ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/27/2023

Η Πράξη 52/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΚΑΘΕΤΟΥΣ ΑΞΟΝΕΣ Α1, Α25 & Α23 (2023-2025)», συμβατικής δαπάνης 10.010.971,70 ευρώ, χωρίς αναθεώρηση και ΦΠΑ. Το αντικείμενο της συμπληρωματικής σύμβασης είναι η στατική ενίσχυση του Αριστερού Κλάδου της Γέφυρας του Στρυμόνα και της παλαιάς γέφυρας του Δεξιού Κλάδου του Αξιού ποταμού. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες για την ασφαλή χρήση και λειτουργία της οδού και δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση. Το συνολικό ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων (1ης και 2ης) ανέρχεται σε 49,74% της αρχικής αξίας, εντός του ορίου του 50%. Κατόπιν αυτών, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης δέσμευσης πίστωσης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) απείχε από την έκδοση γνώμης σχετικά με την πρόταση της εταιρείας «Εγνατία Οδός Α.Ε.» για σύναψη δημόσιας σύμβασης έργου με τίτλο «Εγνατία οδός: Κατασκευή Μετωπικού Σταθμού Διοδίων Σιάτιστας και των προβλεπόμενων πλευρικών Σταθμών Διοδίων», εκτιμώμενης αξίας 9.354.838,71€ χωρίς ΦΠΑ. Η σύμβαση προέκυπτε από ενάσκηση δικαιώματος προαίρεσης που προβλεπόταν στην αρχική σύμβαση του έργου «Εγνατία Οδός: Λειτουργία, Συντήρηση του Αυτοκινητοδρόμου στον Δυτικό Τομέα, στους Κάθετους Άξονες Α29 & Α25 και Κατασκευή Σταθμών Διοδίων (2018-2020)». Η Αρχή κρίθηκε ότι δεν είχε αρμοδιότητα να εκδώσει γνώμη, καθώς η διαδικασία αφορούσε ενάσκηση δικαιώματος προαίρεσης και όχι διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση.

Υπαγωγή ή μη της εταιρίας με την επωνυμία «Εγνατία Οδός Α.Ε.» στον δημόσιο τομέα του ν. 1256/1982.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία « Εγνατία Οδός Ανώνυμη Εταιρία», επιχείρηση κοινής ωφέλειας, που λειτουργεί χάριν του δημοσίου συμφέροντος, υπάγεται στις διατάξεις που διέπουν τις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, όπως αυτός προσδιορίζεται με το άρθρο 1 παρ. 6 του ν. 1256/1982, καθόσον με το άρθρο 19 του ν. 3429/2005, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν. 3899/2010, καταργήθηκε η εξαίρεση υπαγωγής της σ’ αυτόν. (ομόφ.)

Η απόφαση αφορά αίτημα της εταιρείας «Εγνατία Οδός Α.Ε.» για παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ' υποπερ. δδ' του ν. 4013/2011, προκειμένου να συναφθεί δημόσια σύμβαση έργου με τον τίτλο «Εγνατία οδός: Κατασκευή Μετωπικού Σταθμού Διοδίων Αρδανίου και των προβλεπόμενων πλευρικών Σταθμών Διοδίων» με εκτιμώμενη αξία 12.258.064,51€ χωρίς ΦΠΑ. Η Αρχή εξέτασε το αίτημα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στερείται αρμοδιότητας να εκδώσει σύμφωνη γνώμη, καθώς η διαδικασία ανάθεσης του έργου γίνεται κατ’ ενάσκηση δικαιώματος προαίρεσης που προβλέπεται στη σύμβαση του αρχικού έργου και δεν εμπίπτει στις διαδικασίες διαπραγμάτευσης που απαιτούν σύμφωνη γνώμη της Αρχής.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα επιχείρηση ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής η οποία ενέκρινε το πρακτικό διαγωνισμού για την κατασκευή γέφυρας στην επαρχιακή οδό, καθώς και την απόρριψη της προσφοράς της παρεμβαίνουσας και την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την κατασκευή γέφυρας σε αντικατάσταση καταστραφείσας παλαιάς γέφυρας, με προϋπολογισμό 401.612,90€ (πλέον ΦΠΑ). Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η παρεμβαίνουσα υπέβαλε ψευδή δήλωση σχετικά με το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων και δεν προσκόμισε ασφαλιστική ενημερότητα για ένα έργο που είχε ανατεθεί λίγες ημέρες πριν την υποβολή της προσφοράς. Επιπλέον, ισχυρίζεται ότι η αναθέτουσα αρχή δεν εντοπίστηκαν αυτές οι ανακρίβειες κατά τον έλεγχο των δικαιολογητικών.

Εάν η μετάταξη υπαλλήλου της εταιρείας «Εγνατία Οδός» (ΝΠΙΔ) στον Ε.Φ.Κ.Α. θα πρέπει να γίνει στην ΔΕ κατηγορία, με βάση την αρχική αίτησή του ή στην ΠΕ κατηγορία, με βάση το πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που απέκτησε μετά την αίτησή του και πριν από τη γνωμοδότηση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου του Ε.Φ.Κ.Α. για τη μετάταξή του σε αυτόν. (...) Η μετάταξη υπαλλήλου της εταιρείας «Εγνατία Οδός» (ΝΠΙΔ) στον Ε.Φ.Κ.Α. θα πρέπει να γίνει στην ΔΕ κατηγορία, με βάση την αρχική αίτησή του και όχι στην ΠΕ κατηγορία, με βάση το πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που απέκτησε μετά την αίτησή του και πριν από τη γνωμοδότηση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου του Ε.Φ.Κ.Α. για τη μετάταξή του σε αυτόν (ομόφ.).

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ανάδειξη αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου της Περιφέρειας …«Ετήσιες Παρεμβάσεις για τη διατήρηση της διοχετευτικότητας και συντήρησης των αντιπλημμυρικών έργων ποταμού Αξιού και των υδατορεμάτων που συμβάλλουν έτους 2016»(...) Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα επιθυμεί την ακύρωση της υπ' αριθμ. 9/2019 Απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Ηρωικής Πόλης Νάουσας, με την οποία απορρίφθηκε η προσφορά της ως προσωρινή ανάδοχος για τη σύμβαση εκπόνησης μελέτης κατασκευής νέας γέφυρας του ποταμού Αράπιτσα στη θέση Νοσοκομείο πόλης Νάουσας. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η δημιουργία μελέτης για την κατασκευή της γέφυρας με εκτιμώμενη αξία 218.672,71€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), σύμφωνα με τα κριτήρια ποιότητας-τιμής. Η προσφυγή διαπραγματεύεται θέματα μη προσκόμισης δικαιολογητικών κατακύρωσης, συμπεριλαμβανομένων ασφαλιστικών και φορολογικών ενημερότητας, και το ζήτημα της καταπτώσεως της εγγυητικής επιστολής συμμετοχής.

Η προδικαστική προσφυγή της ανώνυμης εταιρείας είχε ως αντικείμενο την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής που απέρριψε την προσφορά της και διέταξε την κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής συμμετοχής της. Συγκεκριμένα, με αυτή τη διαδικασία που αφορούσε τη σύμβαση για το έργο «Κατασκευή γέφυρας κάτω ρου ποταμού …», η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε ότι απορρίφθηκε μετά από λανθασμένη αξιολόγηση των δικαιολογητικών φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητάς της, ζητώντας την επανεξέταση της υπόθεσης και την αναίρεση των μέτρων που επιβλήθηκαν εις βάρος της.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 12/2025, αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής κρίσης σχετικά με τη νομιμότητα του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ...» της εταιρείας «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.», συμβατικής δαπάνης 10.010.971,70 ευρώ. Η αναβολή διατάχθηκε προκειμένου να συμπληρωθεί ο φάκελος με κρίσιμα στοιχεία που κρίνονται απαραίτητα για την άσκηση του ελέγχου. Ζητούνται, μεταξύ άλλων, έγγραφες διευκρινίσεις για τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών με το αρχικό έργο, τους λόγους για τους οποίους η εμπλοκή διαφορετικού οικονομικού φορέα κρίνεται ασύμφορη, ανάλυση του συνολικού ποσού ανά επιμέρους εργασία, καθώς και τεκμηρίωση ότι η αναγκαιότητα των εργασιών στη Γέφυρα του Αξιού Ποταμού ανέκυψε κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης.