ΑΕΠΠ/445/2021

Ο προσφεύγων (οικονομικός φορέας) αιτείται με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης, καθώς και κάθε άλλης συναφούς πράξης ή παράλειψης, επειδή με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε η προσφορά του ως μη κανονική και κρίθηκε ως τεχνικά αποδεκτή η προσφορά της συνδιαγωνιζόμενης εταιρείας, ενώ ταυτόχρονα ματαιώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων σάρωσης κάτω μέρους οχημάτων, συνολικής προϋπολογισθείσας αξίας 290.322,58 ευρώ πλέον ΦΠΑ ή 360.000,00 ευρώ συμπεριλαμβανομένων νομίμων κρατήσεων και ΦΠΑ, όπως περιγράφεται αναλυτικά στην τεχνική προδιαγραφή της διακήρυξης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ: (...) Υπό τα δεδομένα αυτά, εφ΄ όσον πράγματι οι αιτιάσεις της προσφυγής είναι ίδιες με εκείνες της προηγουμένως απορριφθείσης ενστάσεως, η απορριπτική της προσφυγής (112/12.9.2005) απόφαση της Δ.Ε. υιοθετεί κατ΄ ουσίαν την αιτιολογία που περιέχεται, ως προς καθεμία από τις αιτιάσεις της ενστάσεως, στην απορριπτική αυτής (107/25.8.2005) απόφαση της ίδιας Επιτροπής, η οποία πρέπει να θεωρηθεί ενσωματωθείσα στην 112/12.9.2005 απόφαση αυτής. Εν όψει τούτων, δεν πιθανολογείται σοβαρά ως βάσιμος ο ισχυρισμός της αιτούσης περί μη νομίμου αιτιολογίας της 112/12.9.2005 της αποφάσεως της Δ.Ε.

Με την πρώτη προδικαστική προσφυγή (ΓΑΚ ΑΕΠΠ 1529/2020) ο οικονομικός φορέας «...» ζήτησε την ακύρωση μέρους του αποσπάσματος του Πρακτικού αριθμ. 4 της έκτακτης συνεδρίασης της Συγκλήτου "..." της 9-10-2020 (Θέμα 3ο). Συγκεκριμένα, ζήτησε την ακύρωση της απόφασης που ενέκρινε την ανάδειξη της εταιρείας "..." ως προσωρινής αναδόχου για τη φύλαξη των χώρων του "...", και την αποδοχή της οικονομικής προσφοράς της εν λόγω εταιρείας, καθώς και τις διευκρινίσεις της. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η προσφορά της "..." "κατετάγη τρίτη κατά σειρά μειοδοσίας ως νομικά πλημμελής και ως εκδοθείσα άνευ νομίμου αιτιολογίας και κατά παράβαση κατ' ουσίαν διάταξης νόμου ή πάντως κατά πλάνη περί τα πράγματα", ενώ οι προσφορές των άλλων εταιρειών "έπρεπε να απορριφθούν και να αναδειχθεί πρώτη κατά σειρά μειοδοσίας η προσφεύγουσα", με την "κατακύρωση ο διαγωνισμός στην προσφεύγουσα ως έχουσα υποβάλει την χαμηλότερη νόμιμη και παραδεκτή προσφορά." Με τη δεύτερη προδικαστική προσφυγή (ΓΑΚ ΑΕΠΠ 1531/2020) ο οικονομικός φορέας «...» ζήτησε να ακυρωθεί/εξαφανισθεί το ίδιο Πρακτικό υπ’ αριθμ. 4 της έκτακτης συνεδρίασης της Συγκλήτου της 9.10.2020 του "..." κατά το μέρος που αποδέχτηκε τις προσφορές των "...", "..." και "...", παρά τις πλημμέλειες των προσφορών τους, με αποτέλεσμα να γίνει παράνομη προσωρινή κατακύρωση του συμβατικού αντικειμένου στην "...", ενώ θα έπρεπε να κατακυρωθεί η σύμβαση στην προσφεύγουσα, ως έχουσα υποβάλει την χαμηλότερη νόμιμη και παραδεκτή προσφορά. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάδειξη αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης των χώρων του "...". Το εκτιμώμενο κόστος της σύμβασης ορίστηκε σε 350.806,45 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) ή 435.000 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Η διάρκεια της σύμβασης είναι από 01.01.2021 έως 31.12.2023.

Αποζημίωση για υπερωριακή απασχόληση:..ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 50/2012 Πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η αιτιολογία της 88/10.1.2012 απόφασης του Προέδρου του Συνδέσμου, με την οποία καθιερώθηκε η ανωτέρω υπερωριακή εργασία, είναι πλημμελής, αφού σε αυτήν περιλαμβάνεται μόνο γενική αναφορά ότι οι καθιερούμενες ώρες υπερωριακής απασχόλησης θα χρησιμοποιηθούν «στις περιπτώσεις που θα παραστεί ανάγκη επιπλέον εργασίας», χωρίς να προσδιορίζονται οι συγκεκριμένες υπάρχουσες ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπιστούν με την υπερωριακή εργασία και χωρίς να αναφέρονται σαφή και συγκεκριμένα πραγματικά στοιχεία, που να καταδεικνύουν τον χαρακτήρα των αναγκών αυτών ως εποχικών, έκτακτων ή επειγουσών. Επιπλέον, η απόφαση αναφέρεται αορίστως στην έλλειψη προσωπικού, χωρίς να αναφέρεται ειδικώς (δεδομένου ότι πρόκειται για υπηρεσία που λειτουργεί επί δωδεκαώρου βάσης) σε αριθμητικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει σαφώς αδυναμία εξυπηρέτησης των συγκεκριμένων αναγκών με το προσωπικό της βάρδιας ή η αδυναμία στελέχωσης των αναγκαίων βαρδιών με κατανομή του υπηρετούντος προσωπικού της αντίστοιχης ειδικότητας σε αυτές. Η έλλειψη δε αυτή της εκ του νόμου απαιτούμενης αιτιολογίας δεν μπορεί να αναπληρωθεί από τις ήδη προσκομιζόμενες βεβαιώσεις του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών, με τις οποίες βεβαιώνεται εκ των υστέρων η πραγματοποίηση της εργασίας, αφού αυτές αναφέρονται αποκλειστικά –αν και παντελώς αορίστως– στις ανάγκες που φέρεται ότι εξυπηρετήθηκαν (οι οποίες μάλιστα ανάγονται στα συνήθη καθήκοντα των διοικητικών υπαλλήλων του Συνδέσμου και εκτελούνται επανειλημμένα και προγραμματισμένα), χωρίς να αναφέρονται στην αδυναμία κάλυψης των αναγκών αυτών εντός του τακτικού ωραρίου ή από το προσωπικό της αντίστοιχης βάρδιας.Ενόψει των ανωτέρω, η κρίσιμη απόφαση καθιέρωσης υπερωριών είναι πλημμελής και δεν μπορεί νομίμως να δικαιολογήσει την καταβολή αποζημίωσης του προσωπικού για την απασχόλησή του, έστω και αν η εν λόγω υπερωριακή εργασία έχει πραγματικά παρασχεθεί (γεγονός που δεν αμφισβητείται), απορριπτομένων ως αβάσιμων των περί του αντιθέτου λόγων ανάκλησης.(..)Συνεπώς, η προσβαλλόμενη Πράξη, ορθώς έκρινε ότι η εντελλόμενη με τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα δαπάνη δεν είναι νόμιμη και, για τον λόγο αυτόν, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί.

Υπηρεσίες συντήρησης και υποστήριξης των υποσυστημάτων και εφαρμογών του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ..Ως εκ τούτου, το εναγόμενο υποχρεούται να αποδώσει την ωφέλεια, που απέκτησε από την άκυρη σύμβαση, που συνίσταται στην χρηματική αποτίμηση των υπηρεσιών, που εδέχθη, και στη δαπάνη, που εξοικονόμησε, στην οποία θα υποβαλλόταν εάν προέβαινε στην αποδοχή των ίδιων υπηρεσιών με έγκυρη σύμβαση, το οποίο εξάλλου συνομολογείται. Οι παραπάνω όμοιες παραδοχές της εκκαλουμένης δικαιολογούν την εκτίμησή της ότι αντικείμενο της δίκης αποτελεί ιδιωτικού δικαίου διαφορά, υπαγόμενη εντεύθεν στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, με άμεση δικονομική συνέπεια οι προβαλλόμενες με τους σχετικούς λόγους έφεσης αιτιάσεις, περί του ότι, εφόσον η ένδικη σύμβαση προσβλέπει, κατά τους ισχυρισμούς του εκκαλούντος, στην ικανοποίηση δημοσίου συμφέροντος, όπως είναι η απονομή συντάξεων στους ναυτικούς μέσω των υπηρεσιών συντήρησης και υποστήριξης από την ενάγουσα εταιρία, για την απρόσκοπτη λειτουργία των υποσυστημάτων και των εφαρμογών του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του ... και του ..., η εκκαλουμένη απόφαση εσφαλμένως δέχθηκε ότι είναι αρμόδια τα πολιτικά δικαστήρια για την επίλυση της επίδικης διαφοράς και ότι η επίδικη διαφορά είναι ιδιωτικού δικαίου, να αξιολογούνται ως αβάσιμες. Συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση, έκανε δεκτή την υπό κρίση αγωγή ως κατ’ ουσία βάσιμη, κατά την επικουρική της βάση και υποχρέωσε το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 140.790,00 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις και ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις, με πλήρεις και εμπεριστατωμένες αιτιολογίες. Συνεπώς, πρέπει ν’ απορριφθούν ως κατ’ ουσίαν αβάσιμοι όλοι οι λόγοι της υπό κρίση έφεσης, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα. Ανεπάρκεια δε αιτιολογίας δεν υπάρχει όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 786/2018 Δημ. Νόμος, ΑΠ 997/2017 Δημ. Νόμος, ΑΠ 1250/2011 Δημ. Νόμος).Κατόπιν των ανωτέρω, μη υπάρχοντος άλλου παραπόνου κατά της εκκαλουμένης, πρέπει να απορριφθεί, ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη, η υπό κρίση έφεση, κατά της με αριθμ. 764/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία. Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί το εκκαλούν, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της εφεσίβλητης του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας, κατά παραδοχή σχετικού νομίμου αιτήματός της (άρθρα 106, 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στα διατακτικό της απόφασης.

Προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία δύο φωτοβολταϊκών σταθμών:Τούτων δοθέντων και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 2 και 3 της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει, στο πλαίσιο ελέγχου της αιτιολογίας της αναθέτουσας Αρχής αναφορικά με την εκ μέρους της κρίση περί ήσσονος σημασίας τεχνικών αποκλίσεων της προσφοράς του αναδόχου (βλ. προηγούμενη σκ.10), ότι η τελευταία παρίσταται επαρκής ως προς τις επιμέρους αποκλίσεις, πλην αυτών οι οποίες διαπιστώθηκαν αναφορικά με τις επί ποινή αποκλεισμού προβλεπόμενες στις παρ. 1.16, 1.26, 1.28 και 19.7 της διακήρυξης τεχνικές προδιαγραφές. Συγκεκριμένα, αναφορικά με την τεχνική προδιαγραφή 1.16 (αντοχή των φ/β πλαισίων σε θετικό φορτίο > 8000 Pa) δεν αιτιολογείται, ενόψει του μεγάλου εύρους απόκλισης της προσφοράς του αναδόχου (2400 Pa) συγκριτικά με την ζητηθείσα τιμή (8000 Pa) πώς κρίνεται ως ήσσονος σημασίας η ικανή αυτή απόκλιση (τρεις και πλέον φορές μικρότερη της επί ποινή αποκλεισμού ζητούμενης από την οικεία διακήρυξη). Η κρίση της αναθέτουσας ότι οι δυσμενέστερες συνθήκες ανέμου και χιονιού οι οποίες αναμένονται στην περιοχή της Καλαμάτας δεν υπερβαίνουν αθροιστικά την τιμή των 1700 Pa, το μεν δεν παρίσταται πλήρως τεκμηριωμένη, ερειδόμενη σε αντικειμενικά στοιχεία, αλλά υποθετική, το δε δεν αιτιολογεί γιατί, αφού οι ανάγκες της προμήθειας καλύπτονταν και από τις κατά τόσο μικρότερες σε σχέση με τις προβλεπόμενες για την τεχνική αυτή προδιαγραφή απαιτήσεις της διακήρυξης, δεν προσδιορίστηκε σχετικά η οικεία προδιαγραφή της διακήρυξης προς ενίσχυση του ανταγωνισμού. Περαιτέρω, σε ό,τι αφορά στην τεχνική προδιαγραφή 1.26 (πιστοποίηση μη εμφάνισης φαινομένου snail trail), η αναθέτουσα Αρχή αφενός μεν δεν τεκμηριώνει επιστημονικά ότι το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται αποκλειστικά σε Φ/Β τύπου glass/glass, αφετέρου δε δεν αποδεικνύει ότι το προσφερόμενο Φ/Β δεν είναι τέτοιου τύπου. Επιπροσθέτως, αναφορικά με την τεχνική προδιαγραφή 1.28 (εγγύηση 25 ετών για το προϊόν), η αιτιολογία της αναθέτουσας παρίσταται πλημμελής, δεδομένου ότι, από το υποβληθέν εκ μέρους της αναδόχου εταιρείας τεχνικό φυλλάδιο Π1.1, προκύπτει ότι η 25ετής εγγύηση αφορά στην απόδοση της γραμμικής ισχύος εξόδου του Φ/Β και όχι στο ίδιο το προϊόν, το οποίο καλύπτεται από εγγύηση δώδεκα (12) ετών. Τέλος, σε σχέση με την τεχνική προδιαγραφή 19.7 (προστασία φωτιστικού σώματος από σκόνη και υγρασία κατά >IP66 και κρούσεις κατά >IK08), η αιτιολογία της αναθέτουσας παρίσταται, επίσης, πλημμελής, δοθέντος ότι, από το υποβληθέν εκ μέρους της αναδόχου εταιρείας τεχνικό φυλλάδιο Π19.1, προκύπτει ότι το προσφερόμενο φωτιστικό σώμα το μεν δεν διαθέτει προστασία από κρούσεις κατά >IK08, το δε διαθέτει μεν προστασία από σκόνη και υγρασία αλλά κατά IP65, ήτοι σε τιμή κατώτερη από την ζητηθείσα με την οικεία διακήρυξη (IP66). Επομένως, ενόψει του ότι η τεχνική προσφορά της αναδόχου δεν ανταποκρίνεται στο σύνολο των επί ποινή αποκλεισμού τεθεισών στην οικεία διακήρυξη τεχνικών προδιαγραφών και του ότι, σε κάθε περίπτωση, η κρίση της αναθέτουσας Αρχής, περί του ότι η απόκλιση της τεχνικής προσφοράς της αναδόχου από τις εν λόγω προδιαγραφές κρίνεται επουσιώδης, δεν παρίσταται επαρκώς αιτιολογημένη, κατ’ εφαρμογή των προαναφερθεισών στην σκέψη 3 της παρούσας προβλέψεων του ν. 4412/2016 αλλά και της διακήρυξης, η τεχνική προσφορά της μοναδικής προσφέρουσας έπρεπε να απορριφθεί από την Επιτροπή Διαγωνισμού, ως τεχνικώς απαράδεκτη. 

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΥΣΙΜΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που παρατέθηκαν, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Από τα προσκομισθέντα δελτία κίνησης των οχημάτων της Δ.Ε.Υ.Α.Κ. που αφορούν στο κρίσιμο χρονικό διάστημα, προκύπτουν με σαφήνεια οι διαδρομές που κάθε φορά ακολουθήθηκαν, καθόσον αναλυτικά αναφέρονται οι τοποθεσίες του βορείου τμήματος της ... από τις οποίες διήλθε κάθε όχημα, συνεπώς είναι δυνατός ο υπολογισμός των χιλιομετρικών αποστάσεων που καλύφθηκαν και, συνακόλουθα, ο έλεγχος της τυχόν υπέρβασης του νομίμου ορίου κατανάλωσης καυσίμων. Επομένως ο πρώτος λόγος διαφωνίας του Αναπληρωτή Επιτρόπου είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Περαιτέρω, δεδομένου ότι ούτε από την απόφαση σύστασης της Δ.Ε.Υ.Α.Κ. (30998/10.5.20111 αποφ. Του Δ.Σ. Δήμου ... - Φ.Ε.Κ. Β΄ 115) προκύπτει, ούτε άλλωστε η ίδια η Δ.Ε.Υ.Α.Κ. επικαλείται την ισχύ ειδικών διατάξεων σχετικά με τη διαδικασία πραγματοποίησης των δαπανών της, εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις του β.δ/τος 17.5/15.6.1959 ως προς την τηρητέα διαδικασία δημοσιονομικής ανάληψης της υποχρέωσης της δημοτικής επιχείρησης. Ως εκ τούτου, δοθέντος ότι η υπό κρίση δαπάνη δεν εκτελέστηκε εντός του οικονομικού έτους 2015, έπρεπε να διαγραφεί η αναληφθείσα υποχρέωση με σχετική ανακλητική απόφαση και να εκδοθεί νέα απόφαση δέσμευσης ισόποσης, εγγεγραμμένης στον οικείο προϋπολογισμό, πίστωσης στο επόμενο οικονομικό έτος (2016), από τα στοιχεία του φακέλου όμως δεν προκύπτει η τήρηση της ως άνω διαδικασίας. Συνεπώς, η εντελλόμενη με το κρινόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι μη κανονική, όπως βασίμως προβάλλεται από τον Αναπληρωτή Επίτροπο. Ωστόσο, κατ’ εκτίμηση του γεγονότος ότι η Δ.Ε.Υ.Α.Κ. νομίμως εξέδωσε απόφαση ανάληψης υποχρέωσης για το οικονομικό έτος 2015 και μάλιστα η δημοσιονομική αυτή ανάληψη (14.4.2015) προηγήθηκε της αντίστοιχης διοικητικής ανάληψης υποχρέωσης (σύμβαση από 9.9.2015), πρέπει να γίνει δεκτό ότι η παράλειψη τήρησης της προαναφερθείσας διαδικασίας δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων από τα όργανα της Δ.Ε.Υ.Α.Κ., αλλά πεπλανημένως, πλην συγγνωστώς, δεν ενήργησαν σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο β.δ. 17.5/ 15.6.1959 για το νέο οικονομικό έτος. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πληρωμής πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.

Καταβολή αμοιβής  δικηγόρου :Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει όσων έγιναν δεκτά στην προηγούμενη νομική σκέψη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι προβληθέντες από τον Επίτροπο λόγοι διαφωνίας παρίστανται βάσιμοι. Ειδικότερα, η εντελλόμενη με το υπό έλεγχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νομίμως εκκαθαρισμένη, καθόσον – ανεξαρτήτως της πλήρους έλλειψης αιτιολογίας των αποφάσεων της Οικονομικής Επιτροπής για την ανάθεση των δικηγορικών υπηρεσιών στον φερόμενο ως δικαιούχο του εντάλματος – δεν υφίστανται έγκυρες συμβάσεις παροχής δικηγορικών υπηρεσιών, καθόσον δεν προηγήθηκε αιτιολογημένη κρίση του αποκλειστικώς αρμόδιου Δημοτικού Συμβουλίου σχετικά με τον προσδιορισμό των αμοιβών του φερομένου ως δικαιούχου δικηγόρου, η οποία να συνιστά το προϊόν διαβούλευσης των συμβαλλομένων μερών. Επί της παραδοχής αυτής ουδεμία επιρροή ασκεί η κατάθεση των από 25.5.2018 και 25.6.2018 πινάκων αμοιβών και εξόδων του φερόμενου ως δικαιούχου δικηγόρου, αφού τα έγγραφα αυτά, ακόμα και υπό την εκδοχή ότι συνιστούν έγγραφες προτάσεις κατατέθηκαν μετά την παροχή των επίμαχων νομικών υπηρεσιών, καθώς και ενώπιον της οικονομικής υπηρεσίας του Δήμου για την εκκαθάριση και ενταλματοποίηση της οικείας δαπάνης. Για τον ίδιο δε ακριβώς λόγο, της εκ των υστέρων σύνταξης αυτών, δεν είναι ληπτέα υπόψη και τα προσκομισθέντα ιδιωτικά συμφωνητικά μεταξύ του Δημάρχου και του ανωτέρω δικηγόρου. Επισημαίνεται ότι, ενόψει όσων ανωτέρω (στην σκέψη ΙΙ.1.Β της παρούσας) έγιναν δεκτά, η πρόβλεψη του Κώδικα Δικηγόρων ότι στην περίπτωση που δεν προκύπτει η ύπαρξη έγκυρης έγγραφης συμφωνίας περί αμοιβής για την παροχή δικηγορικών υπηρεσιών, ισχύουν οι οριζόμενες νόμιμες αμοιβές, έχει την έννοια ότι οι οριζόμενες νόμιμες αμοιβές ισχύουν όταν η αμοιβή για την παροχή δικηγορικών υπηρεσιών έχει εγκριθεί από το διοικητικό όργανο, αλλά η σχετική απόφαση και η σε εκτέλεση αυτής συμφωνία είναι νομικώς πλημμελής για άλλον λόγο και όχι στην περίπτωση που το στάδιο της διαπραγμάτευσης της αμοιβής απέβη ατελέσφορο, δηλαδή δεν προέκυψε συμφωνία των αντισυμβαλλόμενων ως προς το ουσιώδες στοιχείο της αμοιβής με την τήρηση της προσήκουσας διοικητικής διαδικασίας. Πέραν τούτων, η εντελλόμενη δαπάνη είναι και μη κανονική, καθόσον οι σχετικές αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης λήφθηκαν σε χρονικό σημείο (30.7.2018) μεταγενέστερο της παροχής των επίμαχων νομικών υπηρεσιών, κατά τους μήνες Οκτώβριο 2017 και Απρίλιο 2018, αντιστοίχως, ενώ, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, στην υπό στοιχείο ΙΙ.2 νομική σκέψη, η απόφαση αυτή έπρεπε να προηγείται χρονικά οποιασδήποτε σχετικής με την εν λόγω δαπάνη διοικητικής πράξης ή υλικής ενέργειας, δεδομένου ότι με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο σκοπός του νόμου που συνίσταται στην, εκ των προτέρων, δέσμευση των αναγκαίων πιστώσεων και στην αποτροπή της διενέργειας δαπανών καθ’ υπέρβαση αυτών.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ:Ζητείται η ακύρωση: 1) της 15364/18.8.2015 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης του Αναπληρωτή Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας και 2) της εγκριθείσας στις 14.7.2014 από τον Ειδικό Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έκθεσης αποτελεσμάτων ελέγχου(..)Ακολούθως προβάλλεται ότι η προσβαλλομένη πάσχει νομίμου ερείσματος, καθόσον κύρια νομική βάση της έκδοσής της αποτελεί η παραβίαση της διάταξης του άρθρου 2 παρ. 7 του ν. 2160/1993, η οποία κατ’ εκτίμηση του δικογράφου, το μεν δεν παραβιάσθηκε, αφού κατ’ ουσίαν είχαν τηρηθεί όλες οι προϋποθέσεις χαρακτηρισμού του ακινήτου ως τουριστικού καταλύματος και, το δε, κατά το χρόνο έκδοσής της ή τουλάχιστον επίδοσης αυτής (16.11.2015) είχε καταργηθεί. Ο λόγος αυτός κατά το πρώτο σκέλος  του κρίνεται κατά πλειοψηφία ομοίως ως απορριπτέος εφόσον η έννοια των διατάξεων του άρθρου 2 παρ. 7 του ν. 2160/1993, όπως προεκτέθηκε στη σκέψη 9 είναι σαφής, και συνεπώς κατά πλάσμα του νόμου απεκδύθη του χαρακτηρισμού του ως τουριστικού καταλύματος το ακίνητο της εκκαλούσας που εκμισθώθηκε για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 90 ημερών, ενώ κατά την μειοψηφούσα άποψη σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 10 το ακίνητο ουδέποτε απώλεσε τον χαρακτήρα του ως τουριστικό κατάλυμα. Περαιτέρω, ο προβαλλόμενος λόγος κατά το δεύτερο σκέλος του πρέπει επίσης να απορριφθεί, καθόσον κρίσιμος εν προκειμένω είναι, όπως προαναφέρθηκε, ο χρόνος έκδοσης της 287248/11452/24.8.2004 απόφασης ένταξης του επενδυτικού σχεδίου της εκκαλούσας στον άξονα 7 του Ε.Π. «Αγροτική Ανάπτυξη-Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000-2006», κατά τον οποίο και ήταν σε ισχύ η ανωτέρω διάταξη, όπως αυτή είχε τροποποιηθεί με την παρ.1 του άρθρου 21 του ν. 2741/1999. Τούτο δε έως την 1.1.2015, οπότε και η επίμαχη διάταξη καταργήθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 51 του ν. 4276/2014 Α΄155 (στο άρθρο 2 παρ. 1 του οποίου προβλεπόταν ότι, ακίνητο που εκμισθώνεται για προσωρινή διαμονή του μισθωτή έως για χρονικό διάστημα μικρότερο των 30 ημερών, θεωρείται τουριστικό κατάλυμα, ενώ, ήδη από 7.4.2014, η επίμαχη ως άνω διάταξη της παρ.7 του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 είχε αντικατασταθεί με την περ. 2 της υποπαρ. ΙΔ1της ΠΑΡ. ΙΔ του ν. 4254/2014, Α΄85/7.4.2014 ως εξής : «Ακίνητο που εκμισθώνεται για προσωρινή διαμονή του μισθωτή για χρονικό διάστημα μικρότερο των τριάντα (30) ημερών θεωρείται τουριστικό κατάλυμα», καταργουμένων εν τέλει αμφοτέρων των ως άνω διατάξεων -και των αντίστοιχων προβλεπόμενων σε αυτές χρονικών περιορισμών- των άρθρων 2 παρ. 7 του ν. 2160/1993 και 2 παρ. 1 του ν. 4276/2014 ήδη από 1.11.2015, δυνάμει της παρ.4 της υποπαρ. Α3 του άρθρου 2 του ν. 4336/2015, Α΄94/14.8.2015). Ωστόσο, ουδεμία των ως άνω τροποποιήσεων καταλαμβάνει ούτε αφορά στον κρίσιμο χρόνο ένταξης του επίμαχου επενδυτικού σχεδίου στο Ε.Π., ούτε καν στο ελεγχόμενο διάστημα τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων (15.1.2009 έως 15.1.2014), μη δυνάμενης να προβληθεί βασίμως, κατ’ εκτίμηση του σχετικού λόγου, τυχόν πρόκληση στην εκκαλούσα σύγχυσης περί του εφαρμοστέου νομοθετικού πλαισίου.Περαιτέρω η εκκαλούσα προβάλλει αντιφατικότητα και έλλειψη αιτιολογίας της προσβαλλομένης. Ωστόσο, από την προσβαλλομένη, με την ειδικότερη αναφορά αυτής στην οικεία έκθεση ελέγχου στην οποία ερείδεται και της οποίας η εκκαλούσα έλαβε έγκαιρα πλήρη γνώση, ασκώντας τα δικαιώματα άμυνάς της, προκύπτει κατά τρόπο σαφή η συλλογιστική του εκδόντος την προσβαλλομένη οργάνου, ως προς τους λόγους που δικαιολογούν την αναλογική επιστροφή μέρους της καταβληθείσας ενίσχυσης, και δη αντιστοίχως της διαπιστωθείσας απόκλισης από τις αναληφθείσες υποχρεώσεις περί διενέργειας τουριστικών μισθώσεων, παρελκούσης ως αλυσιτελούς της περαιτέρω διευκρίνισης του αχρεώστητου ή παράνομου χαρακτήρα της καταβολής, δεδομένου ότι επισύρουν την αυτή συνέπεια της επιβολής της δημοσιονομικής διόρθωσης. Ειδικότερα, η επιστροφή μέρους της ενίσχυσης δικαιολογείται από το ότι και οι 6 κατοικίες είχαν εκμισθωθεί με συνεχόμενη μακροχρόνια μίσθωση, η οποία, όπως σαφώς προκύπτει από την έκθεση ελέγχου και δεν αμφισβητείται από την εκκαλούσα, υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση τους 30 μήνες. Ως εκ τούτου, με νόμιμη αιτιολογία η προσβαλλομένη, αφού προσδιόρισε με σαφήνεια την αποδιδόμενη στην εκκαλούσα παρατυπία, συνιστάμενη σε αλλαγή χρήσης της επένδυσης,  έκρινε ότι, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατά τον κρίσιμο χρόνο διατάξεις του ν. 2160/1993, τα ανωτέρω ακίνητα δεν θεωρούνται τουριστικά καταλύματα, καθώς αποδεδειγμένα εκμισθώθηκαν για διαμονή του μισθωτή για διάστημα που υπερβαίνει κατά πολύ τις προβλεπόμενες στο νόμο 90 ημέρες (ενίοτε και τα 4 έτη) και άρα η εκκαλούσα μετέβαλε καταφανώς την προβλεπόμενη στο εγκριθέν και επιχορηγηθέν επενδυτικό της σχέδιο χρήση και εκμετάλλευση αυτών, προβαίνοντας σε αστικές μισθώσεις αντί τουριστικών, ως είχε δεσμευθεί. (Ι Τμ. 236/2019, 1253/2016, 636/2015, 3719/2014). Εξάλλου, απορριπτέος τυγχάνει ο λόγος περί παράβασης της αρχής της αναλογικότητας, καθώς εν προκειμένω, μετά τη διαπίστωση της παραβίασης των όρων χορήγησης της ενίσχυσης, νομίμως επιβλήθηκε η συγκεκριμένη δημοσιονομική διόρθωση, για τον προσδιορισμό της οποίας τηρήθηκε προσηκόντως η αρχή της αναλογικότητας, αφού λήφθηκε υπόψη το είδος της παράβασης και η σοβαρότητα της διαπιστωθείσας παρατυπίας που συνίστατο στη μεταβολή της χρήσης των ακινήτων από τουριστικά σε αστικά με τη μακροχρόνια μίσθωση αυτών, η οποία μάλιστα υπερέβαινε κατά πολύ τις 90 ημέρες, δημιουργώντας συνθήκες εκμίσθωσης ίδιες με τις ισχύουσες γενικώς επί αστικών εκμισθώσεων ακινήτων, λαμβανομένης περαιτέρω υπόψη της υπερβαίνουσας το ως άνω νόμιμο όριο διάρκειας εκάστης, ήτοι της  διαπιστωθείσας απόκλισης από το νόμιμο όριο χρόνου τουριστικής εκμίσθωσης για εκάστη κατοικία, προκειμένου ο αριθμητικός προσδιορισμός του προς ανάκτηση ποσού να γίνει αναλογικά, αντί της επιστροφής του συνόλου της επιχορήγησης. Ως εκ τούτου και λαμβανομένης περαιτέρω υπόψη της χρήσης σαφούς μαθηματικού τύπου προς υπολογισμό αναλογικά των προς ανάκτηση ποσών, η επιβολή της συγκεκριμένης δημοσιονομικής διόρθωσης δεν παρίσταται κατά την κρίση του Δικαστηρίου καταφανώς δυσανάλογη προς τον επιδιωκόμενο από τις εν προκειμένω εφαρμοστέες διατάξεις σκοπό ανάκτησης των μη ορθώς διατεθέντων, για την επίτευξη των χρηματοδοτούμενων στόχων, κονδυλίων και αποτροπής της διασπάθισης αυτών (Ι Τμ. 1450/2018, 1007/2017, 1699/2016).Συνακόλουθα, η ένδικη έφεση πρέπει κατά την πλειοψηφούσα άποψη να απορριφθεί και να διαταχθεί η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Δημοσίου, ενώ κατά την μειοψηφούσα άποψη να γίνει δεκτή.