ΑΕΠΠ/713/2019

Η απόφαση αφορά δύο προδικαστικές προσφυγές της ανώνυμης εταιρείας «.....» (πρώτη προσφεύγουσα) και της ανώνυμης εταιρείας «.....» (δεύτερη προσφεύγουσα) κατά της εταιρείας «.....» (Αναθέτων Φορέας). Οι προσφυγές στρέφονται κατά της τεχνικής αποδοχής της προσφοράς της εταιρείας «.....» και της τυπικής αποδοχής της προσφοράς της ίδιας εταιρείας αντίστοιχα, στο πλαίσιο διαγωνισμού για την ανάδειξη αναδόχου του έργου «Μελέτη, προμήθεια, κατασκευή, εγκατάσταση, δοκιμές και θέση σε λειτουργία του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού στις εγκαταστάσεις της ......»

Οι προσφυγές ασκήθηκαν για την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που αφορούσε την ανάθεση δημόσιας σύμβασης για προμήθεια ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Ειδικότερα, ζητήθηκε η ακύρωση των τμημάτων της απόφασης που αφορούσαν την κατακύρωση στα είδη 2, 4 και 6 της διαδικασίας, με επιμέρους αξίες 7.544,25 ευρώ, 23.100 ευρώ και 38.336,40 ευρώ αντίστοιχα. Οι προσφεύγοντες υποστήριζαν ότι δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις συμμετοχής, ιδίως σε σχέση με την απαιτούμενη τεκμηρίωση (πιστοποιητικά CE) και τεχνικές προδιαγραφές των προσφερόμενων προϊόντων, ισχυριζόμενοι ότι τα υποβληθέντα δικαιολογητικά ήταν ανεπαρκή ή έληγαν πριν την υποβολή των προσφορών.

Οι προσφυγές ασκήθηκαν κατά της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, η οποία αποφάσισε για την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου στην προμήθεια με τίτλο «Προμήθεια λοιπών μέσων ατομικής προστασίας». Ζητήθηκε η ακύρωση της απόφασης, ιδίως για τα μέρη της που αφορούν την απόρριψη των προσφορών των προσφυγουσών για συγκεκριμένες ομάδες αγαθών (Ομάδες Α, Β, Δ για την πρώτη προσφεύγουσα και Ομάδες Α, Β, Γ, Δ για τη δεύτερη προσφεύγουσα), καθώς και την αποδοχή της προσφοράς της παρεμβαίνουσας. Υποστηρίχθηκε ότι οι απορρίψεις βασίστηκαν σε ελλειμματική ή λανθασμένη αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών και των δικαιολογητικών, παραβιάζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας.

Οι προσφεύγοντες αίτησαν την ακύρωση της Απόφασης 166/2020 της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία είχε κρίνει αποδεκτές τις προσφορές άλλων οικονομικών φορέων στη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου για την κατασκευή επεκτάσεων και αναβαθμίσεων εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ), με εκτιμώμενη αξία 2.394.697 ευρώ (άνευ ΦΠΑ). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε εργασίες βιολογικής επεξεργασίας, δευτεροβάθμιας καθίζησης, τριτοβάθμιας επεξεργασίας, μετααερισμού, καθώς και ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και εγκαταστάσεων. Οι προσφεύγοντες επέκριναν ελλείψεις στις προσφορές των διαγωνιζομένων, όπως μη συμμόρφωση με τεχνικές προδιαγραφές, ελλιπή δικαιολογητικά και μη τήρηση χρονικών προθεσμιών. Η Επιτροπή εξέτασε τις ενστάσεις και έκρινε δεκτές ορισμένες, με αποτέλεσμα την αποκλεισμό ορισμένων προσφορών.

Οι προσφυγές αμφότερες ασκήθηκαν κατά της απόφασης 663/2018 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, με αντικείμενο τη σύμβαση για την «Προμήθεια Ηλεκτρικών Λαμπτήρων, Ηλεκτρολογικού Υλικού και Φωτιστικών Σωμάτων» προϋπολογιζόμενης δαπάνης 476.765€ (χωρίς ΦΠΑ). Η πρώτη προσφυγή (ΓΑΚ 33/11-01-2019) ζητούσε την ακύρωση της προσβαλλομένης πράξης ως προς την αποδοχή των προσφορών εταιρειών στις Ομάδες Α΄ και Β΄ του διαγωνισμού. Η δεύτερη προσφυγή (ΓΑΚ 28/11-01-2019) επικεντρώθηκε στην Ομάδα Γ΄, ισχυριζόμενη παραβάσεις των όρων της διακήρυξης, όπως η έλλειψη καταλόγου εργοστασίων κατασκευής και ελλιπή πιστοποιητικά ISO/CE. Οι προσφεύγουσες επεδίωκαν την επανάθεση της διαδικασίας με στόχο την ανάδειξή τους ως αναδόχων.

Με την προδικαστική προσφυγή ζητήθηκε οι ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με αριθμό 156/16-06-2020, με την οποία κατακυρώθηκε στον παρεμβαίνοντα ως οριστικό ανάδοχο το αντικείμενο του διαγωνισμού για την 'Προμήθεια Ελαστικών Οχημάτων και Μηχανημάτων'. Το αντικείμενο της σύμβασης περιλάμβανε δύο τμήματα: Τμήμα Α για ελαστικά μηχανημάτων έργου με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 62.880 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και Τμήμα Β για ελαστικά οχημάτων με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 91.957,22 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφεύγουσα αμφισβήτησε τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, ισχυριζόμενη ότι ο παρεμβαίνων δεν κατέθεσε τα απαραίτητα δικαιολογητικά και ότι τα αποδεκτά δικαιολογητικά ήταν ελλιπή ή μη έγκυρα.

Η απόφαση αφορά τον έλεγχο νομιμότητας οκτώ σχεδίων σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών από εδάφους ψεκασμού ελαιόδενδρων στο πλαίσιο του προγράμματος καταπολέμησης του δάκου της ελιάς στην Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας για τα έτη 2025-2027, με συνολικό προϋπολογισμό 2.064.137,40 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι τα σχέδια είναι παραδεκτά για έλεγχο, αλλά ανέβαλλε την οριστική απόφαση λόγω ελλιπών στοιχείων, όπως οι οικονομικές προσφορές των αναδόχων, τα Ευρωπαϊκά Ενιαία Έγγραφα Σύμβασης, αντιγραφά ποινικών μητρώων και πιστοποιητικά εγγραφής. Ζητήθηκε από την Περιφέρεια Πελοποννήσου να προσκομίσει τα ελλιπή στοιχεία εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης.

Συμπληρωματική σύμβαση:Αίτηση ανάκλησης της 417/2007 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙΙ και IV, το Τμήμα κρίνει ότι ορθά το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι είναι κατά χρόνο αναρμόδιο για τον έλεγχο νομιμότητας της επίμαχης 2ης συμπληρωματικής σύμβασης και απέχει του ελέγχου αυτής, καθόσον, όταν ζητήθηκε ο έλεγχος, οι εργασίες που αποτελούν το αντικείμενό της είχαν ήδη εκτελεσθεί στο σύνολό τους και συνεπώς υφίσταται ουσιώδης παράβαση της διαδικασίας. Περαιτέρω, πρέπει να απορριφθεί ο προβαλλόμενος λόγος ανάκλησης, σύμφωνα με τον οποίο, πρόκειται για επείγουσες πρόσθετες εργασίες του άρθρου 44 του π.δ.609/1985  τις οποίες η αναθέτουσα αρχή έπρεπε να εκτελέσει άμεσα και για λόγους δημοσίου συμφέροντος, χωρίς να έχει προηγουμένως υποβάλει στο αρμόδιο Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου το οικείο σχέδιο συμπληρωματικής σύμβασης για έλεγχο, προεχόντως, γιατί, όπως προεκτέθηκε, το Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, από τη στιγμή που εκτελέστηκε η σύμβαση, στερείται πλέον ελεγκτικής αρμοδιότητας. Το δε «επείγον» δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο εξαίρεσης των συμβάσεων από τον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος άλλωστε ολοκληρώνεται σε σύντομη προθεσμία. Τέλος, απορριπτέος είναι και ο ισχυρισμός του αιτούντος ότι, ενόψει του ότι «οι ενέργειες των οργάνων του Πανεπιστημίου  είχαν ως γνώμονα το προφανές δημόσιο συμφέρον, το οποίο εξυπηρέτησαν οι συγκεκριμένες εργασίες και λόγω της απρόοπτης μεταβολής συνθηκών και του κατεπείγοντος για την κάλυψη αναγκών στέγασης», συντρέχουν οι όροι της συγγνωστής πλάνης στο πρόσωπό του, καθόσον τυχόν συνδρομή πλάνης στο πρόσωπο του αναθέτοντα φορέα δεν καθιστά επιτρεπτή την εκ των υστέρων - ήτοι μετά την εκτέλεση της σύμβασης και μάλιστα στο σύνολό της - άσκηση του ως άνω προληπτικού ελέγχου επ’ αυτής. Κατά συνέπεια, η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί.(..)  Κατά συνέπεια, η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί.  

Προμήθεια οχημάτων...Το Τμήμα κρίνει ότι ο προβαλλόμενος λόγος της προσφυγής ανάκλησης και οι προεκτιθέμενοι ισχυρισμοί πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι. Τούτο διότι: α) σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στο ιστορικό στοιχεία, καθώς και όπως προκύπτει από πασίδηλα γεγονότα, είναι αναμφισβήτητες οι μεταναστευτικές πιέσεις που υποκινήθηκαν ως υβριδικές προκλητικές ενέργειες από τη γείτονα χώρα στα χερσαία σύνορα στην περιοχή του Έβρου και ασκήθηκαν κατά το διάστημα από 28.2.2020, διήρκησαν με οξύτητα κατά το Μάρτιο 2020, έκτοτε ναι μεν  δεν παρουσιάζουν την ίδια ένταση, ωστόσο, υφίστανται σταθερά, όπως και ο κίνδυνος νέας έξαρσης του φαινομένου. β) Οι απώλειες στο στόλο των οχημάτων (περιπολικών), που βρέθηκαν στο πεδίο επιχειρήσεων εξαιτίας των ζημιών που υπέστησαν και της απαξίωσής τους, προκύπτουν από τα εκτιθέμενα ανωτέρω, όσον αφορά  στις επιχειρήσεις που έλαβαν χώρα. γ) Ανεξάρτητα δε από το ότι η HOME/2019/ ISFB/AG/EMAS/0119 Συμφωνία χρηματοδότησης από πόρους του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας περιλαμβάνει προμήθεια όμοιων οχημάτων, μέσω αυτής καλύπτονται στοιχειωδώς οι οικείες ανάγκες, ενώ οι πραγματικές απώλειες εξαιτίας των αποτρεπτικών επιχειρησιακών δράσεων, που έλαβαν χώρα κατά το ανωτέρω διάστημα, είναι κατά πολύ μεγαλύτερες και αφορούν σε  πλήθος οχημάτων που επιβάλλεται να συνυπολογίζεται για την επιχειρησιακή ετοιμότητα στις περιοχές ..., τα οποία έγιναν ακατάλληλα κατά το προηγηθέν κρίσιμο διάστημα. δ) Για την αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης διατέθηκαν οχήματα από Διευθύνσεις Αστυνομίας Βόρειας Ελλάδας, στις οποίες ουδέποτε επανήλθαν και είναι επικίνδυνο αυτές να παραμένουν αποψιλωμένες επί διάστημα ήδη πολλών μηνών. ε) Όπως καταδεικνύουν τα γεγονότα που έχουν συμβεί, πλήθος γεωπολιτικών μεταβλητών καθιστούν τις συνθήκες ιδιαίτερα κρίσιμες και τις περιστάσεις νέας εκδήλωσης όμοιων πιέσεων προφανώς απρόβλεπτες, με άδηλα τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους. Από το χρόνο εκτόνωσης των έκτακτων γεγονότων του Μαρτίου 2020, ήταν επιβεβλημένο για την Ελληνική Αστυνομία να τεθεί επειγόντως εκ νέου σε επιχειρησιακή ετοιμότητα στις κρίσιμες περιοχές. Άλλωστε, οι επιχειρήσεις ευρείας κλίμακας που ξεκίνησαν εκείνο το χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από την ελαττωμένη έντασή τους, η οποία οφείλεται και στην πανδημία, πάντως, συνεχίζονται μέχρι και σήμερα. Ενόψει δε της ανάγκης αντικατάστασης που παρουσιάζει σχεδόν το 75% από το σύνολο των 13.000 οχημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, όπως προκύπτει από τα εκτιθέμενα στις προηγούμενες σκέψεις, η διαδικασία προμήθειας 80 οχημάτων προφανώς ανταποκρίνεται στην ανάγκη αντικατάστασης, στο συντομότερο δυνατό χρόνο, αποκλειστικά οχημάτων που επιστρατεύθηκαν, ωστόσο, καταπονήθηκαν τα μέγιστα, έως αχρήστευσης, στο πλαίσιο των ανωτέρω επιχειρήσεων, προκειμένου οι αρμόδιες Διευθύνσεις ανά πάσα στιγμή να είναι σε επιχειρησιακή ετοιμότητα. στ)Το αίτημα χρηματοδότησης της Διεύθυνσης Τεχνικής Υποστήριξης/Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας πραγματοποιήθηκε την 15.9.2020, ενώ η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης εκδόθηκε την 22.10.2020. ζ) Οι δυσμενέστατες επιπτώσεις της πανδημίας διεθνώς στη λειτουργία της οικονομίας, από τη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας και την αβεβαιότητα στις εμπορικές συναλλαγές, έως την επιβράδυνση των δυνατοτήτων εργοστασιακής παραγωγής και την έλλειψη ετοιμοπαράδοτων ειδών, όπως της βαρειάς αυτοκινητοβιομηχανίας, δεν παρείχαν και δεν παρέχουν το χρονικό περιθώριο να εφαρμοστεί οποιαδήποτε άλλη πέραν της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για την πραγματοποίηση της κρίσιμης εν προκειμένω προμήθειας. η) Από τις αρμόδιες υπηρεσίες καταβλήθηκε σαφής προσπάθεια να αναπτυχθεί ανταγωνισμός, όπως καταδεικνύεται από το γεγονός ότι έλαβαν γνώση της επιχειρούμενης προμήθειας και κλήθηκαν να συμμετάσχουν στη διαδικασία υποβάλλοντας πρόταση, όσο το δυνατό περισσότεροι οικονομικοί φορείς ( συνολικά δέκα), οι οποίοι, ωστόσο, πλην δύο, δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον, περαιτέρω, δε από τους ενδιαφερθέντες ζητήθηκε να υποβληθούν βελτιωμένες προτάσεις της αρχικής προσφοράς, κατόπιν των οποίων επιτεύχθηκε  χαμηλότερο τίμημα. Κατόπιν των ανωτέρω το Τμήμα κρίνει ότι κατά πλάνη περί τα πράγματα το Κλιμάκιο έκρινε τα αντίθετα με την προσβαλλόμενη πράξη του, η οποία σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα πρέπει να ανακληθεί.Ανακαλεί την 27/2021 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Προμήθεια «Συστήματος Εποπτείας Φάσματος Δορυφορικών Επικοινωνιών (ΣΕΦΔ)» Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα:  16.1. Κατά παράβαση των αναφερθεισών στη σκέψη 3 της παρούσας διατάξεων του άρθρου 45 του ν.4412/2016, από τα έγγραφα της σύμβασης ελλείπει η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού του προκηρυχθέντος αντικειμένου, τόσον κατά το μέρος που συγχρηματοδοτείται από ενωσιακούς και εθνικούς πόρους (Στάδιο Α, Τμήμα α) όσον και κατά τα λοιπά μέρη που προβλέπεται να χρηματοδοτηθούν από την ίδια την αναθέτουσα Αρχή.  16.2. Κατά παράβαση των αναφερομένων στις σκέψεις 4 και 5 της παρούσας διατάξεων του ν. 4412/2016, τέθηκε, με την παρ. 2.2.5 της Διακήρυξης, ως κριτήριο καταλληλότητας ο γενικός ετήσιος κύκλος εργασιών των ετών 2019, 2018 και 2017 και ζητήθηκε η προσκόμιση των αντίστοιχων οικονομικών στοιχείων, που εκφεύγουν του ανώτατου χρονικού πλαισίου (τρεις τελευταίες οικονομικές χρήσεις, οι οποίες εν προκειμένω αντιστοιχούν στις χρήσεις 2020, 2019 και 2018 εφόσον η Διακήρυξη δημοσιεύθηκε το έτος 2021) που τίθεται με τις διατάξεις του Παραρτήματος XII «Αποδεικτικά μέσα για τα κριτήρια επιλογής» του Προσαρτήματος A΄ του ν.4412/2016.  16.3. Κατά παράβαση των αναφερομένων στις σκέψεις 6 και 7 της παρούσας διατάξεων του άρθρου 86 του ν. 4412/2016, αλλά και των σχετικών προβλέψεων της παρ. 2.3.2.1 της Διακήρυξης, ερμηνευόμενων υπό το πρίσμα των προαναφερόμενων διατάξεων του ν. 4412/2016 και των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, το πρακτικό 14/16.12.2021 της ΕΔΔ περί αξιολόγησης της τεχνικής προσφοράς της υποψήφιας «EDIL (…)» δεν έχει αιτιολογηθεί νομίμως. Τούτο, διότι σε αυτό παρατίθεται μόνο πίνακας αριθμητικής βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς ανά Κριτήριο Αξιολόγησης, συνοδευόμενης από ελλιπή – συμπερασματική λεκτική αιτιολόγηση (διά των φράσεων «καλύπτονται», «καλύπτονται πλήρως», «υπερκαλύπτονται» ή «καλύπτονται μερικώς» οι οικείες Απαιτήσεις ή τα χαρακτηριζόμενα ως «επιθυμητά» στοιχεία αυτών), από την οποία δεν προκύπτει η αντιστοίχιση των αξιολογούμενων στοιχείων της προσφοράς προς καθένα από τα προβλεπόμενα στη Διακήρυξη Κριτήρια, μολονότι, όπως προεκτέθηκε, πρέπει να καθίσταται επαληθεύσιμο ότι η υποβληθείσα τεχνική προσφορά καλύπτει στα επιμέρους κριτήρια τις απαιτήσεις που τίθενται από τη διακήρυξη, χωρίς να παρουσιάζει αποκλίσεις από τα σχετικώς προβλεφθέντα σε αυτή. Περαιτέρω, η ως άνω έλλειψη επαρκούς λεκτικής αιτιολόγησης, που κατά τα παγίως ήδη κριθέντα δεν αναιρείται από το γεγονός ότι στο εν λόγω στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας συμμετείχε τελικά μία μόνο εταιρεία, είναι εν προκειμένω ουσιώδης, λαμβανομένης υπόψη και της διεξαχθείσας εκτενούς αλληλογραφίας μεταξύ της ΕΔΔ και της προσφέρουσας εταιρείας (βλ. τα πρακτικά της 11ηςΣυν./24.11.2021, 12ηςΣυν./2.12.2021 και 13ηςΣυν./6.12.2021 της ΕΔΔ, καθώς και τις από 25.11.2021, 2.12.2021 και 14.12.2021 απαντήσεις της εταιρείας) για την παροχή διευκρινίσεων αναφορικώς με πλήθος επιμέρους ζητημάτων της υποβληθείσας τεχνικής προσφοράς της τελευταίας.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1832/2022.