ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/91/2025

Η Πράξη 234/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο (αρ. 33/25) διάρκειας τεσσάρων (4) ετών, μεταξύ της Υπηρεσίας Προμηθειών της Πολεμικής Αεροπορίας (ΥΠ/ΠΑ) και οικονομικών φορέων, για την προμήθεια 352 τεμαχίων κύριου τροχού (MLG) και 296 τεμαχίων ριναίου τροχού (NLG) ελαστικών επισώτρων για τα αεροσκάφη CL-215/415. Η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη ανέρχεται σε 1.781.408,33 ευρώ. Η διαδικασία ήταν ανοικτός διαγωνισμός με κριτήριο ανάθεσης αποκλειστικά βάσει τιμής. Μετά την αξιολόγηση, ορισμένοι οικονομικοί φορείς κρίθηκαν οριστικοί ανάδοχοι, ενώ η προσφορά του φορέα «De...» απορρίφθηκε καθώς δεν υπέβαλε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία, και συνεπώς δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.

Η προσφεύγουσα εταιρία αίτησε την ακύρωση του Πρακτικού Ελέγχου Δικαιολογητικών Συμμετοχής – Τεχνικής Προσφοράς της Ανωτάτης Επιτροπής Προμηθειών Πολεμικού Ναυτικού, στο πλαίσιο δημόσιου διαγωνισμού για τη σύναψη συμφωνίας-πλαισίου για την Παροχή Υπηρεσιών Γενικής-Μερικής Επισκευής Ηλεκτρικών Κινητήρων και Γεννητριών Πολεμικών Πλοίων και Ναυτικών Υπηρεσιών. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης με εκτιμώμενη αξία 220.000€ και διάρκεια τριών ετών. Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε ότι η ανταγωνίστρια εταιρία παρουσίασε ελλιπή και αναληθή δικαιολογητικά, ενώ η διαδικασία αποσφράγισης των οικονομικών προσφορών πραγματοποιήθηκε παράνομα την ίδια ημέρα με την τεχνική αξιολόγηση.

Κοινοποίηση των διατάξεων των παρ. 1 και 3 του άρθρου 48, της παρ. 6 του άρθρου 57, του άρθρου 64, της παρ. 7 του άρθρου 99, της παρ. 2 του άρθρου 100 και του άρθρου 123 του ν. 5079/2023 «Οργανωτικές και διαδικαστικές διατάξεις για την ανάπτυξη, παρεμβάσεις για την ενίσχυση της δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης και άλλες επείγουσες διατάξεις» (Α΄215/22.12.2023) 

Κοινοποίηση της αριθ.ΔΕΦΚΦ Α 1096142 ΕΞ 2016/23-06-2016 Απόφασης Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων αναφορικά με τον έλεγχο και την παρακολούθηση τη νόμιμης χρησιμοποίησης των υγραερίων που τίθενται σε ανάλωση ως καύσιμα κινητήρων.(ΑΔΑ:7ΑΛΡΗ-8Α2)

Η Πράξη 415/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο "ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ... ΚΙΑΤΟ – ΠΑΤΡΑ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΡΟΔΟΔΑΦΝΗ – ΡΙΟ". Η συμπληρωματική σύμβαση αφορούσε την ολοκλήρωση υπολειπόμενων εργασιών υποδομής και υδραυλικών έργων (από την αποτυχημένη σύμβαση με Α.Σ. 716/17) συνολικής αξίας 48.164.123,75 ευρώ (38,30% της αρχικής). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της. Οι εργασίες θεωρήθηκαν μη επιτρεπτή επέκταση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης (Α.Σ. 1510), καθώς συνιστούν ουσιαστικά ανάθεση ενός νέου έργου που δεν συνδέεται άμεσα με το φυσικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης (κατασκευή σταθμών και επιδομής).

Η Πράξη 80/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου απόφασης του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την αποδοχή προσφορών παροχής υπηρεσιών αεροπυρόσβεσης (μίσθωση ελικοπτέρων και αεροπλάνων) για τα έτη 2024 έως 2026, με δικαίωμα προαίρεσης. Η ετήσια δαπάνη ανέρχεται σε 82.917.280,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε την εισαγωγή του σχεδίου απαράδεκτη. Ο λόγος είναι ότι η ανάδειξη των αναδόχων πραγματοποιείται από τον Διεθνή Οργανισμό NSPA (Υπηρεσία Συντήρησης και Εφοδιασμού του NATO), ο οποίος δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, καθιστώντας αδύνατη την άσκηση ελέγχου νομιμότητας επί της διαδικασίας ανάθεσης.

Ο προσφεύγων αίτησε την ακύρωση της απόφασης της Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου με αριθμό 7080/24.9.2021, η οποία κήρυξε αποδεκτό τον παρεμβαίνοντα οικονομικό φορέα στο τμήμα 1 της διαδικασίας, που αφορούσε τη σύναψη δημόσιας σύμβασης για την προμήθεια ΛΙΠΑΝΤΙΚΟΥ ΥΓΡΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΙΒΩΤΙΟΥ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ (20F) με εκτιμώμενη αξία (άνευ ΦΠΑ) 164.700 ευρώ. Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η προμήθεια διαφόρων ειδών λιπαντικών, συμπεριλαμβανομένων λιπαντικών κινητήρων και άξονα κινητήρων, με συνολική εκτιμώμενη αξία 349.604,40 ευρώ (άνευ ΦΠΑ). Ο προσφεύγων υποστήριξε ότι η απόφαση ήταν παράνομη, καθώς ο παρεμβαίνων δεν πληρούσε τις απαιτήσεις της διακήρυξης ως προς την υποβολή πιστοποιητικών καταλληλότητας και πινάκων τεχνικών χαρακτηριστικών από το εργοστάσιο παραγωγής των λιπαντικών.

Προμήθεια αεροπορικού καυσίμου...Με την υπό κρίση αίτηση και κατ’ εκτίμηση του περιεχομένου αυτής προβάλλεται ότι: Α) η επαύξηση κατά ποσοστό 15% της ποσότητας του υπό προμήθεια καυσίμου κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της 6/2015 σύμβασης συνιστά άσκηση δικαιώματος προαίρεσης, που προβλέπεται στα άρθρα 10 παρ.1α του Παραρτήματος Α και 6 παρ. 5 του Παραρτήματος Β της διακήρυξης, που έχουν ενσωματωθεί ως όροι στη σύμβαση (βλ. Παράρτημα Γ) σε συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 2 αυτής (όπου οι προς προμήθεια ποσότητες αναφέρονται ως «εκτιμώμενες»), το οποίο η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ασκήσει κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, αφού δεν το άσκησε κατά την κατακύρωση, εφόσον υπάρξουν επιτακτικές ανάγκες και υπό την προϋπόθεση της μη υπέρβασης του ορίου του ποσοστού 15%. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον, σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της διακήρυξης και του σχεδίου σύμβασης η αναθέτουσα αρχή έχει το δικαίωμα να αυξήσει την προκηρυχθείσα ποσότητα κατά ποσοστό 15% μόνο κατά το στάδιο της κατακύρωσης του διαγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 21 του π.δ/τος 118/2007, ενώ δεν προβλέπεται δικαίωμα της αναθέτουσας αρχής περί επαύξησης της ποσότητας του προς προμήθεια καυσίμου κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, ήτοι δικαίωμα προαιρέσεως επαρκώς ποσοτικά και ποιοτικά προσδιορισμένο και νόμιμα δημοσιευμένο (ΕΣ Τμ. Μειζ.-Επταμ. Συνθ. 992/2011, VI Tμ. 6634, 6062/2015, 216/2014). Β) Η τροποποίηση της σύμβασης είναι νόμιμη, καθόσον αφενός συντρέχει αντικειμενικά δικαιολογημένη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 24 του π.δ/τος 118/2007 για την κάλυψη των επιτακτικών αναγκών της Πολεμικής Αεροπορίας για την προμήθεια καυσίμου στο πλαίσιο εκτέλεσης του έργου της αεροπυρόσβεσης, αφετέρου δεν επέρχεται αύξηση της αρχικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης, αφού η αξία της πρόσθετης προμήθειας θα εξοφληθεί από το αναμενόμενο διαθέσιμο υπόλοιπο του προϋπολογισμού. Ο λόγος αυτός προβάλλεται αλυσιτελώς, καθόσον ακόμη και εάν υποτεθεί ότι πράγματι συντρέχει εν προκειμένω αντικειμενικά δικαιολογημένη περίπτωση, η τροποποίηση της σύμβασης κατ’ εφαρμογή της ως άνω διάταξης είναι μη νόμιμη, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΑ, αφού αφορά σε ουσιώδη όρο αυτής, ήτοι στην ποσότητα του προς προμήθεια αγαθού, έστω και αν από την τροποποίηση αυτή δεν προκαλείται οικονομική επιβάρυνσης της αναθέτουσας αρχής. Άλλωστε, όπως ορθά έκρινε το Κλιμάκιο, η πτώση της τιμής των καυσίμων είναι στοιχείο υποθετικό, συγκυριακό και συμπτωματικό και σκοπός κάθε μειοδοτικής διαγωνιστικής διαδικασίας προμήθειας δεν είναι να εξαντληθεί η προϋπολογιζόμενη δαπάνη, αλλά να πραγματοποιηθεί η ζητούμενη προμήθεια με τη μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση πόρων. Γ) Συντρέχει επιτακτική ανάγκη για την προμήθεια αεροπορικού καυσίμου για την κίνηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, καθόσον i) το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δια του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας σύμφωνα με το άρθρο 7 της ΚΥΑ 12030/Φ.109.1/1999 (ΦΕΚ Β΄ 713) επιτελεί καίριο ρόλο στο έργο της αεροπυρόσβεσης με τη διάθεση εναέριων και επίγειων μέσων, ελικοπτέρων κ.λπ. και συνεπικουρεί το Πυροσβεστικό Σώμα, ii) τα πυροσβεστικά αεροσκάφη συνεχίζουν το πτητικό τους έργο και μετά τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου και iii) ο υπό εξέλιξη διαγωνισμός (Δ. 22/2016) για την προμήθεια 7.787.260 λίτρων του ιδίου άνω καυσίμου βαίνει προς ματαίωση και επανάληψη λόγω υποβολής μη συμφέρουσας οικονομικής προσφοράς. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΒ, καθόσον δεν προκύπτει η συνδρομή των εξαιρετικών προϋποθέσεων για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Τούτο δε διότι αφενός δεν συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη για την κίνηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας λόγω της λήξης της αντιπυρικής περιόδου, αφετέρου το γεγονός της επικείμενης ματαίωσης του εν εξελίξει διαγωνισμού με το ίδιο αντικείμενο που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή ούτε απρόβλεπτο είναι, ούτε ανάγεται εκτός σφαίρας δράσης και ευθύνης της. Ε) Τέλος, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι τα αρμόδια όργανα του αιτούντος συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης του νόμου υπέλαβαν ότι διατηρούσαν το δικαίωμα αύξησης των ποσοτήτων και κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης. Ο ως άνω λόγος πρέπει να απορριφθεί ομοίως ως αβάσιμος, λόγω της σαφήνειας των σχετικών όρων της διακήρυξης και του σχεδίου σύμβασης.

Τροποποίηση σύμβασης προμηθείας αεροσκαφών Πολεμικής Αεροπορίας.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Γνωμοδότηση κατ’ άρθρο 66 παρ. 2 του ΠΔ 284/1989 υπέρ της τροποποίησης της υπ’ αριθμ. 026Γ/2000 σύμβασης προμηθείας των Ενόπλων Δυνάμεων, όσον αφορά τις τεχνικές προδιαγραφές, χρονοδιαγράμματα παραδόσεως υλικών και στοιχείων τύπου αναπροσαρμογής της τιμής.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας αναθέσεως και του σχεδίου συμβάσεως μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, συμβαλλομένου διά του Διοικητή του 201 Κέντρου Εφοδιασμού Αεροπορίας (ΚΕΦΑ) και της εταιρίας, με την επωνυμία «…», το οποίο φέρει τον τίτλο «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ Α/Φ CL-215/415 AΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΡΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ … LTD».(....)Στο ίδιο πλαίσιο και σε συνδυασμό με τα στοιχεία και τις διευκρινίσεις που αναφέρονται στη σκέψη 7 της παρούσας, επιβάλλεται να προσκομισθεί βεβαίωση σχετικώς με το ότι δεν υφίστανται στην παρούσα φάση αποθέματα ή υπό εκτέλεση προμήθειες για την κάλυψη των αναγκών που πρόκειται να ικανοποιηθούν με το αντικείμενο της υπό έλεγχο αναθέσεως, καθώς και ότι τόσο τα προς προμήθεια υλικά όσο και οι ποσότητες των εν λόγω υλικών, όπως έχουν καθορισθεί από την οικεία Επιτροπή σε συνεργασία με την ανάδοχο εταιρία, είναι οι απολύτως αναγκαίες για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών της τρέχουσας Αντιπυρικής Περιόδου 2020(....)Αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξεως και Διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό της παρούσας στοιχεία εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίησή της στην αναθέτουσα αρχή.