ΓΝΩΜΗ/Δ -ΕΑΔΗΣΥ/77/2025

Η γνωμοδότηση Δ 107/2025 της ΕΑΔΗΣΥ, εκδοθείσα κατόπιν συνεδρίασης την 1η Οκτωβρίου 2025, παρέχει σύμφωνη γνώμη στον Δήμο Σοφάδων για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά τη σύναψη σύμβασης προμήθειας καυσίμων θέρμανσης (Τμήμα Ι, εκτιμώμενης αξίας 104.837,66€), καθώς ο προηγηθείς ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός άνω των ορίων απέβη άγονος ως προς αυτό το τμήμα. Η Επιτροπή έκρινε ότι συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, παρά τις διαπιστωθείσες μικρές νομικές πλημμέλειες στην τήρηση των κανόνων δημοσιότητας και την ασάφεια όρου της αρχικής διακήρυξης, οι οποίες δεν θεωρήθηκε ότι προκάλεσαν το άγονο αποτέλεσμα.

Η προσφεύγουσα αιτείται με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση της διακήρυξης υπ’ αρ. .../2024, η οποία προκήρυξε ηλεκτρονικό ανοικτό διεθνή διαγωνισμό για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης, με εκτιμώμενη αξία 952.000,00 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Εντάσσει τέσσερις βασικούς λόγους ακυρωτικότητας: (1) τον παράνομο περιορισμό συμμετοχής μέσω της απαίτησης εκτέλεσης συμβάσεων σε συγκεκριμένους χώρους κατά την προηγούμενη τριετία, (2) την αδικαιολόγητη απαίτηση δημοσίευσης οικονομικών καταστάσεων για το 2023 πριν από τη νόμιμη προθεσμία τους, (3) την απαγόρευση αναπροσαρμογής τιμής λόγω αύξησης κατώτατου μισθού, και (4) την ασάφεια όσον αφορά στις απαιτήσεις για περιπολικό όχημα και τακτικές περιπολίες, τα οποία εμποδίζουν τη συμμετοχή της.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΤΟΛΩΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ(...)	Επιδιώκεται η ανάκληση της 250/2023 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Νομίμως, καταρχάς, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις ένδικες προσφυγές, επιχειρείται εισαγωγή της προβλεπόμενης στην παρ. 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 ρήτρας (τύπου) αναπροσαρμογής τιμών στη 2η εκτελεστική σύμβαση της 0005Α/21 ΣΠ. Τούτο, διότι η εισαγωγή της ρήτρας αυτής το πρώτον στην εκτελεστική σύμβαση καθίσταται, κατ΄ εξαίρεση, δυνατή, λόγω και της λήξης ισχύος της 0005Α/21 ΣΠ (από 9.4.2023), κατ΄ εφαρμογή της ρητής σχετικής δυνατότητας που εισήχθη με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Περαιτέρω, ως προς την ελεγχόμενη τροποποίηση της από 2.9.2022 (2ης) εκτελεστικής σύμβασης της 0005Α/21 ΣΠ, δια της εισαγωγής με το άρθρο 16 ρήτρας αναπροσαρμογής των τιμών των συμβατικών ειδών, το Δικαστήριο κρίνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις και οι όροι εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, όπως ισχύει, καθώς και αυτών της παρ. 9α του άρθρου 53 του ίδιου νόμου. 

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η ΥΠΑ ζήτησε την έγκριση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας καυσίμων θέρμανσης για έξι από τις δέκα οργανικές μονάδες της, με συνολική εκτιμώμενη αξία 80.180,00€ χωρίς ΦΠΑ, μετά τον εν μέρει άγονο ηλεκτρονικό διαγωνισμό. Η Επιτροπή εξέτασε τα νομικά κριτήρια και τις πλημμέλειες της προηγούμενης διαδικασίας, κρίνοντας ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για τη διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016.

Προμήθεια ελαστικών επισώτρων.(...) 	Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκ. 9), το Δικαστήριο κρίνει ότι νομίμως καταρχάς, επιχειρείται η εισαγωγή της προβλεπόμενης στην παρ. 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 ρήτρας (τύπου) αναπροσαρμογής τιμών στην με αριθμ. 6854/2022  1η εκτελεστική σύμβαση της 06/ΓΓΕ/2022 ΣΠ. Τούτο διότι η εισαγωγή της ρήτρας αυτής το πρώτον στην εκτελεστική σύμβαση καθίσταται, κατ’ εξαίρεση, δυνατή, λόγω και της λήξης ισχύος της υποκείμενης ΣΠ στις 27.5.2023, κατ’ εφαρμογή της ρητής σχετικής δυνατότητας που εισήχθη με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Εξάλλου, η συμβατική πρόβλεψη της απαγόρευσης αναθεώρησης των τιμών, που αποτυπώνεται στην ανωτέρω ΣΠ δεν εμποδίζει την εισαγωγή της επίμαχης ρήτρας, καθόσον η απαγόρευση αυτή ισχύει σε περιπτώσεις συνήθους και ομαλής εκτέλεσης των συμβάσεων και όχι σε περιπτώσεις απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών, όπως εν προκειμένω. Ούτε, τέλος, κωλύεται η εισαγωγή της ρήτρας αυτής  από το γεγονός ότι τα προμηθευθέντα είδη που αφορά έχουν ήδη παραδοθεί από την ανάδοχο και έχουν παραληφθεί από την αναθέτουσα αρχή, καθόσον η εκτέλεση της 1ης εκτελεστικής σύμβασης δεν έχει ολοκληρωθεί, αφού εκκρεμεί η αποπληρωμή του τιμήματός τους, αξίας 298.036,90 ευρώ, που επιδιώκεται να προσαυξηθεί. Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 115/2023 Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου  

Η απόφαση αφορά την έγκριση της προσφυγής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας καυσίμων κίνησης για τις οργανικές μονάδες της, συνολικής αξίας 313.561€ χωρίς ΦΠΑ. Η διαδικασία έγινε δεκτή μετά τον άγονο ηλεκτρονικό διαγωνισμό 52/2022, όπου για 67 από τα 75 τμήματα δεν υποβλήθηκαν προσφορές. Η Επιτροπή επέκρινε μικρές πλημμελήσεις στη διαδικασία αλλά τίθενται όροι για μελλοντικές διαδικασίες.

Ακριβής έννοια των διατάξεων των άρθρων 26 και 32 του ΠΔ 394/1996 (περιπτ. α, β, γ) σε σχέση με το ποσοστό υπολογισμού της ποινικής ρήτρας και την αντίστοιχη επιβολή του ύψους του προστίμου σε βάρος του αναδόχου.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Σε περίπτωση εκπρόθεσμης παράδοσης του συνόλου των οριζομένων στη σύμβαση ποσοτήτων εντός κάποιου από τα χρονικά όρια που ορίζονται στην παρ. 1 του ΠΔ 394/1996, επιβάλλεται στον προμηθευτή το αντίστοιχο πρόστιμο διαζευκτικά και όχι αθροιστικά. (ομοφ.)

Εκμίσθωση χώρων κρατικών αερολιμένων – Αναπροσαρμογή μισθωμάτων κατ’ άρθρο 288 ΑΚ – Νόμιμη εκπροσώπηση Δημοσίου κατά τη σύναψη συμβάσεων – Ανάκληση πράξεων οργάνων της διοίκησης – Διοικητική αναγκαστική εκτέλεση για οφειλές από μισθώματα.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
1) Εκτός από τις περιπτώσεις διαφωνίας των συμβαλλομένων μερών (Δημοσίου – ΥΠΑ και τρίτου) για αναπροσαρμογή του συμβατικώς καθορισθέντος μισθώματος στις περιπτώσεις εκμισθώσεως χώρων των κρατικών αερολιμένων (αρμοδιότητας της ΥΠΑ), οι οποίες επιλύονται είτε κατόπιν δικαστικής αποφάσεως ή μετά από την αποδοχή σχετικού Πρακτικού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που εκδίδεται κατά τη διαδικασία περί αναγνωρίσεως απαιτήσεως ή συμβιβαστικής επιλύσεως της διαφοράς (άρθρο 6 παρ.1 του ν. 3086/2002 - Οργανισμός του ΝΣΚ ), παρέχεται από το νόμο δυνατότητα στον Προϊστάμενο της ΥΠΑ Υπουργό, κατ’ αποδοχή αιτήματος μισθωτή, να συμπράξει για την τροποποίηση των όρων των σχετικών συμβάσεων μίσθωσης, μεταξύ των οποίων και εκείνων που αφορούν το καταβαλλόμενο μίσθωμα, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 288 ΑΚ. 2) Αναγκαία η αιτιολόγηση της απόφασης Υπουργού για αναπροσαρμογή του μισθώματος κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 288 ΑΚ, ως προς τους όρους και προϋποθέσεις. 3) Αρμόδιος, από πλευράς Δημοσίου, για τη σύμπραξη στη σύμβαση περί αναπροσαρμογής του μισθώματος χώρων της ΥΠΑ, είναι ο Υπουργός ΥΠΟΜΕΔΙ, ή το όργανο στο οποίο έχει μεταβιβαστεί ρητώς η συγκεκριμένη αρμοδιότητα. 4) Δυνατότητα ανάκλησης πράξεων οργάνων της ΥΠΑ συναφών με μειώσεις μισθωμάτων ως απολύτως άκυρων. 5) Διαδικασία αναζήτησης διαφορών από μισθώματα χώρων της ΥΠΑ κατά ΚΕΔΕ. (ομοφ.)

Η πρώτη προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της πρόσκλησης για υποβολή επικαιροποιημένων δικαιολογητικών προς υπογραφή της εκτελεστικής σύμβασης για το Τμήμα 4, καθώς και την εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής της τιμής βάσει του μαθηματικού τύπου για το διάστημα από την υποβολή της προσφοράς το 2021 έως την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης. Η δεύτερη προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της πρόσκλησης για το Τμήμα 1, που καθορίζει ημερήσιο σιτηρέσιο 6,88€ αντί του ορθού 7,91€, και την πληρωμή της προσαύξησης σύμφωνα με τον όρο 7.5 της Συμφωνίας-Πλαισίου. Η τρίτη προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της πρόσκλησης για το Τμήμα 3 με σιτηρέσιο 6,85€ και την εφαρμογή της αναπροσαρμογής βάσει του όρου 7.5.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) στον Δήμο Ελευσίνας, προκειμένου να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για την προμήθεια ελαστικών αξίας 97.740,32 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Αυτό έγινε μετά τον άγονο διαγωνισμό για την ομάδα Β του διαγωνισμού, στον οποίο δεν υποβλήθηκαν προσφορές. Η Αρχή εξέτασε τις νομικές προϋποθέσεις του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 και διαπίστωσε ότι πληρούνταν οι απαιτήσεις για τη χρήση αυτής της διαδικασίας, καθώς ο αρχικός διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε νομότυπα και δεν τροποποιήθηκαν οι όροι της σύμβασης.