι Δήμων. Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η συνταξιοδότηση δικηγόρων των Δήμων, με σχέση έμμισθης εντολής, που υπάγονται και στην ασφάλιση του ασφαλιστικού οργανισμού που καλύπτει το προσωπικό του εντολέα τους, διέπεται από τις ρυθμίσεις του άρθρου 63Α του Κώδικα περί Δικηγόρων. Ειδικότερα, δεν προβλέπεται υποχρεωτική αποχώρηση για όσους δεν συμπλήρωσαν προϋποθέσεις της ανωτέρω διάταξης και συνεπώς μη δικαιούμενους πλήρους συντάξεως δικηγόρους, οι οποίοι εξακολουθούν να παραμένουν στην υπηρεσία παρά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους, εκτός, εάν από τον Οργανισμό της Νομικής Υπηρεσίας του οικείου Δήμου, προβλέπεται υποχρεωτική αποχώρησή τους με τη συμπλήρωση ορισμένου χρόνου υπηρεσίας ή ορίου ηλικίας.

Αυτοδίκαιη αποχώρηση των Διευθυντών Ερευνητικών Κέντρων και Ινστιτούτων – Λήξη θητείας.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Διευθυντές Ερευνητικών Κέντρων και Ινστιτούτων αποχωρούν υποχρεωτικά στο τέλος του ημερολογιακού έτους, εντός του οποίου συμπλήρωσαν το 67ο έτος της ηλικίας τους, ανεξαρτήτως υπολοίπου χρόνου θητείας (πλειοψ.).

Η απόφαση (ΣτΕ 1538/2024) αφορά αίτηση αναίρεσης του e-ΕΦΚΑ κατά της υπ’ αριθμ. 45/2021 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης. Η διαφορά αφορούσε τη χορήγηση δεύτερης σύνταξης λόγω γήρατος από τον Ο.Α.Ε.Ε. (πρώην Τ.Ε.Β.Ε.) σε ασφαλισμένο, ο οποίος λάμβανε ήδη σύνταξη από το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. Το κεντρικό νομικό ζήτημα ήταν αν υπερισχύει η διάταξη που επιτρέπει συνταξιοδότηση με 37 έτη ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας ή η ειδική διάταξη για τους διπλοσυνταξιούχους (άρθρο 47 παρ. 10 του ν. 2084/1992) που απαιτεί τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας. Το ΣτΕ έκρινε ότι για τη χορήγηση δεύτερης σύνταξης από τον Ο.Α.Ε.Ε. απαιτείται αναγκαίως η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, ακόμη και αν έχουν συμπληρωθεί 37 έτη ασφάλισης. Ως εκ τούτου, έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης του e-ΕΦΚΑ, αναιρώντας την προσβαλλόμενη απόφαση, και παρέπεμψε την υπόθεση στο Διοικητικό Εφετείο για νέα νόμιμη κρίση.

Σύνθεση Διοικητικών Συμβουλίων Διαδημοτικών Λιμενικών Ταμείων. Εκπροσώπηση της μειοψηφίας των Δημοτικών Συμβουλίων των Δήμων στα Διοικητικά Συμβούλια Συνδέσμων Ο.Τ.Α.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Στα Διοικητικά Συμβούλια των Διαδημοτικών Λιμενικών Ταμείων δεν προβλέπεται ως υποχρεωτική η συμμετοχή δημοτών ή κατοίκων. Ο εκπρόσωπος της μειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου στο Διοικητικό Συμβούλιο Συνδέσμου Ο.Τ.Α. αναδεικνύεται με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 92 του Δ.Κ.Κ.

Δικηγόροι-Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησής(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η από …αίτηση της φερόμενης ως δικαιούχου του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος προς το Δήμο ......, η οποία υποβλήθηκε πριν αυτή θεμελιώσει δικαίωμα για πλήρη σύνταξη, κατά τη νομοθεσία που διέπει τον οικείο Ο.Τ.Α. (ν.3584/2007, ν.4505/1966 και ν.δ. 1827/1942), έχοντας συμπληρώσει 31 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και όχι 35 έτη που απαιτούνται για πλήρη σύνταξη, συνιστά καταγγελία της σύμβασης έμμισθης εντολής, όπως συνομολογεί και η ίδια με το από 9.3.2015 υπόμνημά της (αριθ. πρωτ. Ε.Σ….), δηλαδή οικειοθελή αποχώρησή της από την υπηρεσία και όχι αυτοδίκαιη λύση της σχετικής σύμβασης, αφού κατά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας της (31.12.2013) δεν είχε συμπληρώσει 35 έτη συνολικής συντάξιμης υπηρεσίας. Περαιτέρω, το δικαίωμα προς αποζημίωση της φερόμενης ως δικαιούχου δικηγόρου κρίνεται σύμφωνα με νομοθετικό καθεστώς, που ίσχυε κατά τον χρόνο περιέλευσης της σχετικής αίτησης – καταγγελίας στο Δήμο ...... (…), που αποτελεί τον κρίσιμο χρόνο, δεδομένου ότι η καταγγελία της έμμισθης εντολής, παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα προς αποζημίωση, από την περιέλευσή της στον εντολέα, χωρίς να αλλοιώνεται η φύση της ως μονομερούς απευθυντέας δικαιοπραξίας από την έκδοση της προβλεπόμενης στο άρθρο 165 παρ. 7 του ν.3584/2007 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, η οποία στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί όρο του ενεργού της δικαιοπραξίας. Λαμβάνοντας, δε, υπόψη ότι η εν λόγω πρώην έμμισθη δικηγόρος του Δήμου κατήγγειλε (έλυσε) οικειοθελώς τη σύμβαση έμμισθης εντολής με τον Δήμο ...... και εντός ευλόγου χρόνου αποχώρησε από το δικηγορικό λειτούργημα λόγω συνταξιοδότησης, η αποζημίωση που δικαιούται, σύμφωνα με το ισχύον κατά τον κρίσιμο χρόνο άρθρο 46 παρ.5 του Κώδικα Δικηγόρων, πρέπει να είναι μειωμένη, λόγω της επικουρικής ασφάλισής της, στο 40% της αποζημίωσης που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού βάσει του χρόνου προϋπηρεσίας της στο Δήμο (αποζημίωση 24 μηνών). Συνακόλουθα, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, κατά το μέρος που υπερβαίνει το 40% της προβλεπόμενης στο άρθρο 46 παρ. 3 του Κώδικα Δικηγόρων αποζημίωσης και, ως εκ τούτου, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Αμοιβή δικηγόρου ανά ώρα για χειρισμό εξωδικαστικών υποθέσεων. Νόμιμη, καθόσον η αμοιβή της έχει βασιστεί στη συμφωνία εντολέα και πληρεξουσίου και χρησιμοποιεί σαν βάση το ποσό της ωριαίας αμοιβής που αναφέρεται στην περίπτωση ΙΙ της 1085081/1473/Α0012/2003 ΚΥΑ (ΦΕΚ 1969 Β΄), εφόσον η αμοιβή της για τις περιπτώσεις που χειρίστηκε δεν προβλέπονται ούτε από τις διατάξεις της ως άνω ΚΥΑ, ούτε από τον Κώδικα Δικηγόρων. Επί πλέον η εκ των υστέρων έγκριση των ενεργειών της δικηγόρου δικαιολογείται, αφού δεν ήταν εκ των προτέρων γνωστές οι υποθέσεις καθώς και ο απαιτούμενος για τη διεκπεραίωσή τους χρόνος, ενώ δεν επιβάλλεται από διάταξη νόμου η θεώρηση από τις συνεργαζόμενες υπηρεσίες των ωρών απασχόλησης της δικηγόρου.

Δικηγόροι-Αποζημίωση συνταξιοδότησης.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι από ..και από …αιτήσεις του φερόμενου ως δικαιούχου του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος προς το Δήμο ...., οι οποίες υποβλήθηκαν πριν αυτός θεμελιώσει δικαίωμα για πλήρη σύνταξη, κατά τη νομοθεσία που διέπει τον οικείο Ο.Τ.Α. (ν.3584/2007, ν.4505/1966 και ν.δ. 1827/1942), έχοντας συμπληρώσει είκοσι οκτώ (28) έτη συντάξιμης υπηρεσίας και όχι τριάντα πέντε (35) έτη που απαιτούνται για πλήρη σύνταξη, συνιστούν καταγγελία της σύμβασης έμμισθης εντολής (οικειοθελή αποχώρηση) και δεν συνεπάγονται υποχρεωτική αποχώρηση.  Περαιτέρω, το δικαίωμα προς αποζημίωση του φερόμενου ως δικαιούχου δικηγόρου κρίνεται σύμφωνα με νομοθετικό καθεστώς, που ίσχυε κατά τον χρόνο περιέλευσης (βλ. και άρθρο 152 παρ. 5 του ν. 3584/2007) της σχετικής δεύτερης αίτησης – καταγγελίας στο Δήμο .... (31.10.2014), που αποτελεί τον κρίσιμο χρόνο, δεδομένου ότι η καταγγελία της έμμισθης εντολής, παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα προς αποζημίωση, από την περιέλευσή της στον εντολέα (Ε.Σ. Κλ.Πρ.Ελ.Δαπ. 116/2015). Λαμβάνοντας, δε, υπόψη ότι ο εν λόγω πρώην έμμισθος δικηγόρος του Δήμου κατήγγειλε (έλυσε) οικειοθελώς τη σύμβαση έμμισθης εντολής με τον Δήμο ...., δεν δικαιούται την  προβλεπόμενη στο άρθρο 46 παρ. 3 του Κώδικα Δικηγόρων αποζημίωση. Περαιτέρω, δεδομένου ότι από 7.4.2014, ημερομηνία έναρξης ισχύος του άρθρου πρώτου υποπαρ. ΙΕ.1.α΄ του ν.4254/2014, καταργήθηκε η προβλεπόμενη στο άρθρο 46 παρ.5 του Κώδικα Δικηγόρων αποζημίωση σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης δικηγόρου από την υπηρεσία, ο φερόμενος ως δικαιούχος δεν δικαιούται ούτε την μειωμένη αποζημίωση που προβλεπόταν μέχρι τις 6.4.2014, σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης δικηγόρου. Εξάλλου, εσφαλμένως υπολαμβάνει αυτός ότι θεμελίωσε δικαίωμα για πλήρη σύνταξη από το Ελληνικό Δημόσιο, βάσει του άρθρου 6 παρ.2 περ. βα΄ του ν. 3865/2010, καθόσον με τη διάταξη αυτή, οι δημόσιοι και δημοτικοί υπάλληλοι, οι οποίοι έχουν ανήλικο τέκνο δικαιούνται να λάβουν σύνταξη, ακόμα και αν έχουν συμπληρώσει χαμηλότερο όριο ηλικίας, ήτοι το πεντηκοστό δεύτερο (52ο) έτος της ηλικίας τους συμπληρωμένο, το οποίο αυξάνεται στο πεντηκοστό πέμπτο (55ο) έτος από 1ης Ιανουαρίου 2012, κατ’ εξαίρεση των γενικών κανόνων που διέπουν τα όρια ηλικίας που απαιτούνται για τη θεμελίωση δικαιώματος σε σύνταξη. Η διάταξη αυτή, ωστόσο  δεν αναιρεί το γεγονός ότι πλήρη σύνταξη, ανερχόμενη δηλαδή στα 35/35 του μηνιαίου συντάξιμου μισθού δικαιούται ο υπάλληλος που συμπληρώνει 35ετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία. Κατ’ ακολουθία, είναι αβάσιμα όσα περί του αντιθέτου προβάλλονται με τα από 10.12.2015, 5.1.2016 και 15.1.2016 υπομνήματα του φερόμενου ως δικαιούχου. Κατόπιν τούτων η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δαπάνη δεν είναι νόμιμη στο σύνολό της και το χρηματικό αυτό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί,  παρέλκει δε ως αλυσιτελής η εξέταση του επικουρικά προβαλλόμενου λόγου  διαφωνίας της Επιτρόπου. 

Εάν α) με τις διατάξεις του ν.4194/2013 (Κώδικας περί Δικηγόρων), η θέση του νομικού συμβούλου που απασχολείται με σχέση έμμισθης εντολής εξομοιώνεται μισθολογικά με τη θέση του δικηγόρου που επίσης απασχολείται με σχέση έμμισθης εντολής, και β) η διάταξη του ν.4354/2015, που αφορά τους δικηγόρους που παρέχουν υπηρεσίες με σχέση πάγιας και περιοδικής εντολής στους φορείς που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του ως άνω νόμου, εφαρμόζεται και στον Νομικό Σύμβουλο της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) που απασχολείται με σχέση έμμισθης εντολής ή εάν ως προς αυτόν ισχύει ...(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
α) Οι διατάξεις του ν.4194/2013 περί έμμισθων δικηγόρων ισχύουν για όσους προσφέρουν αποκλειστικά σταθερά και μόνιμα νομικές υπηρεσίες, ως νομικοί σύμβουλοι ή ως δικηγόροι, σε συγκεκριμένο εντολέα και αμείβονται με πάγια περιοδική αμοιβή, ουδεμία δε διαφοροποίηση υφίσταται μεταξύ αυτών, πλην του προβλεπόμενου, στο άρθρο 43 του ν.4194/2013, τρόπου πρόσληψής τους. β) Η με αριθμό 2/42227/0022/20.9.2005 κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης που ρυθμίζει διαφορετικά τις αποδοχές του έμμισθου δικηγόρου, Νομικού Συμβούλου της ΑΔΑΕ από τις προβλέψεις του ν. 4354/2015 έχει καταργηθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 9 παρ. 10 και 34 περίπτωση δ΄ του νόμου αυτού (πλειοψ.).

Νομιμοποίηση δικηγόρων που φέρονται ότι εκπροσωπούν υπηκόους τρίτων χωρών στις συναλλαγές τους με τη διοίκηση, όταν δεν υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Στις διοικητικές υποθέσεις υπηκόων τρίτων χωρών που αναφέρονται στο ερώτημα [ήτοι α) αιτήσεις για χορήγηση βεβαίωσης περί του αν υφίσταται σε βάρος τους το μέτρο της απαγορεύσεως εισόδου στη χώρα μας ή στον χώρο Σένγκεν, β) αιτήσεις για πληροφόρηση σχετικά με τους λόγους, για τους οποίους αυτοί είναι καταχωρημένοι στον Ειδικό Κατάλογο Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών (Ε.Κ.ΑΝ.Α.), γ) αιτήσεις για τη διαγραφή των μέτρων απαγορεύσεως εισόδου που υφίστανται σε βάρος τους και τους έχουν επιβληθεί από τις ελληνικές αρχές, δ) κατάθεση διοικητικών προσφυγών σε περιπτώσεις συλλήψεως - κρατήσεως αλλοδαπών, οι οποίοι εισέρχονται ή διαμένουν παράτυπα στη χώρα μας και για τους οποίους κινείται η διαδικασία της διοικητικής απελάσεως ή επιστροφής τους, κατόπιν σχετικής αποφάσεως και ε) αιτήσεις για παράταση της προθεσμίας προς οικειοθελή αναχώρηση αλλοδαπών που τελούν υπό διοικητική επιστροφή, των οποίων η κράτηση έχει αρθεί], υποχρεούνται οι αστυνομικές υπηρεσίες να συναλλάσσονται με δικηγόρους που τους εκπροσωπούν, συμμορφούμενες, κατ’ αρχάς, με την ΔΙΣΚΠΟ/Φ.18/ΟΙΚ. 11853 από 6-5-2009 εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτ/κών, για την νομιμοποίηση δε του δικηγόρου αρκεί, είτε η υπογραφή με την σφραγίδα του δικηγόρου επί των αιτήσεων ή των διοικητικών προσφυγών, που κατατίθενται αρμοδίως για λογαριασμό του εντολέα του και υπό την ιδιότητα του πληρεξουσίου του τελευταίου, είτε, σε περίπτωση προσωπικής επαφής με τις ως άνω αρχές, για την παρακολούθηση διοικητικής υποθέσεως, η επίδειξη της δικηγορικής ταυτότητάς του (από την οποία προκύπτουν το ονοματεπώνυμο και ο αριθμός μητρώου του δικηγορικού συλλόγου στον οποίο ανήκει), καθώς και η προφορική ή γραπτή δήλωσή του ότι είναι πληρεξούσιος του εντολέα, τον οποίο αφορά η υπόθεση. (πλειοψ.) Παραπέμφθηκε στην Πλήρη Ολομέλεια, κατόπιν της υπ' αριθ. 249/2017 γνωμ. της Β' Τακτικής Ολομέλειας ΝΣΚ.

Δημόσια έργα...Με αιτιολογημένη απόφαση της δημαρχιακής επιτροπής (και ήδη της Οικονομικής Επιτροπής, βλ. άρθρο 72 του ν. 3852/2010) επιτρέπεται η ανάθεση σε δικηγόρο του χειρισμού μεμονωμένων εξώδικων ή δικαστικών υποθέσεων του Δήμου, μόνον όταν δεν έχει προσληφθεί δικηγόρος με μηνιαία αντιμισθία ή αυτός που έχει προσληφθεί δεν έχει δικαίωμα να παρίσταται σε ανώτατα δικαστήρια ή πρόκειται για υποθέσεις που έχουν ιδιαίτερη σημασία ή σπουδαιότητα για τα συμφέροντα του Δήμου και απαιτούν εξειδικευμένη γνώση ή εμπειρία, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των συμφερόντων του. Στην τελευταία περίπτωση, η δικηγορική αμοιβή καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα εύλογα κατά περίπτωση όρια. Περαιτέρω, συνάγεται ότι προϋπόθεση για την καταβολή της ανωτέρω αμοιβής αποτελεί η προηγούμενη εκτέλεση από τον εντολοδόχο δικηγόρο όλων των αναγκαίων ή ενδεδειγμένων εργασιών (πρβλ. Πράξεις Ι Τμήμ. 17/2002, 119/2003, 126/2005, 235/2006, 162/2009), γεγονός που αποδεικνύεται με την προσκόμιση των νόμιμων κατά περίπτωση δικαιολογητικών εκκαθάρισης της δαπάνης (άρθρα 21 και 25 του β.δ. της 17.5/15.6.1959). Στο πλαίσιο αυτό, είναι επιτρεπτή η καταβολή προκαταβολής της δικηγορικής αμοιβής, κατά το άρθρο 91 παρ. 2 του Κώδικα περί Δικηγόρων, ανάλογης με το συνολικό ύψος της δικαιούμενης από τον δικηγόρο αμοιβής, δηλαδή προκαταβολής που δεν θα υπερβαίνει αυτοτελώς το εύλογο κατά περίπτωση μέτρο. Αντίθετα, επιβάλλεται η προκαταβολή της αμοιβής του δικηγόρου στις λοιπές περιπτώσεις των άρθρων 96, 157 Α και 161 αυτού. Συνεπώς, η δικηγορική αμοιβή που καθορίζεται με την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου μπορεί να προσδιορίζει και την καταβολή ανάλογης προκαταβολής, αφού τέτοιου είδους συμφωνία προβλέπεται από τον Κώδικα περί Δικηγόρων (άρθρο 91 παρ.2), από τις διατάξεις δε του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων ούτε ορίζεται ευθέως το αντίθετο, ούτε συνάγεται έμμεσα βούληση του νομοθέτη να μην ισχύει τέτοια συμφωνία μεταξύ των δήμων και των δικηγόρων τους. (βλ. Πράξεις Ι Τμημ. 236, 159 και 101/2011).