Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1243/2026
Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1243/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί δύο προσφυγών ανάκλησης κατά της πράξης ΑΑ-Ρ-2026-1168 της Αναπληρώτριας Επιτρόπου ΟΤΑ V. Με την προσβαλλόμενη πράξη είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο για τη συντήρηση και επισκευή οχημάτων, διότι η αναθέτουσα αρχή δεν εφάρμοσε τη διαδικασία ελέγχου ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών του άρθρου 88 παρ. 5α του ν. 4412/2016. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι επίμαχες συμβάσεις αποτελούν συμβάσεις γενικών υπηρεσιών και όχι τεχνικών υπηρεσιών, συνεπώς δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω διάταξης. Επιπλέον, έκρινε ότι δεν συνέτρεχαν ενδείξεις ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών ούτε κατά τις γενικές διατάξεις του άρθρου 88 παρ. 1-3. Κατόπιν τούτων, δέχθηκε τις προσφυγές, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο, διατάσσοντας παράλληλα την απόδοση του παραβόλου στην πρώτη προσφεύγουσα.
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ε/208/2023
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ;Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 4, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα: Όπως προκύπτει από το 1/14.12.2022 Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, στην επίμαχη διαγωνιστική διαδικασία υποβλήθηκαν προσφορές από έντεκα (11) οικονομικούς φορείς, το σύνολο των οποίων κρίθηκε παραδεκτό. Ο μέσος όρος έκπτωσης των παραδεκτών αυτών προσφορών ανέρχεται σε ποσοστό 18,81% (βλ. ανωτέρω σκέψη 5.5, 36,66% + 31,88% + 28,59% + 26,45% + 25,53% + 14,08% + 13,00% + 12,34% + 12,18% + 3,23% + 3,00% / 11 =18,81%). Κατά συνέπεια, με δεδομένο ότι η προσφορά της πρώτης στη σειρά μειοδοσίας ένωσης οικονομικών φορέων «….» και ήδη αναδόχου ανέρχεται σε ποσοστό μέσης έκπτωσης 36,66%, ήτοι παρουσίαζε απόκλιση μεγαλύτερη των δέκα (10) ποσοστιαίων μονάδων από τον μέσο όρο των παραδεκτών προσφορών, τεκμαίρεται, σύμφωνα με τη ρητή διατύπωση του άρθρου 88 παρ. 5α του ν.4412/20216, ότι αυτή είναι ασυνήθιστα χαμηλή και, επομένως, κατά παράβαση του άρθρου 88 παρ. 1 του ίδιου νόμου παρέλειψε η αναθέτουσα αρχή να καλέσει την ως άνω ένωση οικονομικών φορέων να παράσχει εξηγήσεις-διευκρινίσεις για τη σοβαρότητα και βιωσιμότητα της προσφοράς της. Η παράλειψη δε αυτή της αναθέτουσας αρχής συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια της διαγωνιστικής διαδικασίας, που κωλύει την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/328/2025
Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίαση της 8ης Αυγούστου 2025, εξέτασε τη νομιμότητα των σχεδίων της 9ης, 13ης και 11ης εκτελεστικής σύμβασης της 26/262484/22.9.2021 συμφωνίας-πλαίσιο για υπηρεσίες σίτισης σε δομές φιλοξενίας. Αφού έλαβε υπόψη τις προηγούμενες πράξεις του (367/2021, 761/2022, 884/2022, 88/2024) και τα στοιχεία του φακέλου, έκρινε ότι δεν συντρέχουν νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή των υπό έλεγχο συμβάσεων. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1311/2026
Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 1311/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εκδικάζει προσφυγή ανάκλησης κατά της 1758/2026 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα ***** - Τομέας Υγείας. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή δεκατριών σχεδίων συμβάσεων προμήθειας καθετήρων λόγω υπέρβασης των εύλογων χρονικών ορίων ολοκλήρωσης του διαγωνισμού. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρά τη μη εύλογη καθυστέρηση, δεν επλήγη η ακεραιότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας, δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των επίμαχων συμβάσεων.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/171/2025
Η Πράξη 171/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του διαγωνισμού και των σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια ειδών κρεοπωλείου, κατεψυγμένων ψαριών, γαλακτοκομικών, οπωρολαχανικών, άρτου και έτοιμου φαγητού για τις ανάγκες του Δήμου Νεάπολης – Συκεών και της Κ.Ε.Υ.Ν.Σ., συνολικού προϋπολογισμού 3.490.909,07 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διαδικασία περιλάμβανε την αποδοχή προσφορών δέκα φορέων, τον αποκλεισμό ορισμένων (για εκπρόθεσμη εγγυητική ή μη αιτιολόγηση ασυνήθιστα χαμηλών τιμών), καθώς και τη ματαίωση της προμήθειας φρέσκου γάλακτος, λόγω αντικατάστασής της με χρηματική καταβολή. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή των συμβάσεων, υπό τον όρο της εξειδίκευσης της ρήτρας αναπροσαρμογής για τα είδη εκτός δελτίου πιστοποίησης τιμών, με την προσθήκη του σχετικού κωδικού COICOP5.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1250/2026
Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1250/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής κατά της 180/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί απαράδεκτη η υποβολή για προσυμβατικό έλεγχο της 2ης τροποποιητικής συμφωνίας μιας συμφωνίας-πλαίσιο, διότι η προηγηθείσα 1η τροποποιητική συμφωνία (υποκατάσταση αναδόχου λόγω απόσχισης κλάδου) δεν είχε υποβληθεί σε έλεγχο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η υποκατάσταση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση και όφειλε να ελεγχθεί, πλην όμως, λόγω της προηγούμενης έγκρισης εκτελεστικής σύμβασης από Επίτροπο που δημιούργησε εύλογη πεποίθηση νομιμότητας, ανέπεμψε την υπόθεση στο Κλιμάκιο για να ελέγξει τόσο την 1η όσο και τη 2η τροποποιητική συμφωνία, αφού προηγουμένως ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη.
ΕΣ/ΤΜ.6/454/2018
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ.(συμφωνία-πλαίσιο). (..)ζητείται η ανάκληση της 9/2018 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμφωνίας - πλαίσιο....με αντικείμενο την προμήθεια υγειονομικού υλικού (αναλώσιμα έγχυσης)..Ακολούθως, με την ήδη προσβαλλόμενη 9/2018 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο σχεδίων συμφωνίας - πλαίσιο μεταξύ αφενός της Α.Σ.Δ.Υ.Σ., αφετέρου των εταιρειών ... Α.Ε. και ... ... A.E.B.E., με την αιτιολογία ότι η προθεσμία υπογραφής τους έληξε στις 31.12.2017, σύμφωνα με την 18396/14.2.2017 Κ.Υ.Α.. Κατόπιν αυτών και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη που προηγήθηκε (υπό στοιχείο ΙΙ), εφόσον τα υποβληθέντα προς έλεγχο σχέδια συμφωνίας-πλαίσιο αφορούν προμήθεια που είχε ενταχθεί στο Ε.Π.Π. 2014 (με τη με Αριθμ. Πρωτ. Π1/297/7.3.2014/ΥΠ.Α.ΑΝ./ΓΓΕ απόφαση), οι σχετικές συμβάσεις έπρεπε να υπογραφούν έως 31.12.2017, κατά ρητή πρόβλεψη της 18396/14.2.2017 Κ.Υ.Α. (βλ. και το Φ.600.163/18/341846/Σ.311/8.2.1018 έγγραφο της Α.Σ.Δ.Υ.Σ.). Ο δε ισχυρισμός της αιτούσας ότι η σύμβαση-πλαίσιο θεωρείται, κατά το άρθρο 23 του π.δ. 118/2017 (ΦΕΚ Α΄ 150), ως συναφθείσα ήδη από 6.12.2017, οπότε και της κοινοποιήθηκε η προαναφερθείσα κατακυρωτική απόφαση (με το Φ.600/557/260225/Σ.3338/6.12.2017 έγγραφο της Α.Σ.Δ.Υ.Σ.), δεν ασκεί επιρροή στην υπό κρίση υπόθεση, δεδομένου ότι αφενός απαιτείται έως 31.12.2017 υπογραφή, όπως ρητά προβλέπει η 18396/14.2.2017 Κ.Υ.Α., των συμβάσεων που αφορούν τις ενταγμένες στο Ε.Π.Π. 2014 προμήθειες, αφετέρου δεν νοείται υπογραφή τους πριν την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου υποχρεωτικού ελέγχου νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο, απορριπτομένης της αίτησης ανάκλησης κατά της 9/2018 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1382/2023
Μελέτη Αναδασμού (...)Εν όψει των ανωτέρω, και με δεδομένο ότι α) κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 106 παρ. 3 του ν. 4412/2016, η προσφεύγουσα Περιφέρεια επανέλαβε τα στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας, στα οποία εμφιλοχώρησαν οι διαπιστωθείσες από τον Αναπληρωτή Επίτροπο πλημμέλειες, προσκομίζοντας, πλην άλλων, το από 10.7.2023 Παράρτημα του Πρακτικού 1/20.1.2023 της Επιτροπής Διαγωνισμού, το Πρακτικό 4/11.7.2023 της ίδιας Επιτροπής και το από 17.8.2023 (ορθή επανάληψη στις 22.8.2023) Παράρτημα του εν λόγω Πρακτικού 4/11.7.2023, καθώς και τις εγκριτικές αυτών 630/14.7.2023, 631/14.7.2023 και 738/25.8.2023 αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής, β) το ως άνω Παράρτημα του Πρακτικού 1/20.1.2023 της Επιτροπής Διαγωνισμού εμπεριέχει την απαιτούμενη, από τις διατάξεις του άρθρου 86 του ν. 4412/2016, ειδική αιτιολόγηση της βαθμολογίας των τεχνικών προσφορών των συμμετασχόντων στον διαγωνισμό οικονομικών φορέων, με την αναγκαία λεκτική διατύπωση της κρίσης της Επιτροπής ανά κριτήριο και υποκριτήριο αξιολόγησης, όπως, άλλωστε, κρίθηκε και με την 1165/2023 μη οριστική απόφαση του Τμήματος, γ) συναφώς, το από 17.8.2023 (ορθή επανάληψη στις 22.8.2023) Παράρτημα του Πρακτικού 4/11.7.2023 της Επιτροπής Διαγωνισμού εμπεριέχει την απαιτούμενη αιτιολόγηση, με βάση τα κριτήρια και υποκριτήρια της παρ. 2 του άρθρου 88 του ν. 4412/2016, της αποδοχής των υποβληθέντων, από την εταιρεία «Α.Ε.», στοιχείων τεκμηρίωσης της ασυνήθιστα χαμηλής οικονομικής προσφοράς της, και δ) με την ανωτέρω 738/25.8.2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της προσφεύγουσας Περιφέρειας, κατακυρώθηκε εκ νέου το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην προαναφερθείσα εταιρεία, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι σχετικώς διαπιστωθείσες από τον Αναπληρωτή Επίτροπο πλημμέλειες έχουν αρθεί. (...) Δέχεται την ένδικη προσφυγή ανάκλησης. Ανακαλεί την 21/2023 Πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1310/2026
Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 1310/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 313/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Η πρωτοβάθμια αυτή Πράξη είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης εγκαταστάσεων του ΟΣΕ, με την αιτιολογία ότι ο όρος της διακήρυξης που απαιτούσε την αυτοτελή κάλυψη των κριτηρίων τεχνικής ικανότητας από ένα μέλος ένωσης ήταν μη νόμιμος. Το Δικαστήριο, κατά πλειοψηφία, έκρινε ότι ο επίμαχος όρος είναι νόμιμος, καθώς τα κριτήρια 2 έως 5 είναι μη επιδεκτικά αθροιστικής πλήρωσης και η απαίτηση αυτοτελούς εμπειρίας δικαιολογείται από την πολυπλοκότητα και την κρισιμότητα του αντικειμένου της σύμβασης. Κατόπιν αυτών, το Τμήμα δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων σύμβασης.
ΕΣ.ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/809/2026
Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 0809/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 61/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου. Η πρωτοβάθμια αυτή πράξη είχε κωλύσει την υπογραφή τεσσάρων σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού νοσοκομείων. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε τους διακωλυτικούς λόγους που αφορούσαν τη νομιμότητα των όρων συντήρησης, την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, τα έτη αναγωγής για τον κύκλο εργασιών και την εκπρόθεσμη προσκόμιση πιστοποιητικού ISO, έκρινε ότι οι σχετικές πλημμέλειες δεν ήταν ουσιώδεις ή ήταν αβάσιμες. Κατόπιν τούτων, δέχθηκε την προσφυγή και τις υπέρ αυτής παρεμβάσεις, ανακάλεσε την 61/2026 Πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των επίμαχων συμφωνιών-πλαίσιο για τα Τμήματα 8, 32, 34 και 37 του διαγωνισμού, διατάσσοντας παράλληλα την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου.
ΕΑΔΗΣΥ/183/2024
Με την προδικαστική προσφυγή του, ο δεύτερος προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης κατά το σκέλος που απορρίπτεται η προσφορά του, κρίνεται αποδεκτή η προσφορά του παρεμβαίνοντος και ανακηρύσσεται οριστικός ανάδοχος του διαγωνισμού και δεν απορρίπτεται η προσφορά του οικονομικού φορέα «…» για ετερους, επιπροσθέτους λόγους από τους αναφερόμενους στην προσβαλλόμενη.