ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/18/2025
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Το ΣΤ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του ΕΔΣΝΑ και της εταιρείας «Εθνική Λήζινγκ Μονοπρόσωπη Ανώνυμος Εταιρεία Χρηματοδοτικών Μισθώσεων». Η σύμβαση αφορά την προμήθεια κινητού εξοπλισμού (40 απορριμματοφόρων, 20 container και 5 οχημάτων μεταφοράς) μέσω οκταετούς χρηματοδοτικής μίσθωσης, συνολικού τιμήματος 34.438.272 ευρώ (με ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική κρίση και ζήτησε συμπληρωματικά στοιχεία από τον ΕΔΣΝΑ, όπως πλήρη αιτιολόγηση της βαθμολογίας της τεχνικής προσφοράς, νομικά έγγραφα που θεμελιώνουν την αρμοδιότητα του ΕΔΣΝΑ για την εν λόγω προμήθεια (καθώς αυτή ανήκει στους δήμους) και επικαιροποιημένα δικαιολογητικά κατακύρωσης λόγω της καθυστέρησης υποβολής της σύμβασης για έλεγχο (14 μήνες).
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/217/2025
Η Πράξη 217/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης μεταξύ ΕΔΣΝΑ και της αναδόχου εταιρείας για την προμήθεια συμπληρωματικού κινητού εξοπλισμού (όπως 40 απορριμματοφόρα) για το Πρόγραμμα Συλλογής Χαρτιού, μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης οκταετούς διάρκειας. Το Κλιμάκιο κρίνει ότι η αρμοδιότητα για την αποκομιδή και μεταφορά στερεών αποβλήτων με διαλογή στην πηγή, και συνεπώς για την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού, ανήκει κατ' αρχήν στους δήμους της Περιφέρειας Αττικής. Η συνεργασία του ΕΔΣΝΑ με τους δήμους απαιτεί τη σύναψη σχετικών προγραμματικών συμβάσεων, οι οποίες δεν προσκομίστηκαν. Επειδή δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η αρμοδιότητα του ΕΔΣΝΑ να διαθέτει δημόσιους πόρους για την προμήθεια, η διαδικασία καθίσταται πλημμελής και κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης λόγω παραβίασης της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης..ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1291/2025
ΕΣ/ΣΤ ΚΛΙΜΑΚΙΟ/230/2023
Προμήθεια εξοπλισμού ανακύκλωσης και επεξεργασίας μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) οκταετούς διάρκειας.(...) Με δεδομένα αυτά και την 2926/7.3.2023 βεβαίωση του Προέδρου του ΕΔΣΝΑ ότι δεν έχουν ασκηθεί προδικαστικές προσφυγές ή ένδικα μέσα (βοηθήματα) κατά των πράξεων της ανωτέρω διαγωνιστικής διαδικασίας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης.Για τους λόγους αυτούς.Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ενιαίου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής και της …A.E. για την «Προμήθεια εξοπλισμού ανακύκλωσης και επεξεργασίας μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) οκταετούς διάρκειας».
Ν.5112/2024
Κύρωση της από 23 Νοεμβρίου 2023 Σύμβασης Υπο-Παραχώρησης μεταξύ αφενός του Ελληνικού Δημοσίου, της εταιρείας «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» και της εταιρείας «Οργανισμός Λιμένος Καβάλας Α.Ε.», και αφετέρου της εταιρείας «ΣΑΡΙΣΑ Υπο-Παραχώρηση Λιμένος Καβάλας Φίλιππος ΙΙ Ανώνυμη Εταιρεία», της εταιρείας «Blacksummit Financial Group Inc», της εταιρείας «ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Ανώνυμη Εταιρεία Συμμετοχών Ακινήτων Κατασκευών» και της εταιρείας «Ευρωπαϊκές Επενδύσεις και Επιχειρήσεις Αεροδιαστημικής Μονοπρόσωπη Ανώνυμος Εταιρεία».
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΟ Ε/45/2025
Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 4 Φεβρουαρίου 2025 για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Θάσου με τίτλο «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΕΕΛ ΠΑΝΑΓΙΑΣ-ΠΟΤΑΜΙΑΣ», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 6.000.000,00 ευρώ. Διαπιστώθηκε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης για τη διενέργεια ασφαλούς ελέγχου νομιμότητας. Συνεπώς, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου με συγκεκριμένα στοιχεία, όπως γνώμη τεχνικού συμβουλίου, στοιχεία χρηματοδότησης, δημοσιεύσεις της απόφασης παράτασης υποβολής προσφορών, τεχνικές και οικονομικές προσφορές των εταιρειών και βεβαίωση περί μη άσκησης ενστάσεων ή ενδίκων βοηθημάτων.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/235/2025
Η απόφαση αφορά τον έλεγχο νομιμότητας ενός σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Πανεπιστημίου Πειραιώς και της εταιρείας «…» για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης κτηρίων του Πανεπιστημίου, με προϋπολογισμό 1.790.322,58 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Ελεγκτικό Συνέδριο (Ζ΄ Κλιμάκιο) συνεδρίασε την 1η Ιουλίου 2025 και αποφάσισε να δεχτεί το σχέδιο για έλεγχο, αλλά ανέβαλε την οριστική απόφαση λόγω ελλείψεων στον φάκελο. Ζητήθηκε από το Πανεπιστήμιο να προσκομίσει εντός 15 ημερών έγγραφη αιτιολόγηση για τη μη υποδιαίρεση του συμβατικού αντικειμένου, τους πλήρεις φακέλους των προσφορών και την έγκριση του Υπουργού Παιδείας για την πολυετή υποχρέωση, σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους.
ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/70/2025
Το ΣΤ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 28 Φεβρουαρίου 2025 για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «Προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστήματος τηλεελέγχου – τηλεχειρισμού και μείωσης διαρροών του δικτύου ύδρευσης του Δήμου Πωγωνίου» (προϋπολογισμού 1.785.770,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Η σύμβαση κρίθηκε μικτή (προμήθειας αγαθών και παροχής υπηρεσιών), με προέχον το στοιχείο της προμήθειας. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική του κρίση και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών λόγω ελλειπόντων στοιχείων. Συγκεκριμένα, ζητήθηκε η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης για το 2025, πλήρης λεκτική αιτιολόγηση της αριθμητικής βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς του μοναδικού οικονομικού φορέα (με έκδοση νέου πρακτικού), και νέο σχέδιο σύμβασης με διορθώσεις, όπως η συμπλήρωση του ποσού εγγυητικής καλής εκτέλεσης και η ενσωμάτωση ρήτρας αναπροσαρμογής τιμών (άρθρο 337 του ν. 4412/2016), αφαιρώντας παράλληλα τη δυνατότητα μεταβολής των ποσοτήτων λόγω έλλειψης πίστωσης.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/300/2024
Προμήθεια μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) οκταετούς διάρκειας ηλεκτρικών ευέλικτων απορριμματοφόρων οχημάτων συλλογής βιοαποβλήτων και φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων(...) Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να αναβάλει την έκδοση οριστικής απόφασης επί της ένδικης προσφυγής, προκειμένου ο αναθέτων ΕΔΣΝΑ να υποβάλει εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης μία ενιαία ή περισσότερες χωριστές προγραμματικές συμβάσεις συναφθείσες με τους 34 Δήμους της Περιφέρειας Αττικής, στους οποίους αφορά εν πρώτοις η ελεγχόμενη προμήθεια. Οι συμβάσεις αυτές, οι οποίες καταρτίζονται κατόπιν έγκρισής τους από τα αρμόδια για την έγκριση σύναψης προγραμματικών συμβάσεων δημοτικά όργανα (άρθρο 9 παρ. 2γ του ν. 5056/2023, με το οποίο προστέθηκε άρθρο 74Α στον ν. 3852/2010) έχουν το αυτό περιεχόμενο ως προς τα απαραίτητα, κατά το άρθρο 100 παρ. 2 του ν. 3852/2010 στοιχεία, καθορίζουν με σαφήνεια και πληρότητα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών, προβλέπουν την διάθεση από τον ΕΔΣΝΑ στον κάθε συμβαλλόμενο Δήμο του συγκεκριμένου ελάχιστου αριθμού των ηλεκτρικών απορριμματοφόρων και των ηλεκτρικών φορτιστών που έχουν ήδη προσδιοριστεί κατά τον σχεδιασμό της προμήθειας από τον ΕΔΣΝΑ, χωρίς να αναιρείται η ευελιξία υποστήριξης είτε των ίδιων Δήμων με περισσότερα όμοια είδη ή άλλων Δήμων της Περιφέρειας Αττικής που έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για την υποστήριξή τους από τον ΕΔΣΝΑ με τα υπό προμήθεια είδη, εφόσον οι ανάγκες αυτές δύνανται να καλυφθούν από τις ποσότητες της προμήθειας και της προαίρεσης που προβλέφθηκαν για τις δύο Ομάδες του διαγωνισμού.Για τους λόγους αυτούς.Διατάσσει τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου από τον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής, ο οποίος πρέπει να υποβάλει τα αναφερόμενα ανωτέρω στη σκέψη 6 στοιχεία στη Γραμματεία του Δικαστηρίου εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση σε αυτό της παρούσας απόφασης, ακολούθως, τον ορισμό νέας δικασίμου για τη συζήτηση της υπόθεσης και, με επιμέλεια της Γραμματείας του Δικαστηρίου, την εγγραφή αυτής στο πινάκιο και τη νόμιμη κλήτευση όλων των ενδιαφερομένων να παραστούν σε αυτή.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/363/2024
Προμήθεια κινητού εξοπλισμού για το πρόγραμμα συλλογής βιοαποβλήτων μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) πενταετούς διάρκειας(....) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (βλ. σκέψεις 4-5), το Δικαστήριο κρίνει ότι η ελεγχόμενη αναπροσαρμογή του αρχικώς συμφωνηθέντος τιμήματος και -κατ’ επέκταση- του οικονομικού αντικειμένου του από 24.11.2022 «συμφώνου προαίρεσης», που κατ’ ουσίαν τροποποιείται, είναι νόμιμη, καθώς στην προκειμένη περίπτωση συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτοτελούς εφαρμογής της παρ. 1 περ. γ΄ του άρθρου 132 του ν. 4412/2016. Η δε παράλειψη της θεμελίωσης από τον ΕΔΣΝΑ του ύψους της αναπροσαρμογής του συμβατικού τιμήματος της εκτελούμενης σύμβασης προμήθειας βάσει μαθηματικού τύπου, ερειδόμενου επί επίσημων δεικτών της αρμόδιας στατιστικής αρχής, δικαιολογείται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, διότι στην -όλως εξαιρετική- ελεγχόμενη περίπτωση η προμήθεια αφορά σε είδη ειδικής φύσης, κατά παραγγελία, που προέκυψαν κατόπιν συναρμολόγησης περισσότερων επιμέρους υλικών. Εξάλλου, όπως προκύπτει και από την 547/2023 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου (σκ. 24.1), ο ΕΔΣΝΑ δρώντας ως αναθέτουσα αρχή στο πλαίσιο ανάθεσης σύμβασης με παρεμφερές αντικείμενο υπήγαγε (έστω πλημμελώς κατά το Κλιμάκιο) την αυξητική αναπροσαρμογή των τιμών όμοιων αγαθών, σε συμμόρφωση με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σε επίσημο δείκτη τιμών βάσει του άρθρου 53 του ν. 4412/2016, όπως έχει τροποποιηθεί με τον ν. 4965/2022. Εξάλλου, η κρίση της αναθέτουσας αρχής θεμελιώνεται, στην ειδικώς εντοπισμένη υπό έλεγχο περίπτωση, επί πρόσφορων αποδεικτικών στοιχείων, όπως αναλυτικώς εκτίθεται κατωτέρω, τα οποία αποδεικνύουν την επικαλούμενη γενικευμένη αυξητική τάση της τιμής του τελικού προϊόντος σε ποσοστό που δικαιολογείται. (...)Κατ’ ακολουθίαν αυτών, η προσφυγή ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλομένη 23/2024 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/177/2019
Προμήθεια δραστικών ουσιών...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω (βλ. σκέψη 4.Γ), το Κλιμάκιο κρίνει ότι η .... απόφαση του Διοικητικού ΔΣ της ΕΚΑΠΥ, κατά το μέρος που απέρριψε την υποβληθείσα, στο πλαίσιο του διενεργηθέντος ηλεκτρονικού πλειστηριασμού μεταξύ των οικονομικών φορέων «... Ανώνυμος Εταιρεία» και «...Ανώνυμη Εταιρεία» για το είδος της διακήρυξης με με Α/Α 53 «PROPOFOL INJ.EM.IN. 1% (W/V) 20ML», προσφορά του πρώτου («... Ανώνυμος Εταιρεία»), λόγω επιγενόμενης υπέρβασης της νοσοκομειακής τιμής της δραστικής ουσίας και κατακύρωσε το ως άνω είδος, σε ποσοστό 100%, στον οικονομικό φορέα «...Ανώνυμη Εταιρεία» είναι μη νόμιμη. Τούτο διότι, όπως προκύπτει από το άρθρο 17.2 της διακήρυξης, όπως τροποποιήθηκε, οικονομική προσφορά απορρίπτεται μόνον όταν κατά την ημέρα υποβολής της υπερβαίνει τη νοσοκομειακή τιμή της δραστικής ουσίας, όπως προκύπτει από το ισχύον, κατά το χρονικό σημείο εκείνο, Δελτίο Τιμών Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης. Αντίθετα, δεν συνιστά λόγο απόρριψης οικονομικής προσφοράς η επιγενόμενη υπέρβαση της νοσοκομειακής τιμής της δραστικής ουσίας, στην οποία αφορούσε η προσφορά. Επομένως, η Αναθέτουσα Αρχή όφειλε να κατακυρώσει το ως άνω είδος στον οικονομικό φορέα «...Ανώνυμη Εταιρεία», σε ποσοστό 70%, και στον οικονομικό φορέα «... Ανώνυμος Εταιρεία», σε ποσοστό 30%, όπως δηλαδή είχε προκύψει στο πλαίσιο του διενεργηθέντος πλειστηριασμού, και, ακολούθως, να αναπροσαρμόσει, σύμφωνα με το άρθρο 21.3 της διακήρυξης, την προσφορά του δεύτερου («... Ανώνυμος Εταιρεία), κατά το χρόνο υπογραφής της συμφωνίας - πλαίσιο, προκειμένου να μην υπερβαίνει, κατά το χρόνο υπογραφής, τη νοσοκομειακή τιμή του Δελτίου Τιμών Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης (Ελ.Σ. ΣΤ΄ Κλ. 454/2018, 66/2019).Κατ’ ακολουθίαν αυτών και δοθέντος ότι, πέραν της ανωτέρω αναφερόμενης, δεν διαπιστώθηκαν άλλες ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, το Κλιμάκιο αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου συμφωνίας - πλαίσιο μόνο κατά το μέρος που αφορά στο είδος με Α/Α 53 [«PROPOFOL INJ.EM.IN. 1% (W/V) 20ML»] της ... διακήρυξης της ΕΠΥ, ενώ δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου αυτού για τα λοιπά είδη.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/237/2021
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας επιλογής αναδόχων και των σχεδίων συμφωνιών - πλαίσιο για την «Προμήθεια εξοπλισμού για την υλοποίηση προγραμμάτων διαλογής στην πηγή (ΔΣΠ) αποβλήτων»(....)Με βάση τα ανωτέρω και λαμβανομένων υπόψη των από 4.3.2021 βεβαιώσεων του Προέδρου του ΕΔΣΝΑ ότι κατά των πράξεων της ανωτέρω διαδικασίας δεν εκκρεμούν προδικαστικές προσφυγές ή ένδικα βοηθήματα, το Κλιμάκιο κρίνει ότι συντρέχουν εν προκειμένω ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά την ελεγχόμενη διαδικασία ανάθεσης των Ομάδων Α, Β και Γ(....)Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμφωνιών - πλαίσιο μεταξύ του ΕΔΣΝΑ και των οικονομικών φορέων α) «…» (για τις Ομάδες Α και Β) και «… ΜΕΠΕ» (για την Ομάδα Γ). Και Δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμφωνιών – πλαίσιο, μεταξύ του ΕΔΣΝΑ και των οικονομικών φορέων α) «… ΙΚΕ» για την Ομάδα Δ, β) «… ΑΒΕΕ» για την Ομάδα Ε, γ) «… ΑΕΒΕΕ» για την ομάδα Ζ, δ) «… ΑΕΒΕΕ» για την ομάδα Η, ε) «… IKE» για την Ομάδα Θ και στ) «… IKE» για την Ομάδα Ι.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1241/2021.