ΕλΣυν/Τμ.7/430/2010

Απευθείας ανάθεση μελέτης.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι ο Δήμος …... νομίμως προέβη στην απευθείας ανάθεση της αρχιτεκτονικής μελέτης χωροθέτησης αθλητικών εγκαταστάσεων, καθόσον η προεκτιμώμενη αμοιβή αυτής δεν υπερέβαινε το ποσοστό του 30% του ανωτάτου ορίου αμοιβής πτυχίου Α΄ Τάξης, που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο ανάθεσης αυτής για τη συγκεκριμένη κατηγορία των αρχιτεκτονικών μελετών (30% Χ 21.423=6.426,90 ευρώ έναντι 6.425,00 ευρώ, με Φ.Π.Α. εν προκειμένω).

ΜΕΛΕΤΕΣ :Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Δήμο σε γεωλόγο για τη σύνταξη μελετών υδρογεωλογικής – γεωλογικής αναγνώρισης των φυσικών πόρων των πηγών του Δήμου, ως ιαματικών, καθόσον οι ανωτέρω μελέτες είναι όμοιες από άποψη γνωστικού αντικειμένου μελετών – ήτοι μελετών της κατηγορίας 20 (γεωλογικές – υδρογεωλογικές) και μη νομίμως επιμερίσθηκαν και ανατέθηκαν απευθείας στον ίδιο μελετητή, με βάση το ύψος της δαπάνης που προέκυψε από την εν λόγω κατάτμηση, χωρίς να τηρηθεί η ανοικτή ή κλειστή διαδικασία του ν. 3316/2005, δεδομένου ότι η συνολική δαπάνη αυτών, υπερβαίνει το όριο των 7.545 (25.150,00Χ30%) ευρώ, μέχρι το οποίο είναι, κατ΄ άρθρο 209 παρ. 3 του ν. 3463/2006, επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση εκπόνησης μελέτης.

Οι εντελλόμενες με τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα δαπάνες, που αφορούν στην εκπόνηση όμοιων από άποψη γνωστικού αντικειμένου μελετών – ήτοι μελετών της κατηγορίας 20 (γεωλογικές) - μη νομίμως επιμερίσθηκαν σε χωριστές πιστώσεις ανά τοπικό διαμέρισμα και ανατέθηκαν απευθείας, με βάση το ύψος της δαπάνης που προέκυψε από την εν λόγω κατάτμηση, χωρίς να ακολουθηθεί η ανοικτή ή κλειστή διαδικασία του ν. 3316/2005, καθόσον η συνολική δαπάνη αυτών ανέρχεται στο ποσό των 49.980,00 και, επομένως, υπερβαίνει το όριο των 21.423,00 ευρώ, μέχρι το οποίο είναι κατ΄ άρθρο 209 παρ. 3 του ν. 3463/2006 επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση εκπόνησης μελέτης. Τέλος, ο προβαλλόμενος από τον Επίτροπο δεύτερος λόγος διαφωνίας περί παράβασης των διατάξεων του άρθρου 10 παρ. 2 του ν. 3316/2005 δεν μπορεί να εξετασθεί, δεδομένου ότι οι επίμαχες συμβάσεις δεν ανατέθηκαν κατ’ επίκληση των διατάξεων αυτών.

Μελέτες Νομίμως ο Δήμος προέβη στην απευθείας ανάθεση των επιμέρους, τοπογραφικής και συγκοινωνιακής, μελετών στο φερόμενο ως δικαιούχο του κρινόμενου χρηματικού εντάλματος, καθόσον πρόκειται για μελέτες με διαφορετικό αντικείμενο και το ποσό εκάστης αυτών δεν υπερέβαινε το ποσοστό του 30% του ανώτατου ορίου αμοιβής πτυχίου Α’ τάξης που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο ανάθεσης αυτών (2004) για τις τοπογραφικές και τις συγκοινωνιακές μελέτες, ήτοι το ποσό των 9.737,40 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.)

Μη νομίμως επιμερίστηκαν οι προμήθειες ηλεκτρολογικού υλικού, οι οποίες αφορούν σε όμοια ή ομοειδή αγαθά σε χωριστές πιστώσεις και ανατέθηκαν απευθείας, χωρίς να διενεργηθεί δημόσιος διαγωνισμός, καθόσον η συνολική τους ετήσια δαπάνη, υπερβαίνει το όριο των 15.000,00 ευρώ, με Φ.Π.Α., μέχρι το οποίο είναι κατά νόμο επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση προμήθειας υλικών (ΚΥΑ 27319/18.7.2002). Εν προκειμένω, δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 22 παρ.1 του ν. 3274/2004, καθόσον η θεσπιζόμενη με αυτή εξαίρεση από τον κανόνα του ανεπίτρεπτου της κατάτμησης αφορά, κατά σαφή βούληση του νομοθέτη, αποκλειστικά και μόνο έργα και όχι προμήθειες

ΜΕΛΕΤΕΣ.Κατάτμηση:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Δήμο σε ιδιώτη για την εκτέλεση σύμβασης για την εκπόνηση μελέτης, με αντικείμενο την «Κτηματογραφική ενημέρωση διαγραμ­μάτων οικισμού.», καθόσον μη νομίμως η ανωτέρω μελέτη, η οποία εμπίπτει στην κατηγορία 16 ανατέθηκε απευθείας, διότι εντάσσεται στο ίδιο γνωστικό αντικείμενο, με άλλες τοπογραφικές μελέτες που εμπίπτουν στην ίδια κατηγορία, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, επιτελούν τον ίδιο σκοπό και επομένως μη νομίμως επιμερίσθηκαν και ανατέθηκαν απευθείας, αφού από τη συνάθροιση των συμφωνηθέντων αμοιβών υπάρχει υπέρβαση του ορίου των 15.108,00 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.), μέχρι το οποίο επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση της συγκεκριμένης κατηγορίας μελετών (άρθρο 209 παρ. 3 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα).

Κατάτμηση ενιαίας μελέτης..Μη νόμιμη καταβολή χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής ποσού 15.050,00 ευρώ έκαστο, τα οποία εκδόθηκαν υπέρ της αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού και αφορούν στην καταβολή αμοιβής της για την εκπόνηση των μελετών.(…)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι επίμαχες τοπογραφικές μελέτες εντάσσονται στο ίδιο γνωστικό πεδίο, δεν προϋποθέτουν διαφορετικά προσόντα για την εκπόνησή τους, ανατέθηκαν κατά τον ίδιο χρόνο στην ίδια μελετήτρια, εκτελέστηκαν βάσει ομοίων συμβάσεων με την ίδια διάρκεια, με το ίδιο συμβατικό οικονομικό αντάλλαγμα, αφορούν στον ίδιο οικισμό, το αποτέλεσμα δε της μιας («.») μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την εκπόνηση της δεύτερης μελέτης ("...."), όπως άλλωστε δέχεται και ο Δήμος (βλ. το 11193/17.6.2014 έγγραφο). Επομένως, οι δύο μελέτες συνιστούν τμήματα ενιαίας μελέτης, η αμοιβή της οποίας, όπως προκύπτει από την άθροιση του ύψους της προεκτιμώμενης αμοιβής των δύο επιμέρους (12.235,77 + 12.240,00 = 24.475,77 ευρώ), υπερβαίνει το όριο των 12.581 ευρώ, μέχρι του οποίου επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση μελετών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 209 παρ. 3 του Δ.Κ.Κ... Κατά συνέπεια, οι ανωτέρω φερόμενες ως διακριτές μελέτες μη νομίμως ανατέθηκαν απευθείας και, για το λόγο αυτό, οι εντελλόμενες με τα ανωτέρω χρηματικά εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες.

Τοπογραφική αποτύπωση οικισμών(..)Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι ως κύρια διαδικασία ανάθεσης μελετών από τους Ο.Τ.Α. καθιερώνεται ο διαγωνισμός μεταξύ μελετητών ή/και μελετητικών γραφείων. Ως εξαιρετική δε διαδικασία προβλέπεται η απευθείας ανάθεση. Η τελευταία επιτρέπεται αποκλειστικώς και μόνο στις ρητά προσδιοριζόμενες από τις ίδιες ρυθμίσεις περιπτώσεις. Τέτοια περίπτωση συντρέχει όταν η προεκτιμώμενη συνολική αμοιβή όλων των σταδίων της υπό ανάθεση μελέτης δεν υπερβαίνει το 30% του ανώτατου ορίου αμοιβής πτυχίου Α΄ τάξης της κατηγορίας μελετών στην οποία ανήκει η υπό ανάθεση. Προκειμένου για μελέτες τοπογραφίας (κατηγορία μελετών 16) το ανώτατο αυτό όριο καθορίστηκε από 3.9.2009 στο ποσό των 38.078,00 ευρώ, ήτοι για την απευθείας ανάθεση τέτοιας κατηγορίας μελετών το όριο ήταν 11.423,40 ευρώ (38.078,00 Χ 30% = 11.423,40 ευρώ). Επομένως, δεν  επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση όταν η συνολική αμοιβή της υπό ανάθεση μελέτης υπερβαίνει το ως άνω όριο των 11.423,40 ευρώ. Εξάλλου, ελλείψει σχετικής ρύθμισης, στο ποσό της προεκτιμώμενης αμοιβής μιας μελέτης -και προκειμένου να διαπιστωθεί εάν το ποσό αυτό υπερβαίνει το όριο που τίθεται από την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 209 παρ.3 του ν.3463/2006- δεν περιλαμβάνεται ο αναλογών φόρος προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.), δεδομένου ότι ο φόρος αυτός δεν αποτελεί τμήμα της αμοιβής, αλλά αποδίδεται όπως ειδικότερα ορίζουν οι οικείες διατάξεις περί Φ.Π.Α. Περαιτέρω, στην περίπτωση περισσότερων μελετών που ανήκουν στην ίδια κατηγορία, δηλαδή έχουν ομοειδές γνωστικό αντικείμενο, και αποτελούν τα τμήματα στα οποία έχει κατατμηθεί μία μελέτη, τα ανωτέρω εξακολουθούν να ισχύουν. Επομένως, η εφαρμοστέα διαδικασία ανάθεσης εξευρίσκεται με τη συνάθροιση της δαπάνης που απαιτείται για την εκπόνηση της συνολικής μελέτης, δηλαδή για το σύνολο των επιμέρους μελετών και όχι με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει για κάθε τμήμα. Κατά συνέπεια, ο επιμερισμός μιας μελέτης, η οποία λόγω του ύψους της αμοιβής για την εκπόνησή της δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις μελετών που επιτρέπεται να ανατίθενται απευθείας, σε περισσότερες ομοειδείς με αντίστοιχες προς αυτές χωριστές πιστώσεις στον οικείο προϋπολογισμό και η απευθείας ανάθεση των επιμέρους μελετών χωριστά λόγω ποσού, κατά παράκαμψη της διαδικασίας επιλογής αναδόχου με δημόσιο ανοικτό ή κλειστό διαγωνισμό δεν είναι νόμιμος. Επομένως δεν είναι νόμιμη και η δαπάνη που προκαλείται από την εκπόνηση των μελετών αυτών (βλ. πράξεις VII Τμ. 134, 101/2012, 238/2011, 430, 328/2010). Εξάλλου, η δυνατότητα της κατ' εξαίρεση αναγραφής στο δημοτικό προϋπολογισμό κατατμημένων πιστώσεων, αφορά, κατά τη ρητή διατύπωση του άρθρου 22 παρ. 1 του ν. 3274/2004, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, μόνο στα έργα και τις αντίστοιχες μελέτες, που εκπονούνται για την εκτέλεση αυτών σε διαφορετικά δημοτικά ή τοπικά διαμερίσματα. Τέλος, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 περ. 43Α8 και 2 παρ.10 του ν.2539/1997 (ΦΕΚ Α?, 244) και 2 παρ. 3 και 4 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν.3463/2006, ΦΕΚ Α?, 114) συνάγεται ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο ανάθεσης των επίμαχων μελετών (έτος 2009) ο Δήμος ..... αποτελείτο αποκλειστικά από το τοπικό διαμέρισμα ......(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη δεύτερη σκέψη της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι επίμαχες μελέτες τοπογραφίας έχουν το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, δεν προϋποθέτουν διαφορετικά προσόντα για την εκπόνησή τους, ανατέθηκαν κατά τον ίδιο χρόνο στον ίδιο μελετητή, εκτελέστηκαν βάσει πανομοιότυπων συμβάσεων, με συμβατικό οικονομικό αντάλλαγμα που δεν διαφοροποιείται σημαντικά, αφορούν, δε, στο ίδιο τοπικό διαμέρισμα (.....).

Σύμφωνα, όμως, με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη που προηγήθηκε και λαμβάνοντας ιδίως υπόψη αφενός μεν ότι αντικείμενο της από 25.8.2011 σύμβασης ήταν η εκπόνηση αρχιτεκτονικής μελέτης σε μία φάση, ήτοι η εκπόνηση οριστικής μελέτης, χωρίς να προβλέπεται στάδιο προμελέτης, αφετέρου δε ότι η προεκτιμώμενη αμοιβή της αναδόχου υπολογίστηκε, κατ’ εφαρμογή μεν του Κανονισμού Προεκτιμώμενων Αμοιβών Μελετών και Υπηρεσιών, πλην όμως εκ των υστέρων, ήτοι μετά τη λήψη της 276/27.6.2011 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου και την υπογραφή της οικείας σύμβασης, στο ποσό των 75.763,83 ευρώ, το Τμήμα κρίνει ότι μη νομίμως ο Δήμος .... ανέθεσε απευθείας την επίμαχη μελέτη, κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 209 παρ. 3 του Δ.Κ.Κ.. Τούτο δε, διότι η προεκτιμώμενη αμοιβή της φερόμενης ως δικαιούχου υπολογίστηκε αυθαίρετα, ήτοι χωρίς την προηγούμενη προσφυγή της αναθέτουσας αρχής στον ανωτέρω Κανονισμό, βάσει του οποίου θα καθοριζόταν εκ των προτέρων με σαφή τρόπο η προεκτιμηθείσα αμοιβή, ώστε να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής ή μη της ανωτέρω εξαιρετικής διάταξης. Σε κάθε περίπτωση και ανεξαρτήτως των ανωτέρω, ως προεκτιμώμενη αμοιβή, από το ύψος της οποίας εξαρτάται, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, η δυνατότητα απευθείας ανάθεσης μιας μελέτης, νοείται αυτή του συνόλου των σταδίων της εν λόγω μελέτης και συνεπώς, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και για το λόγο ότι η προεκτιμώμενη αμοιβή όλων των σταδίων της επίμαχης αρχιτεκτονικής μελέτης υπερβαίνει το ποσοστό του 30% του ανωτάτου ορίου αμοιβής πτυχίου Α΄ Τάξης, που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο ανάθεσης αυτής για τη συγκεκριμένη κατηγορία μελετών (24.475 Χ 30% = 7.342,50 ευρώ έναντι 75.763,83 ευρώ εν προκειμένω).

ΜΕΛΕΤΕΣ: Μη νόμιμη. (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην προηγούμενη σκέψη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εν λόγω γεωτεχνικές μελέτες έχουν το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, δεν προϋποθέτουν διαφορετικά προσόντα για την εκπόνησή τους, ανατέθηκαν κατά τον ίδιο χρόνο σε μελετητές της ίδιας ειδικότητας, εκτελέστηκαν βάσει πανομοιότυπων συμβάσεων, με ίδιο συμβατικό οικονομικό αντάλλαγμα, αφορούν δε το ίδιο δημοτικό διαμέρισμα και μάλιστα το ίδιο οικόπεδο. Συνεπώς συνιστούν τμήματα μίας μελέτης, η αμοιβή για την οποία προκύπτει από την άθροιση του ύψους της προϋπολογιζόμενης αμοιβής των δύο επιμέρους μελετών (7.340,00 ευρώ + 7.340,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.). Αυτό το ποσό υπερβαίνει προφανώς το όριο των 7.545,00 ευρώ, μέχρι το οποίο επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση μελετών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 209 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα. Κατά συνέπεια, οι ανωτέρω, φερόμενες ως δύο διακριτές μελέτες, ανατέθηκαν απευθείας, κατά παράβαση των ρυθμίσεων που επιβάλλουν τη διενέργεια διαγωνισμού. Επομένως, η εντελλόμενη με το ανωτέρω χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη. Ο ισχυρισμός του Δήμου ότι πρόκειται για δύο ανεξάρτητα έργα με υψομετρική διαφορά εδάφους, τα οποία δεν δύναται να αντιμετωπιστούν ενιαία, καθώς δομούνται σε διαφορετικό γεωτεχνικό περιβάλλον, καθώς στη γεωτεχνική έρευνα για το 4ο Γυμνάσιο ……… εντοπίστηκε το βραχώδες υπόβαθρο της περιοχής, ενώ στη γεωτεχνική έρευνα της αίθουσας πολλαπλών χρήσεων αυτό δεν εντοπίστηκε, δεν επεξηγεί επαρκώς την ανάγκη εκπόνησης διακριτών μελετών, αφού από αμφότερες τις τεχνικές εκθέσεις δεν προκύπτει οποιαδήποτε ουσιαστική διαφοροποίηση των δύο μελετών οφειλόμενη στην προβαλλόμενη διαφορά. Περαιτέρω, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, το έδαφος παρουσιάζει κατά τμήματα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και αυτά καθιστούν αναγκαία την εκπόνηση μελέτης και λεπτομερών διαγραμμάτων πριν από την εκτέλεση ενός έργου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι, κάθε τμήμα, που παρουσιάζει ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά, καθιστά και αναγκαία την εκπόνηση διακριτών μελετών, που αναφέρονται στο τμήμα αυτό (βλ. πράξη VII Τμ. 328/2010). Επιπλέον, προβάλλεται από το Δήμο ότι με βάση τον ισχύοντα αντισεισμικό κανονισμό, θα πρέπει να εκτελείται υποχρεωτικά εδαφοτεχνική μελέτη – έρευνα με προτάσεις θεμελίωσης για κάθε κτίριο χωριστά. Και αυτός όμως ο ισχυρισμός παρίσταται ως αβάσιμος, διότι δεν προσδιορίζεται ο λόγος για τον οποίο διαφοροποιούνται οι κρίσιμες εν προκειμένω μελέτες, κατά την εκπόνηση των οποίων διερευνήθηκαν, πάντως, σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές και το συγκεκριμένο πρόγραμμα της γεωτεχνικής έρευνας οι γεωλογικές συνθήκες του συνόλου του οικοπέδου.