ΑΕΠΠ/950/2019

Ο προσφεύγων ασκεί προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής που τον απέκλεισε ως προσωρινό ανάδοχο στις Ομάδες 1, 2, 3, 4, 5 και 7 της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης για τη μίσθωση μηχανημάτων στον Δήμο [όνομα Δήμου], συνολικής εκτιμώμενης αξίας 54.780,11 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Επικαλείται ότι τα δικαιολογητικά κατακύρωσής του υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος ΕΣΗΔΗΣ, ενώ η αναθέτουσα αρχή τα απέρριψε λανθασμένα με το σκεπτικό ότι δεν τα υπέβαλε στον σωστό υποφάκελο του συστήματος, χωρίς να του δώσει τη νόμιμη πενθήμερη προθεσμία για επανυποβολή.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων οικονομικός φορέας ζητά την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 39/2021 της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία απέρριψε τα δικαιολογητικά κατακύρωσής του για τα δρομολόγια 2.7 και 2.8 της διαδικασίας ανάθεσης δημοσίας σύμβασης. Η σύμβαση αφορά υπηρεσίες μεταφοράς μαθητών δημοσίων σχολείων για τα σχολικά έτη 2019-2020 και 2020-2021, με συνολική εκτιμώμενη αξία (χωρίς ΦΠΑ) 7.000.000 ευρώ. Επιπλέον, η προσφυγή αμφισβητεί την απόφαση για κατάπτωση της εγγυητικής συμμετοχής του και την κατακύρωση των δρομολογίων σε άλλον ανάδοχο. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι τα δικαιολογητικά του (απόσπασμα ποινικού μητρώου και πιστοποιητικό μη πτώχευσης) είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα με αιτήσεις έκδοσης και υπεύθυνες δηλώσεις, ενώ η αναθέτουσα αρχή δεν του χορήγησε παράταση για την επικύρωσή τους.

Ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας Αρχής με αριθμό .../2024, η οποία έκρινε δεκτή την προσφορά του οικονομικού φορέα «...» για την ομάδα Α΄ και τελικά τον ανέδειξε οριστικό ανάδοχο. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια υλικών/υπηρεσιών (πλήρης περιγραφή στο Παράρτημα Ι της διακήρυξης) με συνολικό προϋπολογισμό 44.480,84€ (συμπεριλ. ΦΠΑ), διαιρεμένο σε τρεις ομάδες (Α, Β, Γ). Ο προσφεύγων θεωρεί ότι η προσφορά του κατακυρωθέντα παραβίασε ουσιώδεις όρους της διακήρυξης, ιδίως ως προς τη μη διάθεση αδειών κυκλοφορίας για συγκεκριμένα προϊόντα (π.χ. ... με α/α 5 και 36), απαιτώντας την απορρίψει της ως μη συμβατή.

Ο προσφεύγων αίτησε την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης της Αναθέτουσας Αρχής, η οποία είχε απορρίψει την προσφορά του και ανακηρύξει προσωρινό μειοδότη τον παρεμβαίνων. Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η «Παροχή τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών για την υποβοήθηση της Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων Κατασκευής και Συντήρησης Συγκοινωνιακών Υποδομών σε θέματα απαλλοτριώσεων των έργων αρμοδιότητάς της». Ο προσφεύγων ανέφερε ότι η απόφαση ήταν παράνομη, καθώς: (1) παρερμήνευσε τον όρο «μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών» της διακήρυξης, (2) απέκλεισε τη δική του ένωση ενώ έκανε δεκτή την ένωση του παρεμβαίνοντα παρόμοιες ελλείψεις, και (3) παραβίασε τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης κατά την αξιολόγηση.

Ανοικτός δημόσιος διεθνής διαγωνισμός για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος της Βουλής.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η Επιτροπή Διαγωνισμού, στην αποκλειστική αρμοδιότητα της οποίας ανάγεται η εξέταση των δικαιολογητικών και η κρίση περί του αν αυτά πληρούν ή όχι τις απαιτήσεις της διακήρυξης, δεν δύναται να απορρίψει τον προσκομισθέντα από τον ανάδοχο τίτλο σπουδών του υπεύθυνου ανάλυσης πληροφοριακών συστημάτων εκ μόνου του λόγου ότι ο τίτλος αυτός απονεμήθηκε από Πανεπιστήμιο της αλλοδαπής και δεν έχει αναγνωρισθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, ούτε να απαιτεί εκ των υστέρων ο προσκομιζόμενος τίτλος σπουδών να είναι αναγνωρισμένος από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. Αντίθετα, η Επιτροπή οφείλει, κατ’ αρχήν, να τον δεχθεί και στην περίπτωση κατά την οποία, μετά από συνεκτίμηση και των σχετικών με τον εν λόγω τίτλο στοιχείων, έχει αμφιβολίες, είτε σχετικά με το φορέα που τον χορήγησε είτε σχετικά με το επίπεδο σπουδών που απηχεί ο συγκεκριμένος τίτλος, δύναται να ζητήσει από τον υποψήφιο ανάδοχο να προσκομίσει κάθε συμπληρωματικό έγγραφο, από το οποίο να προκύπτει, ότι ο προσκομιζόμενος τίτλος πληροί τις απαιτήσεις της διακήρυξης ή και η ίδια να απευθυνθεί στην αρμόδια, για την πιστοποίηση και αναγνώριση των τίτλων σπουδών, αρχή της χώρας εγκατάστασης του φορέα, που χορήγησε τον τίτλο, προκειμένου να πεισθεί ότι ο υπόψη τίτλος πληροί τις απαιτήσεις της διακήρυξης.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της απόφασης 612/2020 της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία ενέκρινε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάδειξη αναδόχου της προμήθειας Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) εργαζομένων του Δήμου Χαλκίδας για το έτος 2020, με προϋπολογισμό 235.163,77 € με ΦΠΑ, λόγω άγονου αποτελέσματος ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού. Επίσης, ζητείται η ακύρωση της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος με αριθμό 40142/2020. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η διαδικασία αυτή παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 32 παρ. 2α του ν. 4412/2016, καθώς δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της, ενώ επικρίνει την έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας και την επιλογή ενός μόνο προσκληθέντος οικονομικού φορέα, ο οποίος είχε σύνδεση με άλλον συμμετέχοντα του προηγούμενου διαγωνισμού.

Ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά.Αιτηση ανάκλησης της αριθμ. 215/2013 πράξεως του Ζ Κλιμακίου.(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας αποφάσεως το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι : Α) Το άρθρο 55 της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ, το οποίο μετά την παρέλευση της προθεσμίας ενσωματώσεως αυτής στο εθνικό δίκαιο (31.1.2006), εφαρμόζεται ευθέως στην ελληνική έννομη τάξη, επιβάλλει, κατά τη διαδικασία διεξαγωγής δημόσιου διαγωνισμού για την ανάδειξη αναδόχου μελετητή, στην αναθέτουσα αρχή, εφόσον αμφιβάλλει για τη φερεγγυότητα κάποιας από τις υποβληθείσες προσφορές, και πρόκειται να την απορρίψει ως απαράδεκτη, να καλεί τον προσφέροντα αυτή για να παράσχει τις διευκρινίσεις που κρίνονται σκόπιμες για την απόδειξη της αξιοπιστίας της. Η άμεση εφαρμογή αυτής της υποχρεώσεως δεν καταργήθηκε ούτε περιορίσθηκε μετά τη θέση σε ισχύ του Ν. 3919/2011 και την κατάργηση των ελαχίστων ορίων αμοιβών για την εκπόνηση μελετών και την εν γένει παροχή υπηρεσιών καθόσον με τις ίδιες διατάξεις διατηρήθηκαν σε ισχύ οι διατάξεις περί του τρόπου υπολογισμού των αμοιβών των μηχανικών για μελέτες και συναφείς υπηρεσίες αναφορικά με το σχηματισμό της προεκτιμώμενης αμοιβής, η οποία αποτελεί και το κριτήριο βάσει του οποίου η αναθέτουσα αρχή έχει διακριτική ευχέρεια να χαρακτηρίσει μία προσφορά ως υπερβολικά χαμηλή προκειμένου να ζητεί διευκρινίσεις ως προς τα οικονομικά στοιχεία που τη συνθέτουν, Β) Η υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να ζητά διευκρινίσεις προβλέπεται μόνον όταν αυτή, στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας, εντοπίσει προσφορά, η οποία γεννά αμφιβολίες ως προς τη φερεγγυότητά της, και προτίθεται να την απορρίψει ως απαράδεκτη όχι δε και όταν υποβληθούν αιτιάσεις (δι’ ενστάσεως κ.λπ.) από άλλον διαγωνιζόμενο, εφόσον αυτές δεν είναι επαρκείς για να δημιουργήσουν υπόνοιες στην ίδια ότι πρόκειται περί υπερβολικά χαμηλής προσφοράς. Μειοψήφισε ο σύμβουλος Γεώργιος Βοϊλης, ο οποίος διατύπωσε τη γνώμη, προς την οποία συντάχθηκαν και οι έχουσες συμβουλευτική ψήφο, Πάρεδροι, Ευαγγελία Σεραφή και Αντιγόνη Στίνη, ότι η αναθέτουσα αρχή έχει κατ’ αρχάς διακριτική ευχέρεια να εντοπίσει προσφορά η οποία την εμβάλλει σε αμφιβολία ως προς την φερεγγυότητά της και να ζητήσει διευκρινίσεις ως προς τη διαμόρφωση των επιμέρους στοιχείων που τη συνθέτουν, οφείλει όμως (δεσμία αρμοδιότητα), στο πλαίσιο της υποχρεώσεώς της να αιτιολογεί κάθε θετική ή αρνητική ατομική διοικητική πράξη, να ζητεί διευκρινίσεις και κάθε φορά που ένας διαγωνιζόμενος υποβάλλει ένσταση κατά της αποδοχής προσφοράς που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως υπερβολικά χαμηλή. Πλην, όμως, η γνώμη αυτή δεν εκράτησε. (...) Ανακαλεί την 215/2013 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Προμήθεια φίλτρων μονάδας τεχνητού νεφρού...Επειδή, στη συνέχεια για τον δεύτερο λόγο προσφυγής από την συνολική επισκόπηση του φακέλου προκύπτει ότι η αναθέτουσα αρχή έχοντας δέσμια αρμοδιότητα να απορρίψει την προσφορά δεν παραβίασε τη διαγραφόμενη στο άρθρο 102 παρ. 5 του Ν.4412/2016 υποχρέωση προς αναζήτηση διευκρινίσεων, απορρίπτοντας ως τυπικά απαραδεκτή την εν λόγω προσφορά καθώς δεν τυγχάνουν εφαρμογής τα οριζόμενα στο άρθρο 102 παρ.  5 του 4412./2016 που ορίζει ότι «Η παροχή της δυνατότητας διευκρινίσεων στον προσφέροντα ή υποψήφιο, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 4, είναι υποχρεωτική για την αναθέτουσα αρχή, αν επίκειται αποκλεισμός του από τη διαδικασία, λόγω ασαφειών των δικαιολογητικών και εγγράφων της προσφοράς», να καλέσει την συμμετέχουσα ένωση προς παροχή των σχετικών διευκρινίσεων. Τούτο διότι σύμφωνα με το άρθρο 2.4.2.1. της διακήρυξης «Οι προσφορές υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους ηλεκτρονικά, μέσω της διαδικτυακής πύλης www.promitheus.gov.gr του ΕΣΗΔΗΣ, μέχρι την καταληκτική ημερομηνία και ώρα που ορίζει η παρούσα διακήρυξη (παράγραφος 1.5), στην Ελληνική Γλώσσα, σε ηλεκτρονικό φάκελο, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο ν.4412/2016 (άρθρα 36 και 37) και την Υπουργική Απόφαση αριθμ.56902/215 (ΦΕΚ1924/Β/2-6-2017) «Τεχνικές λεπτομέρειες και διαδικασίες λειτουργίας του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ)». Συνεπώς ουδεμία ασάφεια υπήρχε στο κείμενο της διακήρυξης ότι η προσφορά έπρεπε να υποβληθεί η ηλεκτρονικά και ως εκ τούτου εφόσον σύμφωνα με την Ηλεκτρονική Προσφορά της Προσφεύγουσας Εταιρείας μέσω της διαδικτυακής πύλης του ΕΣΗΔΗΣ (αριθμ.προσφ.150544/1- 10-2019) έχει κατατεθεί προσφορά για το είδος Α/Α 12 και όχι για το είδος Α/Α 13, ο σχετικός λόγος της προσφυγής είναι απορριπτέος ως νόμω και ουσία αβάσιμος. 

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Αίτηση ανάκλησης της 46/2016 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...) Με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η κρίση της Επιτροπής Διαγωνισμού περί αποκλεισμού της προσφοράς της εταιρείας «…..» ως τυπικώς μη αποδεκτής, λόγω μη αναφοράς, αφ’ ενός, των τίτλων σπουδών και των επαγγελματικών προσόντων του ιατρού εργασίας στη δήλωση σχετικά με το τεχνικό προσωπικό που διαθέτει, αφ’ ετέρου, του αριθμού της διακήρυξης στην εγγυητική επιστολή συμμετοχής, οφείλεται στη ρητή διατύπωση της διακήρυξης (άρθρα 4.2.α. και 4.4.), σύμφωνα με την οποία η υποχρέωση προσκόμισης των εν λόγω δικαιολογητικών, με το αντίστοιχο περιεχόμενο, έχει τεθεί επί ποινή αποκλεισμού των προσφορών. Οι ελλείψεις δε αυτές συνιστούν ουσιώδη απόκλιση από τις διατάξεις της διακήρυξης. Όμως, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον, όπως ορθά διαλαμβάνει και η προσβαλλόμενη πράξη, η επίμαχη εγγυητική επιστολή συμμετοχής αναφέρει ότι εκδίδεται «για την συμμετοχή στον διενεργούμενο Β΄ επαναληπτικό δημόσιο διεθνή ανοικτό διαγωνισμό της 24.9.2015 για την προμήθεια υλικών και των απαιτούμενων εργασιών επισκευής και συντήρησης της Πλωτής Δεξαμενής “…”» (15.000 Τ) του …, σύμφωνα με την από 3.8.2015 διακήρυξη». Ως εκ τούτου από τα μνημονευόμενα στην εγγυητική επιστολή στοιχεία, σε συνδυασμό λαμβανόμενα, προκύπτει, κατά τρόπο μη επιδεχόμενο εύλογης αμφισβήτησης, ότι η εκδοθείσα εγγυητική επιστολή αφορά πράγματι στην συγκεκριμένη διαγωνιστική διαδικασία. Ως εκ τούτου, μη νομίμως αποκλείστηκε η εταιρεία «…..» για τον λόγο αυτό. Επί του δεύτερου λόγου αποκλεισμού της ως άνω εταιρείας, επισημαίνεται ότι η υποβληθείσα από 23.9.2015 υπεύθυνη δήλωση του νομίμου εκπροσώπου της είχε την προβλεπόμενη από τη διακήρυξη διατύπωση, σύμφωνα με το άρθρο 4.2.α.5. αυτής, αφού με αυτή δήλωνε το τεχνικό προσωπικό (…. – ναυπηγός μηχανικός, ως τεχνικός ασφαλείας, …. – ναυπηγός μηχανικός, …. – ναυπηγός μηχανικός, ως υπεύθυνος ποιότητας και …. – ιατρός εργασίας) που διέθετε, προσκόμισε δε αντίγραφα των σχετικών τίτλων σπουδών, πλην αυτών που αφορούσαν στον ιατρό εργασίας. Ενόψει, συνεπώς, του γεγονότος ότι η εταιρεία υπέβαλε το ζητούμενο από τη διακήρυξη δικαιολογητικό, πλην με την ανωτέρω επουσιώδη έλλειψη, οι αρχές της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας επέβαλαν, στην αναθέτουσα αρχή την υποχρέωση πριν απορρίψει την προσφορά της, να ζητήσει σχετικές διευκρινίσεις. Εξάλλου, ούτε κατά την διάρκεια της διαγωνιστικής διαδικασίας αμφισβητήθηκε, ούτε με την κρινόμενη αίτηση αμφισβητείται ότι ο ιατρός εργασίας που δήλωσε η αποκλεισθείσα εταιρεία δεν είχε νόμιμο τίτλο σπουδών και σχετική επαγγελματική κατάρτιση. Εξάλλου, ο λόγος, με τον οποίο προβάλλεται ότι η απόρριψη της προσφοράς της εταιρείας «…..» ως τεχνικώς μη αποδεκτής, λόγω μη αναφοράς του χρόνου παράδοσης των εργασιών και του χρόνου ισχύος της, οφείλεται στο γεγονός ότι οι ελλείψεις αυτές συνδέονται με την μη ρητή αποδοχή των αντίστοιχων όρων της διακήρυξης, ενώ, περαιτέρω, έθεταν και ζήτημα αξιοπιστίας της προσφοράς, είναι ομοίως απορριπτέος ως αβάσιμος. Τούτο, διότι, αφ’ ενός, η αποκλεισθείσα εταιρεία, με την από 24.9.2015 αίτησή της για συμμετοχή στο διαγωνισμό, δήλωσε ότι αποδέχεται πλήρως και ανεπιφύλακτα όλους τους όρους της διακήρυξης του διαγωνισμού, μεταξύ των οποίων και οι κρίσιμοι εν προκειμένω όροι των άρθρων 3.11. και 13.1.8., που ορίζουν ότι οι προσφορές ισχύουν και δεσμεύουν τους προσφέροντες για 120 ημέρες και ότι ο χρόνος παράδοσης των υλικών και εργασιών δεν μπορεί να υπερβαίνει του τρεις μήνες, αφ΄ετέρου, σύμφωνα με το άρθρο 3.9. της διακήρυξης του ελεγχόμενου διαγωνισμού «Ο προσφέρων θεωρείται ότι αποδέχεται πλήρως και ανεπιφυλάκτως όλους τους όρους της διακήρυξης». Συνεπώς ουδεμία αμφιβολία καταλειπόταν αναφορικά με την δέσμευση της εταιρείας «…..», αφενός, ως προς τον χρόνο ισχύος της προσφοράς της, και αφετέρου, ως προς τον χρόνο παράδοσης των υλικών και εργασιών, κατά τα ορθώς κριθέντα με την προσβαλλόμενη πράξη. Τέλος, απορριπτέος είναι και ο ισχυρισμός ότι δεν ασκήθηκαν ενστάσεις και ένδικα βοηθήματα κατά της διαγωνιστικής διαδικασίας από κανένα συμμετέχοντα, σε κάθε δε περίπτωση η τάχιστη υπογραφή της σύμβασης θα αποτρέψει την επέλευση πολλών υφιστάμενων κινδύνων, μεταξύ άλλων και της βύθισης της δεξαμενής. Και τούτο, διότι ο προσυμβατικός έλεγχος της νομιμότητας των δημοσίων συμβάσεων, που ασκείται κατά το άρθρο 98 παρ. 1 περ. β΄ του Συντάγματος από το Ελεγκτικό Συνέδριο, θεσπισμένος κατά κύριο λόγο με σκοπό την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, στο οποίο πρωτίστως αποβλέπει η αρχή της νομιμότητας, είναι πλήρης, καθολικός, αυτεπάγγελτος και ανεξάρτητος από την άσκηση ενστάσεων και ενδίκων βοηθημάτων κατά του κύρους του διαγωνισμού. Αναφορικώς δε με τον προβαλλόμενο λόγο περί επαπειλούμενου κινδύνου καταστροφής της επίμαχης δεξαμενής, ανεξαρτήτως του ότι για την απόδειξή του δεν προσκομίζεται κανένα αποδεικτικό στοιχείο, αυτός είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής, καθόσον, και αληθής υποτιθέμενος ως προς την πραγματική του βάση, δεν δύναται να οδηγήσει στην κρίση ότι νομίμως αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό η εταιρεία «….(..)Δεν ανακαλεί την 46/2016 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.