ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/54/2022

ΜΙΚΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ-ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Για να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης και της προηγηθείσας διαδικασίας για την ανάθεση, από την Περιφέρεια Αττικής,  της «Συντήρησης Υπόγειων Διαβάσεων στο Πρωτεύον Αστικό Οδικό Δίκτυο Περιφέρειας Αττικής», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.209.665 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.)(....)Επισημαίνεται όμως ότι, σε περίπτωση ενεργοποίησης των όρων της διακήρυξης περί της δυνατότητας παράτασης του χρόνου εκτέλεσης των συμβάσεων, είτε λόγω της αυξομείωσης των ποσοτήτων όπως αυτές θα προκύψουν κατά την εκτέλεση αυτών, είτε για οποιοδήποτε άλλο λόγο: α) δεν θα επέρχεται αύξηση του αρχικού συνολικού συμβατικού οικονομικού αντικειμένου, β) ο χρόνος παράτασης δεν θα υπερβαίνει το 50% της συνολικής διάρκειας της σύμβασης, κατά τα προβλεπόμενα στις παρ. 6.2 της Διακήρυξης και 2.5 της Ε.Σ.Υ., και γ) οι σχετικές τροποποιήσεις θα υποβληθούν στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος...σχεδίου σύμβασης για την παροχή των υπηρεσιών «Συντήρησης Υπόγειων Διαβάσεων στο Πρωτεύον Αστικό Οδικό Δίκτυο Περιφέρειας Αττικής», ποσού 470.053,79 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.), με τις επισημάνσεις που αναφέρονται στη σκέψη IV της παρούσας.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση ορισμένων όρων της διακήρυξης του διαγωνισμού για τη σύμβαση «Αποκατάσταση βλαβών & επεμβάσεις τοπικού χαρακτήρα στο Πρωτεύον Αστικό Οδικό Δίκτυο Περιφέρειας Αττικής», συνολικού προϋπολογισμού 4.838.709,70 €. Ειδικότερα, ζητεί την ακύρωση όρων που αφορούν την οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια, την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα, καθώς και άλλες διατάξεις που θεωρούνται παράνομες και περιοριστικές του ανταγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά εργασίες συντήρησης, αποκατάστασης και άρσης της επικινδυνότητας του πρωτεύοντος αστικού οδικού δικτύου, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης φθορών, βελτίωσης οδοστρωμάτων, κατακόρυφης σήμανσης, μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας και άλλων εργασιών για τη διασφάλιση της οδικής ασφάλειας. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι όροι της διακήρυξης αποκλείουν άδικα εταιρείες που πληρούν τις απαιτήσεις του νόμου και παραβιάζουν τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Οι προσφεύγουσες (1η και 2η) αίτουνται την ακύρωση της Διακήρυξης με ΑΔΑΜ ...2024-02-22, η οποία προκήρυξε με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης (άρθρο 32 παρ. 2γ Ν.4412/2016) τη σύναψη σύμβασης για το έργο «...». Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την εκτέλεση εργασιών αντικατάστασης σάπιων/τρακαρισμένων ιστών, αποκατάστασης βραχυκυκλωμάτων, αντικατάστασης καλωδίων και φωτιστικών, αποκατάστασης ερμαρίων και ηλεκτρικών διανομών, κ.λπ., για την άρση βλαβών των δικτύων ηλεκτροφωτισμού στο Πρωτεύον Αστικό Οδικό Δίκτυο. Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εξαιρετική διαδικασία, καθώς η «κατεπείγουσα ανάγκη» προέκυψε από ελλιπή προγραμματισμό της Αναθέτουσας Αρχής.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ένωση οικονομικών φορέων με την επωνυμία «………………» επιδιώκει την ακύρωση της διαδικασίας του διαγωνισμού. Ζητά επίσης την ακύρωση ή τροποποίηση όρων της διακήρυξης, καθώς και της υπ’ αριθ. πρωτ. 14261/13-11-2018 πράξης της Αναθέτουσας Αρχής. Ειδικότερα, αιτείται την ακύρωση των άρθρων 11.3 (ασφαλτικό συγκρότημα), 22 Δ (μηχανήματα), 24.2 [ε] και [στ] - ε, 23 β’ της Διακήρυξης, καθώς και των διευκρινίσεων υπ’ αριθ. 3.2 και 3.3 της ως άνω πράξης. Γενικότερα, ζητά την ακύρωση κάθε παράνομου όρου της Διακήρυξης ή/και των διευκρινιστικών απαντήσεων και την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η κατασκευή του έργου: «Βελτίωση και περιοδική συντήρηση υποδομών στο πρωτεύον αστικό οδικό δίκτυο Περιφέρειας Αττικής», εκτιμώμενης αξίας 12.096.774,19 ευρώ πλέον ΦΠΑ 24% (14.999.9956 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής (χαμηλότερη τιμή).

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για το αίτημα του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής (ΨΝΑ) να αναθέσει μέσω διαπραγμάτευσης σύμβαση υπηρεσιών πλύσης και σιδερώματος ακάθαρτου ιματισμού για δύο έτη, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 306.451,61€ προ ΦΠΑ. Η απόφαση έγινε μετά από άγονο ανοικτό διαγωνισμό, όπου δεν υποβλήθηκαν προσφορές. Η Αρχή εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας και διαπίστωσε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α του ν.4412/2016, σύμφωνα με τις οποίες επιτρέπεται η διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σε περίπτωση άγονου διαγωνισμού χωρίς ουσιώδεις τροποποιήσεις.

Η απόφαση αφορά την αίτηση της Περιφέρειας Αττικής για παροχή σύμφωνης γνώμης προκειμένου να προβεί σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση έργου βελτίωσης της Παλαιάς Εθνικής Οδού Αθηνών-Θηβών, με προϋπολογισμό 36.774.193,55€ χωρίς ΦΠΑ. Το αίτημα επικαλείται κατεπείγουσα ανάγκη λόγω καταστροφικών πλημμυρών της 15ης Νοεμβρίου 2017 και επόμενων βροχοπτώσεων. Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, ιδίως λόγω έλλειψης χρονικής εγγύτητας μεταξύ του απρόβλεπτου γεγονότος και του αιτήματος, καθώς και λόγω ευθύνης της Περιφέρειας για τις καθυστερήσεις στη διαδικασία. Συνεπώς, αρνείται την έκδοση σύμφωνης γνώμης για τη σκοπούμενη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή της ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕΩΣ ΣΤΡΑΤΟΥ «ΘΗΣΕΑΣ» στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Το αίτημα αφορούσε τη σύναψη σύμβασης προμήθειας νωπών αλιευμάτων μέσω ΕΚΕΜΣ για τις Μονάδες και Υπηρεσίες του Στρατού Ξηράς στους Νομούς Αττικής και Βοιωτίας, αξίας 290.000 ευρώ. Η απόφαση βασίστηκε στον έλεγχο της νομιμότητας του προηγούμενου άγονου διαγωνισμού, διαπιστώνοντας ότι οι πλημμέλειες που εντοπίστηκαν δεν επηρέασαν τον ανταγωνισμό και δεν συνέβαλαν με βεβαιότητα στο άγονο αποτέλεσμα.

Προμήθεια πετρελαίου κίνησης...Tο Κλιμάκιο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι η μη υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα δεν αιτιολογείται νόμιμα από την αναθέτουσα αρχή, κατά παράβαση του άρθρου 59 του ν. 4412/2016, αφού τέτοια αιτιολογία δεν διαλαμβάνεται ούτε σε ειδική έκθεση του άρθρου 341 του ν. 4412/2016, ούτε στα έγγραφα της σύμβασης (βλ. σκέψη ΙΙ). Εξάλλου, τέτοια αιτιολογία δεν μπορεί να συναχθεί: α) από το ότι η προμήθεια αφορά μόνο τον Δήμο ... και όχι και τα δημοτικά νομικά του πρόσωπα, καθόσον η προμήθεια θα μπορούσε ευχερώς να διαιρεθεί όχι με γεωγραφικά ή οργανωτικά (ποιοτικά), αλλά με ποσοτικά κριτήρια, δηλαδή με μερισμό της συνολικής ποσότητας της προμήθειας (βλ. αιτιολογική σκέψη 78 Οδηγίας 2014/24/ΕΕ), β) από το ότι στον διαγωνισμό συμμετείχαν τέσσερις (4) οικονομικοί φορείς, καθόσον, πέραν του ότι τελικά κρίθηκε παραδεκτή μόνο μια από τις κατατεθείσες προσφορές, σε περίπτωση υποδιαίρεσης της προμήθειας σε τμήματα θα ήταν δυνατή η συμμετοχή περισσότερων μικρομεσαίων επιχειρήσεων εμπορίας καυσίμων, όπως επιτάσσει ο σκοπός της διάταξης του άρθρου 59 του ν. 4412/2016 (βλ. το προαναφερθέν προοίμιο της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ), γ) από το ότι ο ανάδοχος αναλαμβάνει την υποχρέωση να εγκαταστήσει, κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης, αντλία καταμέτρησης στο αμαξοστάσιο του Δήμου, με σύστημα εισροών – εκροών και σύστημα καταγραφής και εκτύπωσης της εκάστοτε κατανάλωσης, προκειμένου να διευκολύνει το γραφείο κίνησης του Δήμου (βλ. Παράρτημα ΙΙ, άρθρο 3 της διακήρυξης), καθόσον, σε περίπτωση υποδιαίρεσης της προμήθειας σε τμήματα και τυχόν ανάθεσής της σε περισσότερους αναδόχους, θα ήταν ευχερής, κατά τα δεδομένα της κοινής πείρας (βλ. ιδιωτικά πρατήρια βενζίνης), η εγκατάσταση και λειτουργία, ταυτόχρονη ή διαδοχική, περισσότερων αντλιών καταμέτρησης στον ίδιο χώρο, χωρίς να δημιουργηθεί δυσχέρεια συντονισμού των επιμέρους αναδόχων. ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1293/2019

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) απέρριψε το αίτημα της Περιφέρειας Αττικής για παροχή σύμφωνης γνώμης προς προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση του έργου «Συντήρηση οδοστρώματος, οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης, των οδικών αξόνων της Λ. Συγγρού, Λ. Πειραιώς, Βασ. Σοφίας, Φειδιππίδου & Μεσογείων αρμοδιότητας Δ.ΔΙ.Μ.Υ Περιφέρειας Αττικής», λόγω μη συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε κατεπείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε απρόβλεπτη περίσταση που να δικαιολογεί την εξαίρεση από τις τακτικές διαδικασίες δημοπρασίας, ενώ σημειώθηκε ότι οι καθυστερήσεις στη διαδικασία ανάθεσης οφείλονταν σε ενέργειες της ίδιας της Περιφέρειας.

Η Πράξη 217/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας με τίτλο «Διαμόρφωση Δυτικής Ακτογραμμής και Κατασκευή Πεζοδρόμου στην Τ.Κ. Αμφιλοχίας», προϋπολογισμού 2.500.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάθεσης και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης έναντι συμβατικού τιμήματος 1.464.907,75 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. Ωστόσο, επισημάνθηκαν δύο σημεία: η ανάγκη προσθήκης των κρατήσεων στο σχέδιο σύμβασης, συμπεριλαμβανομένης της ενιαίας κράτησης 0,1% υπέρ της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., και η υποχρέωση υπολογισμού της εγγύησης καλής εκτέλεσης στο 5% της προϋπολογισθείσας δαπάνης (χωρίς Φ.Π.Α.), σύμφωνα με το άρθρο 72 παρ. 4 του ν. 4412/2016.