ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/115/2019

Η υπ' αριθμόν 2/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σχετικά με σχέδιο τροπολογίας στο νόμο 4504/2017. Η Αρχή γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροπολογίας, η οποία επιδίωκε την αντικατάσταση της ΕΑΑΔΗΣΥ από τη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) στις διατάξεις του άρθρου 105. Η ΕΑΑΔΗΣΥ επισήμανε ότι οι συμβάσεις διαχείρισης αποβλήτων πλοίων δεν αποτελούν δημόσιες συμβάσεις κατά την έννοια του ν. 4412/2016 αλλά συστήματα αδειοδότησης. Τόνισε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση είναι ατελής και θα έπρεπε να συνοδεύεται από παράλληλη αποσαφήνιση της σχέσης των διατάξεων με τον ν. 4412/2016, ώστε να αποφευχθούν νομικά και ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με τη φύση των εν λόγω συμβάσεων και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.

Η προσφεύγουσα με την Προδικαστική Προσφυγή επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που αποφάσισε τη μη αποδοχή της Προσφοράς της, επικαλούμενη τεχνική αδυναμία του συστήματος ΕΣΗΔΗΣ κατά την ηλεκτρονική υποβολή της Προσφοράς της. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η «Προμήθεια συστημάτων» με προϋπολογισμού 225.806,45€ (χωρίς ΦΠΑ), ενώ κριτήριο κατακύρωσης είναι η πλέον συμφέρουσα προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας/τιμής. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η απορρίψει της προσφοράς της έγινε παρά το γεγονός ότι η αδυναμία υποβολής οφειλόταν σε υπερφόρτωση του συστήματος και όχι σε δική της αμέλεια, και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν πήρε τα αναγκαία μέτρα που προβλέπονται στην περίπτωση τέτοιας δυσλειτουργίας (άρθρο 37 παρ. 4 Ν. 4412/2016).

Η απόφαση αφορά στην έγκριση της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) να προχωρήσει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης με την εταιρεία VECTOR TECHNOLOGIES Ε.Π.Ε. Η σύμβαση έχει ως αντικείμενο την αναβάθμιση του συστήματος μέτρησης της ΕΕΤΤ για μετρήσεις Δεικτών Ποιότητας κινητών υπηρεσιών και ανάλυση των δεδομένων των μετρήσεων, με προϋπολογισμό 178.830,70€ πλέον ΦΠΑ. Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) επικύρωσε τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 4 περ. β΄ του ν. 4412/2016, λόγω της τεχνικής ασυμβατότητας που θα προκαλούσε η αλλαγή προμηθευτή και των δυσχερειών στη χρήση του υπάρχοντος συστήματος.

Η απόφαση αφορά την έγκριση από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, για την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου Κρήτης. Το συνολικό ποσό της σύμβασης ανέρχεται σε 393.522,00€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ για διάστημα 8 μηνών (1/5/2019 - 31/12/2019). Η απόφαση επικαλείται κατεπείγουσα ανάγκη λόγω της ματαίωσης προηγούμενου διαγωνισμού εξαιτίας απρόβλεπτης αύξησης του μισθοδοτικού κόστους από Υπουργική Απόφαση, γεγονός που ανέτρεψε το οικονομικό θεμέλιο της διαδικασίας. Η Αρχή κρίνει ότι πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) γνωμοδοτεί επί προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης του Υπουργείου Εργασίας, η οποία προβλέπει την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης συντήρησης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ) έως την 31.12.2019. Η Αρχή επισημαίνει ότι η εν λόγω παράταση αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση των όρων της αρχικής σύμβασης, η οποία δεν προέβλεπε τέτοιο δικαίωμα, εγείροντας ζητήματα συμβατότητας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις εθνικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή τονίζει ότι η απευθείας παράταση ισοδυναμεί με καθ’ υπέρβαση απευθείας ανάθεση, η οποία παρακάμπτει τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού, και προτείνει την εξέταση εναλλακτικών διαγωνιστικών διαδικασιών, όπως η σύντμηση προθεσμιών ή η διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες εξαιρετικές προϋποθέσεις.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) επί σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη σύσταση της «Εταιρείας Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων & Μελετών» (ΕΠΤΤΕΜ). Ο φορέας αυτός, ως ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, αναλαμβάνει την ανάπτυξη και διαχείριση του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων (ΕΣΤΕΠ-ΤΙΜ-ΤΕΜ) και του Ηλεκτρονικού Συστήματος Προσδιορισμού Κόστους Συντελεστών Παραγωγής Τεχνικών Έργων (ΗΣΠΚΣΠΤΕ). Η Αρχή παρέχει σύμφωνη γνώμη, επισημαίνοντας την ανάγκη για νομοτεχνικές βελτιώσεις, διευκρινίσεις σχετικά με το καθεστώς ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και τον ρόλο του φορέα ως αναθέτουσας αρχής, καθώς και τον εξορθολογισμό των διατάξεων περί επιβολής ανταποδοτικών τελών και των αρμοδιοτήτων διακυβέρνησης της εταιρείας.

Στην προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της διακήρυξης για την ανάθεση δημόσιας σύμβασης υπηρεσιών διαχείρισης ραδιενεργών, τοξικών, ιατρικών και επικίνδυνων αποβλήτων, αξίας 192.380 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Επικαλείται αδυναμία συμμετοχής λόγω προσβαλλόμενων όρων και ασαφειών, ιδίως σε σχέση με τις προδιαγραφές αποστείρωσης (θερμοκρασία, πίεση, χρόνος), τον τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων και την απαίτηση για ηχητικό σύστημα συναγερμού σε περίπτωση δυσλειτουργίας του συστήματος. Η ΑΕΠΠ αποδέχθηκε τους λόγους της προσφυγής, ακυρώνοντας τη διακήρυξη εξαιτίας δυσανάλογων και αδικαιολόγητων περιορισμών στον ανταγωνισμό.

Η απόφαση αφορά την απόρριψη αίτησης θεραπείας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) για ανάκληση της υπ' αριθμ. Δ61/2019 απόφασης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ), η οποία αρνήθηκε την παροχή σύμφωνης γνώμης για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη για την ανάθεση υπηρεσιών ασφάλειας στον Κρατικό Αερολιμένα Ηρακλείου. Η Αρχή κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, ιδίως λόγω μη συνδρομής απρόβλεπτων γεγονότων και κατεπείγουσας ανάγκης. Η ΥΠΑ επικαλείται δικαστική εμπλοκή και αναβολή εκδίκασης αίτησης ακύρωσης, ωστόσο η Αρχή θεωρεί ότι αυτά δεν δικαιολογούν την εξαίρεση από τις κανονικές διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε τη Γνώμη Δ 103/2025, παρέχοντας σύμφωνη γνώμη στο Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας» να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση σύμβασης επισκευής του Μαγνητικού Τομογράφου 1,5 Tesla, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 379.600,00€ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφυγή δικαιολογείται από κατεπείγουσα ανάγκη (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016), καθώς αιφνίδια πυρκαγιά τον Ιούλιο του 2025 προκάλεσε σοβαρές βλάβες στο μηχάνημα, καθιστώντας επιτακτική την άμεση επαναλειτουργία του για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας. Το νοσοκομείο αποτελεί τη μοναδική δημόσια δομή στην περιοχή που διενεργεί εξειδικευμένες μαγνητικές εξετάσεις.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Ολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου Αθηνών (ΟΑΚΑ) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Η ανάθεση αφορά τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων στεγάστρων (Κεντρικού Σταδίου & Ποδηλατοδρομίου) με εκτιμώμενη αξία 659.705,97€ χωρίς ΦΠΑ. Η διαδικασία δικαιολογείται λόγω κατεπείγουσας ανάγκης από απρόβλεπτες περιστάσεις που αφορούν στατικά προβλήματα των στεγάστρων, τα οποία απειλούν την ασφάλεια και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. Η Επιτροπή τάσσεται υπέρ της προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία, δεδομένης της επείγουσας φύσης των εργασιών και της αδυναμίας τήρησης προθεσμιών κλασικών διαγωνισμών.