ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/249/2026

ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ.(..)	Με αυτά τα πραγματικά δεδομένα, και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά ανωτέρω στη σκέψη 5, ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος Δήμου περί μη δέσμευσης του Δ.Σ αυτού από το ύψος του τιμήματος που προσδιόρισε η πιστοποιημένη εκτιμήτρια είναι απορριπτέος ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος. Και τούτο διότι, παρά την απαίτηση της ανεξάρτητης εκτίμησης της αγοραίας αξίας του χαρακτηριζόμενου ως μοναδικώς κατάλληλου ακινήτου αξίας άνω του ορίου 58.694 ευρώ από πιστοποιημένο εκτιμητή, η αποφασιστική αρμοδιότητα του καθορισμού, κατ΄ανώτατο όριο, του τιμήματος ανήκει στην Εκτιμητική Επιτροπή του Δήμου Κοζάνης, η οποία λαμβάνει υπόψη της το σύνολο των σχετικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης και της έκθεσης του πιστοποιημένου εκτιμητή, χωρίς να προβλέπεται δυνατότητα του Δημάρχου Κοζάνης να υπερβεί το ορισθέν από την εν λόγω Επιτροπή τίμημα με πρότασή του στο Δ.Σ. Κοζάνης ούτε, συνακόλουθα, δυνατότητα του τελευταίου να την αποδεχθεί παραβιάζοντας τα όρια των σχετικών αρμοδιότητων επί του θέματος. Συνεπώς, για τον ανωτέρω λόγο, η 211/2023 απόφαση του Δ.Σ Κοζάνης ενέχει πλημμέλεια ως προς ορισμό του τιμήματος, όπως έγινε δεκτό και με την προσβαλλόμενη πράξη με γενικότερη αιτιολογία. Ως προς την αιτίαση του Επιτρόπου ότι η απόκτηση του επίμαχου ακινήτου από τον Δήμο θα μπορούσε να επιτευχθεί οικονομικότερα με κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ως νομική βάση της αγοραπωλησίας επελέγησαν τα άρθρα 186 και 191 του Κ.Δ.Κ. λόγω του χαρακτηρισμού του ακινήτου ως μόνου καταλλήλου, ότι ο Επίτροπος δεν προέβη σε επαρκή ανάπτυξη του ισχυρισμού του, ο οποίος ήταν επιδεκτικός εμβάθυνσης, συνδυασμού και σύγκρισης λόγω της ρυμοτόμησης του ακινήτου, ότι δεν προκύπτουν από τα έγγραφα του φακέλου ακριβή στοιχεία ως προς την υπέρβαση της νόμιμης εισφοράς της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας σε γη και σε χρήμα κατά τη ρυμοτόμησή της ώστε να προκύπτει με ακρίβεια η έκταση της υποχρέωσης αποζημίωσής της από τον Δήμο, ότι οι πωλητές δεν προέβαλαν κάποιο αίτημα αναφορικά με το ζήτημα αυτό και ότι το εν λόγω θέμα δεν αναδείχθηκε από τις υπηρεσίες του Δήμου, μολονότι αυτές όφειλαν, με την επικουρία της οικείας Πολεοδομικής Υπηρεσίας να το εξετάσουν οίκοθεν, εν όψει της επιρροής που θα μπορούσε να ασκήσει και επί της εξαγωγής του ύψους του τιμήματος της αγοραπωλησίας. 

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχτηκε την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Ασπροπύργου και ανακάλεσε την 34/2025 Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου, η οποία κώλυε την υπογραφή σχεδίου συμβολαίου για την απευθείας αγορά αγροτεμαχίου (5.255,24 τ.μ.) έναντι ποσού 736.000 ευρώ για την επέκταση του δημοτικού νεκροταφείου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου τεκμηριώνει επαρκώς την ωφέλεια, τη μοναδικότητα και την καταλληλότητα του ακινήτου, καθώς εφάπτεται πλήρως στο υφιστάμενο κοιμητήριο. Επίσης, έκρινε ότι η αγοραία αξία, η οποία καθορίστηκε βάσει έκθεσης πιστοποιημένης εκτιμήτριας, δεν παραβιάζει την αρχή της οικονομικότητας, δεδομένου ότι η αντικειμενική αξία δεν ταυτίζεται με την εμπορική.

ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ.(...)Υπό αυτές τις περιστάσεις, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη σκέψη 7, το Δικαστήριο κρίνει ότι η επιλεγείσα διαδικασία κτήσης με αγορά του επίμαχου ακινήτου ως μοναδικού είναι αιτιολογημένη για τους ακόλουθους λόγους: i) Μετά τον χαρακτηρισμό, με την απόφαση 708175/25.01.2021 του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, των κυρίων κτισμάτων του ακινήτου ως μνημείων (κεντρικό κτίριο παραγωγικής διαδικασίας, κατοικία ιδιοκτήτη, διευθυντή, κατοικίες εργατών, βοηθητικά κτίσματα, πύλη) σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1β του άρθρου 6 του ν. 3028/2002, ήτοι ως νεότερων πολιτιστικών αγαθών που είναι προγενέστερα των τελευταίων εκατό ετών και χαρακτηρίζονται μνημεία λόγω της αρχιτεκτονικής, βιομηχανικής, κοινωνικής, πολιτισμικής και εν γένει ιστορικής σημασίας τους, το ακίνητο απέκτησε την απαιτούμενη από το άρθρο 191 του Κ.Δ.Κ. μοναδικότητα, η οποία του προσδίδεται αφ΄εαυτής λόγω ακριβώς των μνημειακών χαρακτηριστικών του. Τούτο, σε συνδυασμό με την αδυναμία του Δήμου να αποκτήσει το εν λόγω ακίνητο δια της οδού της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, λόγω μεγάλης ήδη ρυμοτομικής επιβάρυνσης της ιδιοκτησίας Ι….., κατέστησαν την αγορά του ακινήτου την μόνη οδό κτήσης του από τον Δήμο Μεταμόρφωσης προκειμένου τα κτίσματα και ο χώρος που τα περιβάλλει να τύχουν της αναγκαίας αποκατάστασης, προστασίας, ανάδειξης και διατήρησης στο διηνεκές, σε, κατά το δυνατό, εναρμόνιση με τον πολεοδομικό ιστό στον οποίο εντάσσονται. Περαιτέρω, εφόσον προκύπτει από τα προσκομισθέντα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία ότι διενεργήθηκε έλεγχος της νομικής κατάστασης του ακινήτου από δικηγόρο, δεν επιδρά επί του κύρους της διαδικασίας η τυπική παράλειψη σύνταξης σχετικής έκθεσης που επεσήμανε το Κλιμάκιο, αποστερούνται δε του ερείσματός τους όλα τα πρόσθετα ζητήματα που εγείρει η προσβαλλόμενη σε σχέση με τις αμφιβολίες και τους κινδύνους που εγκυμονεί η φερόμενη παράλειψη αυτής. Κατ΄ακολουθία του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 684/2023 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η εκ μέρους του Πράσινου Ταμείου χρηματοδότηση των Δήμων για την απόκτηση με αγορά κοινόχρηστου χώρου ή/ και χώρου που έχει χαρακτηριστεί ως κοινωφελής.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
1) Στις αρμοδιότητες και τους σκοπούς του Πράσινου Ταμείου ανήκει η χρηματοδότηση απόκτησης μόνον κοινόχρηστου χώρου. 2) Η αγορά από Δήμο ακινήτου, που ρυμοτομείται από εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο για τη δημιουργία κοινόχρηστου χώρου, αποτελεί τρόπο συντέλεσης της απαλλοτρίωσης, εφόσον πριν, και πάντως μέχρι την έκδοση της απόφασης καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας, έχει συνταχθεί πράξη προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης (άρθρο 2 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων). 3) Για την αγορά από Δήμο ακινήτου, το οποίο ρυμοτομείται από το σχέδιο πόλεως για τη δημιουργία κοινόχρηστου χώρου, απαιτείται η προηγούμενη σύνταξη πράξης προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης ως μέσου για τον προσδιορισμό των υποχρεώσεων του οικείου Δήμου και των παρόδιων ιδιοκτητών. Τέλος, σημειώνεται ότι, εφόσον δεν έχει συνταχθεί πράξη τακτοποίησης και αναλογισμού, το Πράσινο Ταμείο δύναται να χρηματοδοτεί, από τους σχετικούς πόρους του, τους Δήμους για την απόκτηση των κοινοχρήστων χώρων των εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 32 και 33 του ν. 4067/2012, για ποσό που αντιστοιχεί στις υποχρεώσεις τους, απαλλαγμένο από οποιαδήποτε άλλη οφειλή (εξυπακούεται ότι εάν είναι εξωδικαστικός ο προσδιορισμός της αποζημίωσης χρηματοδοτεί μέχρι ποσού βάσει αντικειμενικής αξίας). Στη συνέχεια θα επιστραφεί στο Πράσινο Ταμείο το 70% της χρηματοδότησης, το οποίο θα εισπραχθεί από τον Δήμο ως ειδική εισφορά. (ομοφ.)

ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΑΠΟ ΔΗΜΟ:Συγκεκριμένα, η μεν έκθεση της εκτιμητικής εταιρείας … LTD, που προσκομίσθηκε στο Κλιμάκιο, είναι ανεπίκαιρη και δεν αντικατοπτρίζει τις παρούσες οικονομικές συνθήκες και την τρέχουσα αξία του ακινήτου ..., δοθέντος ότι προσδιορίζει την αγοραία αξία αυτού στις 30.12.2017, ήτοι σε χρονικό σημείο προ τριετίας από τον χρόνο έγκρισης από το Δημοτικό Συμβούλιο της περαιτέρω δρομολόγησης της διαδικασίας για τη σύναψη της σχετικής σύμβασης (14.12.2020), η δε έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή, που αναφέρεται ότι συντάχθηκε για λογαριασμό της …, δεν προσκομίζεται καν. Εκ τούτων παρέπεται ότι εν τοις πράγμασι δεν τηρήθηκε ο συγκεκριμένος ουσιώδης τύπος της διαδικασίας μεταβίβασης κυριότητας ακινήτου που έχει τεθεί για τη μείζονα διασφάλιση των συμφερόντων του Δήμου. Η πλημμέλεια αυτή αξιολογείται ως ουσιώδης, καθόσον η τήρηση του εν λόγω τύπου, ήτοι η αγορά ακινήτου αντί τιμήματος που αντιστοιχεί στην τρέχουσα -κατά τον χρόνο λήψης της σχετικής απόφασης- κατάσταση της αγοράς, όπως αυτή έχει αξιολογηθεί από το πλέον ενδεδειγμένο για την εξαγωγή σχετικών εκτιμήσεων όργανο, συναρτάται άμεσα με την αρχή της οικονομικότητας, η οποία διέπει τη δράση και των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ(...)η πραγματική αγοραία αξία του ακινήτου αποτελεί το κρίσιμο μέγεθος για την αξιολόγηση της προσφερόμενης τιμής αυτού ως συμφέρουσας και την ολοκλήρωση της συναλλαγής, όχι η αντικειμενική αξία του ακινήτου, η οποία θεσπίστηκε αποκλειστικά και μόνο για τον προσδιορισμό του σχετικού φόρου μεταβίβασης(...)Κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο συμβολαίου αγοράς ακινήτου από τον Δήμο Αθηναίων αντί τιμήματος 1.565.000,00 ευρώ.

Η απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών 165/2025 απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή δύο συγκυρίων (αδελφών) κατά πράξεων προσδιορισμού Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ) και Φόρου Δωρεάς της Δ.Ο.Υ. Πύργου, που εκδόθηκαν λόγω διανομής κοινού οικοπέδου. Οι προσφεύγοντες ζήτησαν την ακύρωση των πράξεων, υποστηρίζοντας ότι η αντικειμενική αξία του οικοπέδου (336 €/τ.μ.) είναι υπερβολική και αντικειμενικά άδικη, επικαλούμενοι δικαστικές αποφάσεις για ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών που προσδιόρισαν την αγοραία αξία στα 60 €/τ.μ. και έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή. Η ΔΕΔ απέρριψε τους ισχυρισμούς, κρίνοντας ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο για τον ΦΜΑ του έτους ενδιαφέροντος και ότι η Διοίκηση είναι υποχρεωμένη να εφαρμόζει τις νέες αντικειμενικές αξίες του 2022. Επιπλέον, τόνισε ότι η αμφισβήτηση της αντικειμενικής έναντι της αγοραίας αξίας ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του Διοικητικού Πρωτοδικείου. Ως εκ τούτου, επικυρώθηκε ο καταλογισθείς φόρος συνολικού ύψους 8.544,25 ευρώ.

ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ:Με δεδομένα αυτά, η από 4.12.2017 Έκθεση Εκτίμησης Αγοραίας Αξίας του ακινήτου από τον Πιστοποιημένο Ορκωτό Εκτιμητή είναι νόμιμα αιτιολογημένη, καθόσον περιλαμβάνει, κατά τα ανωτέρω, διαφορετικές, συνδυαστικά εφαρμοζόμενες μεθόδους εκτίμησης της αγοραίας αξίας του, με αναλυτικά επιμέρους στοιχεία και αναφορές εντός του ισχύοντος πλαισίου προγραμματικών και οικονομικών συνθηκών κτηματαγοράς. Επιπλέον, η πιστοποιημένη εκτίμηση της αξίας (2.785 ευρώ/τ.μ.) είναι κατά πολύ χαμηλότερη από την απόφαση προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης για απαλλοτρίωση λόγω ρυμοτομίας που είχε ορισθεί σε 4.000 ευρώ/τ.μ. με την 4917/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Ως εκ τούτου, ο Δήμος ..... αιτιολογημένα ενέκρινε την απευθείας αγορά του ακινήτου, σταθμίζοντας τόσο την αντικειμενική αξία του στο 1.335.579,28 ευρώ (ήτοι 1.770,59 ανά τ.μ.) και την από πιστοποιημένο εκτιμητή αξία του στα 2.100.000 ευρώ (ήτοι 2.785 ευρώ ανά τ.μ.) όσο και τη δικαστικώς ορισθείσα τιμή μονάδας αποζημίωσης για αυτό ανερχόμενη στα 3.017.240 ευρώ (ήτοι 4.000 ευρώ ανά τ.μ.) και συνεκτιμώντας ότι η αξία αυτή συναρτάται με το γεγονός ότι το ακίνητο είναι το μόνο κατάλληλο προς αγορά στη συγκεκριμένη περιοχή για την εξυπηρέτηση των παιδιών του γειτονικού δημοτικού παιδικού σταθμού. Συνεπώς στοιχειοθέτησε επαρκώς τον συμφέροντα χαρακτήρα του τελικώς επιτευχθέντος τιμήματος. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, επομένως, τα υπό κρίση χρηματικά εντάλματα πληρωμής θα μπορούσαν να θεωρηθούν, εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, τις πιστώσεις του οποίου αυτά βαρύνουν.

Αγορά εκ μέρους του Δήμου … κάθετης ιδιοκτησίας επί ακινήτου ευρισκομένου στο 61 οικοδομικό τετράγωνο του Δήμου αυτού.(....)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι προσηκόντως τεκμηριώνεται τόσο η ωφέλεια του Δήμου … από την αγορά του ως άνω ακινήτου όσο και η μοναδικότητα του ακινήτου για την εκπλήρωση του επιδιωκόμενου δημοτικού σκοπού, που δικαιολογεί τη, χωρίς δημοπρασία, απευθείας αγορά αυτού. Καθόσον δε ουσιώδης νομική πλημμέλεια στην ελεγχόμενη διαδικασία δεν διαπιστώθηκε, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης

ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ:Εκ των ανωτέρω παρέπεται ότι μόνη η απόκτηση από τον Δήμο ακινήτου, χωρίς αυτή να συνέχεται με εκπλήρωση συγκεκριμένου δημοτικού σκοπού, αλλά και χωρίς να έχει επαληθευτεί προηγουμένως ότι είναι εφικτή η (άμεση) αξιοποίηση του αποκτηθέντος, ήτοι ότι δεν παρακωλύεται από τυχόν νομικά προσκόμματα, συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια στο πλαίσιο της ελεγχόμενης διαδικασίας, ως σοβαρή απόκλιση από την τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της - εξ αυτής απορρέουσας - αρχής της οικονομικότητας, η οποία διέπει τη δράση και των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ και επιτάσσει τη διενέργεια δαπανών στο απολύτως αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων (βλ. άρθρο 33 σε συνδ. με άρθρο 14 του ν. 4270/2014, Α΄ 143). ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/295/2024

Αγορά ακινήτου:Με δεδομένα αυτά, η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, αναφερόμενη σε συγκριτικά στοιχεία που προέκυψαν από σχετική έρευνα αγοράς και εφαρμόζοντας συντελεστές που προσιδιάζουν στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του επίμαχου ακινήτου παρίσταται νομίμως αιτιολογημένη και δεν παραβιάζει την αρχή της οικονομικότητας, συνεκτιμωμένου και του γεγονότος ότι με την εν λόγω αγορά οι ιδιοκτήτες παραιτήθηκαν από δικαστικές απαιτήσεις τους σχετικά με την μη συντελεσθείσα ρυμοτομική απαλλοτρίωση και την προγενέστερη κατάληψη του ακινήτου εκ μέρους του Δήμου.