ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/277/2018

Προμήθεια ξυλείας:Με δεδομένα αυτά, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, λόγω του μη νομίμου αποκλεισμού της εταιρείας «….» από τη διαδικασία του διαγωνισμού. Ειδικότερα, μόνη η παράλειψη αναγραφής του αριθμού πρωτοκόλλου της διακήρυξης επί του φακέλου της προσφοράς της, ενώ επ’ αυτού αναγράφεται ο τίτλος της προμήθειας ολογράφως, ο κωδικός ανάρτησης στο ΚΗΜΔΗΣ και η ημερομηνία του διαγωνισμού, συνιστά, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, πρόδηλο τυπικό σφάλμα που δεν επιδρά στο περιεχόμενο της προσφοράς και, ως εκ τούτου, όφειλε η αναθέτουσα αρχή πριν την αποκλείσει από τον διαγωνισμό να την καλέσει να διορθώσει το εν λόγω τυπικό σφάλμα. Άλλωστε, ενόψει και των λοιπών ως άνω αναγραφόμενων επί του φακέλου της προσφοράς στοιχείων, η παράλειψη αναγραφής από την εταιρεία του αριθμού πρωτοκόλλου της διακήρυξης δεν αρκεί για να δημιουργήσει αμφιβολία στην αρμόδια Επιτροπή ως προς την ταυτότητα του διαγωνισμού για τον οποίο κατατέθηκε η επίμαχη προσφορά. Συνακόλουθα, η παράλειψη πρόσκλησης της εταιρείας και, κατ’ επέκταση, η απόρριψη της προσφοράς της παρίσταται μη νόμιμη. Ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη ότι στη διακήρυξη δεν περιλαμβανόταν ρητή διάταξη περί της υποχρέωσης κλήσης των διαγωνιζομένων προς διόρθωση προδήλου τυπικού σφάλματος της προσφοράς πριν από τον αποκλεισμό τους, οι υπηρεσίες του Δήμου ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των προπαρατεθεισών διατάξεων του ν. 4412/2016 και το χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής τους πλάνης.

Ανάπλαση τμήματος νεκροταφείου...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η μη συμπλήρωση από τον προσωρινό μειοδότη του συγκεκριμένου πεδίου του Τ.Ε.Υ.Δ. (Μέρος ΙV, Ενότητα Γ, Πεδίο 2) με τα έργα που είχε εκτελέσει κατά την τελευταία πενταετία, όπως απαιτούσε το άρθρο 22.Δ περίπτωση β της διακήρυξης του διαγωνισμού, δεν αποτελεί ασάφεια, επουσιώδη πλημμέλεια ή πρόδηλο τυπικό σφάλμα της προσφοράς του, που επιδέχεται διόρθωση ή συμπλήρωση, κατά την έννοια του άρθρου 102 του ν.4412/2016. Ούτε, εξάλλου, τίθεται ζήτημα ασάφειας των σχετικών όρων της διακήρυξης (άρθρα 22.Δ και 23.1 εδ. α), ως προς τον τρόπο συμπλήρωσης του αντίστοιχου πεδίου του Τ.Ε.Υ.Δ.. Η εν λόγω έλλειψη καθιστά το υποβληθέν Τ.Ε.Υ.Δ. εξαρχής ελλιπές ως δικαιολογητικό, χωρίς να επιτρέπεται η αντικατάστασή του ή η συμπλήρωσή του ως προς το επίμαχο πεδίο με μεταγενέστερη δήλωση. Ως εκ τούτου μη νομίμως κλήθηκε η ανωτέρω εργολήπτρια να συμπληρώσει τη σχετική έλλειψη ενώ η προσφορά της έπρεπε να αποκλειστεί ως απαράδεκτη.

Παροχή υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών...Επειδή, η αναφορά της αναθέτουσας αρχής στις υποβλητέες από τους διαγωνιζόμενους υπεύθυνες δηλώσεις δεν ορίζεται από κανέναν όρο της διακήρυξης ως επί ποινή αποκλεισμού απαίτηση. Συνακόλουθα, οι ισχυρισμοί της προσφεύγουσας περί παράβασης της αρχής Αριθμός Απόφασης: 24 /2020 58 της τυπικότητας είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι. Επίσης, σε όλες τις υπεύθυνες δηλώσεις τις οποίες επικαλείται η προσφεύγουσα, παρά το γεγονός ότι στο πεδίο «Προς» αυτές απευθύνονται εσφαλμένως στην …(…), Υπηρεσία Προμηθειών … (…), αναγράφονται τα στοιχεία του υπό εξέταση διαγωνισμού, ήτοι, ο αριθμός της διακήρυξης, ο τίτλος της διακήρυξης και ο αριθμός ΕΣΗΔΗΣ του διαγωνισμού. Συνακόλουθα, η ως άνω εσφαλμένη αναγραφή συνιστά πρόδηλο τυπικό σφάλμα, καθώς δεν καταλείπεται ουδεμία αμφιβολία ότι οι επίμαχες υπεύθυνες δηλώσεις αφορούν την υπό εξέταση διαγωνιστική διαδικασία και δεσμεύουν την παρεμβαίνουσα ως προς αυτήν (πρβλ πάγια νομολογία σύμφωνα με την οποία δεν είναι απορριπτεά προσφορά λόγω μη αναγραφής στην εγγυητική επιστολή της αναθέτουσας αρχής εάν δεν καλύπεται αμφιβολία ως προς αυτήν, παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με το νόμο –άρ. 72 παρ. 4 του Ν.4412/2016- και κατά κανόνα και τις διακηρύξεις, η αναφορά της αναθέτουσας αρχής αποτελεί υποχρεωτικό περιεχόμενο της εγγυητικής επιστολής - Απόφ. VI Τμήμ. 294/2010, Απόφ. VI Τμήμ. 119/2008, Α.Ε.Π.Π. 175/2019, 198/2018, 341/2018, 102/2017). Συνεπώς, ο ένατος λόγος της προσφυγής είναι αβάσιμος και απορριπτέος. 

Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν η μη θέση σφραγίδας στην υπεύθυνη δήλωση περί μη πτώχευσης, εκκαθάρισης κ.λπ. του ατομικού εργολήπτη .... καθώς και η μη αναγραφή ολογράφως στην οικονομική προσφορά του ονοματεπώνυμου αυτού, δεν αποτελούν υποχρεωτικά στοιχεία για την απόδειξη της ταυτοπροσωπίας του, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης του επίμαχου διαγωνισμού. Αντιθέτως, κατά τους ίδιους όρους η αρμόδια Επιτροπή του Διαγωνισμού όφειλε, εφόσον διαπίστωνε την έλλειψη αναγραφής του ονοματεπώνυμου στην οικονομική προσφορά του πρώτου μειοδότη, να τον καλέσει προκειμένου να συμπληρώσει τα στοιχεία μετά το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών. Ως εκ τούτου μη νομίμως έγινε δεκτή η ως άνω ένσταση του φερόμενου ως δικαιούχου των χρηματικών ενταλμάτων και αποκλείστηκε η πρώτη μειοδότρια εταιρεία. Ο ισχυρισμός του Δήμου ότι ο πρώτος μειοδότης νομίμως αποκλείστηκε καθόσον το έντυπο της οικονομικής προσφοράς επέβαλε την αναγραφή ολογράφως του ονοματεπώνυμου των συμμετεχόντων στο διαγωνισμό είναι αβάσιμος, καθόσον το κανονιστικό πλαίσιο του επίμαχου διαγωνισμού διέπεται από τις διατάξεις της επίμαχης διακήρυξης. Ούτε περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι δεν υπήρχε πρόθεση καταστρατήγησης των διατάξεων αυτής καθώς και ότι τα αρμόδια όργανα τελούσαν σε συγγνωστή πλάνη, όπως ισχυρίζεται ο Δήμος, καθόσον δεν εξειδικεύονται οι περιπτώσεις διαγωνισμών κατά τις οποίες τα όργανα αυτά είχαν αποκλείσει υποψηφίους αναδόχους για τους ίδιους λόγους.

Συντήρηση - βελτίωση εθνικής οδού...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η παράλειψη από τον προσωρινό μειοδότη να συμπληρώσει κατά την αρχική υποβολή του Τ.Ε.Υ.Δ. το συγκεκριμένο πεδίο αυτού (Μέρος ΙΙΙ, Ενότητα Γ, Πεδίο 3) ως προς το εάν συντρέχει στο πρόσωπό του ο λόγος αποκλεισμού περί διάπραξης σοβαρού επαγγελματικού παραπτώματος, όπως απαιτούσε το άρθρο 22.Α.4 περίπτωση θ΄ της διακήρυξης του διαγωνισμού, επιφέρει τον αποκλεισμό του από τη συνέχεια του διαγωνισμού (βλ. άρθρο 91 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016), δοθέντος ότι αυτή δεν συνιστά ασάφεια, επουσιώδη πλημμέλεια ή πρόδηλο τυπικό σφάλμα της προσφοράς του, που επιδέχεται διόρθωση ή συμπλήρωση, κατά την έννοια του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, αφού προϋπέθετε, κατά παράβαση της παρ. 2 εδ. β΄ του ως άνω άρθρου, την αντικατάσταση του υποβληθέντος από αυτόν Τ.Ε.Υ.Δ. όσον αφορά στο επίμαχο πεδίο, με τη δήλωση το πρώτον της εταιρείας αυτής ότι δεν συντρέχει ο συγκεκριμένος λόγος αποκλεισμού. Ούτε, εξάλλου, τίθεται ζήτημα ασάφειας των σχετικών όρων της διακήρυξης (άρθρα 22.Α.4. και 23.1 εδ. α΄), ως προς τον τρόπο συμπλήρωσης του αντίστοιχου πεδίου του Τ.Ε.Υ.Δ.. Η εν λόγω ουσιώδης έλλειψη καθιστά το υποβληθέν Τ.Ε.Υ.Δ. εξαρχής ελλιπές ως δικαιολογητικό, χωρίς να επιτρέπεται η αντικατάστασή του ή η συμπλήρωσή του ως προς το επίμαχο πεδίο με μεταγενέστερη δήλωση, η οποία συνιστά επιγενόμενη του χρόνου υποβολής της προσφοράς μεταβολή του περιεχομένου της, με τη συμπλήρωση στοιχείων που ουδόλως αναφέρονταν αρχικώς και που απαιτούνταν επί ποινή αποκλεισμού, ώστε αυτή να καταστεί επιγενομένως παραδεκτή. Ως εκ τούτου, μη νομίμως κλήθηκε η ανωτέρω εργολήπτρια να συμπληρώσει τη σχετική έλλειψη ενώ η προσφορά της έπρεπε να αποκλειστεί ως απαράδεκτη, καθόσον δεν απέδειξε, κατά τον κρίσιμο χρόνο υποβολής των δικαιολογητικών συμμετοχής, την απαιτούμενη επί ποινή αποκλεισμού από τη διακήρυξη αξιοπιστία και φερεγγυότητά της.

Προμήθεια συσσωρευτών...Επειδή, επομένως, από τη γραμματική ερμηνεία του οικείου όρου που αναφέρει «Οι τιμές θα πρέπει να δίδονται σε ΕΥΡΩ και για παράδοση του εμπορεύματος ελεύθερου μέχρι και εντός των αποθηκών που αναφέρονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α’, θα αναγράφονται δε ολογράφως και αριθμητικώς», προκύπτει ότι ο όρος περί αναγραφής και ολογράφως της προσφερόμενης τιμής δεν είναι ουσιώδης, καθώς η φράση «θα πρέπει» αφορά την απόδοση του ποσού σε ΕΥΡΩ, η παράβαση της εν λόγω πρόβλεψης, άλλωστε, κατά ρητή πρόβλεψη του αυτού άρθρου καθιστά την προσφορά απαράδεκτη και απορριπτέα. Άλλως, και όλως επικουρικώς, δεν προκύπτει κατά τα ανωτέρω  προβαλλόμενα, με σαφήνεια η υποχρεωτικότητα του οικείου όρου. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της προσφυγής απορρίπτεται ως αβάσιμος. 

Επειδή, μετά την επισκόπηση του ηλεκτρονικού φακέλου της υπόθεσης και του κανονιστικού πλαισίου της επίμαχης Διακήρυξης επί του ανωτέρω πέμπτου λόγου προσφυγής θα πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα:  Κατά την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς της εταιρείας ... η Επιτροπή του Διαγωνισμού διαπίστωσε αναντιστοιχία μεταξύ των δηλωθέντων στο Φύλλο Συμμόρφωσης, στο οποίο είχε αναγραφεί ότι η αντοχή σε εφελκυσμό του προσφερόμενου συνθετικού μονωτήρα είναι 24kN, σε σχέση με τα δηλωθέντα στο φυλλάδιο των τεχνικών χαρακτηριστικών του προσφερόμενου συνθετικού μονωτήρα (βλ. ηλεκτρονικό αρχείο με την ονομασία «Γ.7.δ. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΟΝΩΤΗPA_signed.pdf»), στο οποίο αναγράφεται αντοχή σε εφελκυσμό 25kN. Ακολούθως, η Επιτροπή του Διαγωνισμού κάλεσε την εταιρεία ... προς παροχή διευκρινίσεων, με τις οποίες η τελευταία δήλωσε ότι «Σε κάθε περίπτωση η αντοχή σε εφελκυσμό του προσφερόμενου μονωτήρα είναι 25kN, όπως δηλώνεται στα αρχεία της Τεχνικής Προσφοράς μας Γ.7.δ. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ MONQTHPA_signed και Γ.7.γ. ΣΧΕΔΙΟ MONOTHPASigned». Από την ανωτέρω δήλωση προκύπτει ότι στην προσφορά της εταιρείας ... είχε προφανώς εκ παραδρομής εμφιλοχωρήσει σφάλμα μεταξύ των δηλωθέντων στο Φύλλο Συμμόρφωσης και των δηλωθέντων στο φυλλάδιο των τεχνικών χαρακτηριστικών του προσφερόμενου συνθετικού μονωτήρα, το οποίο ως ήσσονος σημασίας σφάλμα (βλ. και σκέψη 18 της παρούσας) εδύνατο να διευκρινισθεί νομίμως ύστερα από κλήση της συμμετέχουσας εταιρείας για την παροχή διευκρινίσεων, όπως και συνέβη. Συνεπώς, αβασίμως προβάλλεται ότι εν προκειμένω εσφαλμένως έγιναν αποδεκτές οι διευκρινίσεις που παρείχε η εταιρεία ... ως προς το ζήτημα της αντοχής σε εφελκυσμό του προσφερόμενου συνθετικού μονωτήρα και ως εκ τούτου ο πέμπτος λόγος προσφυγής θα πρέπει να απορριφθεί

Μη νόμιμη η κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού (με κριτήριο κατακύρωσης τη χαμηλότερη τιμή) στη 2η μειοδότρια εργοληπτική επιχείρηση, αφού μη νομίμως αποκλείστηκε η 1η μειοδότρια, δεδομένου ότι προσκόμισε για το στέλεχός της ΒΚ βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας του ΤΣΜΕΔΕ σε φωτοαντίγραφο, ενώ στην υποβληθείσα υπεύθυνη δήλωση μνημονευόταν ότι τα στοιχεία που υποβάλλονταν σε φωτοαντίγραφα ήταν πιστά αντίγραφα των πρωτοτύπων. Εξάλλου, η εσφαλμένη αναγραφή του αριθμού πρωτοκόλλου δεν ασκεί επιρροή, αφού σε κάθε περίπτωση δεν δημιουργείται σύγχυση ως προς ποιας βεβαίωσης η γνησιότητα πιστοποιείται με την ως άνω υπεύθυνη δήλωση.

Διαγωνισμός για την ανάθεση των εργασιών καθαριότητας. Ο παρεμβαίνων είχε καταθέσει υπεύθυνη δήλωση για την χώρα καταγωγής των υλικών καθαριότητας. Στην εγγυητική επιστολή απαιτείτο αναγραφή του αριθμού της διακηρύξεως του διαγωνισμού και όχι και του αριθμού πρωτοκόλλου αυτής. Ο παρεμβαίνων απέδειξε την εμπειρία του, η οποία, κατά τη διακήρυξη, δεν απαιτείτο να αφορά σε νοσοκομειακές μονάδες, ενώ δεν ετίθεντο ελάχιστα ποσοτικά όρια, με την υποβολή βεβαιώσεως του αντισυμβαλλομένου, μη απαιτουμένης της προσκόμισης συμβάσεως ή τιμολογίου. Στις υπεύθυνες δηλώσεις του παρεμβαίνοντα αναγραφόταν η ημερομηνία διεξαγωγής του διαγωνισμού και το αντικείμενό τους καθώς και η διακήρυξη. Η υπεύθυνη δήλωση του παρεμβαίνοντα για εγγραφή του στο Επιμελητήριο ήταν πλήρης. Οι θεωρήσεις του γνησίου της υπογραφής του παρεμβαίνοντα έγιναν από αρμόδιο όργανο, ήτοι από πολιτικό μηχανικό του Δήμου που ενεργούσε με εντολή Δημάρχου.

Η προδικαστική προσφυγή ασκήθηκε από την ανώνυμη εταιρεία «*******» κατά της απόφασης με την οποία απορρίφθηκε το Πρακτικό Αξιολόγησης Οικονομικών Προσφορών της Επιτροπής Διαγωνισμού και απορρίφθηκε η οικονομική προσφορά της προσφεύγουσας, ενώ έγινε αποδεκτή η προσφορά της παρεμβαίνουσας εταιρείας. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας των κτιρίων του Ιδρύματος για διάρκεια ενός έτους με δικαίωμα παράτασης ενός τριμήνου, με προϋπολογισμό 1.762.500,00€ (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγή επικεντρώθηκε στην ακύρωση της απόφασης που απέρριψε την προσφορά της προσφεύγουσας λόγω εσφαλμένου υπολογισμού του αριθμού των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης, καθώς και στην αμφισβήτηση της νομιμότητας της αποδοχής της προσφοράς της παρεμβαίνουσας.