Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΑΔΗΣΥ/1281/2025

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της πράξης που έκανε δεκτές τις προσφορές των άλλων συμμετεχόντων στον διαγωνισμό ή, εναλλακτικά, την επανεξέταση της βαθμολογίας τους. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση δημοσίων κτιρίων και εγκαταστάσεων στην Περιφέρεια, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών ενεργειακής επιθεώρησης και υποβολής τεχνοοικονομικών προτάσεων για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Ο προσφεύγων κατηγορεί ορισμένους συμμετέχοντες για αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της διακήρυξης και ελλείψεις στα δικαιολογητικά τους.

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που αφορά τη συμμετοχή και κατάταξη της παρεμβαίνουσας στον διαγωνισμό για σύμβαση υπηρεσιών καθαρισμού, με εκτιμώμενη αξία 143.548,39 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Ισχυρίζεται ότι η προσφορά της παρεμβαίνουσας είναι ασυνήθιστα χαμηλή, με εργολαβικό κέρδος μόνο 8,33 ευρώ (0,08%), υπολείπεται του νόμιμου εργατικού κόστους και παραβιάζει την εργατική νομοθεσία, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Επίσης, κατηγορεί την αναθέτουσα αρχή για παράλειψη ελέγχου της χαμηλής προσφοράς και ζητεί την ανάθεση της σύμβασης σε αυτήν ως δεύτερη στη σειρά μειοδοσίας.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση των τεχνικών προδιαγραφών για τα είδη με α/α 136-140 (κοπτοράπτες και ανταλλακτικές κασέτες) και 154-165 (ενδοσκοπικοί κοπτοράπτες με ενσωματωμένη λάμα στο στέλεχος), που περιλαμβάνονται στη Διακήρυξη 13/18 της αναθέτουσας αρχής. Οι προδιαγραφές αυτές, κατά τον προσφεύγοντα, περιορίζουν τον ανταγωνισμό και εμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων με σήμανση CE, παρέχοντας πλεονέκτημα σε συγκεκριμένους προμηθευτές. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά προμήθεια διατάξεων ενδοσκοπίας και ενδοχειρουργικής με προϋπολογιζόμενη αξία 1.532.258€ πλέον ΦΠΑ.

Η προσφεύγουσα (δεν αναφέρεται η επωνυμία στο κείμενο) ασκεί προδικαστική προσφυγή για την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 3670 του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, η οποία εγκρίνει το Πρακτικό Αποσφράγισης και Αξιολόγησης των προσφορών και αναδεικνύει προσωρινή μειοδότρια την εταιρεία «……………». Η προσφυγή επικεντρώνεται στην αναίρεση της παραπάνω απόφασης, καθώς η προσφεύγουσα θεωρεί ότι ο αναθέτων φορέας παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 18 και 310 του Ν. 4412/2016, παραδεχόμενε διευκρινίσεις της αντιπάλου εταιρείας που συνιστούν αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ουσιώδη αλλοίωση της αρχικής της προσφοράς. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού για τα κεντρικά γραφεία της αναθέτουσας αρχής στην Αθήνα, με εκτιμώμενη αξία 149.000,00 ευρώ.

Με την προδικαστική προσφυγή η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για το Α’ Στάδιο Διαγωνισμού με κλειστή διαδικασία για την μελέτη και κατασκευή του έργου «…» κατά το μέρος που περιλαμβάνει όρους που παρακωλύουν την άθροιση της ελάσσονος εμπειρίας που αφορά στην τεχνική και επαγγελματική ικανότητα του άρθρου 17.3(β), οι οποίοι είναι απρόσφοροι και δυσανάλογοι του επιδιωκόμενου σκοπού αποτελούντες οικονομικής φύσεως απαιτήσεις, ενώ προσδίδουν και αθέμιτο πλεονέκτημα σε μεμονωμένους υποψηφίους σε βάρος των ενώσεων κατά το σκέλος που με το άρθρο 20 της Διακήρυξης προκρίνεται για τις ενώσεις οικονομικών φορέων η σταθμισμένη Οικονομική και Χρηματοοικονομική Επάρκεια και η Επαγγελματική και Τεχνική Ικανότητα και Εμπειρία.

Ο προσφεύγων αίτησε την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με την οποία ανακλήθηκε η αποδοχή του Πρακτικού αξιολόγησης των διευκρινίσεων που παρείχε σχετικά με την οικονομική του προσφορά στον διαγωνισμό για την ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης-ασφάλειας 10 κτιρίων του Υπουργείου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την παροχή υπηρεσιών φύλαξης και ασφάλειας για διάρκεια ενός έτους με δυνατότητα παράτασης για ένα ακόμη έτος, με συνολική προυπολογισμένη δαπάνη 223.790,33€ συν ΦΠΑ 24%. Ο προσφεύγων υποστήριζε ότι η αναθέτουσα αρχή εσφαλμένα κρίνει ότι αυτός είχε συγκριτικό πλεονέκτημα λόγω προϋπάρχουσας σύμβασης, ενώ ισχυριζόταν ότι διέθετε ήδη τον απαιτούμενο εξοπλισμό πριν την υποβολή της προσφοράς του.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ:.ζητείται η ανάκληση της 266/2017 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου.. Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι η ομαδοποίηση των δύο ειδών (καύσιμα και λιπαντικά), η οποία αφορά σε προϊόντα που παγίως κρίνονται από το Δικαστήριο τούτο ως ομοειδή .., και η θέσπιση υποχρέωσης των υποψηφίων προμηθευτών να υποβάλουν προσφορά για όλα τα είδη της Ομάδας, δεν εισήγαγε στη διαγωνιστική διαδικασία αθέμιτο περιορισμό του ανταγωνισμού, αλλά θεσπίστηκε προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων του Δήμου, ο οποίος επικαλείται λόγους που ανάγονται στην αποτελεσματικότερη παροχή των αιτούμενων  υπηρεσιών και στην αποφυγή τεχνικών δυσκολιών κατά την εκτέλεση της σύμβασης.  Εξάλλου, ο κρίσιμος όρος δεν επιφέρει αυτόματο αποκλεισμό συγκεκριμένης κατηγορίας οικονομικών φορέων, ήτοι αυτών που δραστηριοποιούνται στην εμπορεία του ενός μόνο είδους, αφού αυτοί δύνανται να συμπράξουν με άλλους προμηθευτές για την υποβολή προσφοράς. Επομένως, ο σχετικός όρος δεν κατέστησε πλημμελή την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία. .(..).Ανακαλεί την 266/2017 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Παροχή υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής των μονίμων εγκαταστάσεων του Νοσοκομείου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ανάθεση των υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής των μονίμων εγκαταστάσεων του Νοσοκομείου στη φερόμενη ως δικαιούχο του εντάλματος εταιρία δεν μπορεί, υπό οιαδήποτε εκδοχή, να θεωρηθεί νόμιμη. Και τούτο διότι, υπό τη μεν εκδοχή ότι συνιστά παράταση των προηγουμένως συναφθεισών τεσσάρων (4) συμβάσεων, είναι ανεπίτρεπτη ως μη προβλεπόμενη από σχετικό συμβατικό όρο αυτών, υπό τη δε εκδοχή ότι συνιστά νέα, αυτοτελή και ανεξάρτητη της προηγούμενης συμβατικής σχέσης των μερών, απευθείας ανάθεση, αφενός η δαπάνη για το σύνολο των υπηρεσιών – οι οποίες, ανεξαρτήτως του αρχικού επιμερισμού τους σε τέσσερις συμβάσεις, είναι ομοειδείς, όχι μόνο εκ της φύσεώς τους, αλλά και κατά τις αντιλήψεις των συναλλαγών, αφού είναι επιδεκτικές παροχής από την ίδια εταιρία- υπερέβαινε και για τον ένα ακόμη μήνα (Νοέμβριο) το όριο των 20.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. (αξία τιμολογίων: 7.401 + 2.940 + 2.220 + 10.545 = 23.106 χωρίς Φ.Π.Α.), μέχρι του οποίου επιτρέπεται η άνευ ειδικών λόγων προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία, αφετέρου δεν αιτιολογείται πρωτογενώς η συνδρομή εν προκειμένω επείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτες περιστάσεις, που κατέστησε ανέφικτη την προσφυγή σε διαγωνιστική διαδικασία. 

Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 468/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. (...)Με τα δεδομένα αυτά και εφόσον, όπως προαναφέρθηκε, εν προκειμένω, ήταν αναγκαία η επαλήθευση του προτεινόμενου από την προσφεύγουσα εργατικού κόστους, η αναθέτουσα αρχή όφειλε και ηδύνατο πριν από την κατακύρωση να ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις σε σχέση με την μέθοδο εξαγωγής του εργατικού κόστους, κατά την διαγραφόμενη στο άρθρο 102 του ν. 4412/2016 διαδικασία. Η δε κρίση της προσβαλλόμενης Πράξης ότι η παράλειψη υποβολής ανάλυσης του υπολογισμού του εργατικού κόστους με την οικονομική προσφορά της προσφεύγουσας επιφέρει αυτομάτως τον αποκλεισμό της και δεν είναι επιδεκτική συμπλήρωσης κατά τη διάταξη του άρθρου 102 του ν. 4412/2016 είναι εσφαλμένη. Και τούτο καθόσον, όπως προαναφέρθηκε, δεν θεσπιζόταν στην οικεία διακήρυξη υποχρέωση ανάλυσης του τρόπου εξαγωγής του μισθολογικού κόστους στο έντυπο οικονομικής προσφοράς, προβλεπόταν, ωστόσο, η υποχρέωση των διαγωνιζομένων να υποβάλλουν συμπληρωματικά στοιχεία και επεξηγήσεις, εφόσον τούτο τους ζητηθεί από την αναθέτουσα αρχή. Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 102 του ν. 4412/2016 παρέχεται στους διαγωνιζόμενους η δυνατότητα αποσαφήνισης των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στις προσφορές τους, εφόσον τούτο δεν έχει ως αποτέλεσμα την ουσιώδη αλλοίωσή τους και δεν προσδίδεται αθέμιτο πλεονέκτημα σε κάποιον από τους συμμετέχοντες (βλ. ανωτέρω σκ. 7γ).	Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση προσφυγή πρέπει να απορριφθεί, να μην ανακληθεί η προσβαλλομένη Πράξη και να διαταχθεί η απόδοση του κατατεθέντος για την άσκηση της προσφυγής παραβόλου.

Ανάδειξη προµηθευτών/χορηγητών υγρών καυσίµων και φυσικού αερίου κίνησης:ζητείται η ανάκληση της 113/2024 Πράξης του ΣΤ′ Κλιμακίου του Ελεγκτικού ΣυνεδρίουΕπί του λόγου αυτού, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, κατά τα νομίμως κριθέντα με την προσβαλλόμενη Πράξη, η ένδικη διακήρυξη, στον όρο 7.3.8 του Άρθρου 3 των Τεχνικών Προδιαγραφών (Παράρτημα Ι), απαιτούσε «Συμμόρφωση με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2006 (REACH) και ιδίως με τις διατάξεις περί καταχώρισης και περί αδειοδότησης των χημικών ουσιών, μη εξαιρουμένων των λοιπών διατάξεων του Κανονισμού», χωρίς ουδόλως να γίνεται αναφορά σε επικαιροποίηση του σχετικού αποδεικτικού συμμόρφωσης (Δελτίου Δεδομένων Ασφαλείας), σύμφωνα με την τελευταία τροποποίηση του Κανονισμού 1907/2006. Η αντίστοιχη δε έλλειψη της τεχνικής προσφοράς του αρχικού μειοδότη «…..» μπορούσε νομίμως να συμπληρωθεί, με κλήση αυτού σε παροχή διευκρινίσεων κατ’ άρθρο 102 του ν.4412/2016, καθόσον τούτο δεν θα είχε ως αποτέλεσμα την υποβολή νέας προσφοράς από τον ως άνω υποψήφιο, ούτε τη θεραπεία, κατά τον τρόπο αυτό, της παράλειψης προσκόμισης δικαιολογητικών, των οποίων η υποβολή επιβαλλόταν από τη διακήρυξη επί ποινή απαραδέκτου. Αναφορικά, όμως, με τον όρο 7.1 του ίδιου ως άνω Άρθρου 3 των Τεχνικών Προδιαγραφών, όπως βασίμως προβάλλεται με την ένδικη προσφυγή, δεν θα μπορούσε, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, να κληθεί ο ανωτέρω αρχικός μειοδότης να προσκομίσει, το πρώτον, το απαιτούμενο από τη διακήρυξη, μηδέποτε υποβληθέν, Πιστοποιητικό ISO του οικείου κατασκευαστή/παραγωγού, διότι τούτο θα συνιστούσε παροχή δυνατότητας να προσκομιστεί μεταγενέστερα ουσιώδες στοιχείο, απαιτούμενο επί ποινή αποκλεισμού, και όχι απλώς κλήση προς διευκρίνιση επουσιώδους ασάφειας ή προς διόρθωση τυπικού σφάλματος ή επουσιώδους πλημμέλειας, παρέχοντας στον ως άνω φορέα αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι του άλλου συμμετέχοντος στη ένδικη διαγωνιστική διαδικασία. Η υποβολή δε από τον εν λόγω φορέα αντίστοιχου Πιστοποιητικού ISO του οικείου μεταφορέα (……..), στο οποίο αναγράφεται ότι αυτός πιστοποιείται στην «ΠΑΡΑΛΑΒΗ, ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ, ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Η/ΚΑΙ ΒΙΟΡΕΥΣΤΩΝ», δεν δύναται να θεωρηθεί απλώς ασάφεια της τεχνικής προσφοράς του, καθότι το εν λόγω πιστοποιητικό διαφέρει ουσιώδως, κατά περιεχόμενο, από το αντιστοίχως νομίμως υποβληθέν, από τον ήδη ανάδοχο οικονομικό φορέα, πιστοποιητικό ISO του κατασκευαστή/παραγωγού («…….»), στο οποίο αναγράφεται ότι ο τελευταίος πιστοποιείται στην «ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΚΑΙ ΔΙΥΛΙΣΗ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ». Η εν λόγω δε διαπιστούμενη απόκλιση της προσφοράς του ως άνω οικονομικού φορέα από απαράβατο όρο της διακήρυξης, η οποία δεν θα μπορούσε, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, να συμπληρωθεί-αποσαφηνιστεί, παρέχει αυτοτελές νόμιμο έρεισμα για τον αποκλεισμό του από τη διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης (βλ. ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 2055/2022, σκ. 16).
Ανακαλεί την 113/2024 Πράξη του ΣΤ′ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.