ΑΕΠΠ/742/2020

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή αίτησε την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Πηνειού, η οποία δεν ενέκρινε την ανακήρυξή της ως προσωρινού αναδόχου για τον διαγωνισμό κατασκευής του έργου «[...]» (εκτιμώμενης αξίας 846.774,19 € χωρίς ΦΠΑ). Ισχυρίστηκε ότι οι εξηγήσεις που παρείχε σχετικά με την ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά της (54,02% έκπτωση) ήταν επαρκείς και ότι η απόρριψή της από την επιτροή ήταν άδικη. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε εργασίες κατασκευής και ενίσχυσης κτιρίου, με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα οικονομική προσφορά (χαμηλότερη τιμή). Η προσφυγή επικεντρώθηκε στην ερμηνεία των διατάξεων για υπεργολαβίες και τη συμμόρφωση με τις κοινωνικοασφαλιστικές υποχρεώσεις.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ. (Συμπληρωματικές συμβασεις) Αίτηση αναθεώρησης της 2124/2015 απόφασης του VI Τμήματος Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε η αίτηση ανάκλησης του νυν αιτούντος Δήμου ..... κατά της 460/2014 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου  (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 3 της παρούσας, το Τμήμα άγεται, κατά πλειοψηφία, στην κρίση ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 125 του Κ.Δ.Ε. για τη νόμιμη σύναψη της υπό κρίση συμπληρωματικής σύμβασης, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τον αιτούντα Δήμο. Ειδικότερα, φυσικό αντικείμενο του έργου αποτελεί η αποκατάσταση των όψεων ενός διατηρητέου κτιρίου κτισμένου τα έτη 1901 – 1902 και χαρακτηρισμένου ως έργου τέχνης. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου και συγκεκριμένα στις 15.1.2013, μετά από προφορική εντολή της αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και την έγγραφη εντολή της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου έγινε η καθαίρεση των εξωτερικών επιχρισμάτων για να διαπιστωθεί το μέγεθος των προβλημάτων του διατηρητέου κτιρίου και κυρίως του φέροντα οργανισμού αυτού, όπου διαπιστώθηκε η πολύ κακή ποιότητα των υλικών κατασκευής με αποτέλεσμα να παρατηρείται η φυσική πτώση – αποκόλληση των σαθρών υλικών ακόμη και ολόκληρων λίθων σε ολόκληρη την επιφάνεια των εξωτερικών όψεων και όχι μόνο σε τμήμα αυτής, όπως αναφέρεται στην αρχική σχετική αρχιτεκτονική μελέτη, που έχρηζαν άμεσης επέμβασης προς αποφυγή κατάρρευσης στοιχείων του κτιρίου. Λαμβανομένης δε υπόψη της παλαιότητας του εν λόγω κτιρίου, τα ανωτέρω γεγονότα συνιστούν απρόβλεπτες περιστάσεις, καθώς τα προβλήματα του φέροντος οργανισμού, η διάβρωση των μεταλλικών πρεκιών και οι εντονότατες φθορές των εξωτερικών όψεων αποκαλύφθηκαν μετά την, κατ' εντολή των αρμόδιων υπηρεσιών του αρμόδιου Υπουργείου Πολιτισμού, πλήρη αφαίρεση των εξωτερικών επιχρισμάτων και δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν κατά το χρόνο ανάθεσης της αρχικής σύμβασης, η οποία αφορούσε στην αποκατάσταση των όψεων του κτιρίου. Η εκτέλεση δε των εργασιών της συμπληρωματικής σύμβασης είναι αναγκαία για την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης και δεν μπορεί να διαχωριστεί από αυτή, καθώς αφενός μεν η αποκατάσταση των ζημιών του φέροντα οργανισμού και της τοιχοποιίας του κτιρίου προηγείται τεχνικώς και λογικώς της βελτίωσης των όψεων αυτού και αφετέρου ο διαχωρισμός των εργασιών αυτών θα δημιουργούσε ανυπέρβλητο πρόβλημα στον αιτούντα Δήμο, ο οποίος δεν είναι δυνατό να αναθέσει την αποκατάσταση των φθορών του φέροντα οργανισμού μετά την ολοκλήρωση των εργασιών των όψεων του κτιρίου. Δεδομένου δε ότι τόσο οι εργασίες της αρχικής σύμβασης όσο και αυτές της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης αποσκοπούν στην εν γένει αποκατάσταση των ζημιών ενός διατηρητέου κτίσματος, η επίμαχη σύμβαση δεν συνιστά επέκταση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης, αλλά αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα αυτής. Τούτων δοθέντων, συντρεχουσών όλων των τιθέμενων στο άρθρο 125 Κ.Δ.Ε. προϋποθέσεων οι επίμαχες εργασίες νομίμως αποτελούν αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης. Κατά τη γνώμη, όμως, του Προέδρου του Τμήματος Νικόλαου Αγγελάρα και του Συμβούλου Κωνσταντίνου Κωστόπουλου ορθώς το Κλιμάκιο έκρινε εν προκειμένω ότι οι εργασίες που περιλαμβάνονται στην επίμαχη συμπληρωματική σύμβαση συνιστούν επέκταση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης. Και τούτο, διότι σύμφωνα με το τεύχος δημοπράτησης «Τεύχος Αποκατάστασης όψεων κτιρίων» και την από 19.7.2010 «Αρχιτεκτονική Μελέτη», οι εργασίες της αποκατάστασης των όψεων του διατηρητέου κτιρίου του 1ου Δημοτικού Σχολείου Λαυρίου, αφορούσαν σε τοπικές αποκαταστάσεις μόνο του ορατού τμήματος των όψεων του κτιρίου. Οι τοπικές αυτές πολυποίκιλες (επιχρίσματα, χρωματισμοί, κουφώματα κλπ) και διάσπαρτες επιδιορθώσεις-επισκευές ήταν σχετικά μικρού εύρους και με εξειδικευμένο χαρακτήρα, ενώ «σε καμία περίπτωση δεν αφορούσαν στην ολική στατική ενίσχυση του κτιρίου» (βλ. σχετικά την 22551/16.10.2014 εισήγηση της Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου .....). Αντιθέτως, οι νέες εργασίες, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, συνίστανται σε ευρείες παρεμβάσεις που αφορούν στη στατική αποκατάσταση του κτιρίου, σε ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες, στη διατήρηση και προστασία των οροφογραφιών και των υπολοίπων εσωτερικών διακόσμων και στην εσωτερική δομική ενίσχυση όλων των στατικών φορέων του κτιρίου. Αναθεωρεί την 2124/2015 Απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητεί την ακύρωση της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, η οποία οριστικοποίησε την κατακύρωση του τμήματος 1 του διαγωνισμού στην παρεμβαίνουσα εταιρεία. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια εξοπλισμού με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, όπως το πρόγραμμα οικονομικής λειτουργίας (energy-saving mode). Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η προσφορά της παρεμβαίνουσας δεν πληροί τις απαιτήσεις της Διακήρυξης, ιδίως ως προς την απόδειξη της οικονομικής λειτουργίας του προσφερόμενου εξοπλισμού και ότι οι διευκρινίσεις που παρέσχε η παρεμβαίνουσα δεν εισήγαγαν νέα στοιχεία για την πλήρωση αυτής της απαίτησης. Η προσφυγή απορρίφθηκε τελικά, με την ΕΑΔΗΣΥ να κρίνει ότι οι διευκρινίσεις της παρεμβαίνουσας ήταν επαρκείς και να στηρίζονταν στο ήδη υποβληθέν τεκμηριωτικό υλικό.

Η προσφεύγουσα εταιρεία με την Προδικαστική Προσφυγή αίτησε την ακύρωση της απορριπτικής απόφασης του Υπουργείου, η οποία απέρριψε την οικονομική της προσφορά ως ασυνήθιστα χαμηλή και ανέδειξε την παρεμβαίνουσα εταιρεία ως προσωρινή ανάδοχο. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε τον καθαρισμό δύο κτιρίων του Υπουργείου για τα έτη 2019, 2020 και 2021, με προϋπολογισμένη αξία 1.154.806,45€ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφεύγουσα επεσήμανε ότι η πρότασή της ήταν χαμηλότερη ενώ έδωσε αναλυτικές εξηγήσεις για τα αναλώσιμα, το διοικητικό κόστος και το εργολαβικό κέρδος, καταθέτοντας πίνακες και πιστοποιητικά προμηθευτών.

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση του Πρακτικού διενέργειας και αξιολόγησης (υπ’ αριθ. Πρωτ. 12282/02-10-2019), με το οποίο απορρίφθηκε η προσφορά της, καθώς και του Αποσπάσματος Πρακτικών της 418ης/17.10.2019 που επικύρωσε το εν λόγω Πρακτικό. Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η εκτέλεση έργου με τίτλο «ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΕΡΓΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ …….», που περιλάμβανε επισκευές, συντήρηση, βελτίωση και μετατροπή χώρων των κτιρίων και του περιβάλλοντος χώρου εντός της Πανεπιστημιούπολης. Η προσφεύγουσα θεωρεί ότι η απόρριψη της προσφοράς της έγινε παράνομα, καθώς η αρμόδια Επιτροπή απέκρινε ότι δεν απέδειξε τη συμμόρφωσή της με το σύστημα Διαχείρισης Υγείας & Ασφάλειας στην εργασία, χωρίς να επιτρέψει τη συμπλήρωση του ΤΕΥΔ της.

Η προσφεύγουσα εταιρεία με την προδικαστική προσφυγή της αίτησε: α) την ακύρωση της απόφασης υπ’ αριθμ. 21/234/2021 της αναθέτουσας αρχής (Οικονομικής Επιτροπής), η οποία ενέκρινε το πρακτικό της Επιτροπής Αξιολόγησης Διαγωνισμού της 1.6.2021 και απέρριψε την προσφορά της και β) την ακύρωση της ίδιας πράξης ως προς το σκέλος κατά το οποίο δεν διαπιστώθηκε ότι η προσφορά της άλλης εταιρείας ήταν ασυνήθιστα χαμηλή. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά τη διενέργεια εργασιών επισκευής σκυροδεμάτων, επιχρισμάτων, χρωματισμών, υγρομόνωσης, κατασκευής στέγαστρων, αντικατάστασης φθαρμένων κουφωμάτων, συντήρησης ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και γενικών εργασιών συντήρησης κτιρίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11.3 της Διακήρυξης.

Η προσφεύγουσα εταιρεία αιτείται την ακύρωση της υπ' αριθμ. Φ330/ΑΔ 3609/Σ/918/1-8-2019 απόφασης της αναθέτουσας αρχής, η οποία ενέκρινε την οικονομική προσφορά της παρεμβαίνουσας και κατακύρωσε τα αποτελέσματα της διαγωνιστικής διαδικασίας (call-off) σε αυτήν. Ζητά επίσης την ακύρωση της από 26-7-2019 Εισηγητικής Έκθεσης της Επιτροπής Διενέργειας της διαγωνιστικής διαδικασίας που αφορά την κατακύρωση της πρώτης εκτελεστικής σύμβασης της υπ’ αριθμ. 56/18 συμφωνίας πλαίσιο. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι οι αεροπορικές και χερσαίες μεταφορές υλικών άμεσης προτεραιότητας, συνδεδεμένες με τις προμήθειες-επισκευές υλικών, απαραίτητες για την εκτέλεση του επιχειρησιακού έργου και την εξασφάλιση της διαθεσιμότητας των μέσων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η προσφορά της παρεμβαίνουσας ήταν απαράδεκτη λόγω αυξημένου κόστους ασφάλισης και μη τεκμηριωμένων χρεώσεων, καθώς και ότι είναι ασυνήθιστα χαμηλή σε επιμέρους τιμές.

Η Πράξη 196/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «Συντήρηση και επισκευή σχολικών κτιρίων και αύλειων χώρων Δήμου Ηρακλείου Αττικής». Ο προϋπολογισμός του έργου ήταν €2.359.395,01 (χωρίς ΦΠΑ). Το έργο ανατέθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού στο Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ., με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα προσφορά βάσει τιμής. Προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία «ΔΟΜΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Τ.Ε.», με προσφερόμενη έκπτωση 33,85% και συνολική δαπάνη €1.567.416,34 (χωρίς ΦΠΑ), αφού προηγουμένως αιτιολόγησε επιτυχώς την ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά της. Καθώς δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ηρακλείου Αττικής και του αναδόχου.

Η προσφεύγουσα αιτείται με την προδικαστική προσφυγή: α) την ακύρωση της απόφασης έγκρισης του Πρακτικού 1 και 2 και ανάδειξης προσωρινού αναδόχου, β) την ακύρωση της απόφασης ανάθεσης του διαγωνισμού στην παρεμβαίνουσα, γ) την ακύρωση της απόφασης κατακύρωσης της σύμβασης στην παρεμβαίνουσα, δ) την απόρριψη της οικονομικής προσφοράς της παρεμβαίνουσας και ε) την κατακύρωση του διαγωνισμού στην προσφεύγουσα. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης έξι κτιρίων στην Αττική και ενός στην Θεσσαλονίκη για 15 μήνες (01/10/2018-31/12/2019), με εκτιμώμενη αξία 175.500€ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφυγή εστιάζει στον ισχυρισμό ότι η οικονομική προσφορά της παρεμβαίνουσας ήταν ανεύλογα χαμηλή και δεν περιλάμβανε όλα τα νόμιμα κόστη, όπως την εργοδοτική εισφορά για παιδικές κατασκηνώσεις. Η προσφυγή απορρίφθηκε ως εκπρόθεσμη και απαράδεκτη.

Καθαρισμοί Κτιρίων:. Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, μη νομίμως η αναθέτουσα αρχή, μετά τον οριστικό αποκλεισμό της ……..με τις ανωτέρω αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Λάρισας, προχώρησε στην κατακύρωση του διαγωνισμού στη Δ….. ενώ έπρεπε να συνεχίσει τη διαγωνιστική διαδικασία από το σημείο αξιολόγησης της οικονομικής προσφοράς της δεύτερης κατά σειρά μειοδοσίας επιχείρησης ….. Ειδικότερα, μετά την ως άνω απόφαση 103/2024 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Λάρισας με την οποία ακυρώθηκε η 434/2024 απόφασης της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ, κατά το μέρος που η τελευταία παρέλειψε να εξετάσει στην ουσία τους προβαλλόμενους ενώπιόν της με την οικεία προδικαστική προσφυγή ισχυρισμούς περί ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς της ως άνω εταιρείας, χωρίς όμως το Δικαστήριο να αποφανθεί στην ουσία για τη βασιμότητα του ως άνω ισχυρισμού, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να απαντήσει αιτιολογημένα επί των προβληθέντων ισχυρισμών της εταιρείας  …..σχετικά με το χαρακτηρισμό της  προσφοράς της ….. ως ασυνήθιστα χαμηλής ως προς το κόστος των αναλωσίμων, και, στο πλαίσιο αυτό, να εκτιμήσει την οικονομική προσφορά της τελευταίας και να αποφανθεί αιτιολογημένα αν αυτή είναι ασυνήθιστα χαμηλή, δοθέντος μάλιστα ότι σύμφωνα με την ως άνω απόφαση του Διοικητικού Εφετείου οι προβληθέντες ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ σχετικοί λόγοι ήταν ορισμένοι,  υπήρχαν δε  επαρκείς προς τούτο ενδείξεις, ικανές να δημιουργήσουν αμφιβολίες ως προς τη φερεγγυότητα της προσφοράς της, ακολουθώντας εν συνεχεία τη δέουσα, κατά περίπτωση, διαδικασία. 
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/106/2025