ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1158/2025

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΘΕΣΗ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΡΡΟΩΝ (ΤΗΛΕΕΛΕΓΧΟΣ – ΤΗΛΕΧΕΙΡΙΣΜΟΣ), (...)Η πλημμέλεια της μη δημοσίευσης της νέας περίληψης της διακήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον τοπικό τύπο, που αναδείχθηκε με την Πράξη της Επιτρόπου, δεν παρίσταται, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, ουσιώδης, καθόσον αυτή δεν επέφερε εν τοις πράγμασι στην ελεγχόμενη διαδικασία ουσιώδη αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού. (βλ. Ελ.Συν. Έβδομο Τμ. 1695/2022, 518/2021). Η εκδοθείσα μετά τη λήξη του χρόνου ισχύος των προσφορών και εντός του χρόνου ισχύος των εγγυητικών επιστολών συμμετοχής, απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής που κατακύρωσε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην παρεμβαίνουσα, η οποία αποδέχθηκε την παράταση αυτή όπως προκύπτει από το έγγραφό της, δεν πάσχει εξ αυτού του λόγου ακυρότητα. Αποδεικνύεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου η ελάχιστη πιστοληπτική ικανότητα της αναδόχου εταιρείας όπως αυτή απαιτείται από τη διακήρυξη.

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης για τις κτηριακές εγκαταστάσεις κτηρίων των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων για 27 μήνες πλέον 12 μηνών δικαιώματος προαίρεσης(....)Ειδικότερα, ο έλεγχος της καταλληλότητας των διαγωνιζομένων, που λογικώς και χρονικώς προηγείται της ανάθεσης της σύμβασης, συνδέεται με την αποδοχή, ως υποψηφίων, μόνον όσων πληρούν ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας και τεχνικών ή και επαγγελματικών ικανοτήτων, βάσει κριτηρίων που προσδιορίζονται κάθε φορά από την αναθέτουσα αρχή στην οικεία διακήρυξη, ανάλογα με το αντικείμενο της σύμβασης. Αντιθέτως, η ανάθεση της σύμβασης, που έπεται του ελέγχου της καταλληλότητας των διαγωνιζομένων, πραγματοποιείται σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζει η διακήρυξη, με βάση την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά είτε αποκλειστικώς βάσει τιμής, είτε με βάση τη βέλτιστη σχέση ποιότητας - τιμής. Εξάλλου, όταν για την ανάθεση της σύμβασης προκρίνεται η προσφορά που παρουσιάζει την καλύτερη σχέση ποιότητας - τιμής, τα επιλεγμένα οικονομικά και ποιοτικά κριτήρια που σύμφωνα με την ενδεικτική απαρίθμηση του νόμου μπορούν να αφορούν ποιοτικές, περιβαλλοντικές ή/και κοινωνικές πτυχές, πρέπει να συντελούν στην ανάδειξη χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων της προσφοράς και όχι της ικανότητας του προσφέροντος εν γένει, ήτοι να επιτρέπουν τη συγκριτική αξιολόγηση των τεχνικών και λοιπών ποιοτικών στοιχείων και του επιπέδου απόδοσης των υποβαλλόμενων προσφορών και κατ’ επέκταση να είναι καθοριστικά της οικονομικής αξίας της προσφοράς.(...)Αντίθετα, όπως προκύπτει από την ελλειπτική και όλως συνοπτική ανάλυση του κριτηρίου αυτού στη διακήρυξη, όπου δεν εκτίθεται κατά τρόπο σαφή και αναλυτικό το ακριβές περιεχόμενό του και ο τρόπος αξιολόγησής του, τούτο αφορά στη στελέχωση γενικά με ανθρώπινο δυναμικό των συμμετεχόντων στη διαδικασία οικονομικών φορέων, δηλαδή συνιστά κριτήριο ποιοτικής επιλογής αυτών και δεν ανάγεται σε στοιχείο της προσφοράς τους στον επίδικο διαγωνισμό, συναρτώμενο άμεσα με την ποιότητα των απαιτούμενων υπηρεσιών φύλαξης. Συναφώς, η οργάνωση, τα καθήκοντα και το στοιχείο της πείρας του προσωπικού φύλαξης προβλέπονται ήδη στο άρθρο 2.2.6 και στο Παράρτημα Ι της διακήρυξης ως κριτήριο επιλογής των υποψηφίων αναδόχων. Ενόψει αυτών, μη νομίμως τέθηκε το κριτήριο Κ.4 ως κριτήριο αξιολόγησης στον επίδικο διαγωνισμό (...)Συναφώς, από την ελλειπτική και όλως συνοπτική ανάλυση του κριτηρίου αυτού στη διακήρυξη δεν προκύπτει ούτε εξειδικεύεται ο τρόπος συγκριτικής αξιολόγησης και βαθμολόγησης των προσφορών. Ενόψει αυτών, ο λόγος αυτός της ένδικης προσφυγής τυγχάνει ομοίως απορριπτέος.(...)Ως εκ τούτου, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, δεν αρκεί, για να διατυπωθεί αρνητική κρίση αυτού ως προς την υπογραφή ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, να διαπιστωθεί σχετικώς η ύπαρξη παρατυπίας. Πρέπει ακόμη, με ιδιαίτερη δεόντως αιτιολογημένη σκέψη, να κριθεί ότι η πλημμέλεια που εντοπίστηκε είναι και ουσιώδης, ως πλήττουσα αξίες και αρχές ως αυτές στις οποίες έγινε ήδη αναφορά (...)Αναθεωρεί την 1172/2023 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η απόφαση αφορά τη συνεκδίκαση προσφυγών της εταιρείας «….ΑΤΕ» και του Δήμου Βόλου κατά της 319/2025 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Πράξη εκείνη έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση πάρκου Αλυκών», λόγω του μη νόμιμου αποκλεισμού μιας άλλης εταιρείας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, εξετάζοντας τις διατάξεις του ν. 4412/2016, έκρινε ότι ορθώς αποκλείστηκε ο πρώτος μειοδότης, καθώς δεν κάλυπτε το κριτήριο καταλληλότητας για την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας στην κατηγορία «Έργα πρασίνου», ενώ η επίκληση «δάνειας εμπειρίας» δεν επιτρέπεται για το εν λόγω κριτήριο. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο ανέτρεψε την Πράξη του Επιτρόπου, κρίνοντας ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Βόλου και της ανάδοχου εταιρείας.

Η απόφαση αφορά την προσφυγή της ΔΕΥΑ Λαμίας κατά της 29/2025 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για τη λειτουργία και συντήρηση εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Το Εβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου ένωσης οικονομικών φορέων, επικυρώνοντας την Πράξη της Επιτρόπου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο περιορισμός της εμπειρίας του προσωπικού αποκλειστικά εντός της τελευταίας τριετίας ήταν δυσανάλογος και τεχνητά περιόριζε τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, κρίθηκε ότι η ρήτρα προσαύξησης του τιμήματος κατά 10% σε περίπτωση ενεργοποίησης δικαιώματος προαίρεσης δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016, καθώς στερείτο αντικειμενικά επαληθεύσιμου μηχανισμού αναθεώρησης. Συνεπώς, δεν ανακλήθηκε η προσβαλλόμενη Πράξη, εμποδίζοντας την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης.

Η απόφαση αφορά την απόρριψη προσφυγών του Πολυτεχνείου Κρήτης και της εταιρείας «NEW ..» κατά της 25/2025 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που κώλυε την υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών συντήρησης κτιριακών και Η/Μ εγκαταστάσεων. Το Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές, κρίνοντας ότι η Πράξη νομίμως διαπίστωσε πλημμέλειες. Οι βασικοί λόγοι κωλύματος ήταν: η μη νόμιμη ενιαία δημοπράτηση της σύμβασης για υπηρεσίες και ανταλλακτικά (τα οποία έπρεπε να αποτελούν χωριστό τμήμα), η έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης του συνολικού προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένου του εργοδοτικού κόστους, και ο πλημμελής καθορισμός των τεχνικών προδιαγραφών για τα απαιτούμενα μέσα (φορτηγό, γερανός και κάδος απορριμμάτων). Ωστόσο, το Δικαστήριο έκρινε ότι η εναλλακτική λύση της κάλυψης των αναγκών μέσω του ΕΛΚΕ (Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας) δεν αποτελούσε τελικά νόμιμο λόγο ακύρωσης.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο (Έβδομο Τμήμα) με την απόφαση 0220/2026 έκανε δεκτή την προσφυγή του e-ΕΦΚΑ και την παρέμβαση της αναδόχου εταιρείας, ανακαλώντας την 10/2025 Πράξη της Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή της σύμβασης για υπηρεσίες συμμόρφωσης με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρόλο που υπήρξαν πλημμέλειες στη σύνθεση της Επιτροπής Διαγωνισμού (απουσία μελών χωρίς επαρκή πρόσκληση αναπληρωτών), αυτές δεν ήταν ουσιώδεις ώστε να πλήξουν τη διαφάνεια και την ακεραιότητα της διαδικασίας, καθώς το όργανο βρισκόταν σε απαρτία και δεν προέβη σε κρίσιμες αξιολογήσεις στις συγκεκριμένες συνεδριάσεις. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι το νέο σχέδιο σύμβασης περιλαμβάνει πλέον την υποχρέωση προσκόμισης εγγύησης καλής εκτέλεσης, αίροντας τον σχετικό λόγο κωλύματος.

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχτηκε την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Ασπροπύργου και ανακάλεσε την 34/2025 Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου, η οποία κώλυε την υπογραφή σχεδίου συμβολαίου για την απευθείας αγορά αγροτεμαχίου (5.255,24 τ.μ.) έναντι ποσού 736.000 ευρώ για την επέκταση του δημοτικού νεκροταφείου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου τεκμηριώνει επαρκώς την ωφέλεια, τη μοναδικότητα και την καταλληλότητα του ακινήτου, καθώς εφάπτεται πλήρως στο υφιστάμενο κοιμητήριο. Επίσης, έκρινε ότι η αγοραία αξία, η οποία καθορίστηκε βάσει έκθεσης πιστοποιημένης εκτιμήτριας, δεν παραβιάζει την αρχή της οικονομικότητας, δεδομένου ότι η αντικειμενική αξία δεν ταυτίζεται με την εμπορική.

Κατασκευή κυκλικών κόμβων:ζητείται η ανάκληση της 21/ΠΣ/2022 πράξης του Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. ΛάρισαςΌσον αφορά στη δεύτερη εντοπισθείσα από την προσβαλλόμενη πράξη πλημμέλεια (σκ. 11β΄), με τις προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 75 του ν. 4412/2016 οριοθετείται η διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής να θεσπίσει με τη διακήρυξη της σύμβασης τις απαιτήσεις εκείνες, οι οποίες, κατά την κρίση της, διασφαλίζουν ότι οι προσφέροντες διαθέτουν την αναγκαία χρηματοοικονομική επάρκεια για την εκτέλεση της υπό ανάθεση σύμβασης, επιλέγοντας τα κατάλληλα, κατά περίπτωση, κριτήρια. Στο πλαίσιο αυτό, ως εκ της ξεχωριστής λειτουργίας που επιτελεί καθένα από τα κριτήρια επιλογής που τέθηκαν για τη συμμετοχή στην διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης όσον αφορά την πιστοποίηση της χρηματοοικονομικής επάρκειας των προσφερόντων, η νομιμότητα της θέσπισής τους κρίνεται ξεχωριστά για κάθε επιμέρους κριτήριο επιλογής, χωρίς να καταλείπεται περαιτέρω πεδίο σωρευτικής εκτίμησης (βλ. αποφ. 1160/2021 Έβδ. Τμ. ΕλΣυν). Πέραν τούτων, η απαίτηση για μη ύπαρξη ζημίας σε βάθος τριετίας, ανεξαρτήτως εν προκειμένω του χρόνου που αυτή η τριετία καλύπτει, δεν βαίνει πέραν του αναγκαίου μέτρου για την επίτευξη του σκοπού αυτού, λαμβανομένου υπ’ όψιν του, κατά τα προεκτεθέντα, φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης (μικρό έργο τοπικής εμβέλειας με αντίστοιχου βεληνεκούς υποψηφίους αναδόχους), του κινδύνου μη ολοκλήρωσης του έργου από τους υποψήφιους οικονομικούς φορείς σε περίπτωση ύπαρξης ζημίας, έστω για ένα έτος και της χρονικής διάρκειας ολοκλήρωσης του συμβατικού αντικειμένου (βλ. απόφ. 327/2022 Έβδ. Τμ. ΕλΣυν, 2631/2020 σκ. 19 ΣτΕ, 335/2019 σκ. 12, 93/2021 σκ. 16 ΣτΕ ΕΑ). Συνακόλουθα, η κρίση της προσβαλλόμενης πράξης ότι οι προβλεπόμενες στο άρθρο 22.Γ περ. γ΄ της διακήρυξης απαιτήσεις χρηματοοικονομικής επάρκειας, η νομιμότητα θέσπισης καθεμίας εκ των οποίων δεν αμφισβητήθηκε αυτοτελώς, σωρευτικώς εξεταζόμενες, είναι δυσανάλογες του σκοπού για τον οποίο προβλέφθηκαν και αντίκεινται στις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, είναι μη νόμιμη, ο δε σχετικώς προβαλλόμενος λόγος ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.Δεν ανακαλεί την 21/ΠΣ/2022 πράξη του Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Λάρισας.

ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1853/2022

Η απόφαση 1165/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» που ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 169/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια «αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων» (προϋπολογισμού 4.017.000 ευρώ). Το Τμήμα έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς βασίστηκε αποκλειστικά σε ενδεικτικές τιμές από μία εταιρεία για ένα συγκεκριμένο μοντέλο, χωρίς ουσιαστική συγκριτική έρευνα αγοράς. Αν και το Τμήμα έκρινε μη ουσιώδη την πλημμέλεια σχετικά με τα έτη αναφοράς (2020-2022 αντί 2021-2023) για την οικονομική και τεχνική επάρκεια, η ανεπαρκής τεκμηρίωση της δαπάνης αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια και λόγο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης, οδηγώντας στην απόρριψη της προσφυγής.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1356/2025

Η απόφαση αφορά την προσφυγή του Δήμου Λαρισαίων κατά της 62/2025 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού σε φωτοβολταϊκά πάρκα. Ο Επίτροπος είχε κρίνει ότι ο Δήμος όφειλε να είχε ματαιώσει τον διαγωνισμό βάσει του άρθρου 106 του ν. 4412/2016, λόγω της οικονομικής διαφοράς μεταξύ των δύο προσφορών και της ανάγκης εξασφάλισης χαμηλότερης τιμής. Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εξετάζοντας την προσφυγή, έκρινε ότι ο λόγος αποκλεισμού δεν ευσταθεί, καθώς η μία προσφορά είχε απορριφθεί νομίμως και η εναπομείνασα προσφορά δεν υπερέβαινε τον προϋπολογισμό. Συνεπώς, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και έκρινε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης.