Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.6/26/2017

Ελεγχος νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης και της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση, από το Δήμο ..-.., της υπηρεσίας «Διαχείριση απορριμμάτων Δήμου ..-.. (..) Επί της ελεγχόμενης διαδικασίας το Κλιμάκιο αποφαίνεται ότι η ως άνω τροποποίηση της διακήρυξης που δημοσιεύθηκε στο συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, συγκεκριμένα, της απαίτησης αυτής «Να έχει διαχειριστεί κατά την τελευταία τριετία τουλάχιστον 12 000 t ΑΣΑ» σε «Να έχει διαχειριστεί κατά την τελευταία πενταετία τουλάχιστον 12 000 t ΑΣΑ» συνιστά ουσιώδη τροποποίηση των όρων της, δεδομένου ότι αφορά στην τεχνική ικανότητα των υποψηφίων αναδόχων, τυχόν δε ύπαρξη απόκλισης από αυτήν θα σήμαινε, κατά την ίδια διακήρυξη, απόρριψη της προσφοράς. Συνακόλουθα, μη νομίμως για την ουσιώδη αυτήν τροποποίηση δεν τηρήθηκε το προβλεπόμενο ελάχιστο χρονικό διάστημα μεταξύ της αποστολής της προς δημοσίευση και διενέργειας του διαγωνισμού, δεδομένου ότι δημοσιεύθηκε στις 19.1.2016, ήτοι μόλις έξι (6) ημέρες πριν την ημερομηνία υποβολής των προσφορών στις 25.1.2016, χωρίς ανάλογη παράταση της προθεσμίας κατάθεσής τους, Η μη τήρηση των εν λόγω διατυπώσεων δημοσιότητας συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, η οποία καθιστά πλημμελή την περαιτέρω διαγωνιστική διαδικασία, ενόψει, μάλιστα, του γεγονότος ότι στην προκειμένη περίπτωση υποβλήθηκε προσφορά από μόλις μία (1) επιχείρηση, στην οποία και κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού, και κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης.  Ανακλήθηκε με την ΕΣ/ΤΜ.6/26/2017 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:ζητείται η ανάκληση της 357/2016 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Mε τα δεδομένα αυτά το Τμήμα κρίνει όλες οι ανωτέρω εργασίες που περιλαμβάνονται στη 1η συμπληρωματική σύμβαση ανάγονται σε πλημμέλειες και ελλείψεις της αρχικής μελέτης. Ειδικότερα η επικαλούμενη κλιματική αλλαγή είχε ήδη εκδηλωθεί πολύ πριν το χρόνο δημοπράτησης του έργου (από τα έτη 2009-2010) και η αναθέτουσα αρχή μπορούσε να επικαιροποιήσει την μελέτη πριν την ανάθεση του έργου. Σε κάθε περίπτωση, όπως προκύπτει από τις μετρήσεις του σταθμού Δίου .. η αύξηση των βροχοπτώσεων δεν ήταν τόσο μεγάλης έκτασης (το έτος 2013-2014 το ύψος της βροχής ήταν 356,0, μικρότερο δηλαδή από κάθε άλλη χρονιά κατά το χρονικό διάστημα 2007-2016, ενώ κατά τα έτη 2011, 2012, 2014, 2015 η αύξηση των βροχοπτώσεων σε σχέση με τα έτη 2007, 2008 και 2009 δεν υπερέβη το 10% περίπου), ούτε ο νομός κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, ώστε να δικαιολογείται η ανατροπή των συνθηκών εκτέλεσης του έργου. Περαιτέρω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι στο επίμαχο τμήμα ΧΘ 4±000 έως ΧΘ 10±300 δεν είχαν διενεργηθεί γεωτρήσεις και δεν είχε ερευνηθεί η καταλληλότητα των εδαφών ώστε να μπορεί να αποδειχθεί ότι η αλλοίωση της σύστασής τους ήταν πράγματι επιγενόμενη. Επίσης, η επικαλούμενη από τον αιτούντα αλλοίωση της σύστασης του εδάφους λόγω της αύξησης του ριζικού συστήματος των καλλιεργούμενων στη περιοχή ακτινιδίων, πέραν του ότι δεν αποδεικνύεται από κανένα στοιχείο του φακέλου, συνιστά και γεγονός που έπρεπε να είχε προβλεφθεί εξ αρχής δεδομένου ότι το έργο κατασκευάζεται σε εκτάσεις με κύριο προορισμό την αγροτική καλλιέργεια.(..)Συνεπώς, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν.

Μη αναθεωρητέα με την ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/681/2017.

 

Ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής, η οποία τον απέκλεισε από τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης για τη γενική επισκευή (Overhaul) 15 αεροσκαφών τύπου T-6A με αριθμούς NSN 2840-20-000-9077, Ρ/Ν ΡΤ6Α-68, Α/Φ Τ6-Α. Η σύμβαση είχε εκτιμώμενη αξία 16.470.158,13 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Ο αποκλεισμός του επικαλέστηκε έλλειψη υποβολής συγκεκριμένων δικαιολογητικών, όπως επικυρωμένου αντιγράφου συμβολαίου συνεργασίας με επισκευαστικό κέντρο και εξουσιοδότησης κατάθεσης προσφοράς, καθώς και υποτιθέμενα υπολογιστικά σφάλματα στην οικονομική προσφορά.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:(....)να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Έργα αντιμετώπισης των κατολισθητικών φαινομένων επί του Β.Ο.Α.Κ. στην ευρύτερη περιοχή Σισών – Φόδελε (χ.θ. 93+000 – χ.θ. 111+000)», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.588.709,68 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α. (4.450.000,00 ευρώ, με Φ.Π.Α.), και συμβατικής δαπάνης 3.194.501,62 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α. (3.961.182,01 ευρώ, με Φ.Π.Α.).(....)Τέλος, η επιλογή της εν λόγω διαδικασίας ανάθεσης, ήτοι της διαδικασίας με διαπραγμάτευση, έναντι της διενέργειας ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας, παρίσταται δικαιολογημένη και για τον επιπρόσθετο λόγο ότι η διαδικασία αυτή επέτρεψε την υποβολή και αξιολόγηση των προσφορών και των απαιτούμενων δικαιολογητικών των περισσότερων, άλλωστε, του ενός συμμετεχόντων φορέων (γεγονός που επέτρεψε την ανάπτυξη, έστω και περιορισμένου, ανταγωνισμού) και την ανάθεση του ελεγχόμενου έργου σε μικρότερο χρονικό διάστημα από αυτό που θα απαιτείτο σε περίπτωση διενέργειας ανοικτού διαγωνισμού, σύμφωνα και με τα διδάγματα της κοινής πείρας. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Κρήτης και της εργοληπτικής επιχείρησης «… ΑΤΕ», για την εκτέλεση του έργου «Έργα αντιμετώπισης των κατολισθητικών φαινομένων επί του Β.Ο.Α.Κ. στην ευρύτερη περιοχή Σισών – Φόδελε (χ.θ. 93+000 – χ.θ. 111+000)».

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ: ..Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, δεν πιθανολογείται σοβαρά ότι δεν είναι νομίμως αιτιολογημένη η επιβάρυνση του κόστους της προσφοράς της αιτούσης εταιρείας με ποσό (5.700.000 + 5.119 540 + 2 000 000 + 9 558 270 + 4.022.388 + 5.363.160=) 31 763.358 δραχμών το οποίο υπερκαλύπτει το προσδοκώμενο, σύμφωνα με την προσφορά της αιτούσης κέρδος των 26 645 917 δραχμών, με αποτέλεσμα να φαίνεται, καταρχήν, ότι νομίμως εκρίθη η προσφορά της αιτούσης εταιρείας ως αναιτιολόγητη και ζημιογόνος και να παρέλκει, ως αλυσιτελής, η έρευνα των ισχυρισμών που αναφέρονται στα υπόλοιπα κονδύλια με τα οποία επιβαρύνθηκε η προσφορά της αιτούσης εταιρείας. Εφόσον δε δεν πιθανολογείται σοβαρά ότι δεν είναι νομίμως αιτιολογημένος ο αποκλεισμός της αιτούσης εταιρείας από τον επίδικο διαγωνισμό, είναι, εν πάση περιπτώσει, απορριπτέοι, ως προβαλλόμενοι άνευ εννόμου συμφέροντος, οι ισχυρισμοί που στρέφονται κατά της κατακύρωσης του αποτελέσματος του διαγωνισμού στην παρεμβαίνουσα εταιρεία..η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί

Δημοσιονομική διόρθωση δααπανών...Τέλος, η εκκαλούσα ισχυρίζεται ότι η επιβολή της δημοσιονομικής διόρθωσης παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, καθόσον οι δήθεν παρατυπίες που διαπιστώθηκαν δεν συνιστούν συστημικής φύσεως παρατυπίες αλλά μεμονωμένες παραβάσεις λαμβανομένου υπόψη ότι η εκκαλούσα  υλοποίησε επιτυχώς την Πράξη, εφόσον ούτε ματαιώθηκε η εκτέλεσή της ούτε κατέστη μη λειτουργική, ενώ περαιτέρω ουδεμία ζημία προκλήθηκε από τις επισημανθείσες παρατυπίες. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δοθέντος ότι η παραβίαση των υποχρεώσεων της δικαιούχου, αναφορικά με τους όρους ένταξης της πράξης, συνεπάγεται, ενόψει της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, την διόρθωση των λογαριασμών, ενώ απλώς και μόνο το γεγονός ότι η πράξη έχει υλοποιηθεί δεν αρκεί για να δικαιολογήσει την καταβολή της ενίσχυσης, εφόσον η δικαιούχος όφειλε να παραδώσει στο σύνολο και τα επιμέρους παραδοτέα, όπως είχε δεσμευτεί να πράξει με την υπογραφή της οικείας σύμβασης. Εξάλλου, το ύψος της επιβληθείσας δημοσιονομικής διόρθωσης δεν υπερβαίνει, και δη προδήλως ένα εύλογο όριο, εφόσον ευρίσκεται σε συνάφεια με τις επιμέρους διαπιστωθείσες πλημμέλειες και αντιστοιχεί είτε στην αξία των συγκεκριμένων δαπανών είτε σε μέρος μόνο της χρηματοδότησης που καταβλήθηκε στην εκκαλούσα για τα συγκεκριμένα παραδοτέα βάσει κατ’ αποκοπή συντελεστή 5%, ο οποίος είναι εκ των χαμηλοτέρων συντελεστών που δύνανται να επιβληθούν, βάσει των κατευθυντήριων γραμμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (βλ. Ι Τμ. 269/2020). Συνεπώς, απορριπτέος τυγχάνει ο προβαλλόμενος λόγος περί παραβάσεως της αρχής της αναλογικότητας (πρβλ. Δ.Ε.Ε. διάταξη της 10.10.2012 «Ελλάδα κατά Επιτροπής», C- 497/11 σκ. 63-68, απόφαση της 15.9. 2005, «Ιρλανδία κατά Επιτροπής», C-199/03, σκ. 56-60, T-371/06, T-14/07, T 15/07 και T-332/07, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σκ. 77, Ε.Σ. Ολ. 1818/2014, Ι Τμ. 90/2012).Κατόπιν των ανωτέρω, εφόσον δεν προβάλλεται άλλος λόγος, η έφεση πρέπει να γίνει μερικώς δεκτή κατά τα αναφερόμενα στην σκέψη 8, και να ακυρωθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη πράξη και να περιορισθεί το ποσό της δημοσιονομικής διόρθωσης σε 3.762,16 ευρώ.

Αποκομιδή απορριμμάτων και καθαρισμός κοινοχρήστων χώρων Δήμου..επιδιώκεται η ανάκληση της 236/2015 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Τούτων δοθέντων, το Τμήμα κρίνει ότι οι συνεξεταζόμενες αιτήσεις του Δήμου ... και της εταιρείας ... πρέπει να γίνουν δεκτές. Περαιτέρω, εφόσον κατά την κρίση του Τμήματος η εταιρεία ... νομίμως αναδείχθηκε ανάδοχος εκτέλεσης της επίμαχης υπηρεσίας, οι κατατεθείσες από την εταιρεία ... αυτοτελής αίτηση ανάκλησης και παρεμβάσεις, με την άσκηση των οποίων επιδιώκει την ανάδειξη της ιδίας ως αναδόχου, πρέπει να απορριφθούν, ανεξαρτήτως της τυχόν βασιμότητας ορισμένων εκ των προβαλλόμενων με την ως άνω αίτηση λόγων, καθόσον εν τέλει δεν ικανοποιείται ο επιδιωκόμενος με την άσκηση του ενδίκου αυτού βοηθήματος σκοπός. Κατά συνέπεια, πρέπει να ανακληθεί στο σύνολό της η 236/2015 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου, να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του οικείου σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της εταιρείας ..., να διαταχθεί η απόδοση του κατατεθέντος από την εταιρεία …. παραβόλου και η κατάπτωση του κατατεθέντος από την εταιρεία ... παραβόλου. Επίσης, πρέπει να απορριφθεί η παρέμβαση της εταιρείας . ... ως απαράδεκτη...Ανακαλεί την 236/2015 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου.

ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/ΕΠΤΑΜ/295/2016

Νομιμότητα σχεδίου σύμβασης, (..) υπηρεσιών με αντικείμενο τη «Μεταφόρτωση και μεταφορά των αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) του Δήμου ...»,(..) Με βάση τα ανωτέρω και δεδομένου ότι δεν εκκρεμούν ενστάσεις, προσφυγές ή αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων κατά της διαδικασίας ανάδειξης του αναδόχου του έργου (βλ. τη .. βεβαίωση του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Καθαριότητας του Δήμου ...), το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο...,(..) υπό τον όρο ότι η χρονική διάρκεια του δικαιώματος προαίρεσης θα περιοριστεί επίσης στους εννέα μήνες, καθόσον, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου τούτου (βλ. Ε.Σ. VI Τμ. 3245/2013, 270/2011, 337/2010), η διάρκειά του δεν δύναται να υπερβαίνει τη χρονική διάρκεια της κύριας σύμβασης.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:...ο αιτών Δήμος, με την υπό κρίση αίτησή του, ζητεί την ανάκληση της ως άνω πράξης του Κλιμακίου, προβάλλοντας τους παρακάτω λόγους: Α) ότι οι ποσότητες και τα είδη των προς προμήθεια αγαθών αναγράφονται στην 35/6.4.2011 έκθεση της Τεχνικής Υπηρεσίας, η οποία, μετά την έγκρισή της με την 105/12.4.2011 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, κατέστη αναπόσπαστο μέρος της διακήρυξης..Β) Ότι η περίληψη της διακήρυξης που απεστάλη για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Ε.Ε.Ε.Κ.) ανέγραφε εσφαλμένη ποσότητα καυσίμων λόγω τυπογραφικού λάθους..Γ) Ότι ο ελεγχόμενος διαγωνισμός νομίμως διενεργήθηκε από την Επιτροπή που συγκροτήθηκε με την 144/3.6.2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η οποία αντικατέστησε την Επιτροπή που είχε συγκροτηθεί με την 10/3.2.2010, όμοιου περιεχομένου, απόφαση του ίδιου οργάνου..Δ) Ότι ο Δήμος θεώρησε ως δεδομένη τη χορήγηση εξουσιοδότησης για την ανάδειξη προμηθευτή και για το έτος 2012, καθόσον, από το έτος 1993 και εφεξής, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση δεν ασκούσε η ίδια την αρμοδιότητα του άρθρου 41 του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α., αλλά παρείχε σχετική εξουσιοδότηση στους ενδιαφερόμενους Δήμους...) Ότι συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι συνίστανται στο ενδεχόμενο να υποχρεωθεί να επαναλάβει τον ελεγχόμενο διαγωνισμό, ο οποίος έχει ήδη αποβεί άγονος δύο φορές κατά το έτος 2010, με κίνδυνο να μην προλάβει να ολοκληρώσει τη διαγωνιστική διαδικασία μέχρι τη λήξη της ισχύουσας σύμβασης προμήθειας καυσίμων..Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προεκτεθείσες σκέψεις, ορθά το ΣΤ΄ Κλιμάκιο, με την προσβαλλόμενη πράξη του, έκρινε ότι δεν ήταν νόμιμη η διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης προμήθειας. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης.

Παροχή υπηρεσιών...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι: α) η ανάγκη για την εκτέλεση της ως άνω μεταφοράς των ΑΣΑ, συνιστά κατεπείγουσα ανάγκη για την προστασία της δημόσιας υγείας από τον διασκορπισμό των αποβλήτων  λόγω της μη ύπαρξης αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων αποθήκευσης αποβλήτων, οφειλόμενη σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, για τα οποία δεν ευθύνεται, δεδομένου ότι η ίδια δεν είναι αρμόδια για την τήρηση της τάξης και της ασφάλειας στην περιοχή και β)  η επιλογή της διαδικασίας με διαπραγμάτευση έναντι της διενέργειας ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας παρίσταται αιτιολογημένη, καθόσον με τη διαδικασία αυτή κατέστη δυνατή η υποβολή προσφορών σε συντομότερη προθεσμία από αυτή που θα απαιτείτο για τη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού, κρίνει ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016, για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Τονίζεται, ωστόσο, ότι ενόψει της αρχής της εγγύτητας, η οποία διέπει τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, του κινδύνου πρόκλησης ρύπανσης της θάλασσας με απόβλητα, που υφίσταται εξαιτίας της θαλάσσιας μεταφοράς που περιλαμβάνεται στην ως άνω υπηρεσία, αλλά και της αρχής της οικονομικότητας, που θίγεται στην προκειμένη περίπτωση εξαιτίας του κόστους μεταφοράς των ΑΣΑ σε απομακρυσμένη χιλιομετρικά περιοχή σε σχέση με τον τόπο που εδρεύει ο φορέας αποστολής, τα αρμόδια όργανα του ΦΟΔΣΑ ... πρέπει να μεριμνήσουν για την ταχεία ολοκλήρωση της Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διάθεσης Απορριμμάτων και του νέου ΧΥΤΥ στην περιοχή, έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί.Για τους ίδιους ως άνω λόγους, ο ΦΟΔΣΑ οφείλει να επιμείνει και να ζητήσει εκ νέου τη συνδρομή των αρμόδιων οργάνων, προκειμένου να τηρείται η δημόσια τάξη, αφού τα επικαλούμενα απρόβλεπτα γεγονότα, που οδήγησαν στην ελεγχόμενη διαδικασία, δεν δύνανται να προβάλλονται διαρκώς ως δικαιολογία σε μια ευνομούμενη κοινωνία, ενόψει του ότι η άδεια λειτουργίας του ΧΥΤΥ ... είναι ισχυρή, καθώς δεν έχει ανακληθεί ή ακυρωθεί δικαστικώς.Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι τα αρμόδια όργανα του ΦΟΔΣΑ οφείλουν να κινητοποιηθούν ώστε να περαιωθεί το ταχύτερο δυνατόν ο ανοιχτός διαγωνισμός μεταφοράς των ΑΣΑ (που αναφέρεται και στην ως άνω Πρόσκληση), καθώς πλέον γνωρίζουν την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί εξαιτίας των προεκτεθεισών επεισοδίων. Για το λόγο αυτό οφείλουν να μεριμνήσουν εγκαίρως για την ανάδειξη αναδόχου, ύστερα από τη διενέργεια διαγωνισμού, σε περίπτωση που δεν αρθούν τα προσκόμματα-εμπόδια ως προς τη λειτουργία του ΧΥΤΥ Ν. ...