ΕΣ/ΤΜ.6/244/2014

Προμήθεια πετρελαίου θέρμανσης...Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει να αναβάλει την οριστική του κρίση, προκειμένου να προσκομιστούν από τον αιτούντα, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης: α) οι συμβάσεις (εργασιών καθαρισμού, εκχιονισμού, ρίψεων άλατος κ.α. οδικού δικτύου), τις οποίες επικαλείται η αίτηση ανάκλησης (ήτοι 1. «Εργασίες καθαρισμού, εκχιονισμού, ρίψεις άλατος κλπ οδικού δικτύου περιόδου 2017-2018 (22.12.2017)», αξίας 67.706,88 ευρώ, 2. «Εργασίες καθαρισμού, εκχιονισμού, ρίψεις άλατος κλπ οδικού δικτύου περιόδου 2019-2020 (3.1.2019)», αξίας 36.280,19 ευρώ και 3. «Εργασίες καθαρισμού, εκχιονισμού, ρίψεις άλατος κλπ οδικού δικτύου περιόδου 2019-2020 (9.1.2019)», αξίας 28.800,00 ευρώ), β) έγγραφα στοιχεία σχετικά με την αναφερόμενη στην υπό κρίση αίτηση επικράτηση έντονων καιρικών συνθηκών και χαμηλών θερμοκρασιών στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου ..., κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου 2018-2019, και γ) βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Δήμου, από την οποία να προκύπτει αφενός μεν αν και σε ποιο ύψος η ελεγχόμενη σύμβαση (συμβατικού ποσού 42.558,18 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α., ήτοι 52.772,14 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.) συνεπάγεται αύξηση της ποσότητας του πετρελαίου θέρμανσης για τα κτίρια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (σε σχέση με την αρχικά υπολογισθείσα των 150.000 λίτρων), αφετέρου δε η ποσότητα την οποία αναλαμβάνει, με τη 2η συμπληρωματική σύμβαση, να παραδώσει ο προμηθευτής «...».

Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι η κρίση του Κλιμακίου δεν είναι ορθή, όπως βασίμως προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση, εφόσον, όπως εκτέθηκε στην σκέψη ΙΙΙ, ήταν δυνατόν κατά νόμον να προβλεφθεί στους όρους δημοπράτησης εκτέλεσης του ελεγχόμενου έργου και ειδικότερα στην ειδική συγγραφή υποχρεώσεων η εκ μέρους του ανάδοχου και με δικές του δαπάνες υποχρέωση παροχής ευκολιών στην Επιβλέπουσα Υπηρεσία, οι οποίες συνίσταντο στην παραχώρηση των αναγκαίων χώρων και μέσων για την απρόσκοπτη άσκηση των καθηκόντων της επίβλεψης και οι οποίες ήταν δικαιολογημένες, ενόψει της φύσεως και του αντικειμένου του έργου (αποκατάσταση ζημιών λόγω πλημμυρών σε τμήματα επαρχιακού οδικού δικτύου) και των απαιτούμενων εργασιών επίβλεψης. Εξάλλου, από τη συμμετοχή 5 εργοληπτικών επιχειρήσεων στον εν λόγω διαγωνισμό, χωρίς να προβληθούν ενστάσεις κατά της νομιμότητας του όρου αυτού της Ε.Σ.Υ., προκύπτει ότι, στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία, δεν παρακωλύθηκε από την πρόβλεψη του όρου αυτού η ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού, η δε ενσωμάτωση στο κόστος της οικονομικής προσφοράς της προσωρινής μειοδότριας των απαιτούμενων δαπανών για την παροχή των παραπάνω ευκολιών δεν την εμπόδισε να παρέχει μέση έκπτωση 12,01% (1.497.594 ευρώ με Φ.Π.Α.) επί της προϋπολογισθείσας δαπάνης

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Διαδικασία διαγωνισμού:Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης του έργου «Διαγράμμιση οδικού δικτύου …..», καθόσον μη νόμιμα δημοπρατήθηκε το ελεγχόμενο έργο με σύστημα υποβολής προσφορών ενιαίου ποσοστού έκπτωσης, διότι υπάρχει αναλυτική προμέτρηση των επιμέρους εργασιών του έργου και η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει το ποσό των 750.000 ευρώ. Η πλημμέλεια δε αυτή είναι ουσιώδης, αφενός, διότι δεν συντρέχει καμία από τις δύο, σωρευτικά απαιτούμενες, νόμιμες προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 5 του ν. 3669/2008, για την εφαρμογή του εν λόγω συστήματος προσφορών και, αφετέρου, διότι η επιλογή νόμιμου συστήματος υποβολής προσφορών στην προκείμενη περίπτωση, όπως π.χ. αυτού των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης, όπου επιτρέπεται η προσφορά διαφορετικής έκπτωσης για κάθε ομάδα τιμών (άρθρο 6 ν. 3669/2008), θα μπορούσε, ενδεχομένως, να οδηγήσει στην επιλογή διαφορετικού μειοδότη (βλ. και την μικρή διαφορά έκπτωσης μεταξύ των δύο πρώτων μειοδοτριών) ή στην καταβολή μικρότερης συμβατικής δαπάνης για την εκτέλεση του επίμαχου έργου. 

ΕΡΓΑ.  ζητείται, παραδεκτώς, η αναθεώρηση της 668/2017 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απορριπτικής αίτησης της Περιφέρειας ...και των ήδη αιτουσών για την ανάκληση της 2/2017 πράξης της Αναπληρώτριας Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου ...με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της αιτούσας Κοινοπραξίας και της Περιφερειακής Ενότητας ... Περιφέρειας ...για την εκτέλεση του έργου «Καθαρισμός ερεισμάτων και τάφρων οδών επαρχιακού οδικού δικτύου, Π.Ε. ..., Ο προέχων χαρακτήρας του επίμαχου υποέργου, αυτοτελώς, είναι αυτός του δημοσίου έργου, και για τον πρόσθετο λόγο ότι ο κύριος σκοπός της ελεγχόμενης σύμβασης είναι η συντήρηση, αποκατάσταση και άρση της επικινδυνότητας του επίμαχου επαρχιακού οδικού δικτύου, ήτοι η συντήρηση έργου......η οποία απαιτεί, λόγω της πολυπλοκότητάς της, εξειδικευμένη τεχνική γνώση και επέμβαση, δηλαδή χρήση ειδικών τεχνικών γνώσεων και αντίστοιχων μέσων, ενώ το επίμαχο υποέργο, προορίζεται να επιτελεί καθ’ εαυτό μία οικονομική και τεχνική λειτουργία επιφέροντας ένα άρτιο λειτουργικό αποτέλεσμα, συνδέεται δε άμεσα με το έδαφος κατά τρόπο διαρκή και σταθερό....Περαιτέρω, η 2η μειοδότρια κοινοπραξία «...» νομίμως αποκλείστηκε, λόγω μη προσκόμισης από το πρώτο μέλος αυτής «...» ασφαλιστικής ενημερότητας .(..)Συναφώς, παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή που συγκροτήθηκε με την 655/2015 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας ... ακυρώθηκε στη συνέχεια με την 1101/2015, όμοια, ενώ με την 1102/2015 απόφαση συγκροτήθηκε νέα Επιτροπή Διαγωνισμού, η εν λόγω πλημμέλεια, συνεκτιμωμένων και των ειδικότερων περιστάσεων της εξέλιξης της συγκεκριμένης διαγωνιστικής διαδικασίας, και, ειδικότερα, ενόψει του νόμιμου αποκλεισμού της 2ης μειοδότριας εταιρείας, δεν είναι ουσιώδης ώστε να συνεπιφέρει ακυρότητα της όλης διαγωνιστικής διαδικασίας και να καθιστά εύλογη την επέλευση μιας τέτοιας συνέπειας, κωλύουσας την υπογραφή της οικείας σύμβασης....Ως εκ τούτου το VI Τμήμα, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε αντίθετα, έσφαλε ως προς την εφαρμογή των οικείων διατάξεων και πρέπει, κατά παραδοχή ως βάσιμων των σχετικών λόγων αναθεώρησης, να αναθεωρηθεί η απόφαση αυτή.(..)Δέχεται την αίτηση της Κοινοπραξίας, με την επωνυμία «...» και των κατ’ ιδίαν μελών της. Αναθεωρεί την 668/2017 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τα οριζόμενα στο σκεπτικό της παρούσας.....Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της αιτούσας Κοινοπραξίας και της Περιφερειακής Ενότητας 

Συντήρηση οδικού δικτύου...Από τον έλεγχο που διενήργησε το Κλιμάκιο επί της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης του ως άνω έργου, δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Κατόπιν τούτου και λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το 379999/3142οικ/15.10.2012 έγγραφο του αναπληρωτή Προϊσταμένου Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας … Π.Κ.Μ., δεν υποβλήθηκε καμία ένσταση κατά του κύρους της δημοπρασίας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της, με την επισήμανση ότι αυτό θα πρέπει να παραπέμπει στις ήδη ισχύουσες διατάξεις του ν. 3669/2008.

Προμήθεια εξοπλισμού για τη βελτίωση του οδικού δικτύου του Δήμου Αλεξάνδρειας.(...)Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το σχέδιο σύμβασης, που αφορά στη χρηματοδοτούμενη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προμήθεια εξοπλισμού για τη βελτίωση του οδικού δικτύου του Δήμου Αλεξάνδρειας, απαραδέκτως υποβλήθηκε για έλεγχο νομιμότητας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, αφού η προϋπολογιζόμενη γι’ αυτή δαπάνη, ανερχόμενη στο ποσό των 1.725.804,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ, είναι κατώτερη του κατά νόμο οριζόμενου σε 5.000.000 ευρώ ορίου υπαγωγής των συγχρηματοδοτούμενων συμβάσεων στον έλεγχό του.Απαραδέκτως υποβλήθηκε για έλεγχο νομιμότητας το σχέδιο σύμβασης με αντικείμενο την προμήθεια εξοπλισμού για τη βελτίωση του οδικού δικτύου του Δήμου Αλεξάνδρειας, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο σκεπτικό. 

Εργασίες αποκατάστασης ζημιών του οδικού δικτύου:..ζητείται η ανάκληση της 493/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη ΙΙ της παρούσας το Τμήμα κρίνει ότι δεν προκύπτουν αιτιολογημένα οι περιστάσεις σοβαρού επικείμενου κινδύνου που επέβαλαν την κατεπείγουσα εκτέλεση του έργου κατόπιν εξαιρετικής διαδικασίας ανάθεσης χωρίς δημοσίευση διακήρυξης, κατά τα ορθώς κριθέντα υπό του Κλιμακίου. Ειδικότερα, από την οικεία τεχνική έκθεση δεν προκύπτει ότι οι κατηγορίες εργασιών που ήταν αναγκαίες για τις αποκαταστάσεις ρεμάτων και δικτύων ύδρευσης ήταν έκτασης και έντασης απαγορευτικής της τακτικής ανοικτής διαδικασίας ανάθεσης. Ομοίως, οι εργασίες συντήρησης του οδικού δικτύου, οι οποίες δεν συνδέονται ειδικά με σοβαρό επικείμενο κίνδυνο, αλλά εκτελούνται για τη διατήρηση του επιβαλλόμενου επιπέδου οδικής ασφάλειας, δεν δικαιολογούν την εφαρμογή της επίμαχης εξαιρετικής διαδικασίας ανάθεσης, καθόσον τέτοιου είδους εργασίες εκτελούνται προληπτικά, προγραμματισμένα και με τακτικές διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης. Εξάλλου, το νησί δεν υπέστη ζημιές από τις οποίες προέκυπτε σοβαρός επικείμενος κίνδυνος, όπως επιβεβαιώνεται από τις περιορισμένες αναφορές που γίνονται στην προαναφερθείσα από 29.10.2009 εισήγηση του Νομάρχη …, στην οποία εκτίθεται ότι ο ήδη Δήμος ... επλήγη μεν από ισχυρές βροχοπτώσεις, ωστόσο οι καθαρισμοί ρεμάτων που είχαν συντελεστεί απέδωσαν και συνέβαλαν στο να μην προκληθούν πλημμυρικά φαινόμενα ούτε να απειληθούν ζωές και περιουσίες.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η προσβαλλόμενη πράξη δεν πρέπει να ανακληθεί και η υπό κρίση αίτηση καθώς και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν.Δεν ανακαλεί την 493/2017 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου... ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/ΕΠΤΑΜ/1310/2018​....

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ:Με τα δεδομένα αυτά δεν προκαλείται ζήτημα νόθευσης του ανταγωνισμού και, κατά συνέπεια, δεν πρόκειται για ουσιώδεις τροποποιήσεις κατά την έννοια του δικαίου της Ένωσης που κωλύουν την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου Συμφωνίας. Στο συμπέρασμα δε αυτό καταλήγει και το MARKT C2/ZDH/cds(2013)3283241/25.9.2013 έγγραφο του Γενικού Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο οποίο αναφέρεται ότι οι τροποποιήσεις που προτείνονται για την Σύμβαση Παραχώρησης «θα μπορούσαν να θεωρηθούν συμβατές με το δίκαιο των συμβάσεων της Ένωσης». Τέλος, διευκρινίζεται ότι οι λοιπές μη αναφερόμενες στην παρούσα τροποποιήσεις έχουν επίσης μη ουσιώδη χαρακτήρα και δεν αναιρούν την ανωτέρω κρίση. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η σύναψη του ελεγχόμενου σχεδίου Συμφωνίας Τροποποίησης.

Συντήρηση εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου:..ζητείται η ανάκληση της 3/2015 πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου . Δεδομένων των ανωτέρω, ως εκ της χωροθέτησης των επίμαχων έργων, προκύπτει σαφώς ότι δε συντρέχει ενότητα του γεωγραφικού πλαισίου εντός του οποίου πρόκειται αυτά να εκτελεστούν, ως εκ των ιδιαιτεροτήτων δε της κυκλοφοριακής επιβάρυνσης της κάθε οδού, προκύπτει η αδυναμία της από κοινού κοστολόγησης και σύνταξης κοινών τευχών δημοπράτησης των επί αυτών εκτελούμενων εργασιών συντήρησης από μέρους της αναθέτουσας αρχής. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, όπως βασίμως το αιτούν επισημαίνει, ουδεμία παραβίαση, ή έστω περιγραφή, των οικείων διατάξεων έλαβε χώρα εν προκειμένω, οποιαδήποτε δε κατάτμηση ενιαίου έργου θα παρίστατο αλυσιτελής και στερούμενη νοήματος, ως μη συναρτώμενη με την παράκαμψη ή αποφυγή εφαρμογής κάποιας διάταξης, καθόσον, όπως εξάλλου και με την προσβαλλομένη γίνεται δεκτό, εν προκειμένω τηρήθηκε το σύνολο των διατάξεων που διέπουν την ανάθεση των δημοσίων έργων. Ειδικότερα, διενεργήθηκε ανοικτός διαγωνισμός και όχι απευθείας ανάθεση των επίμαχων εργασιών, τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις δημοσιότητας, υποβλήθηκε ικανός αριθμός προσφορών (5), επιτεύχθηκε ποσοστό έκπτωσης 54,13% επί των τιμών τιμολογίου της μελέτης, ο αναδειχθείς ανάδοχος δεν ταυτίζεται με τον αναδειχθέντα στο πλαίσιο του έτερου επίμαχου διαγωνισμού, ουδεμία ένσταση, προσφυγή ή αίτηση ασφαλιστικών μέτρων υποβλήθηκε ή εκκρεμεί κατά του κύρους της ελεγχόμενης διαδικασίας, ενώ το σύνολο των στοιχείων αυτής, μετά του σχετικού σχεδίου σύμβασης, υποβλήθηκε νομίμως για προσυμβατικό έλεγχο στην αρμόδια προς τούτο Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεδομένου του ύψους της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, το οποίο ανέρχεται σε 271.000,00 ευρώ.(..)Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει η κρινόμενη αίτηση να γίνει δεκτή, η προσβαλλόμενη πράξη να ανακληθεί και να επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του έργου «Συντήρηση εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου της Περιφέρειας … ΠΚΜ - ΥΠΟΕΡΓΟ: Συντήρησης εθνικού και επαρχιακού δικτύου Π.Ε. .. ΔΤΕ …» μεταξύ του αιτούντος και της εργοληπτικής επιχείρησης με την επωνυμία «….».Ανακαλεί την 3/2015 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Συντήρηση οδικού τμήματος...Τελικώς, με την προσβαλλόμενη πράξη κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης με την αιτιολογία ότι: α) δεν υπήρχε λόγος επαναπροκήρυξής του, με την αιτιολογία της εφαρμογής του άρθρου 59 του ν. 4278/14, καθόσον στο άρθρο αυτό δεν προβλέπεται η επαναπροκήρυξη των έργων, αλλά, αντιθέτως, προβλέπεται η εφαρμογή του άρθρου αυτού και σε εκκρεμείς διαδικασίες αναθέσεων, στις οποίες δεν έχουν υποβληθεί ακόμα προσφορές και β) η δημοσίευση της μετάθεσης της διενέργειας του, κατά παράβαση της παρ. 7 του άρθρου 15 του ν. 3669/2008, έγινε 11 ημέρες πριν από τη διενέργειά του και όχι κατ’ ελάχιστο όριο 15 ημέρες, στην εν λόγω δε δημοσίευση αναφερόταν ως νέα ημερομηνία παραλαβής των συμβατικών τευχών η 3.9.2015, παρά το γεγονός ότι δεν είχε γίνει τροποποίηση της αρχικής διακήρυξης, η οποία προέβλεπε ως τελική ημερομηνία παραλαβής την 25.6.2015, με αποτέλεσμα, στην μετ΄ αναβολή ημερομηνία του διαγωνισμού, να λάβουν μέρος και εργοληπτικές επιχειρήσεις που δεν είχαν λάβει τα τεύχη, έως την καταληκτική ημερομηνία που προέβλεπε αρχικώς η διακήρυξη. Ωστόσο η επαναπροκήρυξη έργου μετά την έναρξη εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 59 του ν. 4278/14 δε συνιστά πλημμέλεια της διαδικασίας ανάθεσής του, καθόσον τούτο ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής ενώ, περαιτέρω, δεν ήταν αναγκαία, εν προκειμένω, κατά τη μετάθεση της ημερομηνίας υποβολής των προσφορών η τήρηση της προβλεπόμενης από τις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 15 του ν. 3669/2008 δεκαπενθήμερης προθεσμίας, αφού δεν τροποποιήθηκε ουσιώδης όρος της διακήρυξης, η πρόβλεψη δε της δυνατότητας παραλαβής των συμβατικών τευχών έως τις 3.9.2015, που είχε ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση των δυναμένων να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό υποψηφίων δεν συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασία και σε κάθε περίπτωση δεν επηρέασε την εξέλιξη του διαγωνισμού αφού ο αναδειχθείς ανάδοχος είχε λάβει τα εν λόγω τεύχη στις 25.6.2016, ήτοι πριν τη μετάθεση της αρχικής καταληκτικής ημερομηνίας παραλαβής τους.Κατά συνέπεια, σύμφωνα με όσα προηγουμένως κρίθηκαν και έγιναν δεκτά, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και να ανακληθεί η 3/2016 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ....