ΝΣΚ/248/2014

Εξόφληση της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου.(...)Με τα δεδομένα αυτά από τη 570/9.11.2016 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ... περί της έγκρισης του 2ου Α.Π.Ε. και του 2ου Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε. του έργου, την 68/24.10.2016 θετική γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου Δημοσίων Έργων (2η γνωμοδότηση της 7/24.10.2016 συνεδρίασης) και τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτουν περιστατικά που συνέτρεξαν αιφνιδίως μετά την ανάθεση του έργου ή περιστατικά που αντικειμενικά, σύμφωνα με τους κανόνες της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής, δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν κατά την εκπόνηση της μελέτης και κατέστησαν αναγκαία τη σύναψη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης. (...)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η δαπάνη που εντέλλεται με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν είναι νόμιμη και αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται παραδεκτώς η αναίρεση της 25/2010 αποφάσεως του Διοικητικού Εφετείου Χανίων, με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή της ήδη αναιρεσείουσας εταιρίας, αναδόχου του δημόσιου έργου «Ε.Σ. Παγκρήτιο – Αποπεράτωση Εγκαταστάσεων Γ΄ Φάση», επί διαφοράς που ανέκυψε κατά την εκτέλεση του έργου αυτού και αφορά την επιστροφή ως μη εγκεκριμένης της 37ης πιστοποίησης του έργου καθώς και της τελικής επιμέτρησης των εργασιών συντήρησης, φύλαξης και λειτουργίας του έργου.(....)Περαιτέρω, με την προσφυγή της η αναιρεσείουσα είχε προβάλει, κατά τ' ανωτέρω εκτεθέντα, ότι οι επίμαχες πρόσθετες εργασίες αφορούσαν τη λειτουργικότητα και ασφάλεια του έργου, και ότι για την εκτέλεσή τους είχαν δοθεί έγγραφες εντολές από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία, η οποία συνέταξε, για τις εργασίες αυτές, τον 5ο Α.Π.Ε. και το 6ο Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε., ενόψει δε των προβληθέντων αυτών ισχυρισμών σχετικά με την αναγκαιότητα των συγκεκριμένων εργασιών, το δικάσαν Εφετείο όφειλε να διαλάβει κρίση ως προς το χαρακτήρα αυτών ως πράγματι αναγκαίων ή μη, οπότε, εάν κρίνονταν αναγκαίες, θα ήταν δυνατή η εκ των υστέρων νομιμοποίησή τους με τη σύναψη ιδιαίτερης, συμπληρωματικής σύμβασης.Δέχεται την κρινόμενη αίτηση.Αναιρεί την 25/2010 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Χανίων, στο οποίο και παραπέμπει την υπόθεση, κατά τα αναφερόμενα στο αιτιολογικό.

Δημόσια Εργα. Ειδικές τιμές στα δημόσια έργα και τρόπος υπολογισμού τους. Για τον υπολογισμό του ποσού πέραν του οποίου απαγορεύεται η συνέχιση μιας εργολαβίας, οι συμβατικά προβλεπόμενες εργασίες θα υπολογισθούν, σύμφωνα με τις οριζόμενες στη σύμβαση τιμές μονάδας, για όλες τις εκτελεσθείσες ποσότητες, έστω και αν για τμήμα τους εχώρησε ειδική συμφωνία μεταξύ του κυρίου του έργου και του αναδόχου και εκτελέστηκαν με μεγαλύτερες τιμές μονάδας.

Έλεγχος αντικειμένου σύμβασης έργου.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Με βάση τα, από τις αρμόδιες υπηρεσίες, τεθέντα πραγματικά περιστατικά και τις προς τη Διοίκηση επισημάνσεις ως προς το περιεχόμενο, αφενός των σχετικών διατάξεων και αφετέρου των εγγράφων που αυτή θα συντάξει (υπουργικής απόφασης και σύμβασης), στην κρινόμενη περίπτωση πληρούνται οι απαιτήσεις της παρ.1 του άρθρου 6 του Ν 2527/1997 και συνεπώς το έργο που αναφέρεται σε έγγραφα της Διεύθυνσης Διοικητικού, σε συνδυασμό και με έγγραφα της Διεύθυνσης Τομέων Παραγωγής του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο σύμβασης μίσθωσης έργου, χωρίς να υποκρύπτεται σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.

Πρόσληψη από το Δ.Σ. του ΤΑΧΔΙΚ ειδικού επιστήμονα, με σύμβαση έργου ιδιωτικού δικαίου, για τη σύνταξη τεχνικής εκθέσεως.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η «πρόσληψη» από το ΤΑΧΔΙΚ ειδικού επιστήμονα, προκειμένου να συντάξει τεχνική έκθεση, δύναται να έχει, κατά νόμον, είτε τη μορφή συμβάσεως έργου είτε τη μορφή συμβάσεως παροχής υπηρεσιών. Στην τελευταία περίπτωση, για τη σύναψη της συμβάσεως θα πρέπει να τηρηθεί, κατ’ ανάλογη εφαρμογή, η διαδικασία των άρθρων 82 και 83 του Ν 2362/1995. Το ζήτημα, όμως, ποιά από τις δύο συμβάσεις είναι ταχύτερη όσον αφορά τη διαδικασία συνάψεως, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο γνωμοδοτήσεως.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, αναφορικά με τις εργασίες που περιλαμβάνονται στην 1η συμπληρωματική σύμβαση και έχουν ήδη εκτελεστεί, σύμφωνα με το 9029/7.9.2023 έγγραφο του Γενικού Διευθυντή της Δ.Ε.Υ.Α. Ιωαννίνων, δηλαδή τις εργασίες της αλλαγής όδευσης του Γ.Α.Α. και τις εργασίες αντιστήριξης των αντλιοστασίων, στερείται πλέον χρονικής αρμοδιότητας για τον έλεγχό τους. Ειδικότερα δεν έχει ακολουθηθεί από την αναθέτουσα αρχή η διαδικασία του άρθρου 155, αλλά αυτή του άρθρου 156 του ν.4412/2016 (προηγούμενη σύνταξη Α.Π.Ε. και Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε, θετική γνωμοδότηση από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων, έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. Ιωαννίνων και υποβολή στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας). Από κανένα δε σημείο της 287/17.7.2023 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. Ιωαννίνων δεν προκύπτει βούληση της αναθέτουσας αρχής για προηγούμενη της σύναψης της συμπληρωματικής σύμβασης εκτέλεση των εργασιών αυτών ως επειγουσών. Ούτε, άλλωστε, συντρέχουν οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 155 του ν.4412/2016, την εφαρμογή της οποίας, δεν επικαλείται και η αναθέτουσα αρχή, καθόσον: α) δεν έχει προηγηθεί της εκτέλεσης των κρίσιμων εργασιών η σύνταξη τεχνικής περιγραφής από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, στην οποία πρέπει να καταγράφονται οι εργασίες που είναι απολύτως απαραίτητες για την αποτροπή άμεσου και άλλως αναπότρεπτου κινδύνου για το έργο, να αιτιολογείται ο επείγων χαρακτήρας τους και να προσδιορίζεται η δαπάνη τους, η οποία δεν πρέπει να υπερβαίνει το 15% της αξίας της σύμβασης, β) δεν προκύπτει ότι οι φερόμενες ως κατεπείγουσες πρόσθετες εργασίες εγκρίθηκαν από την Προϊσταμένη Αρχή του έργου, γ) δεν αποδεικνύεται η εντολή της υπηρεσίας προς τον ανάδοχο του αρχικού έργου (έγγραφη ή έστω προφορική με καταχώριση στο ημερολόγιο του τελευταίου) για την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών. Συνεπώς, οι εν λόγω εργασίες απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο νομιμότητας, κατ’ άρθρο 156 του ν.14412/2016, ως εργασίες εκτελεσθείσες.

Διαμόρφωση σύνδεσης οδού με κόμβο..ζητείται η ανάκληση της 383/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Όπως δε έγινε δεκτό ανωτέρω, στην οριστική μελέτη οδοποιΐας, ως προς τον καθορισμό των παραμέτρων του έργου αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της περιοχής εκτέλεσης αυτού, είχαν ήδη επισημανθεί επαρκώς οι αναγόμενες, στα αλληλοδιασταυρούμενα υπάρχοντα πυκνά δίκτυα (οδικό δίκτυο, δίκτυο υδάτινης απορροής και δίκτυο εγγειοβελτιωτικών έργων), ιδιαιτερότητες του χώρου εκτέλεσης του έργου. Το γεγονός αυτό συνέτεινε στον περιορισμό, κατά το δυνατόν, των αναγκαίων πρόσθετων επειγουσών εργασιών, οι οποίες απαιτούνταν για την αντιμετώπιση των προκληθεισών, λόγω της απότομης ανύψωσης του υδροφόρου ορίζοντα, έκτακτων περιστάσεων (ήτοι της μεταβολής της σύστασης του υπεδάφους, της αδυναμίας του υπάρχοντος δικτύου απορροής υδάτων να απορροφήσει τα προκληθέντα από τα έντονα καιρικά φαινόμενα όμβρια ύδατα και της ολικής έμφραξης και θραύσης του υπάρχοντος αγωγού απορροής ομβρίων υδάτων) και οι οποίες, σύμφωνα με την οικεία τεχνική περιγραφή, αφορούσαν : α) στην κατασκευή νέου αγωγού ομβρίων Φ500, καθώς ο υπάρχων αγωγός, όπως προαναφέρθηκε, δεν λειτουργούσε και β) σε εργασίες εξυγίανσης της υπόβασης του οδοστρώματος με λιθορριπή λατομείου, ώστε να αντιμετωπιστεί η λάσπη που διαπιστώθηκε κατά την εκτέλεση των πρώτων εκσκαφών, λόγω της ανύψωσης της στάθμης των υδάτων, προκειμένου να καταστεί εφικτό να ολοκληρωθούν στη συνέχεια οι προβλεπόμενες στην κύρια σύμβαση εργασίες οδοστρωσίας και ασφαλτόστρωσης, οι οποίες δεν θα ήταν δυνατό να εκτελεστούν, χωρίς να έχει προηγηθεί η εκτέλεση των επίμαχων εξυγιαντικών εργασιών που αποτέλεσαν το αντικείμενο της δοθείσας από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία εντολής. Οι ανωτέρω δε εκτελεσθείσες επείγουσες πρόσθετες εργασίες εξειδικεύονται επαρκώς και περιγράφονται αναλυτικά στον πίνακα εκτίμησης της δαπάνης εργασιών, ο οποίος επισυνάπτεται στην εντολή εκτέλεσης αυτών. Με τα δεδομένα αυτά, και όσα εξετέθησαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει η κρινόμενη αίτηση να γίνει δεκτή, η προσβαλλόμενη πράξη να ανακληθεί και να επιτραπεί η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, με αντικείμενο τις ως άνω εκτελεσθείσες επείγουσες πρόσθετες εργασίες..Ανακαλεί την 383/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Έλεγχος αντικειμένου σύμβασης έργου. Παροχή βεβαίωσης κατ’ άρθρο 6 παρ.2 του Ν 2527/1997.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Με βάση τα, από τις αρμόδιες υπηρεσίες, τεθέντα πραγματικά περιστατικά και τις προς τη Διοίκηση επισημάνσεις ως προς το περιεχόμενο αφενός των σχετικών διατάξεων και αφετέρου των εγγράφων που αυτή θα συντάξει (Υπουργικής Απόφασης και σύμβασης) στην κρινόμενη περίπτωση πληρούνται οι απαιτήσεις της παρ.1 του άρθρου 6 του Ν 2527/1997 και συνεπώς το έργο που αναφέρεται στο υπ’ αριθ. πρωτ. 56087/6772/ 20.12.2007 έγγραφο της Διεύθυνσης Διοικητικού, σε συνδυασμό και με το υπ’ αριθ. πρωτ. 54138/ΔΕ-9095/7.12.2007 έγγραφο της Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο σύμβασης μίσθωσης έργου, χωρίς να υποκρύπτεται σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.

Εξέταση της δυνατότητας υπογραφής Συμπληρωματικής Συμβάσεως για πρόσθετες εργασίες σε έργο των Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 44 του ΠΔ 609/1985.α) Είναι νόμιμη η υπογραφή Συμπληρωματικής Σύμβασης με τον ανάδοχο του έργου «Αναβάθμιση Εγκαταστάσεων Καυσίμων εντός Βάσης στην 117 ΠΜ» (ΑΝΔ-188Ν) για τις επιπλέον εργασίες που ανατέθηκαν σ’ αυτόν, διότι για τις εργασίες αυτές συντρέχουν οι προκύπτουσες από την ερμηνεία του άρθρου 8 παρ.1 του Ν 1418/1984, σε συνδυασμό με τα άρθρα 43-44 του ΠΔ 609/1985  προϋποθέσεις, προκειμένου να χαρακτηρισθούν «πρόσθετες». β) Ο ανάδοχος θα πληρωθεί στα πλαίσια υλοποίησης της συμπληρωματικής συμβάσεως, αφού πρώτα ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες εκ του νόμου διαδικασίες (παραλαβή εργασιών κ.λπ.). 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας σύναψης της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου … «Επείγουσες εργασίες άμεσης αντιστήριξης και επισκευής παλαιών κρηπιδωμάτων παράλιου μετώπου … για άρση επικινδυνότητας»,.(...)Ως εκ τούτου, νομίμως η αναθέτουσα αρχή ανέθεσε στον ανάδοχο με τη διαδικασία του άρθρου 155 του ν.4412/2016 την άμεση εκτέλεση των εν λόγω εργασιών ως επειγουσών πρόσθετων μέχρι του ποσού των 161.152,98 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.) που αντιστοιχεί σε ποσοστό 15% της αξίας της σύμβασης που θέτει ως προϋπόθεση η εν λόγω διάταξη. Ωστόσο, κατά το υπόλοιπο ποσό των 194.258,30 ευρώ [ήτοι 355.411,28 ευρώ δαπάνη του 2ου Α.Π.Ε. – 161.152,98 ευρώ, ποσοστό 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης] μη νομίμως προσέφυγε η αναθέτουσα αρχή στη διαδικασία του άρθρου 155 του ν.4412/2016 και επομένως, οι εργασίες που αντιστοιχούν στο ποσό αυτό απαραδέκτως εισάγονται στο Κλιμάκιο για έλεγχο, ως εργασίες ήδη εκτελεσθείσες. Απέβη θετικός ο έλεγχος για τις περιλαμβανόμενες στον 2ο Α.Π.Ε. εργασίες του έργου «Επείγουσες εργασίες άμεσης αντιστήριξης και επισκευής παλαιών κρηπιδωμάτων παράλιου μετώπου … για άρση επικινδυνότητας» κατά το ποσό των 161.152,98 ευρώ.Απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο οι περιλαμβανόμενες στον 2ο Α.Π.Ε. εργασίες του έργου «Επείγουσες εργασίες άμεσης αντιστήριξης και επισκευής παλαιών κρηπιδωμάτων παράλιου μετώπου … για άρση επικινδυνότητας» κατά το ποσό των 194.258,30 ευρώ.

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/879/2023.