ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/234/2018

ΝΠΙΔ. Συμμετοχή του Περιφερειακού Ταμείου Ιονίων Νήσων, σε οποιασδήποτε μορφής αναπτυξιακή ή αστική μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα επιχείρηση ή εταιρεία, σε δημοτικές επιχειρήσεις και σε εταιρείες του ευρύτερου δημόσιου τομέα.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Ιονίων Νήσων, μπορεί να μετάσχει σε αναπτυξιακές εταιρείες, σε αστικές εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, σε δημοτικές επιχειρήσεις και σε εταιρείες του ευρύτερου δημόσιου τομέα, μόνον, εφόσον ο ιδρυτικός σκοπός τούτων και η αναπτυσσόμενη δραστηριότητά τους, συνάπτεται με τη μελέτη και εφαρμογή τοπικών, νομαρχιακών και περιφερειακών προγραμμάτων, που έχουν αναπτυξιακό χαρακτήρα. (πλειοψ.)

Καταβολή ετήσιας εισφοράς Δήμου...ζητείται η ανάκληση της 234/2018 Πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Τμήμα τούτο..Με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι το Κλιμάκιο παρείδε     την αυθεντικώς ερμηνευθείσα, με το άρθρο 59 του ν. 4508/2017, διάταξη της περιπτ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 111 του ν. 3852/2010, που έλκεται σε εφαρμογή εν προκειμένω, αφού ο Οργανισμός ... ήταν ήδη υφιστάμενη κατά την 1.1.2011 αστική εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, και για την οποία υποστηρίζεται από τον αιτούντα Δήμο ότι παρέχει νόμιμο έρεισμα για την είσοδό του στην εν λόγω εταιρεία στις 24.6.2015. Σύμφωνα, ωστόσο, με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, ο άνω λόγος ανάκλησης δεν ευσταθεί, καθόσον η ρύθμιση αυτή του ν. 3852/2010 έχει την έννοια της συνέχισης απλώς της λειτουργίας των προϋπαρχουσών αστικών εταιρειών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, στις οποίες ήδη, κατά τη θέση της σε ισχύ, συμμετείχαν δήμοι, και όχι της καθιέρωσης εκ νέου της δυνατότητας εισόδου των πρωτοβάθμιων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης  σε τέτοιες εταιρείες, που είχε προ πολλού καταργηθεί, με το άρθρο 267 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006),  ουδεμία δε επιρροή, κατά τον κρίσιμο χρόνο που ο Δήμος ... κατέστη μέλος του Οργανισμού ...., ασκεί η ψευδοερμηνευτική και, ως εκ τούτου, μη αναδρομικής ισχύος διάταξη του άρθρου 59 του  ν. 4508/2017, με την οποία επιτράπηκε, από 22.12.2017 και εφεξής, η συμμετοχή των δήμων στις συγκεκριμένες εταιρείες. Κατ’ ακολουθίαν, ορθώς, αν και με εν μέρει διαφορετική αιτιολογία, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη. Λαμβάνοντας, όμως, υπόψη τις εύλογες αμφιβολίες  ως προς το γνησίως ερμηνευτικό ή μη χαρακτήρα της ανωτέρω διάταξης και, κατ’ επέκταση, αναφορικά με το εάν εκ των υστέρων έχει νομιμοποιηθεί και προηγούμενη της διάταξης αυτής είσοδος δήμου σε υφιστάμενη κατά την 1.1.2011 αστική εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως ο Οργανισμός ..., το Τμήμα άγεται, περαιτέρω, στην κρίση ότι πεπλανημένως μεν, αλλά χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης του οικείου νομοθετικού πλαισίου, τα αρμόδια όργανα του Δήμου ... υπέλαβαν ότι με την εκταμίευση της επίμαχης ετήσιας εισφοράς ενεργούσαν συννόμως και ότι, επομένως, κατά το βάσιμο σχετικό λόγο ανάκλησης, δικαιολογείται, στην προκειμένη περίπτωση, η αναγνώριση του ευεργετήματος της συγγνωστής πλάνης, που θα επέτρεπε τη θεώρηση του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.Ανακαλεί, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο σκεπτικό της παρούσας, την 234/2018 Πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο VII Τμήμα..

Ο.Τ.Α. Αστικές εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Επιχορήγηση.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Προεδρεύων: Κ.Βολτής, Αντιπρόεδρος Εισηγητής: Ν.Μαυρίκας, Νομικός Σύμβουλος Δεν είναι επιτρεπτή, κατ άρθρο 262 Δ.Κ.Κ., η επιχορήγηση αστικής εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που έχει συσταθεί ή μετέχει σ αυτήν Ο.Τ.Α. Δεν πρόκειται, όμως, περί ανεπίτρεπτης επιχορήγησης στην περίπτωση κάλυψης της διαφοράς των λειτουργικών εξόδων, από τον οικείο Ο.Τ.Α., εφόσον τούτο προβλέπεται στο καταστατικό της αστικής εταιρείας, ή αύξησης του κεφαλαίου της και του αντίστοιχου ποσού συμμετοχής του Ο.Τ.Α.

Εταιρείες αστικές. Υπαγωγή στο δημόσιο τομέα.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η αστική εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία «Αναπτυξιακή Ένωση Μακεδονίας» δεν υπάγεται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.

«Προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με Αναπηρία (ΚΔΑΠ-ΜΕΑ) από Δήμους και Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου αυτών, Επιχειρήσεις ιδιωτικού δικαίου ή Εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα του άρθρου 741 του αστικού κώδικα, άλλα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού και κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ιδιώτες».

Η υπ’ αρ. 14957/9.10.2001 απόφαση του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας (Β΄ 1397) καταργείται από τη δημοσίευση του παρόντος. με την παρ.3 του άρθρου 3 του N.4756/2020 - ΦΕΚ: 235/A/26.11.2020 

Σύσταση ανωνύμων εταιρειών από Δήμους και πλειοψηφική ή μειοψηφική συμμετοχή Δήμων σε ανώνυμες εταιρείες.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Μετά την τροποποίηση της παρ.2 του άρθρου 107 του Ν. 3852/2010 από την παρ.10 περ.ι’ του άρθρου 18 του Ν. 3870/2010, είναι πλέον αδύνατη η σύσταση ή συμμετοχή των Δήμων σε οιασδήποτε μορφής ανώνυμες εταιρείες, εκτός εάν οι πράξεις αυτές (σύσταση ή έναρξη συμμετοχής) είχαν ήδη λάβει χώρα πριν από την έναρξη ισχύος της διατάξεως (1-1-2011). Επομένως, για να είναι νόμιμη μετά την ημερομηνία αυτή η ίδρυση ή η συμμετοχή Ο.Τ.Α. σε ανώνυμη εταιρεία (εκτός από τη συμμετοχή στις αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 194 του Ν. 3852/2010), θα πρέπει να προβλέπεται από ειδική διάταξη, μεταγενέστερη του Ν. 3870/2010. (ομοφ.)

Επιχορήγηση αστικής εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα...Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι η συμμετοχή του Δήμου .... στην ως άνω αστική εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα αποφασίστηκε στις 19.1.2007 κατά παράβαση της διάταξης της παρ.2 του άρθρου 267 του (νέου) Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, καθόσον από την έναρξη ισχύος αυτής (στις 8.6.2006) δεν προβλέπεται πλέον η δυνατότητα συμμετοχής του σε τέτοιου τύπου εταιρεία. Πρέπει δε να απορριφθεί ο ισχυρισμός του Δήμου ότι αυτός συμμετείχε νομίμως στη φερόμενη ως δικαιούχο εταιρεία από το έτος 2001 και ότι, επομένως, νομίμως κατέβαλε το κρίσιμο ποσό στο πλαίσιο της συμμετοχής του στην αύξηση του κεφαλαίου αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ.8 του ν.3613/2007. Και τούτο διότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ο Δήμος είχε αποχωρήσει από την εν λόγω εταιρεία από το έτος 2004 (βλ. ανωτέρω 1/1.6.2004 απόφαση Γ.Σ. και από 3.1.2005 σχετική τροποποίηση του καταστατικού αυτής), ενώ η εκ νέου συμμετοχή του σε αυτή εγκρίθηκε στις 21.2.2007 (βλ. ανωτέρω απόφαση Γ.Σ.), και, επομένως, κατά το χρόνο έναρξης ισχύος του άρθρου 267 του ν.3463/2006, ήτοι στις 8.6.2006, δεν συμμετείχε στην επίμαχη αστική εταιρεία ώστε να είναι νόμιμη κατά τις επικαλούμενες από αυτόν διατάξεις (άρθρ. 25 παρ.8 του ν.3613/2007) η κρινόμενη δαπάνη για τη συμμετοχή του στην αύξηση του κεφαλαίου αυτής. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη και επομένως αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.

«Παράταση προθεσμιών για την εξόφληση των οφειλών από καθυστερούμενες ασφαλιστικές εισφορές στο Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. των Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού και υπαγωγή στις ρυθμίσεις των περιπτώσεων α΄ και β΄ της παρ. 5 του ν.3491/06 και των αστικών εταιριών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα στις οποίες μετέχουν Δήμοι και Κοινότητες »

Συμμετοχή Δήμου σε αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία...:Όπως προκύπτει από το, από 23.7.2018, καταστατικό της ως άνω αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας με την επωνυμία «...», αυτή συστάθηκε, ως δίκτυο εσωτερικού, μεταξύ των Δήμων .., … και …, με τη συμμετοχή του … Οργανισμού Τουρισμού και της Ένωσης Ξενοδόχων … (κοινωνικών φορέων) και κύριο στόχο την προώθηση του τουρισμού και του πολιτισμού και τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δυνατότητα που ρητώς προβλέπεται με τις διατάξεις που εκτέθηκαν στην προηγούμενη σκέψη (ΙΙΑ). Περαιτέρω, νομίμως η ελεγχόμενη δαπάνη βαρύνει τον Κ.Α.Ε. 0081130001 (πληρωμές υποχρεώσεων παρελθόντων οικονομικών ετών), αφού δεν εξοφλήθηκε κατά το έτος 2018, κατά το οποίο είχε αρχικά επιδιωχθεί η πληρωμή της με την έκδοση του ήδη ακυρωθέντος 221/2018 χρηματικού εντάλματος, στον δε προϋπολογισμό του έτους 2019, όπως αυτός αναμορφώθηκε με την 129/2019 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου .., η απαιτούμενη για την πληρωμή της εισφοράς έτους 2019 πίστωση έχει εγγραφεί στον ορθό Κ.Α. 7518 «Συμμετοχή σε αστικές εταιρείες Ο.Τ.Α. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα». Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, το ένταλμα αυτό πρέπει να θεωρηθεί.

Επιχορήγηση αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας...Με τα δεδομένα αυτά, είναι πρόδηλο ότι η επίμαχη σύμβαση συνιστά έμμεση και μη προβλεπόμενη εκ του νόμου χρηματοδότηση της ... από το Δήμο .... μέσω της Π.Ε.Δ. .... για την πρόσληψη προσωπικού, παρά το γεγονός ότι πλέον ο νομοθέτης, ιδίως με τις διατάξεις του άρθρου 267 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και 111 του Καλλικράτη, περιορίζει την ευχέρεια των δήμων να συστήνουν ή να συμμετέχουν, πέραν από τις ρητώς αναφερόμενες περιπτώσεις, σε εταιρείες ή επιχειρήσεις (μία κοινωφελή, μία υδρεύσεως, μία επιχειρηματική κ.λπ.), ενώ η όποια συμμετοχή τους σε ήδη υφιστάμενες περιορίζεται στην ήδη προβλεπόμενη στο καταστατικό τους ετήσια εισφορά, απαγορευομένης κάθε περαιτέρω επιχορήγησης ή χρηματοδότησης. Επιπλέον, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η πρόσληψη του προσωπικού αυτού θα γίνει με αδιαφανείς διαδικασίες, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 267 του Κ.Δ.Κ., οι οποίες, όπως ορθά επισημαίνει το Κλιμάκιο, ορίζουν ότι στις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες των Ο.Τ.Α., στην έννοια των οποίων ανήκει και η Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, εφαρμόζονται οι διατάξεις περί δημοτικών κοινωφελών επιχειρήσεων. Συνεπώς, η όλη σύμβαση κατ' ουσίαν συνιστά έναν ευρηματικό, πλην μη νόμιμο, τρόπο για την καταστρατήγηση του συνόλου των διατάξεων, οι οποίες αφενός μεν θέτουν περιορισμούς στις προσλήψεις προσωπικού, αφετέρου δε θεσπίζουν όρους και προϋποθέσεις για την τήρηση της διαφάνειας και αμεροληψίας κατά την εν λόγω πρόσληψη. Σε κάθε δε περίπτωση, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ... συνιστά αναντίρρητα εταιρεία Ο.Τ.Α., καθώς, όπως προκύπτει από το άρθρο 8 του καταστατικού της, υπάγεται στο διοικητικό έλεγχο της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, η οποία διορίζει την πλειοψηφία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας, υποδεικνύει δε τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και το Γραμματέα αυτού. Κατά συνέπεια, για την πρόσληψη προσωπικού πρέπει να τηρούνται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία των παρ. 2−17 του άρθρου 21 του ν. 2190/1994, καθώς επίσης και οι προϋποθέσεις των διατάξεων του άρθρου 6 παρ. 1 του π.δ. 164/2004. Πέραν όμως των ανωτέρω λόγων, για τους οποίους η επίμαχη σύμβαση κρίνεται μη νόμιμη, επισημαίνεται, - δεδομένου ότι οι δήμοι, ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, υπόκεινται στη συνταγματική αρχή της δημοσιονομικής νομιμότητας -, ότι η επίμαχη σύμβαση δεν περιέχει σαφή και αναλυτική πρόβλεψη τόσο για το αντικείμενο της χρηματοδότησης όσο και για τον τρόπο διάθεσης των χρημάτων που παρέχει ο Δήμος, καθώς δεν αρκεί η αναφορά στη σύμβαση ότι ο Δήμος χρηματοδοτεί την ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου μέχρι του ποσού των 1.300.000 και ότι η καταβολή του ποσού θα γίνει σε ποσοστό 10% με την υπογραφή της σύμβασης και στη συνέχεια σε μηνιαίες δόσεις σύμφωνα με το πρακτικό πιστοποίησης εργασιών. Τούτο δε διότι, με τον τρόπο αυτό δεν διασφαλίζεται η διαφανής διαχείριση του χρήματος που παρέχεται από το Δήμο και η συγκεκριμένη σύμβαση καθίσταται όχημα παροχής ανεξέλεγκτης χρηματοδότησης από το Δήμο σε τρίτους, χωρίς να εξειδικεύεται ο τρόπος περαιτέρω διάθεσης των χορηγούμενων πιστώσεων, να θεσπίζεται ενδελεχής τρόπος διαχείρισης του δημοτικού χρήματος και να τίθενται συγκεκριμένοι κανόνες που να καθορίζουν τον τρόπο εξέτασης της προόδου της δράσης από την προβλεπόμενη στη σύμβαση Επιτροπή Παρακολούθησης. Συγκεκριμένα, όπως ορθώς έκρινε το Κλιμάκιο, κατά παράβαση των αρχών της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, δεν προσδιορίζεται ποιό από τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνει την ευθύνη για τη διάθεση των χρημάτων που θα καταβληθούν από το Δήμο .... για την κάλυψη δαπανών που αφορούν στην πληρωμή του προσωπικού, σε καύσιμα-ανταλλακτικά-λιπαντικά-συντήρηση οχημάτων, τέλη κυκλοφορίας-ασφάλιση αυτοκινήτων, τηλεπικοινωνίες-χρήση συχνοτήτων ασυρμάτων, αγορά εξοπλισμού-ρουχισμού προσωπικού, αναλώσιμα γραφείου-συντήρηση εξοπλισμού γραφείων, αγορές προγραμμάτων Η/Υ, καθώς επίσης και την ευθύνη για το συντονισμό των σχετικών ενεργειών. Επίσης, ορθώς κρίθηκε από το Κλιμάκιο ότι ο όρος του ελεγχόμενου σχεδίου συμβάσεως, σύμφωνα με τον οποίο τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να τροποποιήσουν, παρατείνουν ή ανανεώσουν τη σύμβαση με έγγραφη συμφωνία (βλ. άρθρα 4 και 8 του σχεδίου συμβάσεως), έχει τεθεί κατά παράβαση των αρχών της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Τούτο δε διότι, με τον όρο αυτό καταλείπεται πλήρης ευχέρεια στα μέρη να τροποποιήσουν ή να επεκτείνουν χρονικώς την εν λόγω σύμβαση, χωρίς να έχει προσδιορισθεί εκ των προτέρων το περιεχόμενο των τροποποιήσεων, ο χρονικός ορίζοντας των παρατάσεων ή ανανεώσεων, καθώς επίσης και το ακριβές κόστος αυτών (πρβλ. Ελ. Συν. VI Τμ. 258/2007, VII Tμ. 117/2010).