Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/2/2025

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνεδριάζοντας στις 3 Απριλίου 2026, εξέτασε τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης του Πανεπιστημίου Πατρών για το έργο «Επισκευή φερόντων στοιχείων...», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.209.677,14 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Διαπίστωσε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, η δαπάνη υπολείπεται του ορίου των 1.700.000 ευρώ που θεμελιώνει την αρμοδιότητα του Κλιμακίου, αλλά υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ, οπότε αρμόδιος για τον έλεγχο είναι ο Επίτροπος της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου στην Π.Ε. Αχαΐας. Κατόπιν τούτου, το Κλιμάκιο παρέπεμψε τον φάκελο και το σχέδιο σύμβασης στην εν λόγω Υπηρεσία Επιτρόπου.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση φθορών Εθνικού Οδικού Δικτύου Νο 53 Τμήμα ΑΙΣΥΜΗΣ – ΜΕΓΑΛΟ ΔΕΡΕΙΟ – ΜΙΚΡΟ ΔΕΡΕΙΟ» της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης. Διαπίστωσε ότι η αρχική σύμβαση είχε προϋπολογισμό κάτω του ορίου του 1.700.000 ευρώ και είχε ελεγχθεί από την Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Έβρου (Πράξη 21/2024). Κατά συνέπεια, έκρινε ότι ο έλεγχος της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Κλιμακίου αλλά στην αρμόδια Επίτροπο, στην οποία και παρέπεμψε τον φάκελο και το σχέδιο σύμβασης.

Πρόκειται για την Πράξη 318/2025 του Ζ' Κλιμακίου (Ε' Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο συνεδρίασε στις 8 Αυγούστου 2025 για τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου σύμβασης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή υπηρεσιών συντήρησης και αναβάθμισης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΟΠΣΔΠ), με προϋπολογισθείσα δαπάνη 790.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ αλλά δεν υπερβαίνει το 1.700.000 ευρώ, έκρινε ότι αρμόδιος για τον υποχρεωτικό προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας είναι ο Επίτροπος του Τομέα Βουλής των Ελλήνων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και όχι το ίδιο το Κλιμάκιο. Κατά συνέπεια, αποφάσισε να παραπέμψει τον φάκελο της διαγωνιστικής διαδικασίας και το σχέδιο σύμβασης στον εν λόγω Επίτροπο.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης του έργου «Διανοίξεις Οδών 2025» του Δήμου Κηφισιάς, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.612.903,22 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Δεδομένου ότι το ποσό αυτό υπολείπεται του ορίου του 1.700.000 ευρώ που απαιτείται για την αρμοδιότητα του Κλιμακίου, αλλά υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ, το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο έλεγχος υπάγεται στην αρμοδιότητα του Επιτρόπου ΟΤΑ IV στον Δήμο Αμαρουσίου. Κατά συνέπεια, αποφάσισε την παραπομπή του φακέλου στην εν λόγω Υπηρεσία Επιτρόπου, χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία της υπόθεσης.

ΔΗΜΟΣΙΑ  ΕΡΓΑ:Η σύμβαση αυτή παραδεκτώς κατ’ αρχήν εισάγεται λόγω ποσού ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας, καθώς το άθροισμα των δύο ως άνω ποσών, ύψους 5.280.000 ευρώ (4.900.000,00 ευρώ + 380.000,00 ευρώ), υπερβαίνει το όριο υπαγωγής στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου των πέντε εκατομμυρίων (5.000.000,00) ευρώ (βλ. σκέψη 1). Δοθέντος, όμως, ότι αφενός η αξία της επιδιωκόμενης τροποποίησης (380.000,00 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ) είναι κατώτερη των σωρευτικώς τιθέμενων ορίων του άρθρου 5 του ν. 4412/2016 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης (4.748.690,73 X 15% = 712.303,6 ευρώ), σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη σκέψη 2, αφετέρου η συνολική φύση της αρχικής σύμβασης παραμένει αμετάβλητη, το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης για την υλοποίηση της τροποποίησης αυτής δεν υπάγεται στον έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, συνεπώς, απαραδέκτως εισάγεται στο παρόν Κλιμάκιο για την άσκηση του ελέγχου αυτού (βλ. ΕλΣυν 278/2021, 205, 616/2022).   

Η Πράξη 98/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίνει ως απαράδεκτη την υποβολή σχεδίου πρόσθετης πράξης για παράταση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαρισμού οχημάτων. Η αρχική σύμβαση 93292/15.6.2023 συνήφθη χωρίς να υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο, παρόλο που η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη της, συνυπολογιζομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης, υπερέβαινε προδήλως το νόμιμο όριο του 1.700.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι, εφόσον η σύμβαση συνάφθηκε και εκτελέστηκε χωρίς τον υποχρεωτικό έλεγχο, δεν υφίσταται πλέον περιθώριο προσυμβατικού ελέγχου για την ενεργοποίηση των όρων εκτέλεσης της, όπως η τρέχουσα παράταση, καθώς ο έλεγχος πρέπει να γίνει πριν από τη σύναψη της σύμβασης.

Η Πράξη 172/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και των σχεδίων σύμβασης για την προμήθεια λιπαντικών προς τον Δήμο Πολυγύρου Χαλκιδικής. Η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη της προμήθειας ανέρχεται στα 220.676,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι στερείται αρμοδιότητας για τη διενέργεια του ελέγχου. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον ν. 4700/2020, η αρμοδιότητα του Κλιμακίου για προσυμβατικό έλεγχο υφίσταται μόνο όταν η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει το όριο των 1.700.000 ευρώ, ποσό που δεν καλύπτεται από την εν λόγω προμήθεια. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο απείχε του ελέγχου νομιμότητας της διαδικασίας.

Η Πράξη 215/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του Δήμου Κατερίνης για το έργο «Ασφαλτοστρώσεις υφιστάμενου οδικού δικτύου». Η σύμβαση, ύψους 376.921,68 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.), κρίνεται ότι πληροί τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016. Οι συμπληρωματικές εργασίες, που αφορούν ασφαλτοστρώσεις σε οδούς που επηρεάστηκαν από επεμβάσεις δικτύων (οπτικών ινών, φυσικού αερίου, ΔΕΥΑΚ) μετά την αρχική μελέτη, κρίθηκαν αναγκαίες για την ολοκλήρωση και ασφάλεια του έργου. Το συνολικό άθροισμα των συμπληρωματικών εργασιών (49,91%) δεν ξεπερνά το 50% του αρχικού τιμήματος. Η υπογραφή της σύμβασης δεν κωλύεται, υπό τον όρο δέσμευσης πίστωσης και ορθών τεχνικών και οικονομικών επισημάνσεων.

Η Πράξη 524/2024 του Ζ' Κλιμακίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης-τροποποίησης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» για μελέτη κτηματογράφησης στον νομό Χανίων. Η συμβατική δαπάνη της τροποποίησης ανέρχεται σε 192.798,32 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία αυτή είναι κατώτερη τόσο του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης όσο και του κατώτατου ορίου των 221.000 ευρώ που ισχύει για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές. Επειδή η τροποποίηση θεωρείται 'de minimis' και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης, κρίνεται μη ουσιώδης. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι μη ουσιώδεις τροποποιήσεις εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 112/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΑΣ». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί στις 26.9.2023 έναντι τιμήματος 8.053.805,97 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προτεινόμενη συμπληρωματική σύμβαση, αξίας 990.173,04 ευρώ, εισάγεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η τροποποίηση εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, καθώς η επαύξηση (12,29% της αρχικής αξίας) υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 15% και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης.