Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1639/2023

Η απόφαση αφορά τις προσφυγές του Δήμου Βόλου και της αναδόχου εταιρείας κατά της 811/2026 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την ολοκλήρωση του έργου «Προσθήκη κατ’ επέκταση & καθ’ ύψος στο 27ο Δημοτικό Σχολείο Βόλου». Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, ο προϋπολογισμός της νέας εργολαβίας παρέμενε πλημμελώς τεκμηριωμένος, καθώς περιλάμβανε εκ νέου ποσότητες εργασιών που είχαν ήδη εκτελεστεί και παραληφθεί στο πλαίσιο της διαλυθείσας αρχικής σύμβασης, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Κατόπιν τούτου, απέρριψε τις προσφυγές, δεν ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και διέταξε την κατάπτωση του παραβόλου.

Δημόσιο έργο με τίτλο «6θέσιο Γυμνάσιο - Λύκειο … – B΄ Φάση» του Δήμου ... (...) Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση διάλυσης της σύμβασης με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου, η προϊσταμένη αρχή, εφόσον αποφασίσει την ολοκλήρωση του έργου, προσκαλεί τον επόμενο κατά σειρά μειοδότη του διενεργηθέντος διαγωνισμού, στον οποίο αναδείχθηκε ο αρχικός ανάδοχος, και του προτείνει να αναλάβει αυτός το έργο ολοκλήρωσης της εργολαβίας που διαλύθηκε, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις και με βάση την προσφορά που υπέβαλε στον διενεργηθέντα διαγωνισμό. Η διαδικασία αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας και εντάσσεται σ’ αυτήν, με πρόσκληση του επόμενου κατά σειρά μειοδότη (και, αν αυτός αρνηθεί, με πρόσκληση του αμέσως επόμενου μειοδότη), καθίσταται δε αναγκαία για την ολοκλήρωση του έργου, για την εκτέλεση του οποίου έχει ήδη υπογραφεί η οικεία σύμβαση, πλην όμως αυτή διαλύθηκε κατόπιν αίτησης του αρχικού αναδόχου, λόγω υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου. Σε περίπτωση που η ανωτέρω διαδικασία δεν αποφέρει αποτέλεσμα, η αναθέτουσα αρχή έχει τη δυνατότητα να προσφύγει για την ολοκλήρωση του έργου, είτε στην ανοικτή δημοπρασία, είτε στη διαδικασία με διαπραγμάτευση, εφόσον συντρέχουν, στην τελευταία περίπτωση, οι προϋποθέσεις προσφυγής στη συγκεκριμένη διαδικασία.(...) το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην κρινόμενη υπόθεση συντρέχουν οι προϋποθέσεις της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν.4412/2016 για την προσφυγή στη εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ειδικότερα, η ανάγκη ολοκλήρωσης της αρχικής εργολαβίας συνιστά κατεπείγουσα ανάγκη, η ικανοποίηση της οποίας δικαιολογεί την ανάθεση του έργου με την εν λόγω διαδικασία. Επιπλέον, μετά τη διενέργεια της αρχικής διαγωνιστικής διαδικασίας, η διάλυση της αρχικής σύμβασης του έργου, αλλά και η αδυναμία ολοκλήρωσης αυτού με κάποιον από τους επόμενους κατά σειρά μειοδοσία υποψήφιους, συνιστούν γεγονότα, τα οποία αντικειμενικά και σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν θα μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί και αντιμετωπιστεί από την αναθέτουσα αρχή και δεν ανάγονται στη σφαίρα ευθύνης της τελευταίας. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑ-Κατασκευαστικές εργασίες (...) Νομίμως ο Δήμος προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία του άρθρου 32 παρ. 2 περ. β′ του ν.4412/2016 για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης καθόσον είναι νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη, λόγω του ότι υφίσταται απουσία ανταγωνισμού για τεχνικούς λόγους, οι οποίοι, εν προκειμένω, συνίστανται στις ειδικές απαιτήσεις διαλειτουργικότητας που συντρέχουν, προκειμένου να εξασφαλιστεί η έγκαιρη και έντεχνη ολοκλήρωση του ήδη εκτελούμενου τεχνικού έργου, η οποία απαιτεί την παράλληλη και συντονισμένη εκτέλεση των τεχνικών εργασιών και των επίμαχων υποστηρικτικών απολογιστικών αρχαιολογικών εργασιών.(...)Η ανωτέρω Απόφαση ανακαλεί την Πράξη της αρμοδίας Επιτρόπου.

Τουριστικές επιχειρήσεις – Σφράγιση – Δημόσιο συμφέρον.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η σφράγιση τουριστικής επιχείρησης που προβλέπεται στο άρθρο 4 παρ.4 εδαφ. β΄ του Ν 2160/1993 ανήκει στη διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης, η οποία αποφασίζει την άμεση επιβολή της, όταν, από τη στάθμιση των πραγματικών περιστατικών και του δημοσίου συμφέροντος, συνάγεται ότι αυτή αποτελεί αναγκαίο μέτρο για τη διασφάλιση και την ικανοποίηση του δημοσίου συμφέροντος στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση. Η διάταξη της παρ.13 του ίδιου άρθρου έχει εφαρμογή και στην περίπτωση αυτή.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αποφάσισε τη μη παροχή σύμφωνης γνώμης για την προσφυγή του ΟΣΕ στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 269 (δ) του νόμου 4412/2016, για την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης εγκαταστάσεων του ΟΣΕ. Η Αρχή κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας, καθώς η κατεπείγουσα ανάγκη δεν τεκμηριώνεται επαρκώς και οι καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του αρχικού διαγωνισμού δεν μπορούν να θεωρηθούν απρόβλεπτες περιστάσεις. Η απόφαση βασίστηκε σε λεπτομερή νομική ανάλυση του πλαισίου και των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης.

Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Υπάλληλοι. Πειθαρχική δίωξη. Παραγραφή πειθαρχικού παραπτώματος. Σχέση με ποινική δίκη.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Προεδρεύων: Δ. Γριμάνης, Νομικός Σύμβουλος Εισηγήτρια: Α. Καπετανάκη, Πάρεδρος Δεν υφίσταται υποχρέωση της αρμόδιας υπηρεσίας να αναμείνει την έκδοση τελεσίδικης ή αμετάκλητης ποινικής αποφάσεως αλλά υποχρεούται να ασκήσει πειθαρχική δίωξη, η παράλειψη της οποίας συνεπάγεται ευθύνη του αρμόδιου για τη δίωξη οργάνου. Στο πλαίσιο της ασκηθεισομένης πειθαρχικής διώξεως μπορεί να κριθεί αν η υπάλληλος θα τεθεί σε αργία, λαμβανομένων υπόψη και των εκδοθεισών αποφάσεων ποινικών δικαστηρίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του υπαλληλικού κώδικα. Όταν το πειθαρχικό παράπτωμα είναι ταυτόχρονα και ποινικό αδίκημα δεν παραγράφεται πριν την παραγραφή του τελευταίου, λόγω διακοπής της παραγραφής κατά το χρόνο διενέργειας πράξεων της ποινικής διαδικασίας, το δε πειθαρχικό συμβούλιο δεσμεύεται στην κρίση του μόνο ως προς την ύπαρξη ή ανυπαρξία πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά από το ποινικό δικαστήριο.

Περίληψη Η οδηγία 71/304, περί καταργήσεως των περιορισμών στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα των συμβάσεων δημοσίων έργων και στην ανάθεση συμβάσεων δημοσίων έργων μέσω πρακτορείων ή υποκαταστημάτων και η οδηγία 71/305, περί συντονισμού των διαδικασιών συνάψεως συμβάσεων δημοσίων έργων, πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι επιτρέπουν, προκειμένου να εκτιμηθούν τα κριτήρια στα οποία πρέπει να ανταποκρίνεται ένας εργολήπτης κατά την εξέταση της αιτήσεως αναγνωρίσεως που έχει υποβληθεί από το δεσπόζον νομικό πρόσωπο ενός ομίλου, να λαμβάνονται υπόψη οι εταιρίες που ανήκουν στον όμιλο αυτόν, εφόσον το εν λόγω νομικό πρόσωπο αποδεικνύει ότι όντως βρίσκονται στη διάθεσή του τα μέσα των εταιριών αυτών που είναι αναγκαία για την εκτέλεση των συμβάσεων δημοσίων έργων. Σε περίπτωση αμφισβητήσεως, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να κρίνει, λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών περιστατικών και των κειμένων διατάξεων, αν αποδεικτικά στοιχεία αυτού του είδους έχουν προσκομιστεί στο πλαίσιο της κύριας δίκης.

Επείγουσας παροχής υπηρεσίας καθαρισμού ρεμάτων.(...)Υπό τις περιστάσεις της κρινόμενης υπόθεσης, η λήψη των μέτρων αυτών δεν είναι απλώς επιτρεπτή αλλά και επιβεβλημένη, ενόψει της υποχρέωσης της προσφεύγουσας Περιφέρειας να διασφαλίζει την προστασία της ζωής και περιουσίας των πολιτών με την λήψη όλων των απαιτούμενων προληπτικών και κατασταλτικών αντιπλημμυρικών μέτρων. Από αυτά παρέπεται ότι οι καθυστερήσεις που σημειώθηκαν κατά τον προγραμματισμό της προκήρυξης του ανοικτού διαγωνισμού για τον καθαρισμό των ρεμάτων της Π.Ε. δεν επιδρούν στη νομιμότητα της επίμαχης ανάθεσης, αλλά αντιθέτως, η καθυστέρηση ή μη προσφυγή στη διαδικασία αυτή κρίνεται αυτοτελώς με εξέταση της χρονικής αλληλουχίας των ενεργειών στις οποίες προέβη η προσφεύγουσα Περιφέρεια αποκλειστικά και μόνο μετά την εκδήλωση των προαναφερθεισών πυρκαγιών του Ιουλίου και Αυγούστου 2023, καθόσον τα γεγονότα αυτά είναι εκείνα που δημιούργησαν αιτιωδώς την κατεπείγουσα ανάγκη ανάθεσης των επίμαχων υπηρεσιών. Ως προς το ζήτημα αυτό, το Δικαστήριο διαπιστώνει, καταρχάς, ότι κατά το κρίσιμο αυτό χρονικό διάστημα δεν αποδίδεται  με την προσβαλλομένη οιαδήποτε καθυστέρηση των οργάνων της προσφεύγουσας Περιφέρειας, αφού ο προβαλλόμενος διακωλυτικός λόγος, εδράζεται στην – εσφαλμένη κατά τα ανωτέρω - λειτουργική συσχέτιση των αντικειμένων του υποκείμενου ανοικτού διαγωνισμού και της επίμαχης διαδικασίας ανάθεσης και σε καθυστερήσεις που ανάγονται σε προγενέστερο από το κρίσιμο χρονικό διάστημα. 	Εξάλλου, η συνδρομή, στην προκειμένη περίπτωση, των προϋποθέσεων του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 παρέχει σε κάθε περίπτωση την δυνατότητα προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης υπέρ της αναθέτουσας αρχής για την λήψη όλων των μέτρων που κατά την αιτιολογημένη κρίση της, και ενόψει των ειδικών περιστάσεων που συντρέχουν, απαιτούνται για την αντιμετώπιση της προκύψασας κατεπείγουσας ανάγκης. Τέλος, όπως βασίμως επισημαίνεται με το υπόμνημα της παρεμβαίνουσας εταιρίας, η εκτέλεση της επίμαχης σύμβασης δεν απομειώνει το αντικείμενο της τακτικής εργολαβίας με την έννοια ότι οι πάγιες ανάγκες τακτικού καθαρισμού των ρεμάτων - και δη ακόμη και εκείνων από τα οποία θα αφαιρεθεί η καμένη φερτή ύλη – παραμένουν στο ακέραιο.  Ως εκ τούτου, κατ’ αποδοχή όσων βασίμως προβάλλεται με την ένδικη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, ο πρώτος διακωλυτικός λόγος υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης είναι μη νόμιμος στο σύνολό του. 	Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 69/2023 Πράξης της Υπηρεσίας Επιτρόπου 
 

Δημόσιο έργο «ΕΡΓΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΜΣ ΑΠΟ ΘΕΟΜΗΝΙΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018 (ΤΜΗΜΑ ΑΝΗΛΙΟ – ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ)» (...) Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση διάλυσης της σύμβασης με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου, η προϊσταμένη αρχή, εφόσον αποφασίσει την ολοκλήρωση του έργου, προσκαλεί τον επόμενο κατά σειρά μειοδότη του διενεργηθέντος διαγωνισμού, στον οποίο αναδείχθηκε ο αρχικός ανάδοχος, και του προτείνει να αναλάβει αυτός το έργο ολοκλήρωσης της εργολαβίας που διαλύθηκε, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις και με βάση την προσφορά που υπέβαλε στον διενεργηθέντα διαγωνισμό. Η διαδικασία αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας και εντάσσεται σ’ αυτήν, με πρόσκληση του επόμενου κατά σειρά μειοδότη (και, αν αυτός αρνηθεί με πρόσκληση του αμέσως επόμενου μειοδότη), καθίσταται δε αναγκαία για την ολοκλήρωση του έργου, για την εκτέλεση του οποίου έχει ήδη υπογραφεί η οικεία σύμβαση, πλην όμως αυτή διαλύθηκε κατόπιν αίτησης του αρχικού αναδόχου, λόγω υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου. Σε περίπτωση που η ανωτέρω διαδικασία δεν αποφέρει αποτέλεσμα, η αναθέτουσα αρχή έχει τη δυνατότητα να προσφύγει για την ολοκλήρωση του έργου είτε στην ανοικτή δημοπρασία είτε στη διαδικασία με διαπραγμάτευση, εφόσον συντρέχουν, στην τελευταία περίπτωση, οι προϋποθέσεις προσφυγής στη συγκεκριμένη διαδικασία.(...)το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην κρινόμενη υπόθεση συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις της διάταξης της περ. γ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ειδικότερα, η ανάγκη άμεσης αποκατάστασης των ζημιών που έχει υποστεί το οδόστρωμα από έκτακτα καιρικά φαινόμενα, αλλά και ολοκλήρωσης των ημιτελών εργασιών συνεπεία της αρχικής εργολαβίας που διαλύθηκε, ώστε να αποκατασταθεί η ασφαλής κυκλοφορία των συγκεκριμένων οδών, συνιστά κατεπείγουσα ανάγκη, η ικανοποίηση της οποίας νομίμως κρίθηκε από την αναθέτουσα αρχή ότι δεν επιτρέπει την τήρηση των χρονικών προθεσμιών που απαιτούν οι κοινοί κανόνες περί διεξαγωγής ανοικτού διαγωνισμού και, συνεπώς, δικαιολογεί την ανάθεση του έργου με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση διακήρυξης. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ..., με την επισήμανση που αναφέρεται στη σκέψη 6 της παρούσας.

Εκτέλεση εργασιών βατότητας αγροτικών οδών:...Υπό αυτές τις περιστάσεις, η άμεση αποκατάσταση των προκληθεισών από τα ανωτέρω επανειλημμένα και ακραία πλημμυρικά φαινόμενα ζημιών (ρηγματώσεων, καθιζήσεων, διαβρώσεων, επιχωματώσεων κ.λ.π.) στις οδικές υποδομές του Δήμου ... ώστε αυτές να καταστούν ασφαλείς και πλήρως λειτουργικές, εντός πολύ σύντομου χρονικού διαστήματος, μεσούντος του χειμώνα 2018 – 2019, πληροί την προϋπόθεση της κατεπείγουσας ανάγκης, η ικανοποίηση της οποίας δεν επιτρέπει την τήρηση των χρονικών προθεσμιών για διεξαγωγή διαγωνιστικής διαδικασίας και, συνεπώς, δικαιολογεί την ανάθεση του έργου με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση διακήρυξης. Ο δε χρόνος από την επέλευση των έκτακτων καιρικών φαινομένων (Νοέμβριος 2018 έως αρχές Ιανουαρίου 2019) μέχρι τη λήψη της απόφασης για την προσφυγή στη διαδικασία της ανάθεσης του έργου στις 17.1.2017, κρίνεται εγγύς και εύλογος, λαμβανομένων υπόψη των απαραίτητων ενεργειών που έπρεπε να προηγηθούν της απόφασης αυτής, όπως αυτοψίες, σύνταξη μελέτης, ανάληψη δαπάνης και διάθεση πίστωσης. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη, και το ένταλμα θα μπορούσε να θεωρηθεί εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος τις πιστώσεις του προϋπολογισμού του οποίου βαρύνει.