ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1567/2025

Η Πράξη 262/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών και προβλητών στο Λιμάνι Λαυρίου από τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου Α.Ε., συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης άνω των 3,2 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο επανεξέτασε τον φάκελο μετά από προηγούμενη μη οριστική πράξη και ανέλυσε το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο του ν. 4412/2016. Διαπιστώθηκε ότι, παρότι η διαγωνιστική διαδικασία ολοκληρώθηκε και αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος με μία μοναδική προσφορά, ο αναθέτων φορέας δεν τεκμηρίωσε επαρκώς και με επίκαιρα στοιχεία τον προϋπολογισμό της σύμβασης. Οι μη δεσμευτικές προσφορές που προσκομίστηκαν ήταν παλαιές (έτους 2022) και δεν επέτρεπαν έλεγχο τιμών μονάδας. Η έλλειψη αυτή κρίθηκε ουσιώδης νομική πλημμέλεια. Για τον λόγο αυτό, το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι κωλύεται νόμιμα η υπογραφή της σύμβασης. 
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1567/2025

Η απόφαση (Πράξη 221/2025) του ΣΤ΄ Κλιμακίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της ανάθεσης της προμήθειας «Προμήθεια και Εγκατάσταση Πλωτών Κυματοθραυστών και Προβλητών στο Λιμένα Λαυρίου» από τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου ΑΕ (Ο.Λ.Λ. ΑΕ), συμβατικής αξίας 3.125.900,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξης και διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου εντός δεκαπέντε (15) ημερών. Ζητούνται απαραίτητα στοιχεία, περιλαμβανομένης της διακρίβωσης της προϋπολογισθείσας δαπάνης, της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και της αιτιολόγησης των κριτηρίων τεχνικής-επαγγελματικής ικανότητας. Επίσης, διατάσσεται η επανάληψη της διαδικασίας ανάθεσης από το στάδιο της πρόσκλησης του προσωρινού αναδόχου, προκειμένου να προσκομιστούν συμπληρωματικά δικαιολογητικά οικονομικής επάρκειας, συμπεριλαμβανομένων οικονομικών καταστάσεων για το έτος 2024, το οποίο είχε εξαιρεθεί από την αρχική διακήρυξη.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: ανοικτή ηλεκτρονική διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της υπηρεσίας «Διαχείριση τομέα άρδευσης της ΔΕΥΑ …»(...)για να είναι νόμιμη η διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης σε τρίτο πρέπει να προκύπτουν με σαφήνεια από τα έγγραφα της σχετικής σύμβασης το είδος, η ποσότητα αυτών, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη της σύμβασης και η τεκμηρίωσή της. Ειδικότερα, πρέπει να προκύπτουν από τα στοιχεία του φακέλου κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο τα στοιχεία από τα οποία τεκμηριώνεται το μέγεθος της προϋπολογιζόμενης δαπάνης (π.χ. έρευνα αγοράς, συγκριτικά στοιχεία άλλων διαγωνισμών με συναφές αντικείμενο), ώστε να αιτιολογείται επαρκώς η έκταση της δημοσιονομικής επιβάρυνσης του φορέα.(...)δεν διαλαμβάνεται επαρκής αιτιολογία σχετικώς με την αντικειμενική αδυναμία του αναθέτοντος φορέα να εκτελέσει τις προς ανάθεση υπηρεσίες με ίδια μέσα. Η δε αναφορά στη διακήρυξη ότι «Η έκταση των δικτύων είναι πολύ μεγάλη και η διαχείριση και λειτουργία τους απαιτεί προσωπικό άμεσα διαθέσιμο σε όλη την έκταση του δήμου», σαφώς και δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως επαρκής αιτιολογία εκ μέρους του αναθέτοντος φορέα ως προς το επαληθεύσιμο της τήρησης από τον ίδιο της αρχής της οικονομικότητας κατά την ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης (...)Σημειωτέον ότι η τεκμηρίωση που θα παρασχεθεί περί της ως άνω αδυναμίας εκτέλεσης του αντικειμένου της σύμβασης θα πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο σε κάθε επιμέρους ομάδα εργασιών (8 στο σύνολο) του δημοπρατηθέντος αντικειμένου, ήτοι θα πρέπει να εξηγείται γιατί δεν είναι δυνατή η διεκπεραίωση από τη Δ.Ε.Υ.Α. του αντικειμένου της σύμβασης για κάθε μία ξεχωριστά από τις ως άνω ομάδες εργασιών. ii) Επιπλέον, δεν τεκμηριώνεται κατά τρόπο διαφανή και ορισμένο ο προϋπολογισμός των ελεγχόμενων υπηρεσιών. Αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης. Και Διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου με την προσκόμιση του αναφερόμενων στο σκεπτικό της παρούσας στοιχείων 

Προμήθεια με τίτλο «Ολιστικό σύστημα παρακολούθησης πηγών υδροληψίας ΔΕΥΑ ...» (...)Κατόπιν των ως άνω παρατιθέμενων το Δικαστήριο κρίνει ότι από τα στοιχεία του φακέλου και όσα προσκομίσθηκαν από την προσφεύγουσα τεκμηριώνεται επαρκώς, κατά τρόπο σαφή και αναλυτικά και λεπτομερώς προσδιορισμένο, η διαμόρφωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της ελεγχόμενης προμήθειας παριστάμενης ως εσφαλμένης της σχετικής κρίσης της προσβαλλομένης. Ειδικότερα: i) Ο μη προσδιορισμός της τιμής μονάδας του επιμέρους εξοπλισμού κάθε είδους Τοπικού Σταθμού Ελέγχου δεν κρίνεται αναγκαίος και καθοριστικός για την τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της συγκεκριμένης ελεγχόμενης προμήθειας, δεδομένου ότι, λόγω της πολυπλοκότητας και της φύσης της ελεγχόμενης σύμβασης, που αποσκοπεί στο τελικό διαλειτουργικό αποτέλεσμα της ψηφιακής διαχείρισης των υδατικών πόρων του δικτύου ύδρευσης, μέσω της προσφοράς μιας εξατομικευμένης τεχνικής λύσης, η οποία θα συνδυάζει μια σειρά από 139 υποσυστήματα (Τοπικούς Σταθμούς Ελέγχου) που θα παραδοθούν διασυνδεδεμένα, προκειμένου να μπορούν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα και τα οποία προσδιορίζονται ιδιαιτέρως εκτενώς στην τεχνική περιγραφή και τις τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης, είναι θεμιτό να δίδεται η δυνατότητα να προταθούν από τους οικονομικούς φορείς διάφορες λύσεις, εντός του πλαισίου της συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης, ως προς την επιλογή και τη διάταξη των επιμέρους στοιχείων των τμημάτων των υποσυστημάτων. Ενδεχόμενη δε τιμολόγηση κάθε υπό προμήθεια αγαθού που περιλαμβάνεται στον εξοπλισμό κάθε είδους Τοπικού Σταθμού Ελέγχου θα περιόριζε την ελευθερία διαμόρφωσης της προσφοράς των διαγωνιζομένων για την επίτευξη της οικονομικότερης και αποδοτικότερης εφαρμογής του ολοκληρωμένου αυτού συστήματος και συνακόλουθα τον ανταγωνισμό.(...)Ενόψει των ως άνω το Δικαστήριο κρίνει, κατ΄αρχάς, ότι η εκάστοτε επιλογή δείκτη τιμών που ο αναθέτων φορέας προτίθεται να χρησιμοποιήσει κατά την αναπροσαρμογή της τιμής των όλως εξειδικευμένων βιομηχανικών προϊόντων της υπό ανάθεση σύμβασης, εφόσον παραστεί τέτοια ανάγκη, αποτελεί τεχνική κρίση, στον έλεγχο της οποίας δεν μπορεί να υπεισέλθει το παρόν Δικαστήριο, πολλώ δε μάλλον να υποδείξει, όπως ανακριβώς αναφέρεται στο υποβληθέν από 8.12.2023 ενημερωτικό σημείωμα της ΔΕΥΑΚ. Περαιτέρω, κρίνει ότι η ρήτρα αναπροσαρμογής τιμής που τέθηκε στο άρθρο 9 του τελευταίου υποβληθέντος ηλεκτρονικά προς έλεγχο νέου σχεδίου σύμβασης συνιστά σαφή, ακριβή και κατηγορηματική ρήτρα αναθεώρησης, όπως επιτάσσει η παρ. 1 περ. α΄ του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, καθόσον ο Δείκτης Βιομηχανικής Παραγωγής που εν τέλει επέλεξε ο αναθέτων φορέας για τον υπολογισμό της αναπροσαρμογής της τιμής των ειδών της σύμβασης και δη η τιμή αυτού που αφορά ειδικά τα υπό προμήθεια είδη των ομάδων Α1 και Α2, τα οποία ενέταξε στον κωδικό 26 κατά PRODCOM του δείκτη αυτού, καθιστά σαφές ότι η τυχόν συντελούμενη κατά το χρόνο παράδοσης αναπροσαρμογή τιμής, θα αφορά στη συγκεκριμένη κατηγορία ειδών. Ανακαλεί την 442/2023 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της ελεγχόμενης σύμβασης ..., υπό τους όρους που διαλαμβάνονται στο σκεπτικό της παρούσας

Η απόφαση 1282/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Έβδομο Τμήμα) αφορά την προσφυγή του «Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος» (ΔΙ.ΠΑ.Ε.) κατά της πράξης 7/2025, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για «παροχή υπηρεσιών εξειδικευμένων συμβούλων» διάρκειας 36 μηνών. Η αρχική πράξη είχε απορρίψει τη σύμβαση (συμβατικό τίμημα €238.896 πλέον ΦΠΑ) λόγω μη εξειδικευμένου χαρακτήρα των εργασιών και ελλιπούς τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση, κρίνοντας ότι το υπηρετούν προσωπικό (μόλις 9 υπάλληλοι σε 20 οργανικές θέσεις στα κρίσιμα Τμήματα) είναι ανεπαρκές. Επίσης, έκρινε ότι ο προϋπολογισμός τεκμηριώνεται επαρκώς με συγκριτική ανάλυση κόστους. Κατά συνέπεια, ανακλήθηκε η προσβαλλόμενη πράξη και αποφαίνεται υπέρ της υπογραφής του σχεδίου σύμβασης.

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) και ανέτρεψε την Πράξη 13/2025 της Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών κατάρτισης Εγχειριδίου Διαδικασιών και Έκθεσης βαθμολόγησης κινδύνων (Risk Assessment), αξίας 1.650.000,00 ευρώ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης τεκμηριώθηκε επαρκώς με ανάλυση κόστους. Επίσης, έκρινε νόμιμο τον περιορισμό της απαιτούμενης εμπειρίας αποκλειστικά στον δημόσιο τομέα, λόγω της ιδιαιτερότητας του αντικειμένου που απαιτεί γνώση ειδικού κανονιστικού πλαισίου (π.χ. ν. 4795/2021, Δημόσιο Λογιστικό). Τέλος, έκρινε νόμιμο το κριτήριο ανάθεσης που αφορούσε την αξιολόγηση των προσόντων της Ομάδας Έργου, καθώς πρόκειται για σύμβαση διανοητικής φύσης, και ότι δεν συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού του αναδόχου παρά τη δήλωση ποινικής ρήτρας ήσσονος σημασίας.

Η απόφαση 1165/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» που ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 169/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια «αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων» (προϋπολογισμού 4.017.000 ευρώ). Το Τμήμα έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς βασίστηκε αποκλειστικά σε ενδεικτικές τιμές από μία εταιρεία για ένα συγκεκριμένο μοντέλο, χωρίς ουσιαστική συγκριτική έρευνα αγοράς. Αν και το Τμήμα έκρινε μη ουσιώδη την πλημμέλεια σχετικά με τα έτη αναφοράς (2020-2022 αντί 2021-2023) για την οικονομική και τεχνική επάρκεια, η ανεπαρκής τεκμηρίωση της δαπάνης αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια και λόγο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης, οδηγώντας στην απόρριψη της προσφυγής.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1356/2025

Η απόφαση 1278/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της εταιρείας «...» και την παρέμβαση της «5ης Υ.ΠΕ. Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας» και δεν ανακαλεί την πράξη της Επιτρόπου. Η Επίτροπος είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή σχεδίου σύμβασης για υπηρεσίες αποκομιδής μολυσματικών αποβλήτων (Τμήμα Β΄) λόγω ουσιωδούς πλημμέλειας στη τεκμηρίωση της σκοπιμότητας των ποσοτήτων αποβλήτων και του προϋπολογισμού κόστους μεταφοράς. Το Δικαστήριο έθεσε ότι η αύξηση του προϋπολογιζόμενου κόστους μεταφοράς πλέον του διπλάσιου (από 301€ σε 650€ ανά δρομολόγιο) δεν αιτιολογήθηκε με συγκεκριμένα και ελέγξιμα συγκριτικά στοιχεία, παραβιάζοντας τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας.

Η απόφαση με αριθμό 233/2025 εκδόθηκε από το ΣΤ΄ Κλιμάκιο (Ε΄ Θερινό) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο συνήλθε στις 8 Αυγούστου 2025, μέσω τηλεδιάσκεψης, για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «Σύστημα Ελέγχου Διαρροών & Εξοικονόμησης Ενέργειας Δικτύων Ύδρευσης Δήμου Αγράφων», με προϋπολογισθείσα δαπάνη 2.993.404,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον μοναδικό οικονομικό φορέα που υπέβαλε προσφορά, υπό τον όρο της θετικής κρίσης του Ζ΄ Κλιμακίου επί του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγράφων και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, και της υπογραφής της εν λόγω δανειακής σύμβασης. Επίσης, έκανε συγκεκριμένες επισημάνσεις για διορθώσεις στο σχέδιο σύμβασης.

Η Πράξη 64/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «Σύστημα παρακολούθησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων» της Κοινωνίας της Πληροφορίας Μ.Α.Ε., προϋπολογισμού 64.571.200,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η πλειοψηφία του Κλιμακίου έκρινε ότι δεν υφίστανται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία. Συγκεκριμένα, η μη υποδιαίρεση της προμήθειας και η τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης (παρά τη μειοψηφία του Εισηγητή, ο οποίος αμφισβήτησε την τεκμηρίωση λόγω λήψης μόνο μίας μη δεσμευτικής προσφοράς για είδη υψηλού κόστους) κρίθηκαν νόμιμες. Ως αποτέλεσμα, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε, κατά πλειοψηφία, ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον προσωρινό ανάδοχο «... Α.Β.Ε.Τ.Ε.».