ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/149/2025

Η απόφαση αυτή του ΣΤ' Κλιμακίου (Πράξη 09/2025) του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας σύναψης και του σχεδίου της 1ης εκτελεστικής σύμβασης, η οποία είναι μέρος της συμφωνίας-πλαίσιο 34369/9.9.2024. Η σύμβαση αφορά την προμήθεια με τίτλο «κατασκευή έξυπνων πρότυπων διαβάσεων σχολείων» μεταξύ του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) και μιας ένωσης οικονομικών φορέων, συμβατικής αξίας 41.159.793,02 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.. Η εκτελεστική σύμβαση αφορά την κατασκευή 843 διαβάσεων σε 107 Δήμους. Το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της εκτελεστικής σύμβασης, υπό τον όρο ότι θα γίνουν διορθώσεις και συμπληρώσεις, όπως η ορθή αναγραφή της επωνυμίας των μελών της ένωσης, η συμπλήρωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης, η προσθήκη της εγγύησης καλής λειτουργίας, αλλαγές στον τρόπο πληρωμής και η αντικατάσταση των παλαιών κρατήσεων με την ισχύουσα κράτηση 0,10% υπέρ της ΕΑΔΗΣΥ.

Η Πράξη 154/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 6 της προμήθειας με τίτλο «Προμήθεια ειδικών μέσων περιπολίας και απομάκρυνσης πολιτών». Η προμήθεια χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και αφορά 42 ειδικά λεωφορεία μεταφοράς προσωπικού, με συμβατική δαπάνη 15.044.400,00 ευρώ προ ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός διεξήχθη από την Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., η οποία αποτελεί καθολικό διάδοχο του Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ. Ο οικονομικός φορέας «...» αναδείχθηκε προσωρινός και οριστικός ανάδοχος. Η προσφορά του άλλου οικονομικού φορέα απορρίφθηκε, κυρίως λόγω μη συμμόρφωσης με τεχνικές απαιτήσεις της διακήρυξης. Το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν υφίστανται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, καθώς ο διαγωνισμός διεξήχθη νόμιμα και η προδικαστική προσφυγή του άλλου διαγωνιζόμενου απορρίφθηκε, με αποτέλεσμα να μην κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η Πράξη 57/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και των σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια «Πυροσβεστικά Οχήματα και Λοιπά Μέσα για το Πυροσβεστικό Σώμα». Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στα Τμήματα 1, 2, 3, 5, 6, 13 και 14, με συνολική συμβατική δαπάνη 35.486.249,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διαδικασία διεξήχθη από την Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., ως καθολικό διάδοχο του Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ., με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα προσφορά βάσει της βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής. Το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν υφίστανται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων μεταξύ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και των αναδόχων οικονομικών φορέων.

Ανάκληση συντελεσμένης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, που έχει κηρυχθεί υπέρ του Δημοσίου. Ποιοι νομιμοποιούνται να υποβάλουν θετική δήλωση για την ανάκληση.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Δεν νομιμοποιούνται να υποβάλουν σχετική δήλωση, υποκαθιστώντας τον αναγνωρισθέντα ιδιοκτήτη της έκτασης που απαλλοτριώθηκε (ή τον καθολικό διάδοχο αυτού), όσοι με οποιαδήποτε αιτία απέκτησαν την κυριότητα επί των -μετά τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης- παραμενόντων στις πρώην ιδιοκτησίες τμημάτων. Εάν έχουν προσκληθεί νόμιμα οι αναγνωρισθέντες ιδιοκτήτες (ή οι καθολικοί διάδοχοί τους) και αυτοί υποβάλουν αρνητική δήλωση ή δεν απαντήσουν εμπρόθεσμα στη σχετική πρόσκληση, είναι η ελεύθερη διάθεση αυτών των απαλλοτριωθέντων ακινήτων.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής Διαγωνισμού με την οποία κηρύχθηκε έκπτωτη και καταπίπεται η εγγυητική της επιστολή, επειδή δεν προσήλθε για την υπογραφή της σύμβασης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την υλοποίηση έργου με εκτιμώμενη αξία συγκεκριμένου ποσού (χωρίς αναγραφή στοιχείων λόγω απόσπασμα), ενώ η προσφεύγουσα επικαλείται σοβαρό έκτακτο πρόβλημα υγείας ως λόγο μη προσέλευσης. Η διαφορά καθίσταται απαράδεκτη, καθώς η ΕΑΔΗΣΥ δεν έχει αρμοδιότητα για διαφορές συμβατικού σταδίου μετά την οριστικοποίηση της κατακύρωσης.

Δεν είναι νόμιμη η ταυτόχρονη πρόσκληση υποβολής επικαιροποιημένων δικαιολογητικών και υπογραφής της σύμβασης, αφού κατά το στάδιο πριν την εκ νέου υποβολή και έλεγχο των δικαιολογητικών του μειοδότη, δεν υφίσταται νόμιμη κοινοποίηση της κατακυρωτικής απόφασης και της πρόσκλησης για υπογραφή της οικείας σύμβασης. Εξάλλου, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να προσέλθει για την υπογραφή της σύμβασης και να προσκομίσει τις απαιτούμενες εγγυήσεις καλής εκτέλεσης μέσα στην προθεσμία που τάσσεται στη σχετική πρόσκληση, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τις δεκαπέντε ημέρες. Η προθεσμία δε αυτή είναι, σύμφωνα με το σαφές γράμμα του άρθρου 4.2 της διακήρυξης, αποκλειστική, αν δε παρέλθει άπρακτη ή αν εντός αυτής προσκομισθούν ελλιπή δικαιολογητικά, η κατακυρωτική απόφαση ανακαλείται και το αποτέλεσμα του διαγωνισμού κατακυρώνεται στον δεύτερο μειοδότη, (πρβλ Τμήμα VI 178/2007, Σ.τ.Ε. 677/2006.) Σε περίπτωση δε που ταχθείσα προς τούτο προθεσμία είναι μικρότερη των 15 ημερών, χωρίς τούτο να προβλέπεται από τη διακήρυξη, και ο μειοδότης δεν προσέλθει εντός αυτής να υπογράψει τη σχετική σύμβαση, δεν δύναται νομίμως να κηρυχθεί έκπτωτος (βλ. Σ.τ.Ε. 2009/2004).

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ:να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης που αφορά στην ανάθεση, από την Περιφέρεια Αττικής στην εργοληπτική επιχείρηση με την επωνυμία "… Α.Τ.Ε.Β.Ε.", του έργου "Ανακατασκευή χλοοτάπητα γηπέδου ποδοσφαίρου …".(....)Η ως άνω αναδειχθείσα ανάδοχος, όμως, δεν προσήλθε να υπογράψει το συμφωνητικό, δηλώνοντας, με το από 1.3.2017 έγγραφό της, ότι δεν επιθυμεί να παρατείνει την ισχύ της προσφοράς της που έληξε στις 28.2.2017.(....)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης που αφορά στην ανάθεση, από την Περιφέρεια Αττικής στην εργοληπτική επιχείρηση με την επωνυμία "… Α.Τ.Ε.Β.Ε.", του έργου "Ανακατασκευή χλοοτάπητα γηπέδου ποδοσφαίρου …".

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕλΣυν/Κλ.Ε/366/2016 ΚΑΙ ΕΣ/ΚΛ.Ε/15/2017.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.) για την παροχή υπηρεσιών ιατρικού προσωπικού και μίσθωσης ασθενοφόρων σε έξι σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας (Ακρόπολη, Δελφοί, Ολυμπία, Μυκήνες, Λίνδος, Κνωσός). Η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 5.412.351 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η διαδικασία ανάδειξης του αναδόχου υπήρξε σύννομη και δεν διαπίστωσε ουσιώδεις πλημμέλειες που να εμποδίζουν την υπογραφή της σύμβασης, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα απαλειφθεί από το κείμενο της σύμβασης η αναφορά σε κράτηση ποσοστού 0,2% υπέρ του ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ, η οποία έχει καταργηθεί νομοθετικά.

Παροχή υπηρεσιών συντήρησης ηλεκτρομηχανολογικών και κτιριακών εγκαταστάσεων...Με τα δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης. Ωστόσο, θα πρέπει κατά τον χρόνο υπογραφής της σύμβασης να προσδιοριστεί η ακριβής ημερομηνία έναρξης ισχύος της (είτε από την υπογραφή της, είτε κατά την 1.1.2019 κατά τα οριζόμενα στη διακήρυξη) και να διορθωθεί συναφώς το σχέδιο, ενώ περαιτέρω, ο όρος της σύμβασης, που προβλέπει τη δυνατότητα υποκατάστασης του αναδόχου, είναι μη νόμιμος και πρέπει να απαλειφθεί, διότι η υποκατάσταση τρίτου προσώπου που δεν συμμετείχε στη διαγωνιστική διαδικασία, στα δικαιώματα και υποχρεώσεις του νομίμως αναδειχθέντος αναδόχου συνιστά ουσιώδη τροποποίηση της σύμβασης (βλ. ΕΣ VI Τμ. 3507, 3374/2014, 1508/2012, Ζ΄ Κλιμ. 128/2018, 110,105/2014, ΔΕΕ αποφ. της 19ης Ιουνίου 2008, C- 454/06 pressetext Nachrichtenagentur GmbH κατά Republik Österreich, σκ.33-37,47-49 και C-496/99 P Επιτροπή ΕΚ κατά CAS Succhi di Frutta SpA, σκ. 113-121). Συναφώς, επισημαίνεται ότι τυχόν τροποποιήσεις των συμβατικών όρων (άρθρο 4.5. διακήρυξης), αν ανακύψει σχετικό ζήτημα κατά την εκτέλεση της σύμβασης, θα κριθούν από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας αυτών, με βάση τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις

Η Πράξη 314/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το Τμήμα 3 του έργου «Εργασίες ειδικών δασοτεχνικών έργων... σε περιοχές της Π.Ε. Ευβοίας», συγκεκριμένα στην περιοχή ευθύνης του Δασαρχείου Λίμνης. Το έργο, ενταγμένο στο «Πρόγραμμα Προστασίας Δασών - Antinero III» και χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης, διενεργήθηκε από την ΕΕΣΥΠ (διάδοχο του ΤΑΙΠΕΔ). Μετά τον έλεγχο των προσφορών, η Επιτροπή απέρριψε τις δύο πρώτες σε μειοδοσία προσφορές (λόγω πλημμελειών στα δικαιολογητικά και ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς, αντίστοιχα). Η ένωση οικονομικών φορέων που ήταν στην τρίτη θέση αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος με συμβατικό τίμημα 3.014.181,11 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.