Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΝΣΚ/101/2000

Παράταση της προθεσμίας χορηγηθείσα μετά τη λήξη της αρχικής δεν αποτελεί όντως παράταση αυτής (εφ’ όσον λαμβάνει χώρα μετά την εκπνοή της και πέραν της καταληκτικής ημερομηνίας της), αλλά χορήγηση νέας προθεσμίας, η οποία, όμως, δεν προβλέπεται από τις προαναφερθείσες διατάξεις. Κατά συνέπεια, δαπάνες που αφορούν σε εργασίες δημόσιου-δημοτικού έργου, οι οποίες έχουν εκτελεσθεί κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων, δηλαδή μετά την εκπνοή της συμβατικής προθεσμίας εκτέλεσης του έργου ή των νόμιμα χορηγηθεισών παρατάσεων αυτής, δεν είναι νόμιμες. Αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή θα οδηγούσε σε αποδοχή της δυνατότητας καταστρατήγησης των σχετικών περί προθεσμιών διατάξεων, η τήρηση των οποίων, υπαγορεύεται από λόγους δημόσιας τάξης, εφόσον συνδέονται άμεσα με το δημόσιο συμφέρον ολοκλήρωσης και παράδοσης ενός δημόσιου έργου. Εξάλλου, με την εγκριτική της παράτασης απόφαση προσδιορίζεται πάντοτε και ο υπαίτιος της καθυστέρησης των εργασιών – κύριος του έργου ή ανάδοχος, διότι, εφόσον υπαίτιος για την υπέρβαση είναι ο ανάδοχος, αφενός η εγκρινόμενη παράταση της προθεσμίας είναι ειδική «χωρίς αναθεώρηση», που σημαίνει ότι η αναθεώρηση των συμβατικών τιμών παγιώνεται στο ύψος της αναθεωρητικής περιόδου, η οποία συμπίπτει με τη λήξη της αρχικής συμβατικής προθεσμίας, αφετέρου επιβάλλονται οι σχετικές ποινικές ρήτρες, ανεξάρτητα από την έγκριση της παράτασης αυτής. Επιπλέον δε, ο προϊστάμενος της διευθύνουσας υπηρεσίας, προ της εγκρίσεως της παράτασης και σε αντιπαράσταση με τον ανάδοχο, καταρτίζει πίνακα διαχωρισμού των εργασιών, σε εκείνες που μπορούσαν και έπρεπε να εκτελεσθούν σε προηγούμενη αναθεωρητική περίοδο και στις λοιπές εργασίες. Αντιθέτως, υπάρχει υποχρέωση της διευθύνουσας υπηρεσίας να εγκρίνει την προτεινόμενη αναμόρφωση του εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος του έργου και την παράταση του χρόνου εκτέλεσής του «με αναθεώρηση», χωρίς να απαιτείται επιπλέον η σύνταξη του ανωτέρω πίνακα διαχωρισμού των αναγκαίων εργασιών, όταν σημειώνεται καθυστέρηση εκτέλεσης αυτών, μη οφειλόμενη σε υπαιτιότητα του αναδόχου ή η καθυστέρηση προήλθε από την εκτέλεση νέων εργασιών (πρβλ. Απόφ. Τμ. Μείζονος-Επταμελούς Σύνθεσης 3208, 3053/2011, VI Τμ. 2753/2011, Πρ. VII Τμ. 46, 2/2012, 280, 244/2010, 103, 92/2009, IV Τμ. 60/2011). Περαιτέρω, σε περίπτωση που στην εγκριτική απόφαση της προϊσταμένης αρχής για την παράταση της συμβάσεως δεν αναφέρεται αν γίνεται με αναθεώρηση ή χωρίς αναθεώρηση, θα πρέπει στην απόφαση αυτή να αναφέρεται ότι ο ανάδοχος δεν είναι υπαίτιος για την επιμήκυνση του χρόνου ολοκληρώσεως του έργου ή τουλάχιστον αυτό να προκύπτει από τα λοιπά στοιχεία του φακέλου, οπότε τεκμαίρεται ότι η προϊσταμένη αρχή σιωπηρά αποδέχθηκε ότι δεν υπάρχει υπαιτιότητα του αναδόχου (βλ. Πρ. IV Τμ. 111/2002, πρβλ. Πρ. VII Τμ. 46/2012).

Υπερημερία κύρίου του έργου.Ο ανάδοχος υποχρεώνεται να εκτελεί το έργο σύμφωνα με τη σύμβαση και τα λοιπά συμβατικά στοιχεία, χωρίς να δικαιούται ιδιαίτερης αμοιβής ή αποζημίωσης για εργασίες πέραν των συμβατικών, οι οποίες έγιναν χωρίς έγγραφη εντολή της διευθύνουσας υπηρεσίας. Εξάλλου, σε περίπτωση υπερημερίας του κυρίου του έργου, ως προς τις συμβατικές του υποχρεώσεις, γεννάται μόνο δικαίωμα του αναδόχου προς αποζημίωση για τις θετικές ζημίες που προκαλούνται ύστερα από επίδοση σχετικής έγγραφης όχλησης και δεν γεννάται δικαίωμα αυτού να υποκαταστήσει τον κύριο στην εκτέλεση των οφειλομένων από αυτόν ενεργειών, εκτός εάν κάτι τέτοιο προβλέπεται ρητά από τη σύμβαση ή υπάρχει σχετική έγγραφη εντολή της διευθύνουσας υπηρεσίας.

Παράταση με αναθεώρηση.Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, καθόσον η παράταση της προθεσμίας αποπεράτωσης του έργου χορηγήθηκε «με αναθεώρηση», δεδομένου ότι η καθυστέρηση στην εκτέλεση των αναγκαίων εργασιών δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα της αναδόχου κοινοπραξίας,αλλά αφενός στους ως άνω μνημονευόμενους στην από 6.12.2010 αίτηση της τελευταίας παράγοντες, που καθιστούσαν αδύνατη την ολοκλήρωση του έργου και, αφετέρου, στην καθυστέρηση πληρωμής του 3ου λογαριασμού αυτού, όπως άλλωστε ρητώς αναφέρεται και στην 359/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου ...... Ως εκ τούτου, δεν τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω η διάταξη του άρθρου 48 του ν. 3669/2008, που θεσπίζει την υποχρέωση της διευθύνουσας υπηρεσίας για διαχωρισμό των εργασιών και επιβολή των σχετικών ποινικών ρητρών. Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση, η υποβληθείσα εκ μέρους της αναδόχου από 12.1.2011 ειδική δήλωση διακοπής των εργασιών περιείχε όλα τα απαιτούμενα από τη διάταξη του άρθρου 62 του ν. 3669/2008 στοιχεία.

Η, κατά το άρθρο 9 παρ.4 του Ν 1418/84, αποζημίωση που καταβάλλεται στον ανάδοχο εκτελέσεως δημοσίου έργου, στην περίπτωση που αυτός συμφωνεί για τη ματαίωση της διαλύσεως της σχετικής συμβάσεως, ορίζεται ισόποση με τη θετική ζημία που υφίσταται ο ανάδοχος, εξ αποκλειστικής υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου. Η, εν λόγω, αποζημίωση περιλαμβάνει και την εφ’ άπαξ υπολογιζόμενη διαφορά μεταξύ των συμβατικών τιμών των υλικών και εργασιών και των τιμών, που θα καταβάλλει αποδεδειγμένως ο ανάδοχος για την εξασφάλιση των ιδίων εργασιών και υλικών, εφόσον η διαφορά αυτή, η οποία δύναται να προκύψει κατά το διάστημα από το χρόνο της πραγματικής διακοπής των εργασιών μέχρι την έγκριση της συμφωνίας του αναδόχου, δεν καλύπτεται από την αναθεώρηση των δαπανών των εν λόγω συμβατικών τιμών (εργασιών και υλικών).

Διοικητική σύμβαση - Δημόσια έργα -. Προθεσμία εκτέλεσης του έργου. Τμηματικές και συνολική προθεσμίες. Περιστατικά. Επειδή, η υπέρβαση της συμβατικής προθεσμίας περάτωσης του έργου έχει μεν ως συνέπεια την κατάπτωση σε βάρος του αναδόχου και υπέρ του κυρίου του έργου της προβλεπόμενης, από τις παραπάνω διατάξεις ποινικής ρήτρας, υπό την τασσόμενη όμως από τις διατάξεις αυτές αναγκαία προϋπόθεση της συνδρομής αποκλειστικής για την υπέρβαση υπαιτιότητας του αναδόχου του έργου. Επομένως, εφόσον με την προαναφερόμενη πράξη του  εγκρίθηκε η παράταση της προθεσμίας περάτωσης του έργου .., για την έγκριση της οποίας απαιτείται από τις εφαρμοστέες στην κρινόμενη περίπτωση διατάξεις η έλλειψη αποκλειστικής υπαιτιότητας του αναδόχου, έπεται, ότι δεν θεμελιώνεται υπαιτιότητα αυτού (αναδόχου) για το ανεκτέλεστο κατά τη λήξη της συμβατικής προθεσμίας τμήμα των συμβατικών υποχρεώσεών του σχετικά με το επίμαχο έργο, ..και, κατά συνέπεια, μη νόμιμα επιβλήθηκε σε βάρος του η αμφισβητούμενη ποινική ρήτρα. Για το λόγο δε αυτό, βάσιμα προβαλλόμενο, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή..

Η προσφυγή ζητεί την ακύρωση ή επικουρικά την αναθεώρηση της απόφασης με αριθμό 3/2021 του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού που αφορά την έγκριση των πρακτικών ελέγχου δικαιολογητικών συμμετοχής, τεχνικής και οικονομικής προσφοράς και ανάδειξης προσωρινού αναδόχου για τη σύμβαση «Παροχή Υποστηρικτικών Υπηρεσιών Διαχείρισης Λιμενικών εγκαταστάσεων». Το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει υπηρεσίες υποστήριξης με χρήση λογισμικού για καταγραφή και διαχείριση λιμενικών τελών, διαχείριση βάσεων δεδομένων, ελλιμενισμό, παροχές υπηρεσιών (νερού, ρεύματος), λειτουργία λιμενικών εγκαταστάσεων και άμεση εξυπηρέτηση των χρηστών. Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 12 μήνες με δυνατότητα παράτασης 6 μηνών, με συνολικό προϋπολογισμό 301.000€ (χωρίς ΦΠΑ).

Έργα Ο.Τ.Α. Αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει για την σύνταξη σύμβασης ανάθεσης συμπληρωματικών εργασιών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του Ν 1418/1984.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Στις περιπτώσεις που η θεώρηση της αρχικής μελέτης του έργου, φορέας του οποίου είναι Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού, έχει γίνει από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α., το Τεχνικό Συμβούλιο που γνωμοδοτεί για την σύναψη της σύμβασης για συμπληρωματικές εργασίες συμφώνως προς το άρθρο 8 παρ.2 Ν 1418/1984 είναι το Συμβούλιο Δημοτικών και Κοινοτικών Έργων και Θεώρησης Μελετών του Υπ. Εσωτερικών. Όταν η θεώρηση της αρχικής μελέτης δεν έχει γίνει από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών, στις περιπτώσεις που η δαπάνη που προκύπτει από το συγκριτικό πίνακα του έργου υπερβαίνει τα 3.000.000 ευρώ, παρότι η θεώρηση των Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε. και του ανακεφαλαιωτικού πίνακα γίνεται από το διευθυντή της τεχνικής υπηρεσίας του Υπουργείου αυτού, αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο παραμένει το Νομαρχιακό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων.

Η Πράξη 319/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο του 4ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) του υποέργου 4 «ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ (Ε.Ε.Λ.) ΘΕΣΠΙΕΩΝ», ο οποίος περιλαμβάνει πρόσθετη δαπάνη αποζημιώσεων του αναδόχου ύψους 749.778,44 ευρώ. Ο φάκελος υποβλήθηκε από τον Δήμο Αλιάρτου-Θεσπιέων με ερώτημα για το αν η δαπάνη αποζημιώσεων συνιστά τροποποίηση της σύμβασης και αν απαιτείται έλεγχος νομιμότητας. Το Κλιμάκιο έκρινε την υποβολή απαράδεκτη (ανεξαρτήτως του αν η δαπάνη αποζημιώσεων μπορεί να συμπεριληφθεί σε σχέδιο σύμβασης), διότι δεν είχε ολοκληρωθεί η απαιτούμενη διαδικασία. Συγκεκριμένα, δεν είχε εκδοθεί απόφαση έγκρισης του 4ου Α.Π.Ε. από το αρμόδιο όργανο, ούτε είχε συνταχθεί και υποβληθεί σχέδιο σύμβασης προς έλεγχο, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει μόνο ολοκληρωμένες διαδικασίες.

Συμμόρφωση Διοικήσεως σε ακυρωτικές δικαστικές αποφάσεις – Διορισμός – Βαθμολογική και μισθολογική κατάταξη – Ανάκληση διοικητικών πράξεων.Πλήρωση θέσεων υπαλλήλων του Δημοσίου με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου με επιλογή. Αναμόρφωση πίνακα επιλογής διοριστέων συνεπεία αποφάσεως διοικητικού δικαστηρίου και κατάταξη του δικαιωθέντος στους επιλεγέντες. Διορισμός, βαθμολογική και μισθολογική κατάταξη αυτού χωρίς ρήτρα αναδρομής ως προς το χρόνο από της ημερομηνίας δημοσιεύσεως του αρχικού πίνακα διαλογής μέχρις της πραγματικής αναλήψεως υπηρεσίας. Δυνατότητα ανακλήσεων των σχετικών διοικητικών πράξεων. Επί τη βάση τούτων, η γνωμοδότηση, αναφερόμενη σε συγκεκριμένη περίπτωση, ερευνά και αποφαίνεται: α) Επί της νομιμότητας ή μη του χωρήσαντος μη αναδρομικού διορισμού του υπαλλήλου και των συνακολούθως εκδοθέντων πράξεων βαθμολογικής του κατάταξης και μισθολογικής του εξέλιξης στις οποίες λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος ανάληψης υπηρεσίας χωρίς ρήτρα αναδρομής ως προς το χρόνο από της ημερομηνίας δημοσιεύσεως του αρχικού πίνακα επιλογής μέχρις της πραγματικής αναλήψεως υπηρεσίας και δη εάν αυτός θεωρείται ή όχι χρόνος πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας για τη βαθμολογική και μισθολογική εξέλιξη του υπαλλήλου, και β) επί της δυνατότητας ανακλήσεως των ως άνω πράξεων κατά τις γενικές αρχές περί ανακλήσεως των μη νομίμων διοικητικών πράξεων.

Εργοληπτικές επιχειρήσεις. Έκτακτη αναθεώρηση λόγω δυσμενών οικονομικών στοιχείων. Ανάκληση απόφασης για την έγκριση συγχώνευσης εργοληπτικών επιχειρήσεων. Συνέπειες.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά την ανάκληση της συγχώνευσης της επιχείρησης "....ΑΒΕΤΕ" και του εργοληπτικού κλάδου της εταιρείας "ΑΕ ...." πρέπει να εκτιμηθεί, στα πλαίσια της αρμοδιότητας της υπηρεσίας τήρησης του Μητρώου Εργοληπτικών Επιχειρήσεων να διενεργεί έκτακτη αναθεώρηση αν περιέλθουν σε γνώση της οικονομικά στοιχεία δυσμενή για οποιαδήποτε επιχείρηση του ΜΕΕΠ. Η υπηρεσία αυτή, κατά την έκτακτη αναθεώρηση του πτυχίου της εταιρείας "....ΑΒΕΤΕ", πρέπει να τηρήσει τη συνήθη διαδικασία της έκτακτης αναθεώρησης, δηλαδή έλεγχο τήρησης των κατωτάτων υποχρεωτικών ορίων κατά το χρόνο της αναθεώρησης για την παραμονή της ε.ε. στην τάξη και στις κατηγορίες όπου είναι εγγεγραμμένη.