ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1165/2023

Παροχή υπηρεσιών συμβούλου για την υποστήριξη της Διεύθυνσης Μηχανοργάνωσης και Τεχνικών Έργων (...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο συγκεκριμένος λόγος πρέπει να γίνει δεκτός, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την προσφεύγουσα αναθέτουσα Αρχή. Ειδικότερα, από την οικεία διακήρυξη (άρθρο 1.3. και Παράρτημα Ι αυτής) προκύπτει ότι αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης αποτελεί η παροχή συμβουλευτικών και διοικητικών υπηρεσιών προς το Πανεπιστήμιο και συγκεκριμένα α) η διοικητική υποστήριξη στην προετοιμασία διαγωνισμών και στις διαδικασίες ανάθεσης για την κάλυψη των αναγκών του Πανεπιστημίου (προϋπολογισμού 200.000,00 ευρώ), β) η υποστήριξη στην διαδικασία λήψης των αδειοδοτήσεων των κτιριακών εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου (προϋπολογισμού 80.000,00 ευρώ) και γ) η υποστήριξη στη σύνταξη φακέλων χρηματοδότησης για χρηματοδοτικά προγράμματα που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο της νέας προγραμματικής περιόδου (170.000,00 ευρώ). Συνεπώς, πρόκειται για σύμβαση παροχής γενικών υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 1 περ. 9 του ν. 4412/2016 και όχι για σύμβαση μελετών και τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 1 περ. 7α του ν. 4412/2016, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τους κωδικούς CPV στους οποίες κατατάσσονται οι ζητούμενες υπηρεσίες, ήτοι «73200000-4 Υπηρεσίες παροχής συμβουλών σε θέματα έρευνας και ανάπτυξης» και «75120000-3 Υπηρεσίες Διοικητικής Υποστήριξης Οργανισμών», οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι του Προσαρτήματος Γ΄ του ως άνω νόμου (άρθρο 2 παρ. 3 περ. 15 του ν. 4412/2016) όπου αναγράφονται οι κωδικοί CPV για τις συμβάσεις μελετών και τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών.	Συνεπώς, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τον σχετικό λόγο προσφυγής, δεν απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας του άρθρου 52 του ν. 4412/2016 στις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών. Σε κάθε δε περίπτωση, από τον φάκελο της υπόθεσης προκύπτουν όλα τα ουσιώδη στοιχεία, προκειμένου να καθίσταται εφικτός ο έλεγχος του τρόπου τεκμηρίωσης και υπολογισμού της προϋπολογιζόμενης δαπάνης (πρβλ. ΕλΣυν Τμ. Μειζ.-Επτ. Σύνθεσης 119/2020 σκ. 8).	Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης.Ανακαλεί την 12/2023 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη 2η Υπηρεσία Επιτρόπου 

Καθαρισμοί Κτιρίων:. Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, μη νομίμως η αναθέτουσα αρχή, μετά τον οριστικό αποκλεισμό της ……..με τις ανωτέρω αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Λάρισας, προχώρησε στην κατακύρωση του διαγωνισμού στη Δ….. ενώ έπρεπε να συνεχίσει τη διαγωνιστική διαδικασία από το σημείο αξιολόγησης της οικονομικής προσφοράς της δεύτερης κατά σειρά μειοδοσίας επιχείρησης ….. Ειδικότερα, μετά την ως άνω απόφαση 103/2024 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Λάρισας με την οποία ακυρώθηκε η 434/2024 απόφασης της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ, κατά το μέρος που η τελευταία παρέλειψε να εξετάσει στην ουσία τους προβαλλόμενους ενώπιόν της με την οικεία προδικαστική προσφυγή ισχυρισμούς περί ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς της ως άνω εταιρείας, χωρίς όμως το Δικαστήριο να αποφανθεί στην ουσία για τη βασιμότητα του ως άνω ισχυρισμού, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να απαντήσει αιτιολογημένα επί των προβληθέντων ισχυρισμών της εταιρείας  …..σχετικά με το χαρακτηρισμό της  προσφοράς της ….. ως ασυνήθιστα χαμηλής ως προς το κόστος των αναλωσίμων, και, στο πλαίσιο αυτό, να εκτιμήσει την οικονομική προσφορά της τελευταίας και να αποφανθεί αιτιολογημένα αν αυτή είναι ασυνήθιστα χαμηλή, δοθέντος μάλιστα ότι σύμφωνα με την ως άνω απόφαση του Διοικητικού Εφετείου οι προβληθέντες ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ σχετικοί λόγοι ήταν ορισμένοι,  υπήρχαν δε  επαρκείς προς τούτο ενδείξεις, ικανές να δημιουργήσουν αμφιβολίες ως προς τη φερεγγυότητα της προσφοράς της, ακολουθώντας εν συνεχεία τη δέουσα, κατά περίπτωση, διαδικασία. 
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/106/2025 

Αποκατάσταση ζημιών από τη θεομηνία Daniel, αντιπλημμυρική θωράκιση και βελτιώσεις στο Κλειστό Γυμναστήριο Καρδίτσας.ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΕΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ(....)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει τα ακόλουθα: (i) τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα του Σεπτεμβρίου 2023 (φαινόμενο «Ντάνιελ») που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή ότι προκάλεσαν ζημιές στο Κλειστό Γυμναστήριο Καρδίτσας "Γιάννης Μπουρούσης", στοιχειοθετούν την απρόβλεπτη περίσταση που προβλέπει η διάταξη του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016, ωστόσο, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη, δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω το κατεπείγον, ως βασική προϋπόθεση, για την εφαρμογή της διάταξης αυτής, διότι αυτό (το κατεπείγον), και εάν ακόμη συνέτρεξε σε χρόνο εγγύς των έκτακτων καιρικών φαινομένων, αποδυναμώθηκε στη συνέχεια λόγω της παρόδου πλέον των επτά μηνών από την εμφάνιση αυτών έως την αποστολή της Πρόσκλησης προς τους υποψήφιους οικονομικούς φορείς (19.4.2024) και την απόφαση της αναθέτουσας αρχής περί κατακύρωσης του αποτελέσματος της επίμαχης διαδικασίας διαπραγμάτευσης (30.4.2024). 	Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την με Α.Β.Δ. 5300/3.7.2024 προσφυγή του Δήμου Καρδίτσας.Δεν ανακαλεί την 10/2024 Πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα (ΑμεΑ) όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς στους κρατικούς και δημοτικούς αερολιμένες της χώρας, όπου φορέας διαχείρισης είναι η ΥΠΑ Ο προϋπολογισμός της ελεγχόμενης σύμβασης, ο οποίος αναγράφεται μόνο στην περίληψη της διακήρυξης, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς. Ειδικότερα, δεν παρατίθεται με σαφήνεια ο τρόπος εξαγωγής της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της σύμβασης με παράθεση των στοιχείων και αναλυτική τεκμηρίωση της καθαρής αξίας μονάδας, ήτοι του ποσού των 30 ευρώ ανά εξυπηρετούμενο ΑμεΑ. Ως εκ τούτου, ενόψει και των εκτεθέντων στις σκέψεις 2 έως 5 της παρούσας, το Κλιμάκιο δεν δύναται να ελέγξει τη νομιμότητα του προϋπολογισμού κατ’ εφαρμογή της αρχής της οικονομικότητας. Δεν αρκούν δε προς τούτο τα στοιχεία που προσκομίστηκαν (βλ. το παρατιθέμενο στην προηγούμενη σκέψη περιεχόμενο του Κ.Γ./Δ3/Β 21164/25.10.2024 εγγράφου του Διοικητή της ΥΠΑ), διότι δεν προκύπτει από αυτά με βάση ποια δεδομένα ανάγεται η αναθέτουσα αρχή από το ύψος του Τέλους ΑμεΑ (0,30 ευρώ ανά αναχωρούντα επιβάτη) στον καθορισμό του οικονομικού αντισταθμίσματος στους φορείς παροχής συνδρομής ΑμεΑ σε 30 ευρώ ανά εξυπηρετούμενο ΑμεΑ. Επιπροσθέτως, ούτε από τα στοιχεία που προσκομίστηκαν σχετικά με την επιβατική κίνηση και το ποσοστό μετακινούμενων ΑμεΑ ανά αερολιμένα αρμοδιότητας ΥΠΑ προκύπτει ένας συνολικός εκτιμώμενος αριθμός μετακινούμενων ΑμεΑ ανά έτος και ανά αεροδρόμιο αναφοράς, ώστε να δύναται να εξαχθεί κατά προσέγγιση η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη της σύμβασης με πολλαπλασιασμό της τιμής μονάδας (30 ευρώ) επί των εκτιμώμενων μετακινούμενων ΑμεΑ ανά αεροδρόμιο. Κατόπιν τούτων, συντρέχει εν προκειμένω ουσιώδης πλημμέλεια, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι στο πλαίσιο της ελεγχόμενης διαδικασίας απλουστευμένου καθεστώτος δεν υποβλήθηκαν οικονομικές προσφορές από τους διαγωνιζόμενους (πρβλ. άρθρο 86 παρ. 7 του ν. 4412/2016), η δε κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού έγινε στους αναδειχθέντες αναδόχους χωρίς αναφορά σε τιμή κατακύρωσης.Το προβλεπόμενο στο άρθρο 6 της ελεγχόμενης διακήρυξης (βλ. σκ. 13.4 της παρούσας) ύψος των εγγυήσεων καλής εκτέλεσης, προς κάλυψη των συμβατικών απαιτήσεων της αναθέτουσας αρχής έναντι των αναδόχων, έχει οριστεί κατά παράβαση του άρθρου 72 παρ. 4 του ν. 4412/2016, στο οποίο ρητώς παραπέμπει το άρθρο 109Α παρ. 2 περ. στ΄ του ν. 4412/2016 (βλ. σκ. 6 της παρούσας), μη ανερχόμενο σε ποσοστό 4% επί της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης ή του τμήματος της σύμβασης για τα οποία υπεβλήθη προσφορά. Η αναθέτουσα αρχή δεν προέβη πριν από την κατακύρωση του αποτελέσματος της διαγωνιστικής διαδικασίας στην αξιολόγηση των δικαιολογητικών των αναδειχθέντων προσωρινών αναδόχων που παρίστανται αναγκαία (βλ. και άρθρο 3 της διακήρυξης του ελεγχόμενου διαγωνισμού), προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο αυτών οι καθοριζόμενοι στο άρθρο 73 του ν. 4412/2016, στο οποίο ρητώς παραπέμπει το άρθρο 109 παρ. 2 περ. β΄ του ν. 4412/2016, λόγοι αποκλεισμού. Η παράλειψη πρόβλεψης στη διακήρυξη του διαγωνισμού της υποχρέωσης υποβολής από τους προσωρινούς αναδόχους κατά το εν λόγω στάδιο της διαδικασίας των οικείων δικαιολογητικών, ματαιώνει τον σκοπό της προαναφερόμενης διάταξης, και δη της παραγράφου 6 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016, υπό το φως και των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού, καθόσον δεν επιτρέπει στην αναθέτουσα αρχή να αποκτήσει επικαιροποιημένη πληροφόρηση για την κατάσταση στην οποία αυτοί τελούν αναφορικά με τους νόμιμους λόγους αποκλεισμού τους (βλ. σκ. 7 της παρούσας). 

Μελέτη Αναδασμού (...)Εν όψει των ανωτέρω, και με δεδομένο ότι α) κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 106 παρ. 3 του ν. 4412/2016, η προσφεύγουσα Περιφέρεια επανέλαβε τα στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας, στα οποία εμφιλοχώρησαν οι διαπιστωθείσες από τον Αναπληρωτή Επίτροπο πλημμέλειες, προσκομίζοντας, πλην άλλων, το από 10.7.2023 Παράρτημα του Πρακτικού 1/20.1.2023 της Επιτροπής Διαγωνισμού, το Πρακτικό 4/11.7.2023 της ίδιας Επιτροπής και το από 17.8.2023 (ορθή επανάληψη στις 22.8.2023) Παράρτημα του εν λόγω Πρακτικού 4/11.7.2023, καθώς και τις εγκριτικές αυτών 630/14.7.2023, 631/14.7.2023 και 738/25.8.2023 αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής, β) το ως άνω Παράρτημα του Πρακτικού 1/20.1.2023 της Επιτροπής Διαγωνισμού εμπεριέχει την απαιτούμενη, από τις διατάξεις του άρθρου 86 του ν. 4412/2016, ειδική αιτιολόγηση της βαθμολογίας των τεχνικών προσφορών των συμμετασχόντων στον διαγωνισμό οικονομικών φορέων, με την αναγκαία λεκτική διατύπωση της κρίσης της Επιτροπής ανά κριτήριο και υποκριτήριο αξιολόγησης, όπως, άλλωστε, κρίθηκε και με την 1165/2023 μη οριστική απόφαση του Τμήματος, γ) συναφώς, το από 17.8.2023 (ορθή επανάληψη στις 22.8.2023) Παράρτημα του Πρακτικού 4/11.7.2023 της Επιτροπής Διαγωνισμού εμπεριέχει την απαιτούμενη αιτιολόγηση, με βάση τα κριτήρια και υποκριτήρια της παρ. 2 του άρθρου 88 του ν. 4412/2016, της αποδοχής των υποβληθέντων, από την εταιρεία «Α.Ε.», στοιχείων τεκμηρίωσης της ασυνήθιστα χαμηλής οικονομικής προσφοράς της, και δ) με την ανωτέρω 738/25.8.2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της προσφεύγουσας Περιφέρειας, κατακυρώθηκε εκ νέου το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην προαναφερθείσα εταιρεία, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι σχετικώς διαπιστωθείσες από τον Αναπληρωτή Επίτροπο πλημμέλειες έχουν αρθεί. (...)	Δέχεται την ένδικη προσφυγή ανάκλησης. Ανακαλεί την 21/2023 Πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ.(...)	Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία, τα οποία προκύπτουν από την επισκόπηση της αναιρεσιβάλλομένης απόφασης, ήτοι ότι: α. εκδόθηκε απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Ηπείρου, με την οποία πιστοποιήθηκε η έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας από 17.4.2008, β. ο αριθμός των θέσεων εργασίας και η παράταση για ολοκλήρωση της επένδυσης, τροποποιήθηκαν με αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου, ήτοι του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας, γ. όπως γίνεται δεκτό από το Τμήμα, υπήρξε πλημμελής αιτιολογία της απόφασης ένταξης του επενδυτικού προγράμματος, καταλήγει στο ότι ο τελικός δικαιούχος, ήτοι η Διεύθυνση Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της Περιφέρειας Ηπείρου, συντέλεσε εξαρχής στην παρατυπία, η οποία οδήγησε σε ολική δημοσιονομική διόρθωση και για τον λόγο αυτόν, υπό τις περιστάσεις της κρινόμενης υπόθεσης και εν όψει της διαπιστωθείσας παρατυπίας, με δεδομένο ότι από την αναιρεσιβαλλομένη προκύπτει ότι το έργο υλοποιήθηκε, ότι απασχολήθηκαν τρία άτομα και υπήρξαν κάποια έσοδα (παρ. 10.1 και 10.2 της παρούσας), το Δικαστήριο κρίνει ότι η ολοκληρωτική κατάργηση της ενωσιακής συνδρομής δεν συνιστά το ενδεδειγμένο και το μόνο κατάλληλο μέτρο, που μπορεί να εξασφαλίσει το αποτρεπτικό αποτέλεσμα που είναι αναγκαίο για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την αποτελεσματική προστασία των ενωσιακών και εθνικών κονδυλίων. Συνακόλουθα κρίνει ότι το επίδικο μέτρο υπερακοντίζει προδήλως τον επιδιωκόμενο σκοπό, αναδεικνυόμενο ως μη αναγκαίο ως εκ της προδήλου δυσαναλογίας του. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο κρίνει ότι η ανάκτηση του συνολικού ποσού της επιχορήγησης είναι μη νόμιμη ως αντικείμενη στην αρχή της αναλογικότητας. 	παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας, η οποία συντελέσθηκε με την επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης σε βάρος της αναιρεσείουσας, πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση και να διαταχθεί η επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα.Μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, η υπόθεση, η οποία δεν χρήζει διερεύνησης κατά το πραγματικό της μέρος, πρέπει να διακρατηθεί και να δικαστεί στην ουσία από την Ολομέλεια, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 176 παρ. 2 του ν. 4700/2020.Δοθέντος ότι, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στην παρ. 28 της παρούσας, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας επεβλήθη στην εκκαλούσα με την εκκαλούμενη απόφαση δημοσιονομική διόρθωση για το σύνολο της επιχορήγησης, πρέπει η έφεση να γίνει εν μέρει δεκτή, για τους προεκτεθέντες στην παρ. 28 λόγους, να μεταρρυθμιστεί η απόφαση αυτή και να περιοριστεί το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης σε εκατόν πενήντα τέσσερις χιλιάδες εξακόσια ογδόντα δύο ευρώ και εξακόσια εξήντα επτά λεπτά  (154.682,667), ήτοι στα δύο τρίτα της αρχικής δημοσιονομικής διόρθωσης. Περαιτέρω πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στην εκκαλούσα μέρους του κατατεθέντος παραβόλου, ανερχομένου σε χίλια πεντακόσια (1.500,00) ευρώ (άρθρο 310 παρ. 1 εδ. α΄ του ν. 4700/2020). Περαιτέρω, το Δικαστήριο, εκτιμώντας τις περιστάσεις, απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα (άρθρο 314 παρ. 3 εδ. β΄ του ν. 4700/2020).Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την αίτηση αναίρεσης.Αναιρεί την 2299/2017 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου αναίρεσης στην αναιρεσείουσα.Διακρατεί και δικάζει την υπόθεση.Δέχεται εν μέρει την από 24.6.2010 (με ΑΒΔ 223/2010) έφεση.Μεταρρυθμίζει την 1076/0052/22.4.2010 απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης του Υφυπουργού Οικονομικών.Περιορίζει το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης σε εκατόν πενήντα τέσσερις χιλιάδες εξακόσια ογδόντα δύο ευρώ και εξακόσια εξήντα επτά λεπτά  (154.682,667).

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ - ΟΦΕΙΛΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΟΣ (...)  Επειδή, με δεδομένα τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά και ενόψει των προαναφερομένων διατάξεων και σκέψεων, το Δικαστήριο λαμβάνοντας (κατά πλειοψηφία) υπόψη ότι: α) σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην πέμπτη σκέψη, για την πληρωμή του συμβατικού ανταλλάγματος στον προμηθευτή δεν αρκεί η υλική παράδοση των προβλεπομένων ειδών, αλλά απαιτείται προς τούτο η σύνταξη του οικείου πρωτοκόλλου παραλαβής ή η τήρηση της διαδικασίας αυτοδίκαιης παραλαβής κατ’ άρθρο 28 παρ. 3 του π.δ/τος 118/2007, β) το πρωτόκολλο παραλαβής και η διαδικασία αυτοδίκαιης παραλαβής δεν αποτελούν απλώς αποδεικτικά στοιχεία της παράδοσης των ειδών, αλλά στάδια της διαδικασίας εκτέλεσης της σύμβασης προμήθειας, τα οποία σύμφωνα με την αρχή της τυπικότητας που διέπει το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, δεν μπορούν να παραλειφθούν και γ) στην προκείμενη περίπτωση, μεταξύ των στοιχείων του φακέλου δεν περιλαμβάνεται πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής των αναφερομένων στο επίμαχο Τιμολόγιο – Δελτίο Αποστολής ειδών, ούτε προκύπτει η τήρηση της ως άνω διαδικασίας αυτοδίκαιης παραλαβής αυτών, κρίνει κατά πλειοψηφία, ότι δεν οφείλεται η αξία του συγκεκριμένου παραστατικού στοιχείου και συνεπώς η αγωγή αυτή είναι απορριπτέα στο σύνολό της ως αβάσιμη (ΣτΕ 1059/2021).

Σύμβουλος Τεχνικής και Επιχειρησιακής Υποστήριξης:Για τους ίδιους ως άνω λόγους, είναι μη νόμιμη η αιτιολογία απόρριψης της προσφοράς (ότι η ανωτέρω υποψήφια ανάδοχος δεν καλύπτει τις ελάχιστες απαιτήσεις της διακήρυξης ως προς τη ζητούμενη απασχόληση των στελεχών της ομάδας που έχουν το ρόλο «Σύμβουλοι», διότι ενώ ναι μεν προσφέρει συνολικά για τον ως άνω ρόλο δύο στελέχη με συνολική απασχόληση 28 ανθρωπομήνες, δεν καλύπτει την ελάχιστη απαίτηση αυτά τα στελέχη να έχουν αυτοπρόσωπη παρουσία 14 ανθρωπομηνών έκαστος, καθώς έχουν συνολική απασχόληση σύμφωνα με την τεχνική προσφορά 10 και 18 ανθρωπομήνες έκαστος) της ένωσης εταιρειών «…..», η οποία διαλαμβάνεται στο από 23.1.2023 Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού. Τέλος, το Κλιμάκιο σημειώνει ότι στην υπό κρίση υπόθεση,  που αφορά την ανάθεση των υπηρεσιών του Τμήματος 1 του διαγωνισμού, η ως άνω πλημμέλεια καθίσταται ουσιώδης, καθόσον εξαιτίας της εφαρμογής της ως άνω «διευκρίνησης» αποκλείστηκε ο ως άνω διαγωνιζόμενος φορέας.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/156/2024

Ζητείται η ανάκληση της 462/2024 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση των υπηρεσιών με τίτλο «Καθαρισμοί Κτιρίων (CPV: 90911200-8) των Αποκεντρωμένων δομών και της Κεντρικής Υπηρεσίας της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας», (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 8, το Δικαστήριο κρίνει ότι, όπως ορθώς έκρινε και το Κλιμάκιο, η αναθέτουσα αρχή, μετά τον οριστικό αποκλεισμό της ένωσης εταιρειών …Α.Ε. από τον διαγωνισμό με τις σχετικές αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Λάρισας, μη νομίμως, κατακύρωσε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην εταιρεία ..Ε.Ε., ενώ έπρεπε να συνεχίσει τη διαγωνιστική διαδικασία από το σημείο αξιολόγησης της οικονομικής προσφοράς της δεύτερης κατά σειρά μειοδοσίας εταιρείας ..Α.Ε. Και τούτο διότι, με την 103/2024 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Λάρισας κρίθηκε ότι έπρεπε να ακυρωθεί η 434/2024 απόφαση της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., κατά το μέρος αυτής με το οποίο απορρίφθηκαν ως αναπόδεκτοι οι προβληθέντες ενώπιόν της, και κριθέντες πάντως ως ορισμένοι, ισχυρισμοί της εταιρείας …Ε.Ε. περί ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς της εταιρείας ..Α.Ε. ως προς το δηλωθέν στην εν λόγω προσφορά κόστος αναλωσίμων. Η κρίση αυτή του Διοικητικού Εφετείου κατ’ ουσίαν συνίσταται στο ότι η αναθέτουσα αρχή υπερέβη τα άκρα όρια της διακριτικής της ευχέρειας με το να θεωρήσει σιωπηρά ότι η προσφορά της εταιρείας …Α.Ε. δεν περιείχε ενδείξεις ικανές να δημιουργήσουν την υποψία ότι ενδέχεται να είναι ασυνήθιστα χαμηλή.	Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθούν η υπό κρίση προσφυγή και η παρέμβαση της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, να κριθεί ότι η προσβαλλόμενη Πράξη δεν πρέπει να ανακληθεί, και να καταπέσει το κατατεθέν από την προσφεύγουσα παράβολο υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης και τις ασκηθείσες παρεμβάσεις.Δεν ανακαλεί την 462/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/565/2025

ΜΕΛΕΤΗ:	Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 3, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η απόφαση της αναθέτουσας αρχής να προσφύγει στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης (χωρίς δημοσίευση προκήρυξης) του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 παρίσταται μη νόμιμη, για τους ακόλουθους λόγους: Στην κρίσιμη Α/ΣΥΠ000/ΤΣ/ΟΔ/384028/2.12.2022 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών δεν παρατίθενται συγκεκριμένα στοιχεία, τα οποία να καταδεικνύουν την ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης μη συμβιβαζόμενης με τις προθεσμίες που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση. Αν δε υποτεθεί ότι υπολαμβάνεται ως απρόβλεπτο γεγονός, εξαιτίας του οποίου κατέστη αδύνατη η τήρηση των σχετικών προθεσμιών, η καταστροφική πυρκαγιά του Αυγούστου 2021 (δοθέντος ότι στην απόφαση αυτή μνημονεύεται ότι μετά την καταστροφική πυρκαγιά του Αυγούστου 2021 η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας κήρυξε σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης τους πυρόπληκτους Δήμους Αγίας Άννας – Μαντουδίου - Λίμνης και Ιστιαίας – Αιδηψού), θα ήταν δυνατή η ανάθεση της επίμαχης μελέτης, κατ’ ελάχιστον, με την επισπευσμένη ανοικτή διαδικασία του άρθρου 27 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και με πρόβλεψη ελάχιστης προθεσμίας υποβολής προσφορών δεκαπέντε (15) ημερών. Ειδικότερα, από το εν λόγω χρονικό σημείο της εκδήλωσης της πυρκαγιάς έως τη διενέργεια και, τελικώς, κατακύρωση στις 16.1.2023 των αποτελεσμάτων της διαδικασίας διαπραγμάτευσης διέδραμε ικανό χρονικό διάστημα περίπου δεκαέξι (16) μηνών, εντός του οποίου μπορούσε να έχει προκηρυχθεί και να έχει τελεσφορήσει ανοιχτός ή κλειστός διαγωνισμός. Συνεπώς, η καθυστέρηση για την έναρξη και τη διενέργεια της ελεγχόμενης διαδικασίας, που αποφασίστηκε στις 2.12.2022 και ανατέθηκε στις 16.1.2023, μη οφειλόμενη με βάση τα στοιχεία του φακέλου σε διακωλυτικά ή διακοπτικά της χρονικής ακολουθίας της οικείας διαδικασίας γεγονότα, ανάγεται στην ευθύνη της αναθέτουσας Αρχής, η οποία δεν προέβη άμεσα στην ενεργοποίηση ανοιχτής ή κλειστής διαδικασίας, χωρίς να τεκμηριώνεται η αδυναμία αυτής να τηρήσει τις προθεσμίες των διαδικασιών με δημοσίευση, έστω και επισπευσμένων (πρβλ. ΔΕΚ αποφ. της 15.10.2009, Επιτροπή κατά Γερμανίας, C-275/08, σκ. 9 - 11 και 70 - 72, της 2.6.2005, Επιτροπή κατά Ελλάδας, C-394/02, σκ. 44, ΕλΣυν Ολ. 1309/2022, σκ. 23). Ανεξαρτήτως των ανωτέρω εκτεθέντων, δεν στοιχειοθετείται ο κατεπείγων χαρακτήρας, υπό την έννοια του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, της ανάγκης χάραξης νέου εναλλακτικού οδικού άξονα, ενόψει της υφιστάμενης Εθνικής Οδού Ε.Ο. 77, η οποία αποτελεί σήμερα μέρος του Αναλυτικού Διευρωπαϊκού Δικτύου και κύρια διασύνδεση της Βόρειας Εύβοιας με την περιοχή της Χαλκίδας και επομένως, υφίσταται λειτουργικό οδικό δίκτυο που εξυπηρετεί τις μετακινήσεις στην περιοχή αυτή. Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση, το προς ανάθεση μελετητικό αντικείμενο αφορά σε πάγιου χαρακτήρα ανάγκη (ΕλΣυν Ολ. 182/2022, σκ. 7 επ.) [όπως καταδεικνύεται και από την ανωτέρω αναφερόμενη (σκέψη 8) εξέταση όλων των μελετηθεισών μέχρι τότε εναλλακτικών λύσεων, που είχαν διαδοχικά αποκλειστεί στη διάρκεια της τελευταίας 40ετίας]. Εξάλλου, ενδεικτικό στοιχείο του πάγιου χαρακτήρα των αναγκών που καλείται να καλύψει η ελεγχόμενη σύμβαση είναι ο χρόνος εκπόνησης της μελέτης (24 μήνες, βλ. και επιλεγέν κριτήριο ανάθεσης της βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής που συνάδει με πιο σύνθετα αντικείμενα που κατατείνουν σε κάλυψη πάγιων αναγκών κατόπιν αναλυτικού και ευρύτερου σχεδιασμού και προγραμματισμού). ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1149/2023 ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/Α΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1577/2023