ΕΣ/Τ4/0007/2007

Νόμιμη η απευθείας ανάθεση, χωρίς τον υπολογισμό του Φ.Π.Α. που αναλογεί, όταν ο προϋπολογισμός της δαπάνης δεν ξεπερνά το ποσό των 45.000 ευρώ, ανεξάρτητα αν πρόκειται για εκτέλεση έργου ή διενέργεια προμήθειας, αφού οι διατάξεις της παρ.4 του άρθρου 291 του π.δ. 410/1995 αφορούν και στις δύο περιπτώσεις.

Δαπάνες διοργάνωσης, εκδηλώσεων στο χώρο του Ζάππειου Μεγάρου με θέμα «14 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη» μη νόμιμες διότι: α) η πράξη ανάληψης της δαπάνης εκδόθηκε μετά και όχι πριν την πραγματοποίησή της, κατά παράβαση του άρθρου 21 παρ. 1 του ν. 2362/1995 και β) παρανόμως οι επίμαχες υπηρεσίες ανατέθηκαν με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης και όχι του τακτικού διαγωνισμού, παρότι υπερβαίνουν σε αξία τόσο το ποσό των 15.000 ευρώ, μέχρι του οποίου επιτρέπεται η ανάθεση υπηρεσιών με την εξαιρετική αυτή διαδικασία, όσο και το ποσό των 45.000 ευρώ

Κατάτμηση δαπάνης. Προμήθεια ομοίων ανα κατηγορία αγαθών με επιμερισμό των ποσοτήτων αυτών και κατάτμηση της συνολικά απαιτούμενης (ανά κατηγορία αγαθών) δαπάνης, με συνέπεια η προμήθεια να πραγματοποιηθεί με απευθείας ανάθεση αυτή του προχείρου ή τακτικού διαγωνισμού. Υπέρβαση του ανωτάτου ορίου των 15.000 Ε (αρθ.2 παρ.12 & 13 ν.2286/1995 και Υ.Α. Π1/7446/02). Μη νόμιμη.

ΑΝΑΛΗΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ :Μη νόμιμη η ανάθεση υπηρεσιών καθαριότητας, δεδομένου ότι η δαπάνη της συμβάσεως (διάρκειας από 01.08.2013 έως 31.07.2014), σε εκτέλεση της οποίας παρασχέθηκαν οι υπηρεσίες, υπερβαίνει το ποσό των 50.000 ευρώ ετησίως και η σχετική οικονομική επιβάρυνση αυτής επεκτείνεται και στο οικονομικό έτος 2014, η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις των άρθρων 21 του Ν.2362/1995 και 1 του Π.Δ. 113/2010, αφού  η απόφαση αυτή αφορά μόνο το οικονομικό έτος 2013 και  δεν έχει εκδοθεί έγκριση απόφασης ανάληψης υποχρέωσης από τον εποπτεύοντα Υπουργό  στην οποία να αναγράφεται το συνολικό ποσό με το οποίο βαρύνεται ο προϋπολογισμός του τρέχοντος οικονομικού έτους από την ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης, αλλά και η κατανομή των επιμέρους ποσών της σχετικής συνολικής δαπάνης για το επόμενο οικονομικό έτος,(συγγνωστή πλάνη)

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα: 1) ..μη νομίμως εγκρίθηκε αναδρομικώς η παράταση της .. αρχικής σύμβασης μεταξύ του Νοσοκομείου και της φερόμενης ως δικαιούχου του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος εταιρείας ... Και τούτο διότι, δυνατότητα τέτοιας παράτασης δεν προβλεπόταν από σχετικό συμβατικό όρο αυτής ούτε η σχετική εγκριτική απόφαση του Δ.Σ. του Νοσοκομείου δύναται, ως διοικητική πράξη, να αναπτύξει αναδρομική ισχύ..(...).2) .. μη νομίμως εκδόθηκαν και αναρτήθηκαν στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ οι οικείες ..αποφάσεις δημοσιονομικής δέσμευσης, σε χρονικό διάστημα μεταγενέστερο της παροχής των επίμαχων υπηρεσιών. 3) ..οι επίμαχες υπηρεσίες, οι οποίες υπερβαίνουν το όριο των 45.000 ευρώ, ανατέθηκαν κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 27 παρ. 11 του ν. 3867/2010, χωρίς να προηγηθεί της ανάθεσης αυτής η έγκριση σκοπιμότητας.4) Η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και για τον επίσης βασίμως προβαλλόμενο λόγο ότι η επίμαχη ανάθεση δεν υποβλήθηκε στον έγγραφο τύπο.(..)μετά και από συνεκτίμηση της ιδιαίτερης φύσης των ανατεθεισών υπηρεσιών που αφορούν στην καθαριότητα χειρουργείων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του Νοσοκομείου πεπλανημένως, πλην συγγνωστώς, και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων προέβησαν στην ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών καθαριότητας, προκειμένου να καλύψουν τις εξ αντικειμένου επιτακτικές ανάγκες διασφάλισης της δημόσιας υγείας.(συγγνωστή πλάνη)

Κατάτμηση δαπάνης με τη διενέργεια πρόχειρων διαγωνισμών, ενώ η ανάγκη για την εκτέλεση των εργασιών ήταν γνωστή εκ των προτέρων και υπήρχε επάρκεια χρόνου για τον ενιαίο προγραμματισμό της με τη διενέργεια τακτικού διαγωνισμού.

Κατάτμηση προμηθειών. Η ανάθεση προμηθειών από τα ν.π.δ.δ., διενεργείται, κατά κανόνα, κατόπιν τακτικού (ανοικτού ή κλειστού) διαγωνισμού - δοθέντος ότι με την κατά νόμο απαιτούμενη ευρύτερη δημοσιότητα και την τήρηση σύνθετων διαδικασιών, επιτυγχάνεται η επιλογή της πλέον συμφέρουσας προσφοράς και, συνεπώς, διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον - ειδικώς δε στην περίπτωση που η αξία των προς προμήθεια ειδών δεν υπερβαίνει σε ετήσια βάση το ποσό των 60.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), με τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού. Προκειμένου, όμως, να διαπιστωθεί το ποσό, στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη συγκεκριμένης προμήθειας και, συναφώς, η δυνατότητα ανάθεσής της με πρόχειρο διαγωνισμό, λαμβάνεται υπόψη η συνολική δαπάνη που πραγματοποιείται για να καλυφθούν οι ετήσιες ανάγκες του ενδιαφερόμενου φορέα σε όμοια ή ομοειδή, κατά την αντίληψη των συναλλαγών και τη φύση του πράγματος, αγαθά, απαγορευομένων, περαιτέρω, του επιμερισμού των αγαθών αυτών σε μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες κατηγορίες και της χωριστής ανάθεσης των αντίστοιχων τμηματικών προμηθειών με τη συνοπτική διαδικασία, στο μέτρο που, με τον τρόπο αυτό, της κατάτμησης, δηλαδή, της δαπάνης, επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η μη τήρηση των διατυπώσεων του τακτικού διαγωνισμού (π.ρ.β.λ. 119/2011, 238/2010 κ.ά. Πράξεις IV Τμ.).(...)Κρίσιμη για τη διάγνωση του μη νόμιμου επιμερισμού της προμήθειας αποβαίνει, όχι η εγκριθείσα στον οικείο Κ.Α.Ε. πίστωση, της οποίας η διάθεση είναι αβέβαιη, αλλά η δαπάνη που πραγματοποιείται για την κάλυψη των ετήσιων αναγκών της Αναθέτουσας Αρχής σε όμοια ή ομοειδή υλικά

Ανάθεση από ν.π.δ.δ. σε εταιρία εφαρμογής νέου λογιστικού σχεδίου. Απευθείας ενώ το ύψος της προϋπολογιζόμενης δαπάνης υπερέβαινε το ποσό των 200.000 Ε.Ν.Μ. (61.414.542 δρχ.). Απαιτείται η διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού (αρ. 9 κεφ. Β π.δ. 346/98). Έννοια «αποκλειστικότητας».

Ο καθορισμός των κριτηρίων για την αξιολόγηση των προσφορών και την ανάθεση σύμβασης προμήθειας ή παροχής υπηρεσιών, εντάσσεται στο ελάχιστο αναγκαίο περιεχόμενο της οικείας διακήρυξης για τη διενέργεια του σχετικού διαγωνισμού. Τυχόν αξιολόγηση των προσφορών των συμμετεχόντων στη διαδικασία με κριτήρια στοιχεία που δεν καθορίζονται στη διακήρυξη, αλλά τίθενται από την Επιτροπή διαγωνισμού μεταγενέστερα και ειδικότερα κατά την αξιολόγηση των προσφορών, συνιστά παράβαση ουσιώδους όρου της διακήρυξης.

H προμήθεια ειδών από το Δημόσιο διενεργείται, κατά κανόνα, με τη διαδικασία του διαγωνισμού, καθόσον κατ’ αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η ευρύτερη δημοσιότητα και επιτυγχάνεται η επιλογή της συμφερότερης προσφοράς. Ακολούθως, η προμήθεια ειδών με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης (απευθείας ανάθεσης) αποτελεί εξαιρετική διαδικασία, η προσφυγή στην οποία επιτρέπεται μόνο στις περιοριστικώς αναφερόμενες στο Νόμο περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και η περίπτωση κατά την οποία η συνολική δαπάνη για την προμήθεια όμοιων ή ομοειδών ειδών δεν υπερβαίνει, σε ετήσια βάση, το ποσό των 15.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Στην περίπτωση όμως αυτή, προς αποφυγή καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, απαγορεύεται ο επιμερισμός της συνολικής ποσότητας των όμοιων ή ομοειδών προς προμήθεια ειδών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες κατηγορίες και η, εν συνεχεία, χωριστή απευθείας ανάθεση των οικείων τμηματικών προμηθειών (βλ. ΕλΣ ΙV Τμ. πράξεις 176, 177/2009, 126, 102, 22/2008, 160, 137/2007). Προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης (απευθείας ανάθεσης) επιτρέπεται, επίσης, όταν, λόγω επείγουσας ανάγκης, οφειλόμενης σε απρόβλεπτες περιστάσεις, καθίσταται αδύνατη η τήρηση των προθεσμιών διενέργειας τακτικού ή πρόχειρου, όταν το ποσό της προϋπολογιζόμενης δαπάνης των οικείων προμηθειών δεν υπερβαίνει το ποσό των 45.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., διαγωνισμού. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται να συντρέχουν σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις: α) ύπαρξη απρόβλεπτου γεγονότος, β) δημιουργία επείγουσας ανάγκης, η οποία δεν συμβιβάζεται με τις προθεσμίες που προβλέπονται στη διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού και γ) ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του απρόβλεπτου γεγονότος και της επείγουσας ανάγκης. Ως απρόβλεπτα γεγονότα, νοούνται τα αιφνίδια ή εξαιρετικά πραγματικά γεγονότα, που δεν ήταν γνωστά στην οικεία υπηρεσία ή δεν μπορούσαν να προβλεφθούν και να συνυπολογισθούν, καθώς δεν ανάγονται στη σφαίρα επιρροής της, και καθιστούν ανέφικτο τον έγκαιρο προγραμματισμό της ανάθεσης των αναγκαίων για την αντιμετώπισή τους προμηθειών (βλ. Ελ.Σ. ΙV Τμ. πράξεις 176, 177, 24/2009, 230/2008, 145/2007). Τέλος, ανάθεση με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης (απευθείας ανάθεσης) χωρεί και στην περίπτωση που για λόγους τεχνικούς ή σχετιζόμενους με την προστασία δικαιωμάτων αποκλειστικότητας, τα προς προμήθεια είδη δύνανται να κατασκευαστούν ή να παραδοθούν μόνο από ορισμένο προμηθευτή. Στην περίπτωση αυτή, δεν αρκεί να αποδεικνύεται ότι τα οικεία είδη είναι μοναδικά από τεχνική άποψη ή ότι προστατεύονται από δικαιώματα αποκλειστικότητας, αλλά και ότι η παρασκευή ή η παράδοσή τους είναι δυνατή μόνο από τον οικείο προμηθευτή (πρβλ. ΔΕΚ απόφαση της 3.5.1994 στην υπόθεση C-328/1992, I-1569). Κατά συνέπεια, πρέπει να προσκομίζονται αποδεικτικά στοιχεία όχι μόνο για την αποκλειστική τεχνική καταλληλότητα των οικείων ειδών ή τη μοναδικότητα του κατασκευαστή τους αλλά και για τη μη ύπαρξη ανταγωνιστικών προμηθευτών ή κατασκευαστών των ίδιων προϊόντων (ΕλΣ ΙV Τμ. πράξεις 176, 177/2009).