Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/36903/925/2023

Διευκρινήσεις σχετικά την εφαρμογή του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») στις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις. ΑΔΑ:ΨΜ1Γ4653Π8-ΓΛ1

Επικαιροποιημένο Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις. 
ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ:
ΥΠΕΝ/ΣΕΝΕ/60932/3707/2025-ΦΕΚ: 3494/Β/04.07.2025:Τροποποίηση επικαιροποιημένου Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ:
ΥΠΕΝ/ΣΕΝΕ/141771/7632/2024-20.12.2024:Διευκρινήσεις σχετικά την εφαρμογή του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») στις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις. ΑΔΑ:ΨΜ1Γ4653Π8-ΓΛ1

«Διευκρινίσεις σχετικά με την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων αστικής ανάπλασης.»  ΑΔΑ:ΨΙΥ94653Π8-ΔΧΤ

Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για έργα και δραστηριότητες της κατηγορίας Β της 1ης ομάδας «Έργα χερσαίων και εναέριων μεταφορών» του Παραρτήματος Ι της υπουργικής απόφασης 1958/2012 (Β΄ 21), όπως εκάστοτε ισχύει.

Ν.4887/2022- ΦΕΚ: 16/Α/4.2.2022 άρθρο 153 παρ.2:2. Για τα έργα και τις δραστηριότητες του πεδίου εφαρμογής της υπ’ αριθμ. 170613/2013 (Β΄ 2505) κοινής υπουργικής απόφασης, που κατατάσσονται στην υποομάδα «Έργα οδοποιίας» της 1ης ομάδας «Έργα χερσαίων και εναέριων μεταφορών» του Παραρτήματος Ι της υπουργικής απόφασης 1958/2012 (Β΄ 21), τα οποία αποτελούν συνοδά έργα εγκατάστασης δομών της παρ. 4 του άρθρου 8 και του άρθρου 10 του ν. 4375/2016, αρμόδια για την υπαγωγή σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις είναι η Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Όπου στην ως άνω, υπ’ αριθμ. 170613/2013 κοινή υπουργική απόφαση αναφέρεται η Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού (ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ.Σ.) της οικείας Περιφέρειας, σε θέματα έργων και δραστηριοτήτων του προηγούμενου εδαφίου,νοείται εφεξής η Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίασή του στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον φάκελο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου του Δήμου Πλατανιά Χανίων για την αποκατάσταση ζημιών του δημοτικού οδικού δικτύου. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για προληπτικό έλεγχο νομιμότητας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, εγκριτικές αποφάσεις, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και αναλυτικές διευκρινίσεις για το αντικείμενο των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να συμπληρώσει τον φάκελο με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίασή του στις 17 Μαρτίου 2026, εξέτασε τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «Κατασκευή Παιδικού Σταθμού στη Νέα Ραιδεστό» του Δήμου Θέρμης. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, η αιτιολογική έκθεση, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, και διευκρινίσεις για την αναγκαιότητα και τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν τούτου, το Κλιμάκιο αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει τα αναφερόμενα στο σκεπτικό συμπληρωματικά στοιχεία, προκειμένου να διαμορφώσει ασφαλή κρίση.

Η Πράξη 193/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ – ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ ΥΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΩΠΑΪΔΑΣ», αναθέτουσα αρχή του οποίου είναι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Το Κλιμάκιο ανέβαλε τη διατύπωση οριστικής κρίσης, διακόπτοντας την προθεσμία ελέγχου, διότι ο υποβληθείς φάκελος κρίθηκε ελλιπής. Διατάσσεται η αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει κρίσιμα στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, στοιχεία χρηματοδότησης της συμπληρωματικής σύμβασης, αποφάσεις παράτασης της προθεσμίας και έγγραφες διευκρινίσεις σχετικά με τη συνάφεια των νέων εργασιών με το αρχικό αντικείμενο. Ζητείται επίσης βεβαίωση ότι οι εργασίες της συμπληρωματικής σύμβασης δεν έχουν εκτελεστεί και στοιχεία για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου, το οποίο εκτελείται εντός περιοχής Natura και ιδιαίτερου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση της απόφασης της Αναθέτουσας Αρχής που απέρριψε την προσφορά της και ενέκρινε την προσφορά της 1ης παρεμβαίνουσας ως προσωρινή ανάδοχο. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού και υπηρεσιών για συγκεκριμένους σταθμούς αποθήκευσης και διαχείρισης, με συνολική εκτιμώμενη αξία 4.981.080,00 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η προσφεύγουσα επικαλείται παραβάσεις των τεχνικών προδιαγραφών της διακήρυξης, ιδίως ως προς τις διαστάσεις του εξοπλισμού και τον τρόπο συμπλήρωσης του φύλλου συμμόρφωσης, και ισχυρίζεται ότι η Αναθέτουσα Αρχή έπρεπε να ζητήσει διευκρινίσεις πριν την απόρριψη. Επιπλέον, προβάλλει πρόσθετους λόγους για την απόρριψη της προσφοράς της 2ης παρεμβαίνουσας.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ. .. ζητείται η ανάκληση της 6/2017 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Nομό ......., με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση από το Δήμο ... στην αιτούσα εταιρεία του έργου «Ασφαλτοστρώσεις Δήμου ...»,(..)Με τα δεδομένα αυτά το Τμήμα κρίνει ότι όφειλε η Επιτροπή του Διαγωνισμού, προκειμένου να κρίνει αποδεκτή την προσφορά της αναδόχου, να απαντήσει αιτιολογημένα αν η ποινική καταδίκη του Διευθύνοντος Συμβούλου της αιτούσας για παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας κατά την άσκηση λατομικής δραστηριότητας συνιστά επαγγελματικό παράπτωμα ικανό να θέσει εν αμφιβόλω την επαγγελματική αξιοπιστία και φερεγγυότητά της και ως εκ τούτου αν ασκεί επιρροή στην ελεγχόμενη διαδικασία η ανωτέρω ψευδής δήλωσή της στο έντυπο του ΤΕΥΔ, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Συνακόλουθα, πρέπει να συμπληρωθεί ο φάκελος, με αιτιολογημένη απάντηση της αναθέτουσας αρχής επί του ανωτέρω ζητήματος, αν η ποινική καταδίκη του Διευθύνοντος Συμβούλου της αιτούσας για παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας κατά την άσκηση λατομικής δραστηριότητας, συνιστά επαγγελματικό παράπτωμα ικανό να θέσει εν αμφιβόλω την επαγγελματική αξιοπιστία και φερεγγυότητά της για την εκτέλεση του ελεγχόμενου έργου και ως εκ τούτου αν ασκεί επιρροή στην ελεγχόμενη διαδικασία, η ανωτέρω ψευδής δήλωσή της στο έντυπο του ΤΕΥΔ. Επίσης πρέπει να προσκομισθεί η απόφαση ελέγχου νομιμότητας της 260/2017 απόφασης κατακύρωσης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου ....Αναβάλλει την έκδοση οριστικής απόφασης.

Συμπληρωματική σύμβαση. Για τις εργασίες όρυξης σε έδαφος βραχώδες δεν εξειδικεύονται οι λόγοι για τους οποίους, ακολουθώντας τους κανόνες της εμπειρίας και τεχνικής, ήταν αντικειμενικά αδύνατη πριν από την έναρξη των εκσκαφών η ένταξη αυτών των εργασιών στην αρχική μελέτη του έργου. Περαιτέρω, το ότι η ανάγκη εκτέλεσης εργασιών όρυξης χωρίς χρήση εκρηκτικών προέκυψε από την περιβαλλοντική μελέτη του έργου, που εκδόθηκε σε χρόνο μεταγενεστέρο της σύνταξης και έγκρισης της τεχνικής μελέτης του έργου, δεν επαληθεύεται από τα στοιχεία της διαδικασίας. Αντιθέτως, όπως προεκτέθηκε, η υποβληθείσα στο Τμήμα Περιβάλλοντος και Χωροταξικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, καθώς και η τροποποίηση αυτής, έχουν συνταχθεί και εκδοθεί πριν από την έγκριση της τεχνικής μελέτης του έργου. Σε κάθε περίπτωση, ενόψει της ανάγκης εκ των προτέρων εκτίμησης των επιπτώσεων κάθε έργου ή δραστηριότητας στο περιβάλλον η περιβαλλοντική αδειοδότηση, πρέπει να προηγείται από την έγκριση της τεχνικής μελέτης προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μη μεταβάλλεται το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της τεχνικής μελέτης του έργου από περιβαλλοντικούς όρους, που τίθενται εκ των υστέρων, κατά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της διαφάνειας της διαδικασίας . Ούτε, άλλωστε από τα στοιχεία του φακέλου της διαδικασίας, που υποβλήθηκαν στο Κλιμάκιο, αποδεικνύεται ο επικαλούμενος εξαιρετικά έντονος χαρακτήρας των καιρικών φαινομένων, ώστε να πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 57 του ν. 3669/2008. Τέλος ο ισχυρισμός ότι οι εργασίες της συμπληρωματικής σύμβασης είναι αναγκαίες για τη σωστή και πλήρη ολοκλήρωση του έργου τόσο από τεχνικής και λειτουργικής πλευράς όσο και για λόγους ασφαλείας δεν αρκεί για να καταστήσει νόμιμη την υπογραφή της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, αφού για τη νόμιμη κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, απαιτείται, σε κάθε περίπτωση, να συντρέχουν σωρευτικά οι προβλεπόμενες από τις προαναφερθείσες διατάξεις προϋποθέσεις. 
Με την 261/2011 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίφθηκε αίτηση ανάκλησης κατά της προμνησθείσας Πράξης του Κλιμακίου