Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/232/2026
Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις σκέψεις 3, 4 και 5 της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως τέθηκε στο άρθρο 23.1 της οικείας διακήρυξης, προς απόδειξη της καταλληλότητας των προσφερόντων που είναι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα για την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, η υποχρέωση κατάθεσης από αυτούς, εκτός από τη βεβαίωση εγγραφής στο Μ.Ε.ΕΠ., αποδεικτικού εμπρόθεσμης υποβολής αίτησης επανάκρισης στο ΟΠΣ ΜΗΤΕ, από το οποίο να προκύπτει η ημερομηνία υποβολής της αίτησης στο ΟΠΣ ΜΗΤΕ και ο αριθμός πρωτοκόλλου που δίνεται μέσω του συστήματος ΙΡΙΔΑ, η οποία (υποβολή αίτησης) επιπροσθέτως έπρεπε να αποδεικνύεται από τους υποψήφιους οικονομικούς φορείς και κατά τον χρόνο υποβολής προσφοράς, δια της σχετικής αναφοράς στο υποβληθέν Ε.Ε.Ε.Σ. ή της συνοδευτικής υπεύθυνης δήλωσης της παρ. 9 του άρθρου 79 του ν.4412/2016. Τούτο δε διότι η εν λόγω προθεσμία υποβολής αιτήματος επανάκρισης είχε ήδη παραταθεί έως τις 30.6.2026, δυνάμει του άρθρου 83 παρ. 3 του ν.5264/2025 (Α΄ 239/19.12.2025, βλ. ανωτέρω σκ. 5 της παρούσας), κατά τον κρίσιμο χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. στις 23.12.2025 (βλ. άρθρο 120 παρ. 1 του ν.4412/2016 και ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 885/2023, 1489, 197/2022 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Ως εκ τούτου, συντρέχει πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας συνιστάμενη στην συμπερίληψη, στην επίμαχη διακήρυξη, όρων με τους οποίους μη νομίμως περιορίστηκε ο κύκλος των δικαιούμενων να υποβάλουν προσφορά οικονομικών φορέων. Εν προκειμένω, η εν λόγω πλημμέλεια παρίσταται ουσιώδης και κωλύει τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, διότι, πέραν του ότι εν τέλει στην οικεία διαγωνιστική διαδικασία υπεβλήθη μόνον μία παραδεκτή προσφορά από τον αναδειχθέντα ανάδοχο, ο συμμετέχων οικονομικός φορέας «... Α.Τ.Ε.» αποκλείστηκε από τον υπό έλεγχο διαγωνισμό, κατ’ εφαρμογή του επίμαχου παράνομου όρου της διακήρυξης, κατά το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών συμμετοχής, με αποτέλεσμα να καταλείπεται αμφιβολία περί της ανάθεσης του ελεγχόμενου έργου στην πλέον συμφέρουσα προσφορά λόγω και του εφαρμοσθέντος κριτήριου ανάθεσης της βέλτιστης σχέσης ποιότητας – τιμής, συνεπεία του οποίου η τεχνική και οικονομική προσφορά του αποκλεισθέντος οικονομικού φορέα δεν ελέγχθηκαν, ούτε αξιολογήθηκαν, ούτε βαθμολογήθηκαν (βλ. και άρθρο 98 παρ. 1 περ. ζ΄ του ν.4412/2016). Άλλωστε, η μη άσκηση προδικαστικής προσφυγής αφορά στα παραγωγικά αίτια της βούλησης της αποκλεισθείσας εταιρείας, τα οποία, ωστόσο, δεν επιδρούν στην έκβαση του ελέγχου που διενεργεί το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας. Διαφορετική εκδοχή θα είχε ως αποτέλεσμα η διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο να συναρτάται με την εκάστοτε συμπεριφορά των υποψήφιων οικονομικών φορέων ως προς την προσβολή ή μη των πράξεων της διαγωνιστικής διαδικασίας, γεγονός που θα αναιρούσε τον συνταγματικό σκοπό του ελέγχου, με τον οποίο επιδιώκεται η διασφάλιση της αντικειμενικής νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας και του δημοσίου συμφέροντος (ΕλΣυν Ολ. 694/2025, Έβδ. Τμ. 498/2025).
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΝΣΚ/463/2002
Διαδικασία επανάκρισης εργοληπτικών επιχειρήσεων. Ανάκληση διαπιστωτικής πράξης διαγραφής εργοληπτικής επιχείρησης, που δεν υπέβαλε αίτηση επανάκρισης.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή
Μη νόμιμη η διαπιστωτική πράξη περί της αυτοδίκαιης διαγραφής ατομικής εργοληπτικής επιχείρησης, η οποία δεν υπέβαλε αίτηση επανάκρισης κατά τις διατάξεις της παρ.17 του άρθρου 4 του Ν 2940/2001, εκ του λόγου ότι προηγουμένως είχε υποβληθεί αίτηση εγγραφής εργοληπτικής επιχείρησης με εταιρική μορφή, την οποία στελεχώνει ο ατομικός επιχειρηματίας. Η διαγραφή παραβιάζει τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς τη διοίκηση. Διακριτική ευχέρεια της διοίκησης, για την ανάκληση της πράξης περί διαγραφής. Οι συνέπειες της ανάκλησης επέρχονται αναδρομικά.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/513/2021
Εγκαταστάσεις επεξεργασίας και διάθεσης λυμάτων..επιδιώκεται η ανάκληση της 13/2021 Πράξης του Ε ́Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. .Το ανωτέρω έγγραφο δεν αποτελεί έγγραφο που εκδόθηκε στο πλαίσιο της διαγωνιστικής διαδικασίας, ειδικότερα, δε, κατά το κρίσιμο στάδιο του ελέγχου συμμόρφωσης των τεχνικών προσφορών στις απαιτήσεις της διακήρυξης και της συμπλήρωσης του πίνακα συμμόρφωσης. Οι τεχνικές κρίσεις επί της τεχνικής προσφοράς που αποτυπώνονται στο ανωτέρω έγγραφο δεν τέθηκαν υπόψη της έτερης διαγωνιζόμενης προσφέρουσας, κατά παράβαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας (βλ. και άρθρο 253 παρ. 1 ν. 4412/2016) σε στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας κατά το οποίο διατηρούσε δυνατότητα ελέγχου του συνόλου των εγγράφων της διαδικασίας και παρέμβασης σε αυτή. Εξάλλου το ανωτέρω έγγραφο δεν αποτελεί αιτιολογικό έρεισμα της κατακυρωτικής απόφασης του προσφεύγοντος. Ο προσφεύγων σε συμμόρφωση προς την απόφαση της ΑΕΠΠ απέκλεισε από την περαιτέρω διαγωνιστική διαδικασία την πρώτη προσωρινή μειοδότρια. Κατ’ εφαρμογήν της αρχής της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, όφειλε να αποκλείσει από την περαιτέρω διαγωνιστική διαδικασία και την ήδη παρεμβαίνουσα, εναρμονιζόμενος προς τις αιτιολογικές σκέψεις της 764/2020 απόφασης της ΑΕΠΠ, κατά τις οποίες κατά δέσμια αρμοδιότητα όφειλε να αποκλείσει οποιαδήποτε προσφορά δεν συμμορφωνόταν προς τις απαιτήσεις της διακήρυξης, όπως τούτο προέκυπτε από τα «σχόλια» του πίνακα συμμόρφωσης, δεδομένου ότι ούτε η προσφορά της ήδη παρεμβαίνουσας συμμορφωνόταν επακριβώς, σε πλείστα σημεία της, προς τις απαιτήσεις του πίνακα συμμόρφωσης, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στο πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, το οποίο αποτέλεσε αποκλειστικό αιτιολογικό έρεισμα της κατακυρωτικής απόφασης στην ήδη παρεμβαίνουσα. Εξάλλου, με την 764/2020 απόφαση της ΑΕΠΠ δεν επιβλήθηκε ως ενέργεια συμμόρφωσης η κατακύρωση στην ήδη παρεμβαίνουσα, παρά μόνο ο αποκλεισμός της πρώτης μειοδότριας. Επομένως, το ανωτέρω έγγραφο προσκομίζεται το πρώτον στο πλαίσιο της προσφυγής ανάκλησης κατά παράβαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της διαφάνειας της διαγωνιστικής διαδικασίας, και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη.Με τον τελευταίο λόγο της προσφυγής ανάκλησης προβάλλεται ότι ο προσφεύγων ενήργησε καλόπιστα, κατά συγγνωστή πλάνη και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των ισχυουσών νομοθετικών διατάξεων, οι δε πλημμέλειες της διαγωνιστικής διαδικασίας είναι επουσιώδεις και δεν έθιξαν τον ανταγωνισμό.Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί, διότι η συγγνωστή πλάνη δεν αποτελεί παραδεκτό λόγο προσφυγής ανάκλησης, κατά τα λοιπά και σε κάθε περίπτωση, λόγω του ουσιώδους των πλημμελειών της διαγωνιστικής διαδικασίας. Κατ’ ακολουθίαν των προεκτιθέμενων, η προσφυγή ανάκλησης και η παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν.
ΝΣΚ/479/2011
Νομιμότητα ή μη ανάκλησης παραίτησης δημοσίου υπαλλήλου σε περίπτωση πρόωρης υποβολής της δεύτερης αίτησης.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Η εκ μέρους του δημοσίου υπαλλήλου υποβολή δεύτερης αίτησης παραίτησης προ της παρόδου των δεκαπέντε ημερών από την υποβολή της αρχικής δεν επιφέρει αυτοδίκαιη λύση της υπαλληλικής του σχέσης με το Δημόσιο και δεν τον αποστερεί του δικαιώματος να προβεί σε ανάκληση της υποβληθείσης παραίτησής του, η οποία όμως πρέπει να λάβει χώρα εντός της αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) μηνός από την επομένη της υποβολής της αρχικής αίτησης παραίτησής του. (ομοφ.)
ΕλΣυν/Τμ.VI/1977/2020
Προγραμματικές Συμβάσεις ΟΤΑ – Η παράλειψη υποβολής προγραμματικής σύμβασης άνευ οικονομικού αντικειμένου δεν επηρεάζει τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας που ακολούθησε καθώς και του οικείου σχεδίου σύμβασης του επίμαχου έργου, αλλά αυτή δύναται να ελεγχθεί στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας της εκτελεστικής αυτής σύμβασης.
ΕΑΔΗΣΥ/2158/2026
Ενημέρωση σχετικά με την απαίτηση όρου στις διακηρύξεις για προσκόμιση αίτησης επανάκρισης στο ΟΠΣ ΜΗΤΕ. ΑΔΑ:Ρ9ΗΡΟΞΤΒ-ΣΕΩ
Σχετ: - Η με α.π. 43934/12.3.2025 εγκύκλιος του Υπουργείου Υποδομών (ΑΔΑ: 90ΞΔ465ΧΘΞ-3ΣΖ),
- Τα με αρ. πρωτ. 6330/9.7.2025 (ΑΔΑ: 9ΘΓΦΟΞΤΒ-ΧΜΕ) και 6450/11.7.2025 (Ρ0ΧΡΟΞΤΒ-Ε95) έγγραφα της ΕΑΔΗΣΥ,
- Ο Ν.5264/2025 με τίτλο «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ 239Β/19-12-2025)
IKA/Σ61/1/2013
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡ.6 ΘΕΜΑ: Στοιχεία για τον προσδιορισμό της κλάσης υπολογισμού της σύνταξης, σε περίπτωση υποβολής αίτησης για συνταξιοδότηση μέσα στο έτος 2013. Σχετ: Η Εγκ. 2/2012
ΑΕΠΠ/119/2021
Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της απόφασης που επικύρωσε το Πρακτικό Ελέγχου Δικαιολογητικών Κατακύρωσης και κατέκυρωσε τη σύμβαση στην εταιρία «...», ισχυριζόμενη παραβίασης των όρων της διαγωνιστικής διαδικασίας λόγω εκπρόθεσμης υποβολής δικαιολογητικών από τον προσωρινό ανάδοχο. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την «Επισκευή-συντήρηση-αναβάθμιση ΗΛΜ εγκαταστάσεων Σχολικών Κτιρίων... έτους 2019» με προϋπολογισμένη αξία 806.451,61 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγή επικεντρώνεται στη νομιμότητα της παρατάσεως για υποβολή δικαιολογητικών και στην απόρριψη αρχικών εκπρόθεσμων υποβολών, θεωρώντας ότι η τελική αποδοχή τους έγινε σε παράβαση των όρων της διακήρυξης (άρθρα 4, 9, 23) και του νόμου (Ν.4412/2016, Ν.4690/2020). Επιπλέον, αμφισβητεί την επαρκή αιτιολόγηση για την καθυστέρηση και ασκεί κριτική στη διαδικασία λόγω έλλειψης νέας πρόσκλησης για υποβολή δικαιολογητικών μετά την παράταση.
ΝΣΚ/74/2024
Ερωτάται, αν συνιστά ισχυρό εκτελεστό τίτλο το Πρακτικό Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικής Διαφοράς που εκδόθηκε από την Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του ν. 4714/2020 (Α΄148/31-7-2020), όπως ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο, μετά την κοινοποίηση στη φορολογική διοίκηση αμετάκλητης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, που δημοσιεύθηκε πριν την ημερομηνία έκδοσης του πιο πάνω Πρακτικού και με την οποία απορρίφθηκε η εκκρεμής, κατά την χρόνο υποβολής της αίτησης προς την ανωτέρω Επιτροπή, αίτηση αναίρεσης. (...) Στην περίπτωση που αίτηση αναίρεσης φορολογουμένου, που ήταν εκκρεμής κατά τον χρόνο υποβολής αίτησης του ιδίου προς την Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του ν. 4714/2020 (Α΄ 148), απορρίφθηκε με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία δημοσιεύτηκε πριν την έκδοση του Πρακτικού Εξώδικης Επίλυσης της Φορολογικής Διαφοράς, δεν καταλείπεται περιθώριο εξώδικης επίλυσης της διαφοράς και άρα αντικείμενο της σχετικής αίτησης και εκτελεστό τίτλο, κατά την έννοια του άρθρου 45 του ν. 4987/2022 (Α΄206), αποτελεί η αμετάκλητη δικαστική απόφαση (ομόφωνα).
ΝΣΚ/13/2002
Κοινοτικό Δίκαιο. Ενταξη στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης κορινθιακής σταφίδας.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
(Τριμελούς Επιτροπής) Η προϋπόθεση της ιδιότητας της υπό αναφύτευση έκτασης (ιδιόκτητης ή μισθωμένης) ως τμήματος της αυτής εκμετάλλευσης στην οποία περιλαμβάνεται ο υπό εκρίζωση αμπελώνας, πρέπει να πληρούται κατά τον χρόνο υποβολής της αρχικής αίτησης για ένταξη στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.
ΙΚΑ/Σ61/1/2014
ΘΕΜΑ: Στοιχεία για τον προσδιορισμό της κλάσης υπολογισμού της σύνταξης, σε περίπτωση υποβολής αίτησης για συνταξιοδότηση μέσα στο έτος 2014.