Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/Β΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/276/2025
Με την ένδικη προσφυγή, όπως αναπτύσσεται με το από 11.2.2025 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται η αναθεώρηση της 1739/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου,(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη ότι (α) τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις ως προς τα στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας που έπονται του σταδίου ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης, από το οποίο επαναλήφθηκε η σχετική διαδικασία κατά την παρ. 3 του άρθρου 106 του ν. 4412/2016 (βλ. σκ. 13), (β) κατόπιν πρόσκλησης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. υποβλήθηκαν από την προσφεύγουσα ανάδοχο, εμπροθέσμως, τα απαιτούμενα σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση πρόσθετα δικαιολογητικά, όπως αυτά αναφέρονται αναλυτικά στη σκέψη 14 της παρούσας, (γ) τα δικαιολογητικά αυτά προσκομίσθηκαν σε συμπλήρωση των ήδη νομίμως υποβληθέντων αποδεικτικών μέσων (ήτοι, αντιγράφου τίτλου σπουδών και άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, βεβαίωσης εγγραφής στο Μ.Ε.Κ. και βιογραφικού σημειώματος του μηχανικού), (δ) κατά την αιτιολογημένη κρίση της Αναθέτουσας Αρχής, τα εν λόγω δικαιολογητικά, που καταγράφονται αναλυτικά στο 4ο/31.1.2025 πρακτικό (στις σελ. 2 έως 4 αυτού) και υποβλήθηκαν σύμφωνα με το στοιχείο α (περ. i και ii) του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, αποδεικνύουν επαρκώς την εννεαετή εμπειρία του ως άνω πολιτικού μηχανικού και, συνακόλουθα, την πλήρωση του απαιτούμενου κριτηρίου τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της προσφεύγουσας αναδόχου σύμφωνα με τη διακήρυξη (βλ. σκ. 6) και τον νόμο (βλ. σκ. 15) και (ε) με βάση την προσκομιζόμενη ΔΑ5Ε/100/09/οικ.3408/11.2.2025 υπηρεσιακή βεβαίωση, δεν ασκήθηκαν κατά της ΔΑ5Ε/101/02/οικ.2668/31.1.2025 απόφασης του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προδικαστικές προσφυγές, το Δικαστήριο κρίνει ότι η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια, όπως βάσιμα προβάλλεται με την ένδικη προσφυγή και το από 11.2.2025 υπόμνημα του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., έχει πλέον αρθεί.Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή αναθεώρησης Αναθεωρεί την 1739/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Διακρατεί, εξετάζει και δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 12/2024 πράξη της 5ης Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Και Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας» (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και της εταιρείας με την επωνυμία «…I.K.Ε.»
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1739/2024
Μελέτη, οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις (...) Δεδομένου δε ότι το ως άνω μέσο απόδειξης, περιγραφόμενο στο Παράρτημα ως «αναφορά επαγγελματικών προσόντων», δεν μπορεί από μόνο του να αποτελέσει μέσο για την απόδειξη της ακρίβειας των παρεχόμενων πληροφοριών και ελλείψει περαιτέρω ειδικότερης πρόβλεψης στη Διακήρυξη, η τεκμηρίωση των επικαλούμενων επαγγελματικών προσόντων πρέπει να διενεργείται με τρόπο που να εξασφαλίζει τον απαιτούμενο βαθμό απόδειξης (βλ., κατ’ αναλογία, τις αντίστοιχες προβλέψεις, σχετικά με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά εγγραφής του μηχανικού στο Μ.Ε.Κ. και εξέλιξής του στις βαθμίδες αυτού, στα άρθρα 12 παρ. 1 στοιχ. δ΄ και 14 παρ. 1 και 4 του μνημονευθέντος π.δ/τος 71/2019). Εξάλλου, εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή να εξακριβώσει, δια της αρμόδιας Επιτροπής Διαγωνισμού και μέσω της διαγραφόμενης στο άρθρο 103 του ν. 4412/2016 διαδικασίας ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης του προσωρινού αναδόχου, αν από τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά προκύπτει, κατά τρόπο συγκεκριμένο και αντικειμενικό, η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της Διακήρυξης, σχετικά με το απαιτούμενο επίπεδο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, με την προσβαλλόμενη Πράξη, εσφαλμένως, κατ’ αρχάς, υπολαμβάνεται ότι η απαιτούμενη από τη Διακήρυξη τεχνική και επαγγελματική ικανότητα, για την κατηγορία έργου Οικοδομικά, πληρούται από τη στελέχωση μόνο με μηχανικό εγγεγραμμένο στο Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας, χωρίς να εξετάζεται και η στελέχωση με μηχανικό που χωρίς να είναι εγγεγραμμένος στην ανωτέρω βαθμίδα του Μ.Ε.Κ. διαθέτει εννιαετή εμπειρία. Εντούτοις, βασίμως διαπιστώνεται ότι συντρέχει διακωλυτικός της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος, που συνίσταται στην εμφιλοχωρήσασα πλημμέλεια της μη απόδειξης της επικαλούμενης εννιαετούς εμπειρίας του μηχανικού που στελεχώνει με το πτυχίο του την παρεμβαίνουσα ανάδοχο. Τούτο, διότι η προσκόμιση του βιογραφικού σημειώματος του ανωτέρω μηχανικού, στο οποίο μόνο στήριξε η προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή την κρίση της σχετικά με την πλήρωση των τεθέντων κριτηρίων τεχνικής ικανότητας της παρεμβαίνουσας αναδόχου, δεν αποτελεί, σύμφωνα με όσο έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, επαρκές αποδεικτικό μέσο για την τεκμηρίωση κάλυψης των κριτηρίων αυτών. Η πλημμέλεια δε αυτή, αναγόμενη στην πλήρωση των κριτηρίων επιλογής του αναδόχου της ελεγχόμενης σύμβασης, που έχουν τεθεί προς εξασφάλιση εκτέλεσής της σε κατάλληλο επίπεδο ποιότητας, συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια, πλήττουσα την ακεραιότητα της διαδικασίας σύναψής της. Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι εξακολουθεί να συντρέχει ο τρίτος διαπιστωθείς από την Επίτροπο διακωλυτικός της υπογραφής του σχεδίου της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος, πρέπει η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης και η παρέμβαση να απορριφθούν και να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη, παρέλκει δε, κατόπιν τούτου, ως αλυσιτελής η εξέταση του αιτήματος της προσφεύγουσας αναθέτουσας αρχής να επιτραπεί η υπογραφή της σύμβασης υπό τον όρο της έγκρισης σκοπιμότητας από τον εποπτεύοντα .Για τους λόγους αυτούς.Δεν ανακαλεί την 12/2024 Πράξη της 5ης Υπηρεσίας Επιτρόπου
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/Β΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/276/2025
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1195/2024
Αποπεράτωση ημιτελούς 1ου ορόφου κτιρίου.(...) Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη ότι: α. κατά της απόφασης της αναθέτουσας αρχής περί εκκίνησης νέας κατ’ ουσίαν διαγωνιστικής διαδικασίας δεν ασκήθηκαν προδικαστικές και ένδικες προσφυγές από τους, ευλόγως ενημερωμένους και επιδεικνύοντες τη συνήθη επιμέλεια (βλ. συναφώς ΔΕΕ, 17.6.2021, C-23/20, Simonsen & Weel A/S σκ. 61, 71 και ΔΕΕ, 7.4.2016, C-324/14, Partner Apelski Dariusz σκ. 61), οικονομικούς φορείς που συμμετείχαν στην αρχική διαδικασία (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 376/2024 σκ. 33, Έβδομο Τμ. 535/2024 σκ. 9.4, VI Τμ. 19/2019 σκ. 5) β. αναπτύχθηκε επαρκής ανταγωνισμός στη νέα διαδικασία, με τη συμμετοχή 9 οικονομικών φορέων (πρβλ. ΕλΣυν Έβδομο Τμ. 535/2024 σκ. 9.4, Στ΄ Κλιμ. 371/2021 σκ. 4.6) γ. ενόψει των ανωτέρω, δεν προκύπτει ότι κάποιος ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας περιήλθε, σε μη αμελητέο βαθμό, σε μειονεκτική θέση έναντι των υπολοίπων (πρβλ. ΔΕΕ, 20.9.2018, C-518/17, Stefan Rudigier, σκ. 69) δ. η ελεγχόμενη διαδικασία εγκρίθηκε εκ νέου με τις αντίστοιχες αποφάσεις της αναθέτουσας αρχής και επικυρώθηκε με την τελική έκδοση κατακυρωτικής απόφασης και ε. κατά τη νέα διαδικασία επιτεύχθηκε έκπτωση 25,33%, ήτοι υψηλότερη αυτής που είχε επιτευχθεί στην αρχική διαδικασία και ανερχόταν σε 23,55%, αποτέλεσμα που συνάδει με τη - ρητώς θεσπιζόμενη στο άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4412/2016 αλλά και στο άρθρο 33 περ. α΄ και δη αα΄ του ν. 4270/2014 - αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, με ειδικότερη έκφανση την αρχή της οικονομικότητας, σύμφωνα με την οποία ο δημόσιος σκοπός που επιτελείται μέσω κάθε δημόσιας σύμβασης και δη με κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, όπως η ελεγχόμενη, πρέπει να επιτυγχάνεται με τη μικρότερη δυνατή οικονομική (δημοσιονομική) επιβάρυνση (βλ. ΕλΣυν VI Τμ. 821/2019 σκ. ΙΙ.i.f., 1271/2016 σκ. V-VI, Στ΄ Κλιμ. 190/2023 σκ. 4), το Τμήμα κρίνει ότι η κατά τα ανωτέρω διαπιστωθείσα πλημμέλεια δεν παρίσταται, εν προκειμένω, ουσιώδης.Κατ’ ακολουθία, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 87/2024 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/107/2025
Συντήρηση – βελτίωση οδικού δικτύου(...) Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 114/2024 πράξης του Επιτρόπου της 2ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Επ’ αυτού το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ούτε από τη διάταξη του άρθρου 103 του ν. 4412/2016, ούτε από άλλη νομοθετική ή κανονιστική διάταξη τίθεται ορισμένη προθεσμία, εντός της οποίας υποχρεούται η αναθέτουσα αρχή να καλέσει τον αναδειχθέντα προσωρινό ανάδοχο να προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης. Ωστόσο, όπως έγινε δεκτό και ανωτέρω (σκέψη 19), η αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να προβεί στις κατά νόμο οφειλόμενες ενέργειές της εντός ευλόγου χρόνου λαμβάνοντας υπόψη και τον περιορισμένο χρόνο ισχύος των προσφορών των διαγωνιζομένων. Τούτο δε, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος λήξης αυτών, μη περαιτέρω ανανέωσής τους από ορισμένους ή και όλους τους συμμετέχοντες και απώλειας μιας ιδιαιτέρως συμφέρουσας για την αναθέτουσα αρχή προσφοράς. Για τον προσδιορισμό, ωστόσο, των ακραίων εύλογων χρονικών ορίων, εντός των οποίων οφείλει η αναθέτουσα αρχή να καλέσει τον προσωρινό ανάδοχο να υποβάλει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης, πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι ειδικές περιστάσεις της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας ανάθεσης. Εν προκειμένω, η αναθέτουσα αρχή προέβαλε και απέδειξε ότι πράγματι συνέτρεξαν (βλ. παρ. 15 και 17 της παρούσας) εξαιρετικές περιστάσεις, που εμπόδισαν την κλήση της προσωρινής αναδόχου να προσκομίσει τα δικαιολογητικά για την οριστική κατακύρωση του έργου σε προγενέστερο χρόνο. Επομένως, δεν παραβιάστηκε ο εύλογος χρόνος εντός του οποίου όφειλε η αναθέτουσα αρχή να ασκήσει την ως άνω αρμοδιότητά της, και, ως εκ τούτου, νομίμως και εντός του διαγραφόμενου από τις διατάξεις του άρθρου 97 του ν. 4412/2016 πλαισίου κάλεσε αυτή τους συμμετέχοντες να ανανεώσουν την ισχύ των οικονομικών προσφορών και των εγγυητικών επιστολών συμμετοχής τους στο διαγωνισμό. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η κρινόμενη προσφυγή να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1281/2023
Υπηρεσίες συντήρησης ηλεκτρονικών εγκαταστάσεων φωτεινής σηματοδότησης.(...)Υπό τα δεδομένα αυτά, πλημμελώς έγινε δεκτός ο οικείος ισχυρισμός της παρεμβαίνουσας εταιρείας από την Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., της οποίας η προσβαλλόμενη απόφαση καθίσταται κατά τούτο ακυρωτέα», ήτοι κατά λογική αναγκαιότητα, κατά το σκέλος με το οποίο έγινε δεκτό από την ΕΑΔΗΣΥ ότι η ήδη προσφεύγουσα και ο τρίτος οικονομικός φορέας …. όφειλαν να δηλώσουν στο ΕΕΕΣ ότι ο τελευταίος φέρει την ιδιότητα του υπεργολάβου και το ποσοστό της υπεργολαβίας (άρθρα 58 του ν. 4412/2016 και 2.2.8.2. για την υπεργολαβία, σε συνδυασμό με τα άρθρα 2.2.9, 2.2.9.1. και 2.4.6 της διακήρυξης). Επομένως, με την εν λόγω απόφαση του Διοικητικού Εφετείου ούτε κρίθηκε ούτε ήταν αναγκαίο να κριθεί είτε ως κύριο είτε ως παρεμπίπτον ζήτημα το μη εισφερθέν ενώπιόν του όλως διακριτό διοικητικής φύσεως νομικό και πραγματικό ζήτημα της σχέσης μεταξύ της προσφεύγουσας και των στελεχών που πρότεινε ο .. ήτοι της .. και .., δηλαδή εάν οι τελευταίοι αποτελούν «τρίτους» σε σχέση με αυτήν και έπρεπε να υποβληθεί και ως προς αυτούς ΕΕΕΣ και δικαιολογητικά κατακύρωσης, ζήτημα που αναδείχθηκε ως ουσιώδης πλημμέλεια με την προσβαλλόμενη 437/2023 Πράξη του Κλιμακίου και αφορά σε άλλο λόγο αποκλεισμού (βλ. σκέψη 21 της Πράξης του Κλιμακίου και άρθρα 78 του ν. 4412/2016 και 2.2.8.1. της διακήρυξης για τη δάνεια εμπειρία, σε συνδυασμό με τα άρθρα 2.2.9, 2.2.9.1, 2.4.6 και 3.2 αυτής), επί του οποίου αποφάνθηκε αποκλειστικά η ΕΑΔΗΣΥ με το πρώτο και μη προσβληθέν ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου σκέλος της Σ55/2022 απόφασης της. Κατόπιν αυτών, νομίμως έκρινε το Κλιμάκιο ότι ως προς την συγκεκριμένη πλημμέλεια δεν δεσμευόταν από το δεδικασμένο της ως άνω 1002/2023 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Άλλο δε είναι το ζήτημα εάν το Κλιμάκιο θα έπρεπε, συνεκτιμωμένων των σχετικών κρίσεων της ΕΑΔΗΣΥ και χωρίς να δεσμεύεται από αυτήν (βλ. την απόφαση 940/2022 απόφαση του παρόντος Τμήματος που επικύρωσε την σχετική ερμηνεία του Κλιμακίου και ΕλΣυνΟλ 310/2022, ΣτΕ 28, 29 και 30/2020) αλλά και ενόψει της θετικής για την προσφεύγουσα δικαστικής έκβασης της υπόθεσης, να εξετάσει αφενός τον βαθμό σαφήνειας της οικείας ρήτρας της διακήρυξης (βλ. άρθρο 73 παρ. 4 του ν. 4820/2021 για την επιρροή του βαθμού σαφήνειας των κανόνων στο ερμηνευτικό περιθώριο εκτίμησης των ελεγχόμενων φορέων), ως προς την έννοια του «τρίτου» φορέα και το εύρος των προσώπων που έχουν υποχρέωση υποβολής ΕΕΕΣ και δικαιολογητικών κατακύρωσης και κατά πόσον η τυχόν ασάφεια και η εξαιτίας αυτής αρνητική κρίση του Κλιμακίου για την υπογραφή του σχεδίου συμβάσεως θα λειτουργούσε σε βάρος της προσφεύγουσας και υπέρ του συνυποψηφίου της, συναφώς δε και το ενδεχόμενο υποχρεωτικής εφαρμογής από την αναθέτουσα αρχή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016 περί συμπλήρωσης των ελλείψεων του ΕΕΕΣ των υπόχρεων σε υποβολή τους, υπό όρους διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων (βλ. αποφ. ΔΕΕ της 7.9.2021, C- 927/19, «Klaipėdos regiono atliekų tvarkymo centras» UAB», σκ. 93 και κατ’ αναλογίαν, της 29.3.2012, C- 599/10, SAG ELV Slovensko κ.λπ., σκ. 40, της 10.10.2013, C- 336/12, Manova, σκ. 36 και 40, και της 28.2.2018, C‑523/16 και C‑536/16, MA.T.I. SUD και Duemme SGR, σκ. 51 και 52).Για τους λόγους αυτούς Δέχεται την από 14.8.2023 προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας με την επωνυμία «..».Ανακαλεί την 437/2023 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/664/2023
Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι με το άρθρο 114 του ν. 5072/2023 - το οποίο είναι εφαρμοστέο στην προκειμένη περίπτωση, καθώς άρχισε να ισχύει στις 4.12.2023, κατά τον χρόνο που η υπόθεση εκκρεμούσε στο παρόν Κλιμάκιο χωρίς να έχει εκδοθεί οριστική πράξη ελέγχου (βλ. σκ. 4 της παρούσας) - αντικαταστάθηκε η παρ. 13 του άρθρου 5 του ν. 3986/2011 και εξαιρέθηκαν οι συναλλαγές της παρ. 11 του ίδιου άρθρου (πώληση μετοχών εισηγμένων σε ρυθμιζόμενη αγορά μέσω βιβλίου προσφορών) από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η εξαίρεση δε της συγκεκριμένης κατηγορίας συναλλαγών από τον προσυμβατικό έλεγχο, η οποία εναρμονίζεται με τη γενική εξαίρεση των συμβάσεων που αφορούν σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σχετικές με την πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων (άρθρο 325 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4700/2020), παρίσταται σύμφωνη με το άρθρο 98 παρ. 1 περ. β΄ του Συντάγματος, όπως έχει γίνει δεκτό με τα Πρακτικά της 20ης Γενικής Συνεδρίασης της 17ης Οκτωβρίου 2022 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (βλ. σκ. 5 της παρούσας). Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο απέχει από τον έλεγχο της προπαρασκευαστικής φάσης της διαδικασίας αξιοποίησης από το ...... του περιουσιακού στοιχείου «Project Newlight», που αφορά σε πώληση μετοχών εισηγμένων σε ρυθμιζόμενη αγορά μέσω βιβλίου προσφορών, καθώς έχει πλέον καταστεί αναρμόδιο για τον προσυμβατικό έλεγχο της συγκεκριμένης κατηγορίας συναλλαγών.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/529/2025
Ζητείται η ανάκληση της 417/2024 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος και της παρεμβαίνουσας για την ανάθεση της σύμβασης με τίτλο -Υπηρεσίες Καθαρισμού Κτιρίων-.Με τα δεδομένα αυτά και όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 4 και 5, το Δικαστήριο λαμβάνει κατ’ αρχήν υπ’ όψιν τα εξής (βλ. και ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 1209/2923): α) ότι η αναθέτουσα αρχή διαθέτει εξουσία εκτίμησης ως προς το εάν συντρέχει στο πρόσωπο υποψηφίου ο προβλεπόμενος στο άρθρο 73 παρ. 4 περ. στ΄ του ν. 4412/2016 λόγος αποκλεισμού, η άσκηση της οποίας υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο μόνο ως προς την υπέρβαση των άκρων ορίων της ευχέρειας αυτής, β) ότι μόνη η επιβολή συμβατικών κυρώσεων σε έναν οικονομικό φορέα δεν δύναται να στοιχειοθετήσει τον αυτόματο αποκλεισμό του, κατά την έννοια των άνω διατάξεων, αλλά απαιτείται, η αναθέτουσα αρχή να προβεί σε δική της κρίση όσον αφορά την ακεραιότητα και την αξιοπιστία του οικονομικού φορέα καθώς και σε δική της αξιολόγηση της συμπεριφοράς του, προκειμένου να διαπιστώσει εάν αυτή επιφέρει τον κλονισμό της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ αυτής και του συγκεκριμένου διαγωνιζόμενου (βλ. αποφ. ΔΕΕ της 19ης Ιουνίου 2019, Meca Srl, C- 41/18 σκ. 30 και 32, της 3ης Οκτωβρίου 2019, Delta Antrepriză de Construcţii şi Montaj 93 SA, C- 267/18 ιδίως σκ. 25-34 και 38, και της 23ης Ιανουαρίου 2023, «HSC Baltic» UAB κλπ., C-682/21 σκ. 47) και γ) ότι η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4412/2016) επιβάλλει συγκεκριμένη και εξατομικευμένη εκτίμηση της συμπεριφοράς του οικείου φορέα, βάσει όλων των στοιχείων που ασκούν επιρροή. Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 417/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/536/2023
Αποκομιδή, Μεταφορά και Διαχείρισης των Μολυσματικών Αποβλήτων.(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (βλ. σκέψεις 13-15), το Δικαστήριο κρίνει ότι ελεγχόμενες τροποποιήσεις είναι νόμιμες, καθώς στην προκειμένη περίπτωση συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις αυτοτελούς εφαρμογής της παρ. 1 περ. γ΄ του άρθρου 132 του ν. 4412/2016 και όχι σε συνδυασμό με τις διατάξεις 388 και 288 ΑΚ, όπως ισχυρίζεται η δεύτερη προσφεύγουσα (βλ. ΕλΣυν Εβδ. Τμ. 1363/2022 σκ. 5 όπου και περαιτέρω νμλγ). Ειδικότερα, ναι μεν τα επικαλούμενα από τις προσφεύγουσες απρόβλεπτα γεγονότα (πόλεμος στην Ουκρανία και συνακόλουθη επίταση της ενεργειακής κρίσης, συνεχιζόμενες συνέπειες της πανδημίας COVID-19), τα οποία, άλλωστε, ουδέποτε αμφισβήτησε και το ΓΝΠΑ, καθώς και τα επικαλούμενα στοιχεία αύξησης των επιμέρους στοιχείων που διαμορφώνουν το κόστος παροχής των ανατεθεισών υπηρεσιών ανάγονται σε χρόνο προγενέστερο της σύναψης και εκτέλεσης των ήδη από 28.11.2022 συναφθεισών αρχικών συμβάσεων, ήτοι ανάγονται στον διαδραμόντα κατά τη διενέργεια της διαγωνιστικής διαδικασίας χρόνο και συγκεκριμένα εκκίνησαν μετά από την υποβολή των προσφορών, εντούτοις, τα ίδια αυτά γεγονότα είχαν δυναμικά εξελισσόμενο χαρακτήρα με αποτέλεσμα τη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω της υπέρμετρης αύξησης του κόστους της ενέργειας και των πρώτων υλών με δυσμενείς κλιμακούμενες συνέπειες στην αγορά που εκτείνονται σημαντικά σε βάθος χρόνου, καταλαμβάνοντας και τον χρόνο που μεσολάβησε από την σύναψη της αρχικής σύμβασης έως και την έγκριση της τροποποίησης αυτής γεγονότα εκ φύσεως ασυνήθιστα και μη δυνάμενα να προβλεφθούν πλήρως κατά την αρχική εκδήλωσής του από την αναθέτουσα Αρχή (πρβλ. ΕλΣυν. αποφ. Εβδ. Τμ. 1757/2022, σκ.19 ). Για τους λόγους αυτούςΣυνεξετάζει τις προσφυγές ανάκλησης των εταιρειών: α) «..Α.Ε.» και β) «…Α.Ε.».Δέχεται τις προσφυγές αυτές.Ανακαλεί την 2/2023 Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην 4η Υπηρεσία Επιτρόπου του Τομέα Υγείας, στο σύνολό της.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1489/2022
Συντηρήσεις – αποκαταστάσεις τεχνικών έργων – αντιπλημμυρικά έργα.(...) Ενόψει των ανωτέρω, ο επίμαχος διαγωνισμός διέπεται από τα άρθρα 97 και 106 του ν. 4412/2016, όπως ίσχυαν πριν από την τροποποίηση και διαμόρφωσή τους με τα άρθρα 39 και 46 του ν. 4782/2021 που ισχύουν από 1.6.2021 και, ελλείψει ειδικής νομοθετικής πρόβλεψης, δεν καταλαμβάνουν εκκρεμείς διαγωνιστικές διαδικασίες ως η επίμαχη (Ε.Σ. Ολ. 1827/2021, σκ. 7, Έβδομο Τμήμα 197/2022, σκ. 7 και 9, ΣτΕ 1000/2022, σκ. 15, πρβλ. ΣτΕ 2141/2019, σκ. 16, ΣτΕ 1904/2020, σκ. 13). Εξάλλου, η παράλειψη της αναθέτουσας αρχής να ζητήσει από τους διαγωνιζόμενους την παράταση των προσφορών και των εγγυήσεων συμμετοχής τους πριν από την λήξη του προβλεπόμενου στη διακήρυξη χρόνο ισχύος τους, δεν αποτελεί, κατά το κρίσιμο νομοθετικό καθεστώς, λόγο ματαίωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας ως άγονης. Νομίμως, δε ζητήθηκε η σχετική παράταση εκ των υστέρων, αφού, σε κάθε περίπτωση, συνέτρεχαν εξαρχής πρόδηλοι λόγοι δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογούσαν τούτο και η παράταση ζητήθηκε, πάντως, εντός ευλόγου χρόνου (στις 18.4.2022), και δη αμέσως μετά την ψήφιση του νέου προϋπολογισμού του Δήμου (στις 4.3.2022) και την άρνηση του αρχικού αναδόχου να συναινέσει σε αυτήν (μετά την κλήση του στις 16.3.2022).Ανακαλεί την 21/2022 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/890/2024
Ανάκληση της 8/2024 Πράξης της αναπληρώτριας Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Τομέα Παιδείας. Οι προπαρατεθείσες διατάξεις, οι οποίες ρυθμίζουν θέματα της ειδικής και ταχείας διαδικασίας άσκησης προσυμβατικού ελέγχου κατά τρόπον ώστε να μην παρακωλύεται η συμβατική δράση των δημοσίων φορέων με την επί μακρόν διατήρηση αμφισβητήσεων σχετικών με την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων, (ΕλΣυν.Ολ. 793/2022, σκ. 4, 1384/2021, σκ. 23, 2135/2020, σκ. 6), ορίζουν δεκαπενθήμερη προθεσμία για την άσκηση προσφυγής ανάκλησης κατά των εκδιδόμενων στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου Πράξεων των Κλιμακίων ή των Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η προθεσμία αυτή εκκινεί από την επομένη της κοινοποίησης με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της σχετικής Πράξης του Κλιμακίου ή του Επιτρόπου στον φορέα που υπέβαλε το οικείο σχέδιο σύμβασης για έλεγχο συνοδευόμενο από τα στοιχεία της διαγωνιστικής διαδικασίας, είναι αποκλειστική, και η τήρηση της ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το παρόν, αρμόδιο για την εκδίκαση της προσφυγής Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, η υπέρβασή της συνεπάγεται την απόρριψη της προσφυγής ως απαράδεκτης (βλ. ΕλΣυν Τμ. Εβδ. 879, 447/2023, 1696, 1417, 1226/2022, 764/2021). Στην προκείμενη υπόθεση, η 8/2024 Πράξη της αναπληρώτριας Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Τομέα Παιδείας Πράξη κοινοποιήθηκε στο αναθέτον ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ με το 25446/25.04.2024 έγγραφο της εν λόγω Υπηρεσίας Επιτρόπου, δια μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το οποίο απεστάλη σε αυτό στις 25.04.2024. Ως εκ τούτου, η προθεσμία προσβολής της 8/2024 Πράξης άρχισε, κατά τα προαναφερθέντα, από τις 26.04.2024, που είναι η επόμενη της κοινοποίησής της και έληξε στις 10.05.2024, ημέρα Παρασκευή, μη εξαιρετέα εκ του νόμου. Κατά συνέπεια, η υπό κρίση προσφυγή, ασκηθείσα στις 12.05.2024 (βλ. την από 12.5.2024 πράξη κατάθεσης δικογράφου της υπαλλήλου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Αγγελικής Τζελέπη), ήτοι πέραν των δεκαπέντε ημερών από την επομένη της ως άνω κοινοποίησης, είναι εκπρόθεσμη και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
ΣτΕ/2646/2022
Μονάδα επεξεργασίας αστικών στερεών αποβλήτων και προδιαλεγμένων οργανικών αποβλήτων(...)Με την αίτηση αυτή η αιτούσα ένωση και τα μέλη της επιδιώκουν να ακυρωθεί και να ανασταλεί η εκτέλεση της υπ’ αριθμ. 1104,1105,1106/2022 απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.)(...)Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, κρίνεται ότι νομίμως με την προσβαλλόμενη απόφαση η ΕΑΔΗΣΥ α) αποφάνθηκε ότι έπρεπε να αποκλεισθεί από το διαγωνισμό η προσφορά της αιτούσας ένωσης, λόγω υποβολής, εκ μέρους του μέλους της ..Α.Ε., ανακριβούς δηλώσεως δια του υποβληθέντος ΕΕΕΣ, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 22.Α.4 (ζ) της διακηρύξεως και, συνακόλουθα, β) προέβη στην ακύρωση της 155/2022 αποφάσεως της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΕΣΔΝΑ, κατά το μέρος που με αυτήν έγινε αποδεκτή η προσφορά της εν λόγω ενώσεως. Κατόπιν τούτου, παρέλκει ως αλυσιτελής η εξέταση των λόγων της κρινομένης αιτήσεως με τους οποίους αμφισβητούνται οι κρίσεις της ΕΑΔΗΣΥ περί συνδρομής και επιπλέον λόγων αποκλεισμού της αιτούσας ενώσεως λόγω πλημμελειών της τεχνικής της προσφοράς.Επειδή, με αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν την ίδια ημερομηνία που δημοσιεύθηκε και η απόφαση επί της κρινομένης αιτήσεως απορρίφθηκαν τόσο η αίτηση ακυρώσεως της ενώσεως ..(Ε 1737/2022) όσο και αυτή της ενώσεως …(Ε 1757/2022) -κατόπιν κοινής διασκέψεως των μελών της ίδιας πενταμελούς συνθέσεως του Γ΄ Τμήματος Διακοπών του Δικαστηρίου που εκδίκασε και τις τρείς αιτήσεις ακυρώσεως και αναστολής - στρεφόμενες κατά (του αντίστοιχου μέρους) της προσβαλλόμενης αποφάσεως της ΕΑΔΗΣΥ, με την οποία κρίθηκε ότι νομίμως αποκλείσθηκαν από την αναθέτουσα αρχή (με την υπ’ αριθμ. 155/23.5.2022 απόφασή της) οι εν λόγω ενώσεις λόγω πλημμελειών των τεχνικών τους προσφορών. Υπό τα δεδομένα αυτά-εφόσον, δηλαδή, οι ανωτέρω ενώσεις κρίθηκαν οριστικώς ως αποκλειστέες από τον επίμαχο διαγωνισμό-παρέλκει ως αλυσιτελής η εξέταση των λόγων της κρινομένης αιτήσεως, με τους οποίους προβάλλεται ότι μη νομίμως απορρίφθηκαν ή δεν εξετάσθηκαν από την ΕΑΔΗΣΥ αιτιάσεις της προδικαστικής προσφυγής της αιτούσας ενώσεως προβάλλουσες πλημμέλειες των τεχνικών προσφορών των παρεμβαινουσών ενώσεων -επιπλέον όσων είχε διαγνώσει η αναθέτουσα αρχή.Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση πρέπει α) να απορριφθεί κατά το μέρος που αφορά στον αποκλεισμό, με την προσβαλλόμενη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ, της αιτούσας και να γίνουν δεκτές οι παρεμβάσεις των ενώσεων ..και…, κατά το αντίστοιχο μέρος, β) να απορριφθεί κατά το μέρος που στρέφεται κατά της ένωσης …ως αλυσιτελής, να απορριφθεί δε η παρέμβαση της ..κατά το αντίστοιχο μέρος και γ) να απορριφθεί κατά το μέρος που στρέφεται κατά της ένωσης ..ως αλυσιτελής, να απορριφθεί δε η παρέμβαση της ..κατά το αντίστοιχο μέρος (βλ. ΣτΕ 1611/2022 σκ. 8, 614/2022 σκ. 7). Περαιτέρω, πρέπει να επιβληθεί στην αιτούσα η καταβολή του υπολειπόμενου ποσού του νομίμου παραβόλου, ύψους 2.500 ευρώ και να διαταχθεί η διαβίβαση αντιγράφου της παρούσης αποφάσεως στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για τις νόμιμες ενέργειες είσπραξης του ποσού.Δ ι ά τ α ύ τ α Απορρίπτει την αίτηση.Δέχεται εν μέρει τις παρεμβάσεις, κατά το αιτιολογικό, και απορρίπτει κατά τα λοιπά