Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΝΣΚ/263/2014

Αθλητισμός. Δημόσια έργα. Προϋποθέσεις έγκρισης υποκατάστασης αναδόχου έργου, από άλλη εργοληπτική επιχείρηση.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Προεδρεύων: Ρ.Αντωνακόπουλος, Αντιπρόεδρος Εισηγητής: Θ.Ηλιάκης, Νομικός Σύμβουλος Για να είναι επιτρεπτή η έγκριση από την Προϊσταμένη Αρχή της προτεινόμενης από τον κύριο του έργου υποκατάστασης του αναδόχου του έργου αυτού, από άλλη εργοληπτική επιχείρηση, θα πρέπει η προτεινόμενη επιχείρηση να έχει τα ίδια προσόντα που απαιτήθηκαν από τον ανάδοχο για την ανάθεση του έργου, ως και να παρέχει τα απαραίτητα εχέγγυα για την κατασκευή του έργου, κατά την κρίση της Αρχής αυτής.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ: Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει, ότι προβλέπεται υποκατάσταση του αναδόχου από άλλη εργοληπτική επιχείρηση στην εκτέλεση δημοσίου έργου, μόνο ύστερα από την τήρηση των προαναφερόμενων προϋποθέσεων και εφόσον εγκριθεί η υποκατάσταση από τον φορέα κατασκευής του έργου, διαφορετικά ο τελευταίος κηρύσσει έκπτωτο τον ανάδοχο, μετά από γνώμη του αρμοδίου Τεχνικού Συμβουλίου Δημοσίων Έργων. Σε κάθε περίπτωση η υποκατάσταση προβλέπεται μόνο κατά το στάδιο εκτέλεσης του έργου, δηλαδή στο στάδιο που ακολουθεί την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του αναδόχου και του κυρίου του έργου, όχι, όμως, και κατά το στάδιο που προηγείται της κατακύρωσης του διαγωνισμού.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ: Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει, ότι προβλέπεται υποκατάσταση του αναδόχου από άλλη εργοληπτική επιχείρηση στην εκτέλεση δημοσίου έργου, μόνο ύστερα από την τήρηση των προαναφερόμενων προϋποθέσεων και εφόσον εγκριθεί η υποκατάσταση από τον φορέα κατασκευής του έργου, διαφορετικά ο τελευταίος κηρύσσει έκπτωτο τον ανάδοχο, μετά από γνώμη του αρμοδίου Τεχνικού Συμβουλίου Δημοσίων ΄Εργων. Σε κάθε περίπτωση η υποκατάσταση προβλέπεται μόνο κατά το στάδιο εκτέλεσης του έργου, δηλαδή στο στάδιο που ακολουθεί την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του αναδόχου και του κυρίου του έργου, όχι, όμως, και κατά το στάδιο που προηγείται της κατακύρωσης του διαγωνισμού (……). Εξ άλλου, με τον όρο "υποκατάσταση τρίτων" νοείται η μεταβίβαση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του εργολάβου από την εργολαβική σύμβαση σε τρίτον, όσον αφορά το όλον ή μέρος του αναληφθέντος έργου, κατά τρόπον ώστε να υπεισέρχεται ο τρίτος στην μεταξύ φορέα του έργου και εργολάβου σχέση.

Δημόσιος διαγωνισμός για την ανάθεση δημοσίου έργου. Η (ισχύουσα) βεβαίωση εγγραφής στο ΜΕΕΠ, ως προϋπόθεση για τη νομότυπη συμμετοχή διαγωνιζομένων. Υποκατάσταση διαγωνιζομένου κατά την εξέλιξη της διαδικασίας του διαγωνισμού.1) Δεν είναι νομότυπη η συμμετοχή σε διαγωνισμό ανάθεσης δημοσίου έργου ατομικής εργοληπτικής επιχείρησης, εφόσον ο ατομικός εργολήπτης και μοναδικό τεχνικό στέλεχος (ως πτυχιούχος του Μητρώου Εμπειρίας Κατασκευαστών) της επιχείρησης, στελέχωσε άλλη εργοληπτική επιχείρηση – ετερόρρυθμη εταιρεία, η οποία εγγράφηκε στο Μητρώο Εργοληπτικών Επιχειρήσεων πριν την ημέρα του διαγωνισμού, με αποτέλεσμα να στερηθεί η ατομική εργοληπτική επιχείρηση τη βεβαίωση εγγραφής της στο ΜΕΕΠ. 2) Δεν επιτρέπεται η υποκατάσταση διαγωνιζομένου, ή η αλλαγή της σύνθεσης διαγωνιζόμενης κοινοπραξίας (με την υποκατάσταση μέλους αυτής), κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού. Έννομη συνέπεια της παρά το νόμο γενομένης υποκατάστασης επισύρει ως συνέπεια τον αποκλεισμό του διαγωνιζομένου. (πλειοψ.)

Αθλητισμός. Υποκατάσταση αναδόχου του έργου "Ανάπτυξη και ποιοτική αναβάθμιση του Σταδίου Γ.ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗΣ στην περιοχή Ν.Φαλήρου".(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Μπορεί να εγκριθεί η υποκατάσταση της ανώνυμης εταιρείας "ΑΛΤΕ ΑΤΕ" αρχικής αναδόχου του έργου "Ανάπτυξη και ποιοτική αναβάθμιση του Σταδίου Γ.Καραϊσκάκης στην περιοχή Ν.Φαλήρου" από την ανώνυμη εταιρεία "Στάδιο Γ.Καραϊσκάκης Ανώνυμη Εταιρεία Ανάπτυξης", εάν η Προϊσταμένη Αρχή κρίνει ότι η προτεινόμενη προς υποκατάσταση εταιρεία έχει τα προσόντα που απαιτεί η διακήρυξη και παρέχει, κατά την κρίση αυτής (Προϊσταμένης Αρχής), τα απαραίτητα εχέγγυα για την κατασκευή του έργου και ειδικότερα ότι εξασφαλίζει με προηγούμενη πρόσθετη έγκυρη συμφωνία την υποχρεωτική σύμπραξη της αρχικής αναδόχου "ΑΛΤΕ ΑΤΕ" για το σκοπό αυτό (εκτέλεση του άνω έργου) και ότι υπάρχουν στο πρόσωπο αυτής τα προσόντα που απαιτήθηκαν για την ανάληψη του έργου ως και τα απαραίτητα εχέγγυα για την κατασκευή του έργου.

Δυνατότητα αντικατάστασης μέλους κοινοπραξίας από άλλη εταιρεία, πριν την ανάδειξη της κοινοπραξίας ως οριστικού μειοδότη σε διαγωνισμό.(...) Η προβλεπόμενη στο άρθρο 65 του ν. 3669/2008 (Κώδικα Δημοσίων Έργων - ΚΔΕ) υποκατάσταση μέλους κοινοπραξίας από άλλη εταιρεία προβλέπεται μόνον κατά το στάδιο της εκτελέσεως/κατασκευής του έργου, δηλαδή το στάδιο που ακολουθεί την υπογραφή της συμβάσεως μεταξύ αναδόχου και κυρίου του έργου, στην προκείμενη δε περίπτωση από το ιστορικό προκύπτει ότι δεν υφίσταται σύναψη, ούτε και υπογραφή της συμβάσεως και επομένως δεν θα ήταν νόμιμη η υποκατάσταση μέλους της κοινοπραξίας που ανακηρύχθηκε μειοδότης στον επίμαχο διαγωνισμό (ομόφ.)

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1250/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής κατά της 180/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί απαράδεκτη η υποβολή για προσυμβατικό έλεγχο της 2ης τροποποιητικής συμφωνίας μιας συμφωνίας-πλαίσιο, διότι η προηγηθείσα 1η τροποποιητική συμφωνία (υποκατάσταση αναδόχου λόγω απόσχισης κλάδου) δεν είχε υποβληθεί σε έλεγχο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η υποκατάσταση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση και όφειλε να ελεγχθεί, πλην όμως, λόγω της προηγούμενης έγκρισης εκτελεστικής σύμβασης από Επίτροπο που δημιούργησε εύλογη πεποίθηση νομιμότητας, ανέπεμψε την υπόθεση στο Κλιμάκιο για να ελέγξει τόσο την 1η όσο και τη 2η τροποποιητική συμφωνία, αφού προηγουμένως ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη.

Δημόσια έργα-συμπληρωματική σύμβαση:Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι νομίμως ...εγκρίθηκε η απευθείας ανάθεση των άνω συμπληρωματικών εργασιών στην αρχική ανάδοχο του έργου. Και τούτο διότι η επίμαχη απευθείας ανάθεση βρίσκει αυτοτελές έρεισμα στο άρθρο 28 του ν. 3669/2008, δοθέντος ότι  κατά την υλοποίηση της επίμαχης εργολαβίας απαιτείται η λήψη ιδιαίτερων μέτρων ασφαλείας, τα οποία θα αναιρούνταν ή σε κάθε περίπτωση θα διασαλεύονταν ουσιωδώς στην περίπτωση ανάθεσης των εργασιών της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης σε άλλη, πλην της αρχικής αναδόχου, εργοληπτική επιχείρηση.  

Συμπληρωματική σύμβαση. Υποκατάσταση αναδόχου μετά την κατακυρωτική απόφαση από τρίτο. Απαιτείται εγκριτική απόφαση της προϊσταμένης αρχής, στην οποία να αιτιολογείται πλήρως αν η εργοληπτική επιχείρηση, που θα υποκαταστήσει τον ανάδοχο έχει τα ίδια προσόντα που απαιτήθηκαν για την ανάληψη του έργου και παρέχει τα απαραίτητα εχέγγυα για την κατασκευή του. Ως τρίτος νοείται και η ανώνυμη εταιρεία, στην οποία μετά την κατακύρωση εισφέρθηκε έναντι μετοχών της ο κατασκευαστικός κλάδος της αναδόχου ανώνυμης εταιρείας, αφού η απόσχιση του κατασκευαστικού κλάδου και η εισφορά του σε άλλη εταιρεία χωρίς να λυθεί η δότρια εταιρεία διέπεται από τους κανόνες της ειδικής διαδοχής του άρθρου 4 παρ. 3 του ν.2166/1993. Στην περίπτωση αυτή για την υποκατάσταση απαιτείται η τήρηση της προμνησθείσας διαδικασίας. Διαπίστωση ουσιωδών νομικών πλημμελειών, καθόσον α) αορίστως αιτιολογείται η συνδρομή των απροβλέπτων περιστάσεων, β) η αναθέτουσα αρχή ομολογεί για κάποιες εργασίες ότι οφείλονται σε αστοχία των εγκεκριμένων μελετών και κατασκευαστικών σχεδίων, γ) υπάρχουν εργασίες, οι οποίες αποτελούν επέκταση του τεχνικού αντικειμένου του έργου ή αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητάς του, δ) υπάρχουν εργασίες που έχουν προβλεφθεί στα συμβατικά τεύχη και επομένως αποτελούν τεχνικό αντικείμενο της κύριας σύμβασης. Με την 2838/2010 απόφασή του το VI Τμήμα, επιληφθέν αιτήσεως ανακλήσεως κατά της προμνησθείσας πράξης ανέβαλε την έκδοση οριστικής απόφασης, προκειμένου να προσκομισθεί αιτιολογημένη απόφαση της προϊσταμένης αρχής, με την οποία να εγκρίνεται η υποκατάσταση της αναδόχου Κ/Ξ από το νέο κοινοπρακτικό σχήμα, κατά το άρθρο 65 του ν.3669/2008.

Κρατικές Προμήθειες - Υποκατάσταση αναδόχου.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Δεν είναι δυνατή η υπεισέλευση άλλου αναδόχου σε συμβατική σχέση μεταξύ αρχικής αναδόχου και Δημοσίου, εφόσον από τις σχετικές διατάξεις δεν προβλέπεται τοιαύτη δυνατότητα. (ομοφ.)