Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.Ε/121/2015

Οι προσφυγούσες αιτούνται την ακύρωση της απόφασης του Γενικού Διευθυντή της ΔΕΗ με την οποία εγκρίθηκε το Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού για τον διαγωνισμό ανάδειξης αναδόχου του έργου «Μελέτη, Προμήθεια Εξοπλισμού και Κατασκευή με το κλειδί στο χέρι του νέου Κέντρου Διανομής (Κ/Δ) Κλειστού Τύπου GIS και Κτιρίου Ζεύξης ΜΤ». Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την κατασκευή Turn key project ενός νέου Κέντρου Διανομής και Κτιρίου Ζεύξης, συμπεριλαμβανομένων μελετών, προμήθειας εξοπλισμού, εγκατάστασης και δοκιμών, σε περιοχή 3.250 τ.μ. με συνολική προθεσμία 750 ημέρες και συντήρηση για 5 έτη.

ΜΙΚΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ-ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:«Μελέτη, προμήθεια εξοπλισμού και εγκατάσταση («έργο με το κλειδί στο χέρι») του νέου Υποσταθμού Υ/Σ Θήρας GIS 150 kV/MT και ενός συγκροτήματος αυτόματης αντιστάθμισης αέργου ισχύος επαγωγικής 100 MVAr/χωρητικής 50 MVAr (SVC), στο πλαίσιο της Δ΄ φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων».(...)η ανάγκη της ελεγχόμενης τροποποίησης της αρχικής σύμβασης έχει προκύψει λόγω της αύξησης του κόστους κατασκευής ενεργειακών έργων, η οποία οφείλεται στην αύξηση του πληθωρισμού και στις διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων που εμφανίστηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι περιστάσεις αυτές δεν μπορούσαν να προβλεφθούν κατά τον χρόνο της προκήρυξης του ελεγχόμενου έργου..., καθόσον οφείλονται στις συνθήκες που διαμορφώθηκαν στις αγορές προϊόντων και ενέργειας κυρίως λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των συνεχιζόμενων συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού.(...)δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης

Η Πράξη αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ανέγερση Κλειστού Γυμναστηρίου πολλαπλών χρήσεων Λευκίμμης – Διαμόρφωση περιβάλλοντα χώρου» του Δήμου Νότιας Κέρκυρας, για το οποίο είχε προηγηθεί η υπ’ αριθ. 243/2024 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου που έκρινε νόμιμη την αρχική σύμβαση. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα όπως τα τεύχη δημοπράτησης, η αρχική σύμβαση, ο 1ος ΑΠΕ, αναλυτική περιγραφή εργασιών, στοιχεία για τα ΑΕΚΚ, η νέα στατική μελέτη και διευκρινίσεις για τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν τούτων, ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό στοιχεία.

Οι προσφεύγουσες ασκούν προδικαστικές προσφυγές ζητώντας την ακύρωση της απόφασης με την οποία εγκρίθηκε το Πρακτικό No 1 της Επιτροπής Διαγωνισμού, το οποίο αφορά τον έλεγχο δικαιολογητικών συμμετοχής και τεχνικής αξιολόγησης προσφορών στον διαγωνισμό για την ανάδειξη αναδόχου του έργου «Μελέτη, Προμήθεια Εξοπλισμού και Κατασκευή «με το κλειδί στο χέρι» του νέου Κέντρου Διανομής (Κ/Δ) Κλειστού Τύπου GIS ... II και Κτιρίου Ζεύξης ΜΤ». Οι προσφυγές αμφισβητούν τόσο τον αποκλεισμό των προσφορών τους λόγω τεχνικής μη παραδεκτότητας, όσο και την αποδοχή της προσφοράς της παρεμβαίνουσας εταιρείας, υποστηρίζοντας παραβιάσεις αρχής ίσης μεταχείρισης και πλημμελή αιτιολόγηση των αποφάσεων. Το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει την κατασκευή νέου Κέντρου Διανομής σε περιοχή 3.250 τ.μ. με συνολική προθεσμία 750 ημέρες και υποχρέωση συντήρησης για 5+5 έτη.

Συμπληρωματική σύμβαση. Εργασίες, που δεν είχαν προβλεφθεί στη μελέτη δημοπράτησης και προβλέπονται το πρώτον στη στατική μελέτη εφαρμογής, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, καθόσον πρόκειται για εργασίες που οφείλονται σε παραλείψεις ή σφάλματα της προμέτρησης της μελέτης, οι οποίες καλύπτονται αποκλειστικά από το κονδύλιο των απροβλέπτων που περιλαμβάνεται στην αρχική σύμβαση. Μη συνδρομή απροβλέπτων περιστάσεων. Διαπίστωση ουσιωδών νομικών πλημμελειών, που κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Συμπληρωματική σύμβαση Η επικαλούμενη πολυετής καθυστέρηση εκδίκασης από το Σ.τ.Ε. των αιτήσεων αναστολής και ακύρωσης, που αφορούν στη χρησιμοποίηση των δανειοθαλάμων της περιοχής του Αγίου Αντωνίου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί απρόβλεπτη περίσταση για την ανάθεση συμπληρωματικών εργασιών, αφού ο ανάδοχος τελούσε ήδη κατά το χρόνο υποβολής της προσφοράς του σε γνώση της σχετικής δικαστικής διαμάχης, η θετική έκβαση της οποίας δεν ήταν δεδομένη, και ως εκ τούτου, όφειλε να διαθέτει εναλλακτικές προτάσεις ως προς τις πηγές λήψης των απαιτούμενων αδρανών υλικών, ενώ η αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης επιμέρους εργασιών, που προέκυψε λόγω της θαλάσσιας μεταφοράς και απόθεσης του αμμοχάλικου από το δανειοθάλαμο του Λιτόχωρου, δεν δικαιολογεί την καταβολή στον ανάδοχο πρόσθετης αποζημίωσης, πέραν της τιμής των σχετικών άρθρων του τιμολογίου μελέτης, και επομένως, αυτός έπρεπε να έχει διαμορφώσει την οικονομική προσφορά του με βάση τις ειδικές συνθήκες του έργου, κατά τα οριζόμενα στο εν λόγω άρθρο. Οι λοιπές εργασίες είναι νέες, που δεν περιλαμβάνονται στην αρχική μελέτη του έργου και αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας του τεχνικού αντικειμένου του ή οφείλονται σε παραλείψεις της μελέτης δημοπράτησης του έργου δεν αποδεικνύεται, σε κάθε περίπτωση, ότι κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων. Αιτιολογία για τη σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης, κατά την οποία οι εργασίες που περιλαμβάνονται σ' αυτή δεν μπορούν, τεχνικά ή οικονομικά, να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση χωρίς να δημιουργήσουν μείζονα προβλήματα στην ολοκλήρωση και λειτουργία του έργου, δεν αρκεί για να θεωρηθεί νόμιμη η εν λόγω σύμβαση, αφού η προϋπόθεση αυτή πρέπει να συντρέχει σωρευτικά με τις λοιπές προβλεπόμενες στο νόμο προϋποθέσεις για την κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών.

Η Πράξη 152/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης οικισμών Όρμου και Λαγκάδας περιοχής Αιγιάλης Δήμου Αμοργού», συμβατικής δαπάνης 600.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης, στερούμενος κρίσιμων εγγράφων όπως τα τεύχη δημοπράτησης, η αρχική σύμβαση, αποφάσεις παράτασης προθεσμίας, στοιχεία χρηματοδότησης της συμπληρωματικής σύμβασης (συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο Πρόγραμμα "Αντώνης Τρίτσης") και έγγραφες διευκρινίσεις σχετικά με τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τον Δήμο Αμοργού, ως αναθέτουσα αρχή, να συμπληρώσει τον φάκελο με όλα τα ελλείποντα στοιχεία.

Η Πράξη 121/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «AΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΗΜΙΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ... ΣΤΗ Δ.Ε. ΙΝΑΧΩΡΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΙΣΣΑΜΟΥ». Η αρχική σύμβαση συνήφθη το 2023. Η συμπληρωματική σύμβαση, ποσού 747.000,58 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.), κρίθηκε αναγκαία λόγω της επιδείνωσης των ζημιών από νέα έντονα καιρικά φαινόμενα, που οδήγησαν σε εκτεταμένη διάβρωση, ρηγματώσεις και αστάθεια του εδάφους. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016, καθώς είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση και ασφαλή λειτουργία του έργου, δεν μεταβάλλουν τη συνολική του φύση, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά από την αρχική σύμβαση, και η αξία τους (49,92%) δεν υπερβαίνει το όριο του 50%. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 125/2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου ανέγερσης βρεφονηπιακού σταθμού στον Δήμο Νεάπολης-Συκεών, η αρχική σύμβαση του οποίου είχε ελεγχθεί με την 130/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά από την αρχική σύμβαση χωρίς μείζονα προβλήματα, και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Κατέληξε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης.

Αρδευτικό δίκτυο - συμπληρωματική σύμβαση έργου...Με δεδομένα τα ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι περιστάσεις που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή, εξ αιτίας των οποίων φέρεται ότι κατέστησαν αναγκαίες οι εργασίες που περιλαμβάνονται στη συμπληρωματική σύμβαση, δεν δικαιολογούν τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης. Ειδικότερα, οι εργασίες αποκατάστασης της στήριξης και της άρδευσης των δενδοκαλλιεργειών, καθώς και οι εργασίες αποκατάστασης της ροής των χωμάτινων υδραυλάκων για την άρδευση αυτών, συνιστούν ανεπίτρεπτη, εκ των υστέρων (μετά τη δημοπράτηση του έργου) ουσιώδη τροποποίηση του τεχνικού αντικειμένου του έργου, καθώς δεν προβλέπονταν στην αρχική σύμβαση, δεν ήταν γνωστές στο σύνολο των διαγωνιζομένων κατά την υποβολή της προσφοράς τους και δεν αποτέλεσαν τη βάση της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου. Η δε επικαλούμενη μεταβολή των συνθηκών της αγροτικής δραστηριότητας, λόγω της παρέλευσης εξαιρετικά μεγάλου χρονικού διαστήματος από την κατάρτιση των τευχών δημοπράτησης του έργου και τη δημοπράτηση αυτού, δεν συνιστά εν προκειμένω απρόβλεπτη περίσταση, δεδομένου ότι, μέχρι την αρχική συμβατική προθεσμία περαίωσης του έργου (31.3.2016), δεν είχε ουσιαστικά ξεκινήσει η εκτέλεση των εργασιών αυτού, για λόγους που ανάγονται αποκλειστικά στη σφαίρα ευθύνης της αναθέτουσας αρχής, ήτοι στην έλλειψη των προαπαιτούμενων για την έναρξη εκτέλεσης των εργασιών αδειών και μελετών (οριοθέτηση χειμάρρων, άδεια αξιοποίησης υδατικών πόρων, πρωτόκολλα χαρακτηρισμού Δασαρχείου, έγκριση επέμβασης σε εκτάσεις που προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία, μελέτες κτηματογράφησης των ζωνών κατάληψης, εδαφοτεχνική μελέτη, υδρογεωλογική μελέτη, απαλλοτριώσεις -  βλ. ανωτέρω §7.8, 7.9, 7.19), περιστάσεις που οδήγησαν τον ανάδοχο να προβεί σε δηλώσεις διακοπής εργασιών και την αναθέτουσα αρχή σε έγκριση αποζημίωσης.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/520/2021