ΝΣΚ/291/2001

ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ - ΜΙΣΘΩΜΑΤΑ Ακινήτων:Μη νόμιμη η εξόφληση του 1ου λογαριασμού του έργου «Διαμόρφωση μισθωμένου χώρου για τη λειτουργία του Κέντρου Συμβουλευτικής Υποστήριξης Γυναικών Θυμάτων Βίας», καθόσον: α) η μετά τη μίσθωση του ακινήτου ανάθεση της εκτέλεσης του έργου δε βρίσκει έρεισμα, ούτε στη διακήρυξη, ούτε στην απόφαση μίσθωσης του ακινήτου, καθώς ούτε στο οικείο συμφωνητικό μίσθωσης αυτού, ενώ αντιθέτως συνάγεται ότι το ακίνητο που μισθώθηκε δε διέθετε τις προβλεπόμενες από τη διακήρυξη προδιαγραφές και ως εκ τούτου δεν ήταν κατάλληλο για την στέγαση του Κέντρου Συμβουλευτικής Υποστήριξης, η δε μεταγενέστερη ανάθεση της εκτέλεσης του έργου της διαμόρφωσης του ως άνω μισθίου σε χώρο κατάλληλο για την στέγαση του ανωτέρω Κέντρου, δεδομένου ότι η διάρκεια της μίσθωσης είναι μόλις 28 μήνες, αντίκειται στις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας και β) η δαπάνη που αντιστοιχεί στο μηνιαίο μίσθωμα είναι πολύ υψηλή για μίσθωση ισογείου διαμερίσματος 90 τ. μ. και αντίκειται στην απόφαση απευθείας μίσθωσης του ακινήτου, όπου ορίζεται μηνιαίο μίσθωμα 388 ευρώ, χωρίς να προβλέπεται η δυνατότητα του Δήμου να διενεργήσει πρόσθετες δαπάνες για την ανακαίνιση του διαμερίσματος (άρθρο 194 του ΔΚΚ, π.δ. 270/1981, ΦΕΚ Α' 77/1981 και άρθρο 17 του ν.3130/2003, ΦΕΚ Α' 76/2003).

Ο προσφεύγων, ως ένωση οικονομικών φορέων, αιτείται με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία απέρριψε την προσφορά του και ενέκρινε την προσφορά του δεύτερου παρεμβαίνοντος. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά τη μίσθωση και εκμετάλλευση των κυλικείων και του περιπτέρου του νοσοκομείου, με σταθερό μηνιαίο μίσθωμα (τιμή εκκίνησης 12.000,00€), για δύο έτη με δικαίωμα παράτασης κατά δύο εξάμηνα. Ο διαγωνισμός διενεργήθηκε εκτός ΕΣΗΔΗΣ με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

Η απόφαση 407/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών αφορά την αποδοχή ενδικοφανούς προσφυγής και την ακύρωση Πράξης Επιβολής Προστίμου 100,00 ευρώ του ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε. Αττικής, φορολογικού έτους 2018. Το πρόστιμο είχε επιβληθεί λόγω εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας. Ο προσφεύγων ζήτησε την ακύρωση, ισχυριζόμενος ότι η μίσθωση αφορούσε αγροτεμάχιο με μηνιαίο μίσθωμα 10,67€, ποσό που δεν υπερβαίνει τα 80€. Βάσει των διατάξεων της ΠΟΛ.1083/2017, η υποβολή της συγκεκριμένης δήλωσης ήταν προαιρετική, και συνεπώς, η ΔΕΔ αποφάσισε ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο για την εκπρόθεσμη υποβολή προαιρετικής δήλωσης.

Μίσθωση διαμερίσματος από το ΤΥΔΚΥ και καταβολή των αναλογούντων μισθωμάτων για το μετά τη λήξη της μισθωτικής συμβάσεως χρονικό διάστημα. Δαπάνη νόμιμη, καθόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθ. 611 ΑΚ, το οποίο εφαρμόζεται ευθέως στην εν λόγω έννομη σχέση, δεδομένου ότι ο εκμισθωτής, παρόλο που γνωρίζει ότι το ως άνω Ταμείο χρησιμοποιεί το μίσθιο και του έληξε η μίσθωση δεν εναντιώνεται, καταβάλλεται δε σε αυτόν το δια της σύμβασης συμφωνηθέν μίσθωμα.

Η ισχύς των γενικών και ειδικών όρων του ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης και οι έννομες συνέπειές τους, μετά τη λήξη της χρονικής διάρκειας της σύμβασης μίσθωσης, η οποία καταρτίσθηκε για τη στέγαση Υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ, υπό την προϋπόθεση ότι ο εκμισθωτής δεν έχει εκφράσει την εναντίωσή του στην περαιτέρω παραμονή των Υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ στο μίσθιο ακίνητο και οι ενέργειες στις οποίες θα πρέπει να προβεί το Τμήμα Στέγασης του e-ΕΦΚΑ, σε περίπτωση άρνησης του εκμισθωτή να προβεί στις αναγκαίες, για τη λειτουργικότητα του κτιρίου, επισκευές.(..)Στα δύο (2) ενοικιαζόμενα, από τον e-ΕΦΚΑ, ακίνητα, για την στέγαση των Υπηρεσιών του, τα οποία κείνται επί της οδού Ναυαρίνου αρ. 14 και επί της οδού Γερανίου αρ. 42, μετά τη λήξη της τελευταίας συμβατικής παράτασης της μίσθωσής τους, την 31-12-2016 και 2-6-2018, αντίστοιχα, έχουν, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 611 του Α.Κ. περί πλασματικής αναμίσθωσης, συναφθεί νέες μισθώσεις αόριστης χρονικής διάρκειας, οι οποίες ναι μεν είναι διαφορετικές από τις παλαιές, αλλά με τους ίδιους συμφωνηθέντες, αρχικά, συμβατικούς όρους, δεσμεύουσες τόσο τους συνιδιοκτήτες-εκμισθωτές του πρώτου από τα δύο προαναφερόμενα κτίρια, όσο και την ως υπερθεματίστρια, στον σχετικό δημόσιο αναγκαστικό πλειστηριασμό, νέα ιδιοκτήτρια-εκμισθώτρια του δεύτερου από τα κτίρια αυτά, ούτως ώστε συνεχίζουν να ισχύουν και να παράγουν έννομα αποτελέσματα και για τα δύο ακίνητα αυτά, ο ειδικός όρος του αρχικού οικείου ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης, ενός εκάστου, σύμφωνα με τον οποίο οι εκμισθωτές των συγκεκριμένων κτιρίων, υποχρεούνται να καταβάλουν το χρηματικό κόστος της επισκευής των ανελκυστήρων αυτών των κτιρίων. Τέλος, σε περίπτωση που οι εκμισθωτές αρνηθούν, κατά παράβαση της αμέσως πιο πάνω αναφερόμενης σχετικής συμβατικής υποχρέωσής τους, να επωμισθούν την δαπάνη της επισκευής των ανελκυστήρων των δύο αυτών κτιρίων, θα πρέπει ο e-ΕΦΚΑ, δεδομένης της διακοπής της λειτουργίας αυτών των ανελκυστήρων και των ανυπέρβλητων δυσχερειών, στη λειτουργία των στεγαζόμενων Υπηρεσιών του, την οποία αυτή συνεπάγεται, να ενεργήσει τις εργασίες αποκατάστασης της λειτουργίας των ανελκυστήρων εις βάρος των εκμισθωτών και εκ της εγγεγραμμένης στον προϋπολογισμό του e-ΕΦΚΑ πιστώσεως για την πληρωμή των μισθωμάτων και να παρακρατήσει το ποσό της γενομένης δαπάνης, από τα πρώτα, μετά την επισκευή, πληρωθησόμενα μισθώματα, μετά από προηγηθείσα σχετική βεβαίωση της Τεχνικής Υπηρεσίας του e-ΕΦΚΑ.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, μέσω του Ζ΄ Κλιμακίου, εξέτασε τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας που πραγματοποίησε ο Δήμος Φυλής για τη μίσθωση μηχανημάτων έργου και φορτηγών, με προϋπολογισμένη δαπάνη 1.808.430,00 ευρώ (συνολικά 2.242.453,20 ευρώ με Φ.Π.Α.). Η σύμβαση αφορούσε την απομάκρυνση προϊόντων εκσκαφών, καθαρισμό ρεμάτων και προστασία από πλημμύρες. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υπάρχουν ουσιώδεις πλημμέλειες που να εμποδίζουν την υπογραφή της σύμβασης, με τον όρο να απαλειφθεί η πρόβλεψη για διαπραγμάτευση σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 6 του ν. 4412/2016, καθώς αυτή ήταν αόριστη. Επίσης, ζητήθηκε η απαλοιφή αναφορών σε τέλη χαρτοσήμου και εισφοράς Υπέρ ΟΓΑ, που έχουν καταργηθεί.

Παροχή υπηρεσιών συντήρησης ανελκυστήρων:..Με αυτά τα πραγματικά περιστατικά, και εν όψει όσων έγιναν δεκτά ανωτέρω στη σκέψη υπό στοιχ. ΙΙ, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κύριο αντικείμενο της υπογραφείσας σύμβασης είναι η παροχή υπηρεσιών συντήρησης των δέκα εγκατεστημένων ανελκυστήρων, στην οποία προεχόντως απέβλεψε το Νοσοκομείο, προκειμένου να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη και ασφαλή λειτουργία τους. Η προμήθεια των ανταλλακτικών, η οποία δεν είναι ενεστώσα και βέβαιη, αλλά μέλλουσα και ενδεχόμενη, εξαρτώμενη από πιθανές βλάβες, έχει χαρακτήρα δευτερεύοντα και επικουρικό, διότι κατατείνει απλώς στη δέσμευση της αναδόχου ως προς το κόστος των ανταλλακτικών που πιθανώς θα χρειαστούν για τη διασφάλιση του σκοπού της κύριας παροχής, που είναι η αποτελεσματική λειτουργία των συντηρούμενων ανελκυστήρων. Αυτό επιβεβαιώνεται α) από το γεγονός ότι τόσο κατά τα διαλαμβανόμενα στη διακήρυξη όσο και κατά τις προδιαληφθείσες διατάξεις της διέπουσας τη συντήρηση ανελκυστήρων νομοθεσίας, η συντήρηση, συντελείται περιοδικά και περιλαμβάνει αφενός τον τακτικό έλεγχο, τον καθαρισμό και την λίπανση των ηλεκτρικών και μηχανικών εξαρτημάτων τους και αφετέρου, την αποκατάσταση, κατά τη διάρκεια αυτής, της ασφαλούς λειτουργίας τους με εξάλειψη των βλαβών και των απορρυθμίσεων, β) από το γεγονός ότι στον διαγωνισμό κλήθηκαν να συμμετάσχουν τεχνικά γραφεία συντήρησης ανελκυστήρων με βεβαίωση θεωρημένη από το Μητρώο που τηρείται στη Διεύθυνση Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ενώ δεν προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις ή προσόντα των προσφερόντων σε σχέση με τον τιμοκατάλογο των ανταλλακτικών που κλήθηκαν να συνυποβάλλουν με την προσφορά τους, και γ) από το γεγονός ότι οι τιμές χρέωσης των ανταλλακτικών που ενδέχεται να χρειαστούν για τις επισκευές καθ΄όλη τη διάρκεια της σύμβασης δεν εντάσσονται στην προϋπολογισθείσα δαπάνη, αλλά διαμορφώνονται εκ των υστέρων, βάσει της προσφοράς της αναδόχου και δεν περιλαμβάνονται στο συμβατικό τίμημα. Εν όψει των εκτεθέντων, ο ισχυρισμός της Επιτρόπου ότι η δαπάνη έχει χαρακτηρισθεί ως σύμβαση παροχής υπηρεσιών κατά παράβαση του άρθρου 4 του ν. 4412/2016, διότι αντικείμενό της είναι πρωτίστως η προμήθεια ανταλλακτικών επισκευής των ανελκυστήρων και δευτερευόντως η συντήρηση των ανελκυστήρων προβάλλεται αβασίμως και πρέπει ν απορριφθεί. Ομοίως αβάσιμος είναι και ο δεύτερος λόγος διαφωνίας περί παράβασης του άρθρου 53 παρ. 1, 2 του ν. 4412/2016, διότι στις τεχνικές προδιαγραφές δεν προβλέφθηκε αναλυτική ανά ανελκυστήρα προϋπολογισθείσα δαπάνη ενώ ζητείται από τους συμμετέχοντες προσφορά ανά ανελκυστήρα. Τούτο διότι, αφενός στην υποπερίπτωση αα) της περ. κε) της παρ. 2 του εν λόγω άρθρου, προβλέπεται ειδικά για τις συμβάσεις παροχής τεχνικών υπηρεσιών όπως η επίμαχη, ότι η αναθέτουσα έχει ποικίλες δυνατότητες διατύπωσης των τεχνικών προδιαγραφών και διαμόρφωσης της αμοιβής, και αφετέρου διότι η μη αναγραφή της προϋπολογιζόμενης για κάθε ανελκυστήρα δαπάνης, δεν ήταν ικανή να δημιουργήσει αδικαιολόγητα εμπόδια στο άνοιγμα της συγκεκριμένης ανάθεσης στον ανταγωνισμό. Τέλος, και η αιτίαση της Επίτροπου ότι το τμήμα προμήθειας ανταλλακτικών, που είναι οικονομικά το μεγαλύτερο, δεν περιλαμβάνεται στο συμβατικό κείμενο το οποίο και δημοσιεύεται κατά το άρθρο 66 του ν. 4412/2016, δεσμεύοντας τα συμβαλλόμενα μέρη κατά την επίλυση τυχόν διαφορών, αβασίμως προβάλλεται διότι i) το τμήμα αυτό δεν προϋπολογίστηκε ως προμήθεια κατά την έννοια του προδιαληφθέντος άρθρου 2 του ν. 4412/2016, ii) στη σύμβαση γίνεται παραπομπή στη διακήρυξη και στην απόφαση κατακύρωσης, η οποία επιτρέπει την εξακρίβωση της αληθούς βουλήσεως των συμβαλλομένων και ii) η μη συμπερίληψη της προσφερθείσας τιμής των ανταλλακτικών στο συμβατικό κείμενο ερείδεται στην ίδια τη διακήρυξη, στην οποία ορίστηκε ότι η τιμή της υπογραφόμενης σύμβασης θα είναι μόνο το άθροισμα των τιμών που θα δώσουν οι συμμετέχοντες για τη συντήρηση του συνόλου των ανελκυστήρων.

ΜΕΛΕΤΗ:Κατόπιν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι η υποβληθείσα προς έλεγχο σύμβαση, η οποία αποτελεί μέρος της συγχρηματοδοτούμενης Πράξης «Μελέτη για την επισκευή και τον εκσυγχρονισμό του κτιρίου των παλαιών καπναποθηκών Παπαπέτρου στο Αγρίνιο για τη δημιουργία Διαχρονικού Μουσείου και Πολιτιστικού Χώρου», συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα 2014 – 2020». Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη αυτής υπολείπεται του ποσού των 5.000.000,00 ευρώ, που συνιστά το προβλεπόμενο στην παράγραφο 3 του άρθρου 324 του ν. 4700/2020 κατώτατο όριο για την άσκηση προληπτικού ελέγχου νομιμότητας επί της οικείας διαδικασίας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το εν λόγω σχέδιο σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του προς έλεγχο. 

ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ-ΜΙΣΘΩΜΑΤΑ.(συγγνωστή πλάνη).Μη νόμιμη η δαπάνη  που αφορά στην πληρωμή μισθωμάτων από ΔΥΠΕ για μίσθωση κτιρίου για τη στέγαση των διοικητικών υπηρεσιών της, δυνάμει του από το έτος 2013 ιδιωτικού συμφωνητικού παράτασης της εγκαθιδρυθείσας ήδη από το έτος 2001  μισθωτικής σχέσης, καθόσον κατά την 31.12.2013, οπότε και συνάφθηκε η, αποτελούσα το νόμιμο έρεισμα της δαπάνης αυτής, σύμβαση παράτασης της άνω μισθωτικής σχέσης, είχε παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της δωδεκαετίας από την ανωτέρω ημερομηνία εγκαθίδρυσης του αρχικού μισθωτικού δεσμού (15.5.2001), ο οποίος, άλλωστε, είχε ήδη ανανεωθεί διαδοχικά μέχρι και την 31.12.2013, με την κατάρτιση κατά τα έτη 2004, 2007, 2010 και 2011 σχετικών συμφωνητικών, με αποτέλεσμα να ήταν επιβεβλημένη κατά το νόμο η διενέργεια δημόσιου μειοδοτικού όπως προβλέπεται από τις  διατάξεις των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 26 του π.δ/τος 715/1979 (ΦΕΚ 212 Α΄), όπως η τελευταία τροποποιήθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου 63 του ν. 3518/2006  (ΦΕΚ  272 Α΄ ). 

Καταβολή μισθωμάτων κτιρίου στέγασης υπηρεσιών του Δήμου:..Με τα δεδομένα αυτά, η υπό κρίση δαπάνη δεν είναι νόμιμη, καθόσον η διαδικασία επιλογής του προς μίσθωση ακινήτου είναι πλημμελής. Συγκεκριμένα, παρίσταται εφαρμοστέα στη σύμβαση μίσθωσης μεταξύ του Δήμου ... και της προαναφερθείσας εταιρείας η παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3130/2003, σύμφωνα με την οποία δικαίωμα υποβολής προσφοράς σε δημοπρασία για τη μίσθωση ακινήτου έχουν αποκλειστικά και μόνον οι κύριοι ακινήτων και οι κάτοχοι αυτών δυνάμει σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing). Δεν ασκεί, άλλωστε, επιρροή η παράλειψη αναφοράς των διατάξεων του ν. 3130/2003 ως εφαρμοστέων στο άρθρο 18 της διακήρυξης, δεδομένου ότι, υπό διαφορετική εκδοχή, η διακήρυξη θα καθίστατο κατά τούτο νομικώς πλημμελής, αφού θα είχε ως συνέπεια τη μη εν προκειμένω εφαρμογή του διέποντος τη σύμβαση νομοθετικού καθεστώτος.(...)Τέλος, τυχόν πλάνη των αρμόδιων οργάνων της αναθέτουσας αρχής ως προς την έννοια των εφαρμοσθεισών διατάξεων, για την οποία υφίσταται πάγια νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν μπορεί να θεωρηθεί συγγνωστή (Ελ.Συν. VII Τμ. Πράξ. 56/2016). Πλην όμως, ο υπό στ. β΄ λόγος μη θεώρησης του εντάλματος είναι απορριπτέος, δεδομένου ότι με τις 115 και 116/2019 αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου ... ακυρώθηκαν οι 23 και 24/16.4.2018 εκθέσεις αυτοψίας - αποφάσεις της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου ..., κρίθηκε δε κατά τρόπο δεσμευτικό ότι η χρήση Κ.Ε.Π., την οποία ο Δήμος ... έχει εγκαταστήσει στο μισθωμένο ακίνητο, αποτελεί χρήση συμβατή με τη χρήση αμιγούς κατοικίας, που προβλέπεται για το σημείο όπου βρίσκεται το εν λόγω ακίνητο. Κατόπιν αυτών, η δαπάνη προς πληρωμή της οποίας εκδόθηκε το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.