Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/69/2026

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Συντήρηση κτιριακών υποδομών 1ου και 3ου ΕΠΑΛ και Δημοσίου ΙΕΚ Τρίπολης», προϋπολογισμού 1.917.697,70 ευρώ, που χρηματοδοτείται από δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016) δεν πληρούται. Συγκεκριμένα, έκρινε ότι δεν συντρέχει απρόβλεπτη περίσταση, καθώς οι ζημίες είναι αναμενόμενες από τη συνεχή χρήση, ούτε τεκμηριώνεται το κατεπείγον μετά την πάροδο άνω του ενός έτους από την έκθεση επικινδύνου. Επιπρόσθετα, το έργο αφορά κάλυψη τακτικών αναγκών. Συνεπώς, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η Απόφαση 1279/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης κατά της 291/2025 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου. Η πράξη αυτή έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για το έργο «Έργα πρόληψης και μετριασμού των συνεπειών της πυρκαγιάς του Αυγούστου 2023 στην πεδινή κοίτη του ρέματος Ειρήνη» (προϋπολογισμού 2.150.000€). Η Περιφέρεια είχε επιλέξει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Το Τμήμα έκρινε ότι η παρέλευση 21 μηνών από το απρόβλεπτο γεγονός μέχρι την κατακύρωση, σε συνδυασμό με τους 16 μήνες συμβατικού χρόνου εκτέλεσης, καταδεικνύει έλλειψη κατεπείγοντος χαρακτήρα, καθιστώντας δυνατή την προσφυγή σε διαγωνιστική διαδικασία με συντετμημένες προθεσμίες, όπως προβλέπει ο νόμος.

Η απόφαση 245/2026 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ κατά της πράξης του Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τα πραγματικά περιστατικά, έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή ενήργησε με επιμέλεια και ορθή προετοιμασία για τη διεξαγωγή νέου διαγωνισμού, πλην όμως η διαδικασία καθυστέρησε λόγω εκκρεμοτήτων σε προηγούμενο διαγωνισμό. Συνεπώς, θεώρησε νόμιμη την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα εξαμήνου, κρίνοντας ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις κατεπείγουσας ανάγκης. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου εταιρείας, ανακάλεσε την αρχική αρνητική πράξη και έκρινε ότι δεν υπάρχει κώλυμα για την υπογραφή της επίμαχης σύμβασης.

Η απόφαση 1289/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας κατά της Πράξης 320/2025, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συγκεκριμένης σύμβασης έργου. Το έργο αφορούσε καθαρισμούς και αποκατάσταση βλαβών ρεμάτων στην περιοχή Θεσσαλιώτιδας μετά τις πλημμύρες Daniel και Elias του Σεπτεμβρίου 2023. Η Περιφέρεια είχε προσφύγει στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη. Το Τμήμα έκρινε ότι η μεγάλη χρονική καθυστέρηση (περίπου 20 μήνες) από την εκδήλωση των φαινομένων μέχρι την κατακύρωση της σύμβασης, καθώς και η μεγάλη διάρκεια εκτέλεσης του έργου (32 μήνες), αποδυνάμωσαν τον κατεπείγοντα χαρακτήρα, καθιστώντας μη νόμιμη την επιλογή της συγκεκριμένης εξαιρετικής διαδικασίας.

Η Πράξη 83/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο του Δήμου Νέας Προποντίδας «ΑΝΟΡΥΞΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ ΛΟΓΩ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ». Το Κλιμάκιο έκρινε σύννομη την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (Άρθρο 32 ν. 4412/2016), καθώς η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης λόγω της δραματικής έλλειψης νερού, συνιστώντας απρόβλεπτο και κατεπείγον γεγονός που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. Το έργο, προϋπολογισμού 2.400.000,00 ευρώ, ανατέθηκε στην «ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΡΓΩΝ Α.Ε.» έναντι συμβατικού τιμήματος 2.112.000,00 ευρώ. Το Συνέδριο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση ότι η συνολική προθεσμία κατασκευής του έργου πρέπει να οριστεί σε δώδεκα (12) μήνες.

Η απόφαση 1173/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την απόρριψη της προσφυγής της Περιφέρειας Θεσσαλίας ζητώντας την ανάκληση της Πράξης 49/2025 της 2ης Υπηρεσίας Επιτρόπου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για το έργο «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΘΛΗΣΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ». Το Δικαστήριο διαπίστωσε δύο ουσιώδεις πλημμέλειες στην διαδικασία: πρώτον, ότι η αιτιολόγηση της ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς του αναδόχου εδράζεται σε εσφαλμένο ποσοστό έκπτωσης, γεγονός που κρίνεται ως ουσιώδης πλημμέλεια που θίγει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού. Δεύτερον, ότι η αναθέτουσα αρχή αποδέχτηκε την αιτιολόγηση της χαμηλής προσφοράς χωρίς νόμιμη και επαρκή τεκμηρίωση της δυνατότητας εκτέλεσης του έργου στο μισό του συμβατικού χρόνου (12 μήνες αντί 24). Για τους λόγους αυτούς, το Τμήμα απέρριψε την προσφυγή της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

Αποκατάσταση του ΒΝΣ Λάρισας.(...)	Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η αναθεώρηση της 1170/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος (Ζ΄ Θερινό) του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)	Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του ως αβάσιμος, διότι, όπως ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση, τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα του Σεπτεμβρίου 2023 (φαινόμενο «Daniel»), που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή ότι προκάλεσαν βλάβη στον ΒΝΣ Λάρισας, στοιχειοθετούν πράγματι την απρόβλεπτη περίσταση του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016, ωστόσο δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω το κατεπείγον ως βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της διάταξης αυτής ούτε και η εξαιτίας αυτού αδυναμία της αναθέτουσας αρχής να ακολουθήσει διαγωνιστικές διαδικασίες, έστω με συντετμημένες προθεσμίες. Τούτο δε, διότι, ενόψει και όσων εκτέθηκαν στη σκέψη 4, η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης αποτελεί εξαιρετική διαδικασία, ως εκ τούτου, δεν είναι επιτρεπτό γραφειοκρατικές αγκυλώσεις της Αναθέτουσας Αρχής και καθυστερήσεις αυτής να αποτελούν πρόσχημα για την παράκαμψη των ανοικτών ή κλειστών διαγωνιστικών διαδικασιών. Εν προκειμένω, όπως ορθά επεσήμανε το δικάσαν Τμήμα, εκλείπει το κατεπείγον, ως βασική προϋπόθεση, για την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, διότι αυτό, και εάν ακόμη συνέτρεξε σε χρόνο εγγύς των έκτακτων καιρικών φαινομένων, αποδυναμώθηκε στη συνέχεια με την πάροδο: (i) πλέον των τριών (3) μηνών αδράνειας από την ημερομηνία διαπίστωσης της ανάγκης αποκατάστασης του κτιρίου (6.12.2023) μέχρι την υποβολή του αιτήματος εκπόνησης των σχετικών μελετών (27.3.2024) και (ii) συνολικά δέκα (10) μηνών από τον χρόνο του απρόβλεπτου γεγονότος (Σεπτέμβριος 2023) έως την ολοκλήρωση της ανωτέρω διαδικασίας με την έκδοση της κατακυρωτικής απόφασης (Ιούλιος 2024), χρονικό διάστημα, το οποίο κρίνεται επαρκές για την ανάθεση του επίμαχου έργου με την επισπευσμένη ανοιχτή ή κλειστή διαγωνιστική διαδικασία (άρθρο 121 του ν. 4412/2016) για τη διεύρυνση του κύκλου των δυνητικά προσφερόντων, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι η ανάθεση αυτή έγινε αποκλειστικά βάσει χαμηλότερης τιμής (ΕλΣυν Ολ. 1077/2024 σκ. 22, 304/2023 σκ. 23, 1309/2022 σκ. 23, 1306/2022 σκ. 29). Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης. Δεν αναθεωρεί την 1170/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος.

Η απόφαση 1719/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Έβδομο Τμήμα) δέχεται την προσφυγή της Διοίκησης 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και ανακαλεί την Πράξη 59/2025, η οποία είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαρισμού για την Πολυδύναμη Νοσηλευτική Μονάδα Ψυχικής Υγείας Θεσσαλονίκης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016), λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων (καθυστέρηση του ανοικτού διαγωνισμού) και επιτακτικής ανάγκης δημόσιου συμφέροντος (προστασία δημόσιας υγείας). Οι αρχικές πλημμέλειες, συμπεριλαμβανομένης της ελλιπούς τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού και της μη επαρκούς δέσμευσης πίστωσης, θεωρήθηκε ότι είχαν θεραπευθεί με συμπληρωματικά στοιχεία και αποφάσεις. Κατόπιν τούτου, επιτρέπεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η απόφαση αφορά τις προσφυγές του Δήμου Βόλου και της αναδόχου εταιρείας κατά της 811/2026 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την ολοκλήρωση του έργου «Προσθήκη κατ’ επέκταση & καθ’ ύψος στο 27ο Δημοτικό Σχολείο Βόλου». Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, ο προϋπολογισμός της νέας εργολαβίας παρέμενε πλημμελώς τεκμηριωμένος, καθώς περιλάμβανε εκ νέου ποσότητες εργασιών που είχαν ήδη εκτελεστεί και παραληφθεί στο πλαίσιο της διαλυθείσας αρχικής σύμβασης, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Κατόπιν τούτου, απέρριψε τις προσφυγές, δεν ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και διέταξε την κατάπτωση του παραβόλου.

Η απόφαση 1096/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της εταιρείας «…ΑΕ» κατά της πράξης 6/2025 του Επιτρόπου ΠΕ Τρικάλων, η οποία έκρινε παράνομη την ανάθεση έργου στον Δήμο Τρικκαίων. Το έργο, ύψους 1,32 εκατ. ευρώ, αφορούσε την αποκατάσταση ζημιών και αντιπλημμυρικών εργασιών στον Ληθαίο ποταμό μετά την κακοκαιρία Daniel. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο Δήμος μη νομίμως προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016). Ο λόγος ήταν ότι η ανάγκη δεν ήταν κατεπείγουσα, δεδομένης της παρέλευσης 18 περίπου μηνών από το φαινόμενο ως την εκκίνηση της διαδικασίας και του μόνιμου χαρακτήρα των έργων (όπως η αντικατάσταση του φράγματος).ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1268/2025