ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/62/2025

Η Πράξη 62/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την «Προμήθεια αστικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών για παιδικές χαρές, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους» του Δήμου Γλυφάδας, συνολικού προϋπολογισμού €2.983.866,00 πλέον ΦΠΑ. Διαπιστώθηκε ότι ο προσωρινός ανάδοχος δήλωσε στο ΕΕΕΣ την ύπαρξη λόγων αποκλεισμού (αθέτηση υποχρεώσεων περιβαλλοντικού δικαίου και σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα), αλλά η αναθέτουσα Αρχή αποδέχθηκε την προσφορά του χωρίς να προβεί σε αιτιολογημένη κρίση, όπως όφειλε βάσει της διακριτικής της ευχέρειας, για τη συνδρομή ή μη των λόγων αποκλεισμού (άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ και θ του ν. 4412/2016). Κατόπιν αυτού, το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξης και διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών με την απαιτούμενη αιτιολογημένη απόφαση της αναθέτουσας Αρχής.

Η απόφαση του ΣΤ΄ Κλιμακίου (121/2025) αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια αστικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών για παιδικές χαρές, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους του Δήμου Γλυφάδας, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.699.993,84 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η σύμβαση έχει διάρκεια 36 μήνες και αποτελεί μεικτή σύμβαση προμήθειας αγαθών και παροχής υπηρεσιών με προέχον το στοιχείο της προμήθειας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο προσωρινός ανάδοχος, μια Α.Ε., παρείχε επαρκείς διευκρινίσεις και είχε λάβει επανορθωτικά μέτρα για προηγούμενους λόγους αποκλεισμού (πρόστιμο για περιβαλλοντικοί λόγους), τα οποία είχαν κριθεί επαρκή και σε προγενέστερους διαγωνισμούς. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 121/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την «Προμήθεια αστικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών για παιδικές χαρές, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους» του Δήμου Γλυφάδας, προϋπολογισμού 2.983.866,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διαδικασία επαν-εισήχθη μετά από αναβλητική πράξη. Προς εξέταση τέθηκε το ζήτημα του προσωρινού αναδόχου, «... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», ο οποίος είχε δηλώσει πρόστιμο για παραβάσεις περιβαλλοντικού δικαίου. Ο ανάδοχος τεκμηρίωσε ότι έχει λάβει επαρκή επανορθωτικά μέτρα, τα οποία είχαν κριθεί επαρκή και σε προγενέστερους διαγωνισμούς. Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη τις διευκρινίσεις της Επιτροπής Διαγωνισμού και την τεκμηρίωση των επανορθωτικών μέτρων, έκρινε ότι δεν συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Προμήθεια, αποξήλωση, απομάκρυνση, τοποθέτηση και εγκατάσταση εξοπλισμού παιδικής χαράς:..Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι η 340/26.7.2017 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου να μην υποδιαιρέσει την επίμαχη σύμβαση σε τμήματα αιτιολογείται επαρκώς, σύμφωνα με όσα διαλαμβάνει αναλυτικά η 80/8.8.2017 μελέτη του διαγωνισμού. Ειδικότερα, οι 11 παιδικές χαρές του Δήμου συνιστούν ενιαίο σύστημα χώρων άθλησης και ψυχαγωγίας, αφού πρόκειται να διαμορφωθούν με ομοειδή εξοπλισμό και να καλύψουν τις ανάγκες του συνόλου των παιδιών των δημοτικών διαμερισμάτων του Δήμου, που δύνανται, άλλωστε, να χρησιμοποιούν περισσότερες από μια παιδικές χαρές, ενώ η ανάθεση της σύμβασης σε μοναδικό ανάδοχο, που θα αναλάβει τον συντονισμό του προσωπικού και των εργασιών των επιμέρους τμημάτων, καθιστά ευχερέστερη την ομοιόμορφη εκτέλεση της συνολικής σύμβασης.(...)Ούτε, άλλωστε, προκύπτει ότι οι 11 παιδικές χαρές του Δήμου αποτελούν ενιαίο λειτουργικό σύστημα, για τη διαμόρφωση του οποίου απαιτείται συντονισμός από τον ίδιο ανάδοχο, καθώς αυτές αποτελούν αυτόνομους χώρους ψυχαγωγίας και άθλησης, που βρίσκονται σε διαφορετικά δημοτικά διαμερίσματα. Αντιθέτως, στην προκείμενη περίπτωση ήταν ευχερής η υποδιαίρεση της προμήθειας ανά μία ή περισσότερες παιδικές χαρές (1 ως 11) ή ανά γεωγραφική ενότητα (παιδικές χαρές .. ή …ή ..).Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η σύναψη του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης

Οι προσφεύγουσες επιδιώκουν την ακύρωση της υπ’ αριθμ. 687/17.05.2021 Απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία έκανε δεκτές τις προσφορές των εταιριών «......» (προσωρινός μειοδότης) και «......» (2ος σε σειρά κατάταξης) στον δημόσιο ανοικτό ηλεκτρονικό Διαγωνισμό με τίτλο «......» και προϋπολογισμό 1.512.435,44 €. Ειδικότερα, κατηγορούν ότι οι εταιρίες αυτές έδωσαν ψευδείς δηλώσεις στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) σχετικά με λόγους αποκλεισμού (π.χ. σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα ή πρόωρη καταγγελία προηγούμενης σύμβασης), ενώ υποβλήθηκαν και μη νομίμως επικυρωμένα τεχνικά δικαιολογητικά. Η επίδικη σύμβαση αφορούσε την προμήθεια εργατικής ενδυμασίας (π.χ. παντελόνια, μπλούζες) για υπαλλήλους του Δήμου.

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ-ΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΣΤΟΛΗΣ:.. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η αιτούσα ανώνυμη εταιρεία αποκλείσθηκε από τον επίδικο διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι υπέβαλε με την προσφορά της την από 12-5-2009 υπεύθυνη δήλωση του Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της …, στην οποία ο τελευταίος δηλώνει ότι (α) δεν έχει διαπράξει σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του διαγωνισμού ή σε σχέση με την επαγγελματική του ιδιότητα και (β) δεν είναι ένοχος σοβαρών ψευδών δηλώσεων κατά την παροχή των απαιτουμένων κατά τη διακήρυξη πληροφοριών, ενώ περιήλθε εις γνώση της Επιτροπής του Διαγωνισμού ότι ο εν λόγω καταδικάσθηκε αμετακλήτως, με την 381/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου, σε ποινή φυλάκισης 10 μηνών με τριετή αναστολή για το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης, το οποίο διέπραξε στα πλαίσια ετέρου δημοσίου διαγωνισμού (για την ανάθεση της καθαριότητας και φύλαξης των χώρων της Πανεπιστημιακής Φοιτητικής Λέσχης του …), ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της συμμετασχούσης στον εν λόγω διαγωνισμό εταιρείας «….», με σκοπό τον αποκλεισμό συνυποψηφίου του, διέπραξε, δηλαδή, σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του επίδικου διαγωνισμού και σε άμεση σχέση με την επαγγελματική του ιδιότητα, το οποίο, μάλιστα, απέκρυψε στην δήλωσή του, και, επομένως, επηρεάζεται εξ όλων αυτών η φερεγγυότητα και επαγγελματική αξιοπιστία τής αιτούσης εταιρείας, της οποίας είναι Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος. Με την προσφυγή της η αιτούσα προέβαλε αφενός ότι δεν επρόκειτο, κατά την έννοια της διακηρύξεως, για σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του επίδικου διαγωνισμού, εφόσον είχε λάβει χώρα στα πλαίσια διαγωνιστικής διαδικασίας και όχι κατά την εκτέλεση συμβάσεως με παρόμοιο αντικείμενο ή σε άμεση σχέση με αυτήν, αφετέρου ότι η υπεύθυνη δήλωση του …δεν ήταν αναληθής, διότι κατά τον χρόνο σύνταξης και υπογραφής της ο εν λόγω δεν εγνώριζε τη δημοσίευση της 381/2009 αποφάσεως του Αρείου Πάγου -εφόσον, μάλιστα, δεν είχε ακόμη καταχωρηθεί στο ποινικό του μητρώο-, οι ισχυρισμοί όμως αυτοί απορρίφθηκαν με την προαναφερθείσα 10/30-7-2009 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του καθ’ ου η αίτηση Νοσοκομείου. (...)Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, δεν πιθανολογείται σοβαρά ότι μη νομίμως αποκλείσθηκε η αιτούσα εταιρεία για τους προαναφερθέντες λόγους. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί η υπό κρίσιν αίτηση και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο αιτών ζητά να ακυρωθεί η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Αναθέτουσας Αρχής (ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ), τόσο ως προς το σκέλος που απέκλεισε τη συμμετοχή του από τον ηλεκτρονικό ανοικτό τακτικό διαγωνισμό, όσο και ως προς το σκέλος που αποδέχτηκε τη συμμετοχή της πρώτης και δεύτερης παρεμβαίνουσας. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή Υπηρεσιών Καθαριότητας Κτιριακών Εγκαταστάσεων και περιβάλλοντος χώρου Παραρτημάτων ΑΜΕΑ Ιωαννίνων «Ο Νεομάρτυς Γεώργιος», ΑΜΕΑ Θεσπρωτίας-Μονάδα Ηγουμενίτσας, ΑΜΕΑ Θεσπρωτίας-Μονάδα Φιλιατών και Προστασίας Παιδιού Θεσπρωτίας για το έτος 2018. Ο αιτών ισχυρίζεται ότι ο πρώτος παρεμβαίνων κατέθεσε ασαφές ΤΕΥΔ και ανεπαρκείς συστατικές επιστολές, ενώ ο δεύτερος παρεμβαίνων έχει διαπράξει σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα και ψευδείς δηλώσεις.

Εργασίες καθαρισμού-Κοινοτικό δίκαιο-Αποκλεισμός υποψηφίου:Επειδή, εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ο αποκλεισμός της αιτούσης εταιρείας από την περαιτέρω διαδικασία του διαγωνισμού εχώρησε με την αιτιολογία ότι ο νόμιμος εκπρόσωπος και διαχειριστής της, ομόρρυθμος εταίρος ……… είχε υποπέσει σε σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα, δοθέντος ότι με την υπ’ αριθμ. 32/20.12.2002 απόφαση της Συγκλήτου του καθ’ου Πανεπιστημίου είχε κηρυχθεί έκπτωτος από δύο εργολαβίες, τις οποίες είχε αναλάβει ως ασκών ατομική επιχείρηση, με αντικείμενο τον καθαρισμό και την φύλαξη των κτιρίων του Τμήματος … του Πανεπιστημίου, λόγω πλημμελούς εκτελέσεως των ανατεθεισών σε αυτόν εργασιών. Η ως άνω αιτιολογία απορρίψεως της προσφοράς της αιτούσης φαίνεται ότι στηρίζεται σε ορθή ερμηνεία των σχετικών όρων της διακηρύξεως καθώς και των διατάξεων του π.δ/τος 60/2007, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, η διάπραξη σοβαρού επαγγελματικού παραπτώματος εκ μέρους του ομορρύθμου εταίρου και διαχειριστή της αιτούσης ομόρρυθμης εταιρείας, συνιστά νόμιμο λόγο αποκλεισμού της από τον διαγωνισμό, τα περιουσιακά δε τα οποία αποδίδεται εις τον εν λόγω εταίρο ότι, δηλαδή, διέπραξε σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα, ευρίσκουν επαρκές έρεισμα στα στοιχεία του φακέλου και δη στην προμνησθείσα υπ΄ αριθμ. 32/20.12.2002 απόφαση της Συγκλήτου του καθ΄ ου Πανεπιστημίου, με την οποία ο εν λόγω …… εκηρύχθηκε έκπτωτος από τις προαναφερθείσες εργολαβίες λόγω της κατ’ επανάληψη παρατηρηθείσης πλημμελούς εκτελέσεως των ανατεθεισών σε αυτόν εργασιών. Ως εκ τούτου οι περί του αντιθέτου αορίστως εν πολλοίς και αναποδείκτως προβαλλόμενοι λόγοι και ισχυρισμοί της αιτούσης εταιρείας είναι πάντως απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ- Αποκλεισμός από διαγωνισμό:Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η αιτούσα ανώνυμη εταιρεία αποκλείσθηκε από τον επίδικο διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι υπέβαλε με την προσφορά της την από 12-5-2009 υπεύθυνη δήλωση του Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της …, στην οποία ο τελευταίος δηλώνει ότι (α) δεν έχει διαπράξει σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του διαγωνισμού ή σε σχέση με την επαγγελματική του ιδιότητα και (β) δεν είναι ένοχος σοβαρών ψευδών δηλώσεων κατά την παροχή των απαιτουμένων κατά τη διακήρυξη πληροφοριών, ενώ περιήλθε εις γνώση της Επιτροπής του Διαγωνισμού ότι ο εν λόγω καταδικάσθηκε αμετακλήτως, με την 381/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου, σε ποινή φυλάκισης 10 μηνών με τριετή αναστολή για το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης, το οποίο διέπραξε στα πλαίσια ετέρου δημοσίου διαγωνισμού.., ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της συμμετασχούσης στον εν λόγω διαγωνισμό εταιρείας «….», με σκοπό τον αποκλεισμό συνυποψηφίου του, διέπραξε, δηλαδή, σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του επίδικου διαγωνισμού και σε άμεση σχέση με την επαγγελματική του ιδιότητα, το οποίο, μάλιστα, απέκρυψε στην δήλωσή του, και, επομένως, επηρεάζεται εξ όλων αυτών η φερεγγυότητα και επαγγελματική αξιοπιστία τής αιτούσης εταιρείας, της οποίας είναι Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος..(..) Η ανωτέρω κρίση της αναθέτουσας αρχής φαίνεται νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη, δεν κλονίζεται δε από τις ως άνω προβληθείσες αιτιάσεις, διότι η αναθέτουσα αρχή ευλόγως θεώρησε ότι η φερεγγυότητα και αξιοπιστία του υποψηφίου αναδόχου κρίνεται και ενόψει της συμμετοχής του σε διαγωνιστικές διαδικασίες, που αποτελεί μέρος της επαγγελματικής του δραστηριότητας .., καθώς και ότι, ενόψει του τριμήνου, που μεσολάβησε από τη δημοσίευση της ανωτέρω αποφάσεως του Αρείου Πάγου μέχρι τη σύνταξη της ανωτέρω υπευθύνου δηλώσεως, ο Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της αιτούσης εταιρείας ώφειλε, εν πάση περιπτώσει, επιδεικνύοντας την απαιτούμενη επιμέλεια, να ενημερωθεί, προτού συντάξει και υπογράψει την εν λόγω δήλωση, για την έκβαση της εν λόγω δίκης.Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, δεν πιθανολογείται σοβαρά ότι μη νομίμως αποκλείσθηκε η αιτούσα εταιρεία για τους προαναφερθέντες λόγους. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί η υπό κρίσιν αίτηση και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.

Εργασίες καθαρισμού νοσοκομείου-Κοινοτικό δίκαιο-Αποκλεισμός υποψηφίου:Υπό τα δεδομένα αυτά, και ενόψει των ήδη κριθέντων με την ΕΑ 428/2008, η ως άνω αιτιολογία απορρίψεως της προσφοράς της αιτούσας φαίνεται ότι στηρίζεται σε ορθή ερμηνεία των σχετικών όρων της διακηρύξεως καθώς και των διατάξεων του π.δ/τος 60/2007, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, η διάπραξη σοβαρού επαγγελματικού παραπτώματος εκ μέρους του ομορρύθμου εταίρου και διαχειριστή της ομόρρυθμης εταιρίας- μέλους της, συνιστά νόμιμο λόγο αποκλεισμού της από τον διαγωνισμό, τα περιστατικά δε τα οποία αποδίδονται στον εν λόγω εταίρο ότι, δηλαδή, διέπραξε σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα, ευρίσκουν επαρκές έρεισμα στα στοιχεία του φακέλου και δη στην προμνησθείσα 32/20.12.2002 απόφαση της Συγκλήτου του καθ΄ ου Πανεπιστημίου, με την οποία ο …… είχε κηρυχθεί έκπτωτος από τις προαναφερθείσες εργολαβίες λόγω της κατ’ επανάληψη παρατηρηθείσας πλημμελούς εκτέλεσης των ανατεθεισών σε αυτόν εργασιών