ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/81/2025

Η Πράξη 282/2025 του Ε’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Ηρακλείου και του Ο.Δ.Α.Π. για την υλοποίηση του έργου «Προστασία, αξιοποίηση και ανάδειξη της Ενετικής Οχύρωσης και των Νεωρίων Ηρακλείου», συνολικού προϋπολογισμού 22.570.971,15 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, καθώς πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις συνεργασίας δημοσίων φορέων. Ωστόσο, έθεσε δύο σημαντικές επισημάνσεις: Πρώτον, να αφαιρεθεί από το άρθρο 6 η φράση σχετικά με την παραχώρηση χρήσης των Νεωρίων στον Δήμο Ηρακλείου, δεδομένου ότι η σχετική υπουργική απόφαση (236692/26.5.2025) ενέκρινε μόνο την παραχώρηση των Ενετικών Τειχών. Δεύτερον, οποιαδήποτε μελλοντική τροποποίηση της σύμβασης πρέπει να υπόκειται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ανέγερση πολιτιστικού κέντρου..Με δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, κατά παράβαση της παρ. 5 του άρθρου 100 του ν.3852/2010, δεν περιλαμβάνεται στα συμβαλλόμενα μέρη το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού (ήδη Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού), αν και τούτο πρέπει να συμμετέχει υποχρεωτικά σε προγραμματικές συμβάσεις πολιτισμικής ανάπτυξης, που έχουν ως αντικείμενο την ανέγερση ή ολοκλήρωση χώρων πολιτισμικών λειτουργιών (ήτοι πολιτιστικών κέντρων). Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 324/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μεταξύ του Δήμου Ναυπακτίας, του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του Δικτύου Ελληνικών Πόλεων για την Ανάπτυξη (Δ.Ε.Π.ΑΝ.). Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η σύνταξη μελετών για το έργο «Παράκαμψη του κέντρου της Ναυπάκτου», προϋπολογισμού 2.200.000,00 ευρώ. Η απόφαση κωλύει την υπογραφή της σύμβασης λόγω ουσιωδών πλημμελειών, όπως η μη επαρκής εξειδίκευση του Υποέργου 2 (Γεωτεχνικές έρευνες), η μη τεκμηρίωση του προϋπολογισμού του Υποέργου 2, και η μη διασφάλιση της απρόσκοπτης χρηματοδότησης λόγω της επικείμενης λήξης του προγράμματος «Φιλόδημος ΙΙ» στις 31.12.2025, καθώς και η υποχρηματοδότηση του έργου.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1388/2025

Η Πράξη 59/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΔΟΦΩΤΙΣΜΟΥ ΠΟΛΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ». Η προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 2.766.008,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Έργο συγχρηματοδοτείται από ενωσιακούς πόρους στο πλαίσιο του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης (με πόρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, οι συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις ΟΤΑ ελέγχονται υποχρεωτικά μόνο αν η δαπάνη υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Επειδή η δαπάνη είναι κατώτερη, το σχέδιο σύμβασης υποβλήθηκε απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Προγραμματικές συμβάσεις. Παρατηρήσεις σε προγραμματική σύμβαση μεταξύ ΥΠ.ΠΟ. - Δήμου Χανίων.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Προεδρεύων: Ρ.Αντωνακόπουλος, Αντιπρόεδρος Εισηγητής: Θ.Θεοφανόπουλος, Νομικός Σύμβουλος Για την εκ μέρους του Δήμου Χανίων υπογραφή της άνω προγραμματικής σύμβασης δεν απαιτείται η υπ αυτού προηγουμένη ένταξη της χρηματοδότησης του έργου αυτής στο Ε.Π.Τ.Α., διότι το έργο τούτο χρηματοδοτείται από πόρους της Ε.Ε. Επίσης, για την εκ μέρους του Δήμου Χανίων υπογραφή της αυτής προγραμματικής σύμβασης δεν απαιτείται η υπ αυτού προηγουμένη τήρηση των οικείων κοινοτικών διατάξεων ήτοι της Οδηγίας 93/37/ΕΟΚ και π.δ.346/1998.

Η Πράξη 192/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού, για την προμήθεια 7.300.000 κ.μ. ύδατος από τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (Δ.Ε.Υ.Α. Χανίων) προς τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης Α.Ε. (Ο.Α.Κ. Α.Ε.), εκτιμώμενης αξίας 2.263.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με δικαίωμα προαίρεσης. Το Κλιμάκιο εφάρμοσε αναλόγως τις διατάξεις του Βιβλίου ΙΙ του ν. 4412/2016 και έκρινε ότι η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία διαπραγμάτευσης (άρθρο 269 περ. γ΄ υποπερ. ββ΄) είναι νόμιμη, καθώς ο Ο.Α.Κ. Α.Ε. αποτελεί τον μοναδικό τεχνικά ικανό πάροχο ύδατος. Καταλήγοντας, αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, υπό την προϋπόθεση συμπλήρωσης των αριθμών των σχετικών αποφάσεων των Δ.Σ. στο προοίμιο.

Αποκατάσταση και ενίσχυση διατηρητέου κτιρίου....Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, κατά παράβαση της παραγράφου 5 του άρθρου 100 του ν.3852/2010, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με την παράγραφο 10 του άρθρου 8 του ν.4071/2012, δεν περιλαμβάνεται στα συμβαλλόμενα μέρη το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού (ήδη Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού), αν και τούτο πρέπει να συμμετέχει υποχρεωτικά σε προγραμματικές συμβάσεις πολιτισμικής ανάπτυξης, που έχουν ως αντικείμενο την υλοποίηση έργων πολιτιστικού χαρακτήρα, όπως οι παρεμβάσεις σε διατηρητέα κτίρια, η ανέγερση και η λειτουργία χώρων πολιτισμικών λειτουργιών, η υποστήριξη δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων που αφορούν την επιστήμη, τα γράμματα και τις τέχνες. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας … και της Ανώτατης Σχολής … για το έργο «Αποκατάσταση και Ενίσχυση Διατηρητέου Διώροφου Κτιρίου της ...».

Η προσφεύγουσα εταιρεία ασκεί προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, η οποία απέρριψε την προσφορά της και ανέδειξε προσωρινό ανάδοχο την παρεμβαίνουσα εταιρεία. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την «Ανακατασκευή τμημάτων πρώην εργοστασίου για τη Δημιουργία Πολυχώρου Πολιτισμού & Λοιπών Δραστηριοτήτων» με προϋπολογισμό 5.625.000,00 € (συμπ. Φ.Π.Α. 24%). Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η απόρριψη της προσφοράς της ήταν άδικη, καθώς πληρούσε όλους τους όρους της διακήρυξης και ότι η αναθέτουσα αρχή έπρεπε να της δώσει τη δυνατότητα να συμπληρώσει τα δικαιολογητικά κατακύρωσης, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «Συστημάτων τηλεμετρίας διαρροών και εξοικονόμησης νερού και ενέργειας δικτύου άρδευσης Δήμου …»(....)Επομένως, δεν υπάγονται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο οι συμβάσεις προμηθειών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ Βαθμού, ήτοι των Δήμων, που συγχρηματοδοτούνται από ενωσιακούς πόρους (πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους δεν υπερβαίνει τα 5.000.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ (....)Αποφαίνεται ότι απαραδέκτως υποβλήθηκε για έλεγχο νομιμότητας το σχέδιο σύμβασης για την προμήθεια «Συστημάτων τηλεμετρίας διαρροών και εξοικονόμησης νερού και ενέργειας δικτύου άρδευσης Δήμου …».

Νομιμότητα του σχεδίου της «πρώτης τροποποίησης της από 1.3.2012 προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και της Περιφέρειας Πελοποννήσου».(...)Κατόπιν τούτων το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλλει την οριστική του κρίση, προκειμένου να συμπληρωθεί ο φάκελος της υπόθεσης με τα αναφερόμενα στις προηγούμενες σκέψεις έγγραφα και στοιχεία, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας.Αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης. Και Διατάσσει τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα και στοιχεία, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας Πράξης.